Nền móng của sự nhìn xa trông rộng (foresight)
Sự nhìn xa trông rộng của một nền công nghiệp đến từ đâu? Làm thế nào để phát triển
một foresight khi các thị trường đang có xu hướng đi đến ngõ cụt? Làm sao các CEO có
thể phân biệt được giữa tầm nhìn xa và những điều ảo tưởng? Làm sao có thể biến một
foresight trở thành hiệu lực khi tương lai vẫn chưa đến? Thử thách lớn trong công cuộc
cạnh tranh cho sự nhìn xa trông rộng cho một nền công nghiệp nào đó chính là khả năng
sáng tạo ra một thước ngắm (hindsight) trước mọi người. Nghe có vẻ khó, nhưng không
có nghĩa là không thể. Một trong những lý do ngăn cản công ty nhập cuộc trong tương lai
không phải vì không ai có thể nhận thức được tương lai, mà chính vì tương lai trở nên
hoàn toàn khác biệt. Allen Kay, một trong những nhà nghiên cứu tiên phong của Xerox,
nay chuyển sang làm việc cho Apple đã nhận xét: „Tương lai luôn đoán trước được, đáng
tiếc hầu như không ai muốn tiên đoán nó.” Những sự gợi ý, tín hiệu yếu đuối và xu
hướng phát triển luôn đưa ra những giả thuyết cho tương lai ... tất cả những thứ đó ai
trong chúng ta cũng có quyền bình đẳng quan sát.

Nguyên nhân nào khiến phần lớn các công ty thất bại trong công cuộc đoán trước tương
lai? Điều gì đã ngăn cản DEC nhận ra cơ hội từ máy tính cá nhân? Tại sao Canon lại nhìn
thấy được nhu cầu cho những chiếc máy photocopy cá nhân nhỏ, còn Xerox lại không?
Tại sao Nokia, tập đoàn của Phần Lan đã trở thành nhà cung cấp điện thoại di động lớn
thứ 2 trên thế giới, bỏ xa lại đằng sau những đối thủ đáng gườm như Philips, Siemens hay
Alcatel? Tại sao ý tưởng của sự kết hợp giữa nghệ thuật và công nghệ tính thời gian chỉ
đến với Swatch mà không đến với Seiko hay Citizen? Vì lý do gì, khi phải đối phó với
những xu hướng thay đổi chung của môi trường và điều kiện, một số công ty có khả năng
đan kết lại những yếu tố chiến lược để tạo ra một tầm nhìn mới cho tương lai, trong khi
các công ty khác càng nhìn càng thấy không có lối thoát?

Để phát triển một tầm nhìn xa trông rộng cho một nền công nghiệp một số những dự báo
cũng như kế hoạch cơ bản là tất yếu, ngoài ra cần phải bắt đầu từ 2 câu hỏi: Điều gì đang
xảy ra? Điều gì có thể xảy ra? Cuộc điều tra một foresight thường bắt đầu từ câu hỏi thứ
hai - „Điều gì có thể xảy ra?” sau đó quay lại với „Cái gì bắt buộc phải làm hoặc thay
đổi?” để tạo ra một tương lai như vậy. Những foresight dựa trên cơ sở này đã được

Honda đã bắt đầu với việc sản xuất xe máy, nhưng công ty đã không „trói buộc” tương lai
của mình vào một cung cách kinh doanh nhất định đó. Tiềm năng nòng cốt của Honda là
một trong những nhà tiên phong trong động cơ trên thế giới, công ty đã vận dụng sức
mạnh này để khai thác thành công thị trường xe ôtô, động cơ, máy kéo, máy xén cỏ và
máy phát điện.

Để nhìn thấy tương lai, công ty phải có khả năng thoát khỏi tầm nhìn hạn hẹp đến thị
trường và sản phẩm. Đừng bận tâm đến những câu hỏi như: „Chúng ta đang ở trong cuộc
kinh doanh nào?”, „Sản phẩm và dịch vụ của công ty là gì?”

Để tạo ra một foresight cho thị trường chiến lược mới, các CEO thường phải nghĩ khác
về mối quan hệ giá cả - hiệu suất. Một sự giảm giá quá sức tưởng tưởng có thể lập ra một
thị trường đại chúng mới. Năm 1979 Canon đặt ra chỉ tiêu sản xuất máy photocopy với
giá 1000 USD. Cũng trong thời gian đó Xerox bán với giá đắt gấp đôi. 200 nhà thiết kế,
kỹ sư đã gánh lấy thử thách này, kết quả Canon đã thành công rực rỡ với những chiếc
máy photocopy cá nhân. Những nhà quản lý phải thường đặt ra câu hỏi: „Điều gì sẽ xảy
ra với hình dạng và kích cỡ của thị trường nếu chúng ta có thể chào hàng những sản
phẩm với cùng chức năng nhưng với giả rẻ hơn 50% hoặc 90% so với giá hiện nay?”.
JVC đã nhìn thấy cơ hội của thị trường chiến lược mới của chiếc máy thu hình video gia
đình trong thiết bị trị giá 50.000 USD của Ampex.

Nguyên nhân khiến tương lai trở thành khó biết trước được không phải tương lai là một
cái gì đó mờ mờ ảo ảo. Rất khó đoán trước được vì những kiến thức cần thiết để „sản
xuất” tương lai thường nằm ngoài khả năng và tầm nhìn của những nhà quản lý. Để sáng
tạo ra tương lai của nền công nghiệp truyền thông, các CEO cần phải biết Hollywood
hoạt động ra sao. Để sáng tạo ra tương lai cho nền công nghiệp mỹ phẩm, các nhà quản lý
phải có những hiểu biết cơ bản về ngành dược. Để đoán trước được tương lai của lĩnh
vực xuất bản, các CEO phải biết mọi người dùng dịch vụ thông tin qua máy tính cá nhân
ra sao...