Chào các bạn
Chào các bạn
TÂM
TÂMLÝ TỘI PHẠM
LÝ TỘI PHẠM
G.V.C. DƯƠNG THỊ LOAN
G.V.C. DƯƠNG THỊ LOAN
KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
Khóa đào tạo:Cử nhân luật
Khóa đào tạo:Cử nhân luật
Số tiết: 30
Số tiết: 30TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
.
.
Tâm lí học tội phạm là ngành khoa học tâm lí
Tâm lí học tội phạm là ngành khoa học tâm lí
ứng dụng trang bị cho người học những kiến
ứng dụng trang bị cho người học những kiến
thức cơ bản về các khía cạnh tâm lí của những
thức cơ bản về các khía cạnh tâm lí của những
hiện tượng tâm lí nảy sinh trong quá trình hoạt
hiện tượng tâm lí nảy sinh trong quá trình hoạt
động phạm tội của các tội phạm, nhằm phòng

1.SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN
CỦA TÂM LÝ HỌC TỘI PHẠM
CỦA TÂM LÝ HỌC TỘI PHẠM
-
Cuối thế kỷ XIX, cùng với sự ra đời của khoa
Cuối thế kỷ XIX, cùng với sự ra đời của khoa
học nghiên cứu về tội phạm, tâm lý học tội
học nghiên cứu về tội phạm, tâm lý học tội
phạm, một chuyên ngành tâm lý học chuyên
phạm, một chuyên ngành tâm lý học chuyên
nghiên cứu về tâm lý của những người phạm
nghiên cứu về tâm lý của những người phạm
tội cũng đã được hình thành.
tội cũng đã được hình thành.
-
Trải qua các giai đoạn phát triển, tâm lý học
Trải qua các giai đoạn phát triển, tâm lý học
tội phạm trở thành một ngành khoa học độc lập
tội phạm trở thành một ngành khoa học độc lập
nghiên cứu các hiện tượng tâm lý nảy sinh ở
nghiên cứu các hiện tượng tâm lý nảy sinh ở
người phạm tội; những vấn đề, những quy luật
người phạm tội; những vấn đề, những quy luật
tâm lý liên quan đến hoạt động của tội phạm.
tâm lý liên quan đến hoạt động của tội phạm.
ĐỊNH NGHĨA
Tâm lý học tội phạm là khoa học
Tâm lý học tội phạm là khoa học
nghiên cứu những hiện tượng tâm
nghiên cứu những hiện tượng tâm

đến quá trình thực hiện tội phạm như: động cơ,
đến quá trình thực hiện tội phạm như: động cơ,
mục đích cũng như diễn biến và hậu quả tâm lý
mục đích cũng như diễn biến và hậu quả tâm lý
ở cá nhân khi thực hiện một hành vi phạm tội
ở cá nhân khi thực hiện một hành vi phạm tội
cụ thể.
cụ thể.
- Nghiên cứu nhân cách người phạm tội: các
đặc trưng tâm lý trong nhân cách người phạm
tội; các kiểu nhân cách người phạm tội với
những đặc trưng riêng biệt; những lệch lạc
trong nhân cách người phạm tội và các yếu tố
tác động làm suy thoái nhân cách dẫn cá nhân
đến con đường phạm tội. Những nghiên cứu
này giúp cho việc đánh giá tội phạm một cách
khách quan, làm cơ sở cho việc áp dụng các
biện pháp phòng ngừa,điều tra, xét xử và giáo
dục cải tạo người phạm tội, giúp họ tái hòa
nhập với xã hội có hiệu quả.
- Nghiên cứu về tâm lý nhóm tội phạm: tâm lý
hoc tội pham còn nghiên cứu những đặc điểm
tâm lý của tội phạm hoạt động theo nhóm, của
tội phạm có tổ chức. Việc nghiên cứu tâm lý
nhóm tội phạm có ý nghĩa to lớn góp phần
phát hiện những nguyên nhan, điều kiện dẫn
đến tình trạng gia tăng tội phạm có tổ chức;
tìm ra cơ chế phạm tội theo nhóm; con đường
hình thành nhóm tội phạm…nhằm phục vụ có
hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừa các

ninh trật tự.
- Nghiên cứu cơ sở tâm lý của các biện pháp
phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội
phạm. Trên cơ sở đó, làm rõ được các quy luật
diễn biến tâm lý của người phạm tội trước,
trong và sau khi phạm tội sẽ giúp cho việc đề
ra những chỉ dẫn về phương diện tâm lý phục
vụ công tác phòng ngừa, điều tra, khám phá và
xử lý tội phạm có hiệu quả.
- Xây dựng các phương pháp nghiên cứu tâm lý, tác
động tâm lý phục vụ cho hoạt động phòng ngừa, phát
hiện và đấu tranh chống tội phạm. Trong quá trình xây
dựng các phương pháp nghiên cứu và tác động tâm lý
cần chú ý đến đặc điểm tâm lý của người phạm tội;
đặc điểm tâm lý của các nhóm tội phạm; mối quan hệ
giữa các nhân tố xã hội và tâm lý trong việc hình
thành các đặc điểm tâm lý tiêu cực dẫn cá nhân đi vào
con đường pham tội.
VÍ DỤ : Sau khi gây ra cái chết cho 3 nạn nhân là ông Nguyễn Anh T (SN 1941), bà
Đoàn Thị C (SN1949) và chị Nguyễn Thị Minh T (SN 1980) trú tại tổ 17 phường Phú
Khánh TP. Thái Bình, vào ngày 22/12/2012, hung thủ Lê Thanh Đại (SN 1981) trú tại
tổ 15 phường Bắc Sơn - Kiến An - TP Hải Phòng lại rất bình thản, ngay sau khi gây án,
y đã tắm rửa, lấy quần áo của ông T để mặc rồi trèo lên giường của bà C ngủ một
mạch đến 23h đêm mới thức giấc. Tiếp đó hắn còn pha mỳ tôm để ăn rồi mới đường
hoàng khóa nhà nạn nhân rồi trở về phòng trọ để tiếp tục ngủ

- Góp phần hoàn thiện hệ thống lý luận của tâm lý
học nối chung, tâm lý học pháp lý và chuyên ngành
tâm lý học tội phạm nói riêng, nhằm đáp ứng
những yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của hoạt

mọi hiện tượng tâm lý không tự
nhiên sinh ra mà đều có nguyên
nhiên sinh ra mà đều có nguyên
nhân làm hình thành hoặc làm thay
nhân làm hình thành hoặc làm thay
đổi
đổi* Nguyên tắc khách quan: khi thu
* Nguyên tắc khách quan: khi thu
thập thông tin về tâm lý đối tượng
thập thông tin về tâm lý đối tượng
nào đó, ta phải đẩm bảo được tính
nào đó, ta phải đẩm bảo được tính
chân thực và phản ánh đúng bản
chân thực và phản ánh đúng bản
chất của hiện tượng tâm lý mà ta
chất của hiện tượng tâm lý mà ta
quan tâm
quan tâm
* Nguyên tắc về sự thống nhất giữa tâm
* Nguyên tắc về sự thống nhất giữa tâm
lý nhân cách và hoạt động: khi đánh giá
lý nhân cách và hoạt động: khi đánh giá
tâm lý của người khác cần thông qua
tâm lý của người khác cần thông qua
hành động,hoạt động học tập, lao động,
hành động,hoạt động học tập, lao động,
giải trí…

3.2.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU CỦA TÂM LÍ HỌCTỘI PHẠM
CỨU CỦA TÂM LÍ HỌCTỘI PHẠM
3.2.1.PHƯƠNG PHÁP QUAN
3.2.1.PHƯƠNG PHÁP QUAN
SÁT
SÁT
:
:
•Là sự tri giác có chủ định các biểu hiện
Là sự tri giác có chủ định các biểu hiện
bề ngoài của con người như hành động,
bề ngoài của con người như hành động,
cử chỉ ánh mắt, nét mặt, …. nhằm nhận
cử chỉ ánh mắt, nét mặt, …. nhằm nhận
xét, phán đoán các đặc điểm tâm lý của
xét, phán đoán các đặc điểm tâm lý của
họ
họ

Đặc điểm :
Đặc điểm :
-
Chủ thể tiến hành quan sát cũng có thể trở
Chủ thể tiến hành quan sát cũng có thể trở
thành đối tượng bị quan sát.
thành đối tượng bị quan sát.

Hai hình thức phổ biến nhất của phỏng vấn là tự do
Hai hình thức phổ biến nhất của phỏng vấn là tự do
( không tuyên bố chủ đề và hình thức đàm thoại ) và
( không tuyên bố chủ đề và hình thức đàm thoại ) và
chuẩn mực hóa ( về hình thức gần giống với loại điều
chuẩn mực hóa ( về hình thức gần giống với loại điều
tra bằng bảng hỏi ).
tra bằng bảng hỏi ).
Khi tiến hành phỏng vấn cần cúy ý đến một số yêu cầu
Khi tiến hành phỏng vấn cần cúy ý đến một số yêu cầu
như:
như:
- Người tiến hành phỏng vấn nên đưa ra những câu
- Người tiến hành phỏng vấn nên đưa ra những câu
hỏi rành mạch, rõ ràng.
hỏi rành mạch, rõ ràng.
- Trong trường hợp cần thiết cần tạo ra một không khí
- Trong trường hợp cần thiết cần tạo ra một không khí
thẳng thắn và tin tưởng để tranh thủ sự hợp tác của
thẳng thắn và tin tưởng để tranh thủ sự hợp tác của
những người được hỏi.
những người được hỏi.
3.2.3.PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
3.2.3.PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
Là phương pháp mà chủ thể chủ động tạo ra
Là phương pháp mà chủ thể chủ động tạo ra
tình huống nhằm làm xuất hiện ở đối tượng
tình huống nhằm làm xuất hiện ở đối tượng
những hiện tượng tâm lý cần quan tâm, tiến
những hiện tượng tâm lý cần quan tâm, tiến

tâm lý nhất định, được tiến hành trong
tâm lý nhất định, được tiến hành trong
những phòng được bố trí đặc biệt với
những phòng được bố trí đặc biệt với
những máy móc, thiết bị tinh vi.
những máy móc, thiết bị tinh vi.
3.2.4.PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA BẢNG
3.2.4.PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA BẢNG
HỎI CÁ NHÂN
HỎI CÁ NHÂN
Là dùng một số câu hỏi nhất loạt đặt ra cho một số lớn đối
Là dùng một số câu hỏi nhất loạt đặt ra cho một số lớn đối
tượng nghiên cứu nhằm thu thập ý kiến chủ quan của họ
tượng nghiên cứu nhằm thu thập ý kiến chủ quan của họ
về một vấn đề nào đó.
về một vấn đề nào đó.
Sử dụng phương pháp này có thể trong một thời gian ngắn
Sử dụng phương pháp này có thể trong một thời gian ngắn
thu thập được một số ý kiến của nhiều người, nhưng là ý
thu thập được một số ý kiến của nhiều người, nhưng là ý
kiến chủ quan. Đẻ có tài liệu tương đối chính xác, cần
kiến chủ quan. Đẻ có tài liệu tương đối chính xác, cần
soạn kỹ bản hướng dẫn điều tra ( người sẽ phổ biến bảng
soạn kỹ bản hướng dẫn điều tra ( người sẽ phổ biến bảng
câu hỏi điều tra cho các đối tượng ) vì nếu những người
câu hỏi điều tra cho các đối tượng ) vì nếu những người
này phổ biến một cách tùy tiện thì kết quả sẽ rất khác
này phổ biến một cách tùy tiện thì kết quả sẽ rất khác
nhau và sẽ không có giá trị khoa học.
nhau và sẽ không có giá trị khoa học.