MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
A. PHẦN MỞ ĐẦU 2
B. NỘI DUNG 4
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 4
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam 4
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta 6
II. THỰC TRẠNG CỦA KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NÂM 8
1. KTTT ở Việt Nam còn ở tình trạng sơ khai chưa đạt đến trình độ nền
KTTT thế giới 8
2. Các yếu tố thị trường trong nước đang trong quá trình hình thành nhưng
chưa đồng bộ 9
3. Nhiều thành phần kinh tế tham gia vào thị trường 10
4. Khả năng mở cửa hội nhập gắn kết với thị trường khu vực và thế giới
còn hạ chế 10
5. Quản lý nhà nước về kinh tế xã hội vẫn còn yếu kém 10
III. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN KTTT ĐỊNH
HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 11
1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần 11
2. Đẩy mạnh CNH-HĐH ứng dụng KH - CN hiện đại trên cơ sở đó đẩy
mạnh phân công lao động xã hội 11
3. Phát triển đồng bộ các loại thị trường 11
4. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại 12
5. Giữ vững ổn định chính trị, hoàn thiện hệ thống pháp luật 12
6. Xoá bỏ triệt để cơ chế thị tập trung, quan liêu, bao cấp, hoàn thiện cơ chế
quản lý kinh tế của nhà nước 12
C. KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Sau khi đất nước đã hoàn toàn độc lập Đảng và nhân dân ta cùng nhau tiến
hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa. Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương xây

dụng được những khiếm khuyết của cả hai yếu tố thị trường và sự can thiệp của
nhà nước về hai mặt: Tăng trưởng kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội.
B. NỘI DUNG
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam
a. Khái niệm
Kinh tế thị trường là trình độ phát triển cao của kinh tế hàng hoá, trong đó
toàn bộ các yếu tố đầu vào và đầu ra của sản xuất đều được mua bán thông qua
thị trường.
Kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường có cùng nguồn gốc và bản chất
nhưng khác nhau về trình độ.
b. Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trường ở
Việt Nam.
- Phân công lao động xã hội phát triển ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu:
Nền kinh tế nước ta hiện nay bao gồm nhiều ngành kinh tế khác nhau, do
tác động của CNH-HĐH nền kinh tế đang xuất hiện thêm nhiều ngành nghề
mới với trình độ chuyên môn hoá cao hơn. Thêm vào đó, chuyên môn hoá và
hợp tác hoá sản xuất trong một số lĩnh vực đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia và
mang tính quốc tế. Điều này nghĩa là, mặc dù còn ở trình độ thấp hơn các nước
phát triển, nhưng phân công lao động trong nền kinh tế nước ta hiện nay đã và
đang tạo điều kiện khách quan cho phát triển kinh tế thị trường.
- Nền kinh tế nước ta đang tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tư
liệu sản xuất với nhiều hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh. Các doanh
nghiệp tồn tại hoạt động với tư cách là các chủ thể kinh tế độc lập. Trong điều
kiện đó, sự trao đổi sản phẩm giữa các chủ thể kinh tế với nhau trên thị trường
dưới hình thức hàng hoá - tiền tệ là một tất yếu.
- Thực hiện lịch sử các nước xã hội chủ nghĩa trong đó có Việt Nam, cho
thấy một thời đã áp dụng cho mô hình kinh tế chỉ huy tập trung, quan liêu, bao
cấp, dẫn đến khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài mà nguyên nhân chủ yếu là
do phủ nhận quan hệ hàng hoá - tiền tệ, phủ nhận kinh tế thị trường. Lối ra khỏi

động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất.
- Sự phát triển KTTT sẽ thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, do
đó tạo điều kiện ra đời và sản xuất lớn, xã hội hoá cao; đồng thời chọn lọc được
những người sản xuất, kinh doânh giỏi, hình thành đội ngũ quản lý có trình độ,
lao động lành nghề, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước.
Thực tiễn 20 năm đổi mới ở Việt Nam ngày càng chứng tỏ tính đúng đắn
của đường lối phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo hướng KTTT.
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta
Nền kinh tế được xây dựng ở nước ta hiện nay là nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN. Một mặt nó vừa có tính chất chung của KTTT.
+ Các chủ thể kinh tế có tính độc lập, có quyền tự chủ trong sản xuất kinh
doanh.
+ Giá cả do thị trường quyết định, hệ thống thị trường được phát triển đầy
đủ và có tác dụng làm cơ sở cho việc phân bổ các nguồn lực cho các ngành kinh
tế.
+ Nền kinh tế vận động theo các quy luật vốn có của kinh tế thị trường như
quy luật giá trị, quy luật cung cầu, cạnh tranh.
+ Các nền kinh tế hiện đại còn có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước.
Mặt khác nó được phát triển dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi
nguyên tắc và bản chất của CNXH. Đó là sự kết hợp giữa cái chung là kinh tế
thị trường với cái riêng là CNXH, có cái đặc trưng bản chất như sau:
- Về mục tiêu phát triển: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ
văn minh.Phương tiện để đạt mục tiêu là giải phóng sức sản xuất, động viên tối
đa mọi nguồn lực trong nước và ngoài nước để đẩy mạnh CNH, HĐH xây dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội.
- Về quan hệ kinh tế: Nền kinh tế thị trường bao gồm nhiều thành phần, với
nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuẩt. Các thành phần kinh tế
gồm: kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư bản tư nhân, kinh tế cá thể tiểu
chủ, kinh tế tư bản nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Các thành
phần kinh tế tồn tại khách quan và là những bộ phận cần thiết của nền kinh tế

Năm đặt trưng trên phản ánh bản chất của mô hình kinh tế thị trường định
hướng XHCN mà nước ta đang xây dựng.
II. THỰC TRẠNG CỦA KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NÂM
1. KTTT ở Việt Nam còn ở tình trạng sơ khai chưa đạt đến trình độ nền
KTTT thế giới.
- Cơ sở vật chất kỹ thuật còn ở trình độ thấp, bên cạnh một số lĩnh vực, một
số cơ sở kinh tế đã đạt được trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại, trong nhiều
ngành kinh tế, máy móc cũ kỹ, công nghệ lạc hạu theo VNPP Việt Nam đang ở
trình độ lạc hậu 2/7 của thế giới, thiết bị máy móc lạc hậu 2-3 thế hệ (có lĩnh vực
4-5 thế hệ). Do đó năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất của nước ta còn rất
thấp so với khu vực và thế giới.
- Kết cấu hạ tầng nhỏ bé, cũ nát và kém phát triển (mật độ đường giao
thông /km bằng 1% với mức trung bình của thế giới; tốc độ truyền thông trung
bình của cả nước chậm hơn thế giới 30 lần) dẫn đến hạn chế giao lưu kinh tế
giữa các vùng; giữa các địa phương trong nước.
- Phân công lao động kém phát triển; chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm.
Năm 2005 nông nghiệp vẫn chiếm 56,8% lực lượng lao động xã hội, trồng trọt
vẫn chiếm ưu thế.
- Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường trong nước
cũng như thị trường nước ngoài còn rất yếu.
2. Các yếu tố thị trường trong nước đang trong quá trình hình thành nhưng
chưa đồng bộ.
a. Thị trường hàng hoá tiêu dùng và dịch vụ:
Đang từng bước đáp ứng được nhu cầu người tiêu dùng, tuy nhiên tính
cạnh tranh còn thấp. Tổ chức thị trường còn thiếu chặt chẽ thị trường dịch vụ,
nhất là thị trường dịch vụ chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu cần cho sản xuất
- kinh doanh (bảo hiểm, tư vấn )
b. Thị trường hàng hoá sức lao động.
+ Hoạt động mang tính tự phát
+ Mất cân đối cung cầu

5. Quản lý nhà nước về kinh tế xã hội vẫn còn yếu kém
Một số cơ chế, chính sách còn thiếu chưa nhất quán chưa sát với cuộc sống
thiếu tính khả thi.
III. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN KTTT ĐỊNH HƯỚNG
XHCN Ở VIỆT NAM
1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần
Nhằm tạo cơ sở kinh tế cho phát triển kinh tế thị trường. Thực hiện nhất
quán các chính sách tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh
và phát triển mạnh mẽ các loại hình doanh nghiệp. Tiếp tục đẩy mạnh, sắp xếp,
đổi mới, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước. Tạo
điều kiện để kinh tế nhà nước vươn lên làm tốt vai trò chủ đạo. Tạo động lực
phát triển có hiệu quả các loại hình kinh tế tập thể. Phát triển mạnh mẽ các hộ
kinh doanh cá thể và các loại hình doanh nghiệp, của tư nhân thu hút mạnh
nguồn lực của các nhà đầu tư nước ngoài.
2. Đẩy mạnh CNH-HĐH ứng dụng KH - CN hiện đại trên cơ sở đó đẩy
mạnh phân công lao động xã hội
- Mục đích: Phát triển LLSX cải thiện tình trạng kém phát triển của kết cấu
hạ tầng kỹ thuật tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế,
phát triển thị trường.
- Biện pháp: + Tích luỹ vốn
+ Đào tạo nhân lực
+ Cơ khí hoá nền sản xuất, phát triển KH - KT
3. Phát triển đồng bộ các loại thị trường
- Lý do: Trong nền KTTT các nguồn lực kinh tế đều được phân bố thông
qua thị trường.
- Biện pháp: Phát triển mạnh thị trường hàng tiêu dùng và dịch vụ (đầu ra).
Tăng cung hàng hoá về số lượng, chất lượng và cơ cấu giảm giá thành sản phẩm,
kích cầu thông qua chính sách giá cả tiền lương, lợi nhuận, lãi suất, Mở rộng
thị trường các yếu tố sản xuất (đầu vào). Phát triển thị trường lao động, thị
trường khoa học công nghệ, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản

Nói cơ chế thị trường sơ khai là để phân biệt với nền kinh tế thị trường văn
minh. Nền kinh tế thị trường văn minh là nền kinh tế được thực hiện trên cơ sở
luật pháp đầy đủ, các nhà đầu tư quan tâm đến nhiều lĩnh vực sản xuất để tăng
của cải vật chất cho xã hội, thì kinh tế thịu trường sơ khai là nền kinh tế được
thực hiện trên cơ sở luật pháp đầy đủ, các nhà đầu tư quan tâm nhiều đến lĩnh
vực lưu thông, vì đó là lĩnh vực nhanh chóng mang lại lợi nhuận cao nhất. Cũng
vì thế mà mặt trái của nó như buôn lậu, đầu cơ, tham nhũng càng phổ biến.
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta bộc lộ khá
nhiều ưu điểm hơn nền kinh tế thị trường ở các nước phát triển, đó là xây dựng
được nền kinh tế phát triển mạnh đi đôi với giải quyết các vấn đề chính trị xã hội
(như công bằng xã hội, một môi trường sống lành mạnh) luật pháp nước ta chưa
hoàn thiện. Trước kia trước nguy cơ sụp đổ nước ta đã không như nhiều nước
khác chuyển sang tư bản chủ nghĩa mà nước ta đI theo kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa.
Với những thành tựu đã đạt được trong những năm đổi mới ta có thể khẳng
định việc tồn tại kinh tế thị trường ở nước ta là tất yếu, việc phát triển kinh tế thị
trường là yêu cầu số một trong việc phát triển nền kimh tế của đất nước.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam: văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VIII, IX. Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội. 1996 và 2001.
2. Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ mon
khoa học Mác _Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình kinh tế học
chính trị Mác _Lênin. Nhà xuất bản.chính trị quốc gia Hà Nội 1999.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo: giáo trình kinh tế chính trị Mác _Lênin (Dùng
cho khối ngành kinh tế – quản trị kinh doanh trong các trường đại học và
cao đẳng).NXB. chính trị quốc gia Hà Nội 2004.
4. Trường Địa học kinh tế quốc dân: Kinh tế chính trị học Mác _Lênin nhà
xuất bản giáo dục Hà Nội.
5. Tạp chí cộng sản số 4 tháng 2/2000.