Lời nói đầu
Ngành xây dựng cơ bản là một trong những ngành sản xuất đặc thù có
chức năng tạo ra TSCĐ cho nền kinh tế quốc dân.Vì vậy, việc hạch toán
đúng đắn và hoàn thiện công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm
có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với các doanh nghiệp xây lắp trong việc
giúp bộ máy quản lý sản xuất kinh doanh phân tích đưa ra các biện pháp tiết
kiệm chi phí, giảm giá thành sản phẩm, khai thác mọi tiềm năng của doanh
nghiệp mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân, vốn đầu
tư XDCB hàng năm chiếm khoảng 40% ngân sách Nhà nước…Trong quá
trình thực tập ở Công ty Cổ phần xây dựng thương mại và dịch vụ văn hoá
em chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và
tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần xây dựng thương mại
và dịch vụ văn hoá” để làm đề tài luận văn tốt nghiệp.Bài làm của em chia
làm 3 phần:
Phần I: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản
phẩm xây lắp trong doanh nghiệp xây lắp.
Phần II: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần xây dựng thương mại và
dịch vụ văn hoá
Phần III: Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần xây dựng thương mại và dịch vụ văn
hoá
Phần I: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí
sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong
Doanh nghiệp xây lắp.
1. Đặc điểm hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến tổ chức kế toán tập hợp
chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây lắp có các đặc
điểm sau đây:
Sản phẩm xây lắp là các công trình, hạng mục công trình, vật kiến
trúc…có qui mô, giá trị lớn, kết cấu phức tạp, sản phẩm lại mang tính chất

thành sản phẩm xây lắp, vận dụng các phương pháp tập hợp và phâm bổ chi
phí , phương pháp tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc điểm sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp.
- Tổ chức, ghi chép, phản ánh một cách đầy đủ, kịp thời, chính xác
mọi chi phí thực tế phát sinh trong quá trình thi công theo từng địa điểm,
từng đố tượng phải chịu chi phí, theo nội dung kinh tế và công dụng của chi
phí.
- Xác định giá trị xây lắp dở dang cuối kỳ và tính giá thành thực tế của
công việc đã hoàn thành trong kỳ một cách chính xác để kiểm tra việc thực
hiện dự toán chi phí sản xuất và kế hoạch giá thành sản phẩm.
- Tính toán, phân loại các chi phí phục vụ cho việc tập hợp CPSX và
tính giá thành nhanh chóng, khoa học.
- Phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức trong sản
xuất để tìm các biện pháp ngăn chặn cũng như phát hiện các khả năng tiềm
tàng, đề xuất các biện pháp thích hợp nhằm phấn đấu không ngừng tiết kiệm
CPSX và hạ giá thành sản phẩm.
- Xác định kết quả sản xuất của từng công trình, hạng mục công trình,
từng bộ phận sản xuất…trong thời kỳ nhất định, chính xác, kịp thời để phục
vụ cho yêu cầu quản lý và lãnh đạo của doanh nghiệp.
Tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành là khâu quan trọng trong
toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp sản xuất. Đối với DNXL khâu
này càng được quan tâm đặc biệt vì tính chất đặc thù của ngành XDCB.
3. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
3.1. Nội dung và bản chất kinh tế của chi phí sản xuất trong doanh
nghiệp xây lắp.
3.1.1. Khái niệm
Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của
toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các hao phí cần thiết
khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động xây dựng, lắp đặt
các công trình (hoạt động sản xuất sản phẩm xây lắp) trong một thời kỳ nhất

- Yếu tố chi phí bằng tiền
3.2.2. Phân theo mục đích, công dụng của chi phí
Theo qui định hiện hành gồm 4 khoản mục chi phí sau:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
- Chi phí nhân công trực tiếp
- Chi phí sử dụng máy thi công
- Chi phí sản xuất chung
3.2.3. Phân loại theo cách thức kết chuyển chi phí.
Theo cách thức kết chuyển, toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh được
chia thành 2 loại:
- Chi phí sản phẩm
- Chi phí thời kỳ
3.2.4. Phân theo quan hệ của chi phí với khối lượng công việc, sản phẩm
hoàn thành
Theo cách này chi phí được chia thành biến phí và định phí.
- Biến phí: là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối
lượng công việc hoàn thành
- Định phí: là những chi phí không đổi về tổng số so với khối lượng
công việc hoàn thành
3.3. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất.
Xác định đối tượng chi phí sản xuất xây lắp là công việc đầu tiên quan
trọng của kế toán trong quá trình hạch toán giá thành sản phẩm.Tổ chức kế
toán quá trình sản xuất bao gồm hai giai đoạn kế tiếp nhau và có quan hệ
mật thiết với nhau. Đó là giai đoạn kế toán chi tiết chi phí sản xuất phát sinh
trong từng công trình, HMCT, hay giai đoạn công việc để thuận tiện cho
việc tính giá thành sản phẩm, hay chi tiết từng công trình theo yêu cầu thực
tế quản lý của Công ty. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là những
phạm vi, giới hạn mà chi phí sản xuất cần được tập hợp phục vụ cho việc
kiểm tra, giám sát, tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.
3.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất

+
CP thực tế phát
sinh trong kỳ
CP theo dự toán của
KLXL (giai đoạn)
hoàn thành trong kỳ
+
Cp theo dự toán
của KL(Giai
đoạn) XLDD
cuối kỳ
x
CP theo
dự toán
của KL
(giai
đoạn)XL
DD cuối
kỳ
4. Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp
xây lắp
4.1. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT).
4.1.1. Khái niệm
Đối với các DNXL chi phí NVLTT là những chi phí về nguyên, vật
liệu chính, vật liệu phụ, các cấu kiện, các bộ phận kết cấu của công trình, vật
liệu luân chuyển tham gia vào cấu thành thực thể của công trình hoặc giúp
cho việc thực hiện và hoàn thành khối lượng xây lắp như: xi măng, gạch,
cát, đá, sỏi, kèo sắt, cốp pha, giàn giáo,….Chi phí NVLTT không bao gồm
chi phí vật liệu, nhiên liệu sử dụng cho máy thi công và cho việc quản lý của
đội công trình.

4.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp.
4.2.1. Khái niệm
Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm các khoản thù lao lao động phải
trả cho công nhân trực tiếp xây lắp các công trình, công nhân phục vụ thi
công (kể cả công nhân vận chuyển bốc dỡ vật tư trong phạm vi mặt bằng xây
lắp và công nhân chuẩn bị thi công và thu dọn hiện trường). Chi phí nhân
công trực tiếp không bao gồm các khoản trích KPCĐ, BHXH, BHYT tính
theo tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp xây lắp và tiền ăn ca của
công nhân xây lắp mà chúng được hạch toán vào chi phí sản xuất chung.
4.2.2. Tài khoản sử dụng
Để theo dõi chi phí nhân công trực tiếp Kế toán sử dụng TK 622 “Chi phí
nhân công trực tiếp”: Tài khoản này phản ánh chi phí tiền lương, tiền công
phải trả cho số ngày lao động của công nhân trực tiếp thực hiện xây lắp,
công nhân phục vụ xây lắp kể cả công nhân vận chuyển, bốc dỡ vật liệu
trong phạm vi mặt bằng xây lắp và công nhân chuẩn bị thu dọn hiện trường,
không phân biệt nhân công trong danh sách hay nhân công thuê ngoài.Tài
khoản này được mở chi tiết cho từng CT, HMCT.
Tài khoản này có kết cấu như sau:
Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh.
Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào tài khoản tính giá
thành.
Tài khoản 622 cuối kỳ không có số dư.
4.2.3. Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu
Được khái quát qua sơ đồ sau: (Phụ lục 2 trang 2 phần phụ lục)
4.3. Kế toán tập hợp chi phí sử dụng máy thi công.
4.3.1. Khái niệm
Máy móc thi công là các loại máy phục vụ trực tiếp cho sản xuất xây
lắp như máy trộn bê tông, cần trục, cần cẩu tháp, máy ủi, máy xúc,...Chi phí
sử dụng máy thi công là những chi phí có liên quan trực tiếp đến việc sử
dụng xe và máy thi công, bao gồm các loại nguyên, vật liệu xuất dùng cho

4.4.1. Khái niệm
CPSXC bao gồm lương nhân viên quản lý đội xây dựng, tiền ăn giữa
ca của nhân viên quản lý đội xây dựng và công nhân quản lý đội xây lắp,
khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tiền lương phải
trả cho CNTT xây lắp, nhân viên sử dụng máy thi công, nhân viên quản lý
đội, KH TSCĐ dùng chung cho sản xuất của đội, chi phí vật liệu, công cụ
dụng cụ, chi phí dịch vụ mua ngoài và các chi phí khác bằng tiền có liên
quan cho quá trình phục vụ thi công.
CPSXC phải được tập hợp theo từng địa điểm phát sinh chi phí nếu có
nhiều đội thi công xây lắp thì CPSXC của đội nào được tập hợp để tính giá
thành của đội đó.Trường hợp đội thi công nhiều CT, HMCT thì cần phải tiến
hành phân bổ theo những tiêu thức phù hợp.
4.4.2. Tài khoản sử dụng
Để tập hợp chi phí sản xuất chung kế toán sử dụng TK 627 “chi phí
sản xuất chung”: Tài khoản này phản ánh toàn bộ chi phí liên quan đến việc
tổ chức quản lý, phục vụ thi công của các đội thi công và ở các công
trường.TK này có các TK cấp 2 như sau:
- TK 6271: Chi phí tiền lương cán bộ quản lý đội
- TK 6272: Chi phí vật liệu quản lý
- TK 274: Chi phí khấu hao máy móc
- TK 6277: Chi phí dịch vụ mua ngoài
- TK 6278: Chi phí quản lý khác bằng tiền
4.4.3. Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu
Được khái quát qua sơ đồ sau: (Phụ lục 6 – trang 7 phần phụ lục).
5. Kế toán giá thành sản phẩm xây lắp
5.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm xây lắp
Do đặc điểm của hoạt động xây lắp và của sản phẩm xây lắp cũng như
tuỳ thuộc vào phương thức thanh toán khối lượng xây lắp theo hợp đồng xây
dựng, đối tượng tính giá thành có thể là công trình, hạng mục công trình, có
thể là các giai đoạn qui ước của hạng mục công trình có dự toán riêng hoàn

sản xuất đã tập hợp để thực hiện khối lượng xây lắp trong kỳ (không bao
gồm giá trị thiết bị đưa vào lắp đặt vì các thiết bị này thường do đơn vị chủ
đầu tư bàn giao cho đơn vị nhận thầu xây lắp).
5.3. Kỳ tính giá thành sản phẩm xây lắp
Kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán phải tiến hành công việc
tính giá thành cho các sản phẩm xây lắp.Xác định kỳ tính giá thành thích
hợp sẽ giúp cho việc tổ chức công tác tính giá thành sản phẩm được hợp lý,
khoa học, đảm bảo cung cấp số liệu về giá thành thực tế kịp thời, phát huy
được đầy đủ chức năng giám sát tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản
phẩm của kế toán.Để xác định kỳ tính giá thành thích hợp, kế toán phải căn
cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm và chu kỳ sản xuất sản
phẩm.Căn cứ vào đặc điểm riêng của ngành XDCB mà kỳ tính giá thành có
thể được xác định như sau:
- Đối với các sản phẩm được sản xuất liên tục, cung cấp cho những
đối tượng khác nhau liên tục, chu kỳ sản xuất ngắn như gạch, ngói…thì kỳ
tính giá thành là một tháng.
- Đối với các sản phẩm theo đơn đặt hàng có thời gian sản xuất thi
công dài, công viếc được coi là hoàn thành khi kết thúc mọi công việc trong
đơn đặt hàng thì khi hoàn thành toàn bộ đơn đặt hàng mới tính giá thành.
- Đối với CT, HMCT lớn, thời gian thi công dài thì chỉ khi nào có một
bộ phận hoàn thành có giá trị sử dụng được nghiệm thu, bàn giao, thanh toán
thì mới tính giá thành thực tế bộ phận đó.
- Đối với những công trình xây dựng, lắp đặt máy móc thiết bị có thời
gian thi công nhiều năm mà không tách ra được từng bộ phận công trình nhỏ
đưa vào sử dụng thì khi từng bộ phận xây lắp đạt đến điểm dừng kỹ thuật
hợp lý, theo thiết kế kỹ thuật có ghi trong hợp đồng thi công sẽ được bàn
giao thành toán thì DNXL tính giá thành thực tế cho khối lượng bàn giao.
- Ngoài ra, với công trình lớn, thời gian thi công dài, kết cấu phức
tạp… thì kỳ tính giá thành của doanh nghiệp có thể được xác định là hàng
quý.

giá tại thời điểm tính giá thành.Vạch ra một cách chính xác các thay đổi
về định mức trong quá trình thực hiện thi công công trình.Xác định được
các chênh lệch so với định mức và nguyên nhân gây ra chênh lệch đó.
5.5. TK kế toán sử dụng
Để tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, kế toán sử
dụng TK 154, TK 154 được mở chi tiết cho từng công trình, hạng mục công
trình, hoặc các giai đoạn công việc của công trình, hạng mục công trình có
dự toán riêng hoàn thành.
5.6.Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu
Được khái quát theo sơ đồ phụ lục 7 (trang 8 phần Phụ lục)
Phần II
Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công
ty Cổ phần xây dựng thương mại và dịch vụ văn
hoá.
I. Tổng quan về công ty cổ phần xây dựng thương mại và dịch vụ
văn hoá
1. Giới thiệu chung
• Tên công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI VÀ
DỊCH VỤ VĂN HOÁ
• Tên quốc tế: CONSTRUCTION TRADE AND CULTURE SERVICES
JOINT STOCK COMPANY
• Tên viết tắt: CTS
• Trụ sở chính: số 128C Đại La - phường Đồng Tâm - quận Hai Bà Trưng -
Hà Nội
• Đăng ký kinh doanh số: 0103012519
• Số tài khoản:
- Tại ngân hàng công thương II Hai Bà Trưng Hà nội:110021210011
- Tại chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Thăng
Long: 1300311005247

thôn.
- Trang trí nội thất, ngoại thất, tạo cảnh quan kiến trúc, lắp đặt điện
nước thiết bị công trình.
- Xử lý, cấp nước sạch sinh hoạt và xử lý nước thải.
- Lập dự án, tư vấn, giám sát, thiết kế tổng mặt bằng, kiến trúc nội,
ngoại thất: đối với công trình xây dựng dân dựng và công nghiệp.
- Sản xuất kinh doanh dụng cụ, vật tư, vật liệu xây dựng.
 Về Thương mại, dịch vụ:
- Kinh doanh các loại vật tư hàng hoá phục vụ nền kinh tế quốc dân.
- Xúc tiến chuyển giao công nghệ, dạy nghề, giới thiệu việc làm.
- Tư vấn khai thác các nguồn vốn cho các dự án đầu tư.
- Kinh doanh cho thuê văn phòng.
- Tổ chức các hoạt động dịch vụ vui chơi, giải trí, văn hoá, thể thao và
du lịch theo qui định của pháp luật.
3.2. Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty
 Cơ cấu tổ chức: Công ty cổ phẩn CTS tổ chức quản lý theo mô hình công
ty cổ phần theo luật Doanh nghiệp có:
- Đại hội cổ đông: gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết và là
cơ quan quýêt định cao nhất của công ty cổ phần.
- Hội đồng quản trị: Là cơ quan quản lý của công ty, có quỳên nhân
danh công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi
của công ty trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hội cổ đông.
- Ban kiểm soát: Là người thay mặt các cổ đông để kiểm soát mọi
hoạt động kinh doanh, quản trị, điều hành của công ty.
- Ban giám đốc: Là cơ quan điều hành cao nhất, điều hành mọi hoạt
động hàng ngày của công ty và chịu trách nhịêm trước hội đồng quản trị về
việc thực hiện các quyền và nhiệm vụ được giao.
 Sơ đồ tổ chức bộ máy (Phụ lục 8 trang 9 phần phụ lục)
4. Tình hình và kết quả kinh doanh của công ty một số năm gần đây:
Năm 2007 là năm có rất nhiều khó khăn và thách thức của năm đầu