Khả năng sáng tạo của doanh nghiệp: Khi
thế giới đảo ngược!-phần1
Từ lâu, thế giới vẫn tin rằng, thế mạnh của các nền kinh tế mới nổi chỉ
là lực lượng lao động giá rẻ. Tuy nhiên, một bài viết trên tờ
Economist cho rằng, trên thực tế, các nền kinh tế mới nổi đang dần
thay thế khu vực các nước phát triển ở vị trí đi đầu về khả năng sáng
tạo của các doanh nghiệp.

Vào năm 1980, lãnh đạo các hãng xe Mỹ cảm thấy sốc khi biết tin Nhật
Bản đã giành ngôi vị nước sản xuất ô tô số 1 thế giới của nước Mỹ và họ
ngay lập tức tìm đến đất nước mặt trời mọc để tìm hiểu xem điều gì đang
xảy ra. Làm thế nào mà xe Nhật vượt được xe Mỹ cả về mặt giá cả lẫn
chất lượng? Và làm thế nào mà nước Nhật có thể sản xuất được những
mẫu xe mới nhanh tới vậy?

Sau đó, người Mỹ phát hiện ra rằng, câu trả lời không nằm ở chính sách
sản xuất công nghiệp hay các khoản trợ giá của Chính phủ Nhật như họ
nghĩ tới trước đó, mà nằm ở khả năng sáng tạo của doanh nghiệp Nhật.
Người Nhật đã phát minh ra một hệ thống sản xuất mới được biết đến với
cái tên “sản xuất tinh gọn”.

Bài viết trên tờ Economist cho những gì đang xảy ra ở các nền kinh tế mới
nổi lên cũng không khác là bao so với sáng kiến sản xuất tinh gọn trước
kia của Nhật Bản. Khu vực kinh tế này đang trở thành nơi mà sức sáng tạo
của doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ giống như ở Nhật Bản thời những
năm 1950 và những thập niên sau đó.

Các nước đang phát triển đã tung ra được những sản phẩm và dịch vụ
mới với mức giá rẻ hơn nhiều so với sản phẩm tương tự của các nước
phương Tây: xe hơi giá 3.000 USD;, máy tính giá 300 USD, điện thoại 30
USD… Các quốc gia này cũng đang xây dựng lại hệ thống sản xuất và

mới nổi, các công ty phương Tây cũng đầu tư nhiều hơn vào những thị
trường mới nổi. Họ xem đây là nguồn tăng trưởng kinh tế và nhân lực chất
lượng cao - hai yếu tố mà họ đang rất cần tới.

Các công ty đa quốc gia kỳ vọng khu vực kinh tế mới nổi sẽ đóng góp 70%
vào tăng trưởng kinh tế thế giới trong vài năm tới, trong đó 40% đến từ
Trung Quốc và Ấn Độ. Các doanh nghiệp này cũng nhấn mạnh rằng, Trung
Quốc và Ấn Độ đã đầu tư lớn vào giáo dục trong vòng hai thập kỷ qua. Mỗi
năm, Trung Quốc có thêm 75.000 người hoàn tất các chương trình sau đại
học về kỹ thuật và công nghệ thông tin. Ở Ấn Độ, con số này là 60.000
người.

Các công ty đa quốc gia lớn nhất thế giới ngày càng thực hiện nhiều hơn
công tác nghiên cứu và phát triển (R&D) ở các thị trường mới nổi. Các
công ty trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất của Mỹ - Fortune 500 -
có 98 cơ sở R&D tại Trung Quốc và 63 cơ sở R&D ở Ấn Độ. Một số công
ty không chỉ có một cơ sở R&D tại các nước này.

Bộ phận y tế của tập đoàn General Electrict (GE) của Mỹ đã chi 50 triệu
USD để xây dựng một trung tâm R&D lớn ở Bangalore, Ấn Độ. Tập đoàn
công nghệ Cisco đang chi trên 1 tỷ USD để xây dựng một trụ sở toàn cầu
thứ hai mang tên Cisco Eas ở Bangalore. Trung tâm R&D của Microsoft ở
Bắc Kinh là địa chỉ nghiên cứu và phát triển lớn nhất của hãng phần mềm
này ngoài trụ sở ở của tập đoàn ở Redmond, Mỹ.

Những doanh nghiệp có hàm lượng chất xám cao như các công ty công
nghệ thông tin và tư vấn đã đẩy mạnh việc thu nạp nhân tài từ các quốc
gia đang phát triển. Chẳng hạn, 1/4 số nhân viên của hãng công nghệ
thông tin Accenture là người Ấn Độ.