50
8. Khâu lỗ thủng ổ loét dạ dày, tá tràng
và ruột non
mục tiêu:
1. Trình bày đợc các bớc kỹ thuật khâu lỗ thủng dạ dày- tá tràng do loét.
2. Mô tả đợc các bớc kỹ thuật khâu lỗ thủng ruột non.
1. Thơng tổn giải phẫu bệnh
- Thủng ổ loét non ở dạ dày-tá tràng: bờ lỗ thủng mềm mại
- Thủng ổ loét xơ chai: bờ lỗ thủng chắc, cứng
- Thủng do ung th: bờ ổ loét thủng sần sùi, lỗ thủng thờng to, thủng trên nền một
khối u, kèm theo sự hiện diện của các tổn thơng khác trong ổ bụng: Hạch, khối u di
căn
- Để chẩn đoán xác định là ổ loét lành tính hay ung th cần xén mép lỗ thủng gửi làm
xét nghiệm giải phẫu bệnh trớc khi khâu lỗ thủng.
- Thủng ruột non do vết thơng cần phải tìm những vết thơng khác, thông thờng là
chẵn. Đối với vỡ ruột non do chấn thơng bờ chỗ vỡ thờng nham nhở cần cắt lọc trớc
khi khâu. Đối với thủng ruột non bệnh lý cần xén mép lỗ thủng gửi giải phẫu bệnh
trớc khi khâu.
- Tình trạng ổ bụng: Tuỳ theo bệnh nhân đến sớm hay muộn mà ổ bụng có: dịch tiêu
hoá và thức ăn. Dịch nh mủ, thức ăn và giả mạc làm các tạng trong ổ bụng phù nề, dễ
tổn thơng khi kiểm tra.
2. kỹ thuật khâu thủng dạ dày tá tràng do loét
2.1. Chuẩn bị
- Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn mổ, gây mê nội khí quản.
- Phẫu thuật viên đứng ở bên phải bệnh nhân, phụ mổ đứng bên đối diện dụng cụ viên
đứng bên phải phẫu thuật viên.
2.2. Kỹ thuật
Thì 1 - Mở bụng: theo đờng trắng giữa trên rốn đối với thủng ổ loét dạ dày-tá tràng.
Đối với thủng ruột non, mở bụng theo đờng trắng giữa trên và dới rốn.
- Dùng dao thờng rạch da và tổ chức dới da. Cầm máu tổ chức dới da bằng đốt điện

bụng quanh chân ống thông. Động tác này thờng khó thực hiện vì tổ chức xung quanh
lỗ thủng trong trờng hợp này viêm phù nề rất nặng hoặc là tổ chức khối u rất dễ bị xé
rách khi khâu buộc. Do vậy một số tác giả chủ trơng khâu quấn mạc nối lớn quanh
chân ống thông.
- Lau rửa lại ổ bụng sau khi khâu.
- Đặt dẫn lu dới gan đa ra dới sờn phải.
- Đếm gạc, kiểm tra dụng cụ trớc khi đóng bụng.
Thì 4 - Đóng bụng: hai lớp. Lớp cân cơ-phúc mạc: khâu chỉ không tiêu hoặc tiêu chậm
số 1 hoặc số 2, mũi rời. Lớp da và tổ chức dới da: khâu chỉ lin mũi rời.
3. khâu lỗ thủng ruột non
3.1. Chuẩn bị
-Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn mổ, gây mê nội khí quản.
-Phẫu thuật viên đứng bên phải hoặc bên trái bệnh nhân, phụ mổ đứng đối diện. Dụng
cụ viên đứng cùng bên với phẫu thuật viên.
3.2. Kỹ thuật
Thì 1 - Mở bụng: theo đờng trắng trên và dới rốn. Các bớc tơng tự nh đối với mở
bụng để khâu thủng ổ loét dạ dày-tá tràng.
Thì 2 - Đánh giá thơng tổn:
- Tình trạng lỗ thủng, số lỗ thủng.

52
- Các thơng tổn phối hợp.
- Dịch ổ bụng
Thì 3 - Khâu lỗ thủng:
+ Đối với lỗ thủng ruột nhỏ: khâu mũi chữ X rồi khâu túi vùi.
+ Nếu lỗ thủng to: khâu theo chiều ngang một lớp hoặc hai lớp, vắt hoặc mũi rời chỉ
không tiêu hoặc tiêu chậm số 4-0.
+ Nếu lỗ thủng quá lớn, nhiều lỗ nhỏ trên một đoạn ruột hoặc có tổn thơng mạc treo
tơng ứng thì xét khả năng cắt đoạn ruột.
+ Kiểm tra lu thông ruột sau khi khâu: Dùng hai ngón tay cái và trỏ nh trên hoặc bóp