TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG
BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN
MÔN: KỸ THUẬT PHẦN MỀM ỨNG DỤNG
Đề tài:
HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN
Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Thanh Bình
Nhóm sinh viên thực hiện:
1. Phạm Quang Điềm 20101373 ĐTVT10-K55 (nhóm trưởng)
ĐT: 0979153461 Email: [email protected]
2. Đặng Ngọc Luân 20101826 ĐTVT09-K55
3. Mai Doãn Phong 20101981 ĐTVT08-K55
4. Trần Viết Lãm 20101752 ĐTVT09-K55
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
Hà Nội, 09-2012
Mục lục
LỜI CẢM ƠN 2
I.GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 3
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3
2.TỔNG QUAN HỆ THỐNG 4
3.MỤC TIÊU 5
II.KẾ HOẠCH VÀ PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC CỦA CÁC THÀNH VIÊN 6
III.KHẢO SÁT VÀ THU THẬP YÊU CẦU 6
1.CHU TRÌNH QUẢN LÝ CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BÁCH NGHỆ 6
2.MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN TẠI CỦA HỆ THỐNG THƯ VIỆN TRƯỜNG CĐ BÁCH NGHỆ 7
3.GIẢI PHÁP VÀ XÁC ĐỊNH PHẠM VI CỦA HỆ THỐNG 8
4.PHÂN QUYỀN CHO NGƯỜI SỬ DỤNG PHẦN MỀM 10
5.KỊCH BẢN NGƯỜI SỬ DỤNG PHẦN MỀM (USECASES) 11
IV.PHÂN TÍCH HỆ THỐNG 16
1.BIỂU ĐỒ PHÂN CẤP CHỨC NĂNG CỦA HỆ THỐNG 17
chúng em đã học hỏi được rất nhiều và tự tin chọn cho mình đề tài này và quyết
tâm hoàn thành đề tài này đến hết khả năng có thể của chính mình.
Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức, tuy nhiên để hoàn chỉnh phần phân
tích và thiết kế cơ sở dũ liệu của “Hệ thống quản lý thư viện” cần có thời gian để
hoàn thiện và không thể tránh khỏi những sai sót khi lần đầu tập quen với việc
phân tích và thiết kế Cơ sở dữ liệu và triển khai thực thi trên một ngôn ngữ lập
trình C# và phần mềm SQL còn nhiều bỡ ngỡ. Vì vậy chúng em rất mong được
sự quan tâm, chỉ bảo, giúp đỡ của thầy cùng sự làm việc tích cực và có trách
nhiệm của mỗi thành viên trong nhóm, hi vọng đề tài “Hệ thống quản lý thư
viện” của chúng em sẽ có được kết quả cao như mong muốn!
Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy!
MỞ ĐẦU
I. Giới thiệu đề tài
1. Lý do chọn đề tài
- Tại các trường đại học, cao đẳng, sách (tài liệu) mượn từ thư viện là một
phần không thể thiếu đối với sinh viên - đó chính là kho tri thức vô cùng to
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 3
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
lớn để sinh viên có thể mở rộng tầm tri thức, và đồng thời cũng giảm bớt
gánh nặng về kinh tế cho gia đình. Nhưng, trong quá trình tiếp xúc với bạn
bè ở nhiều trường khác nhau đặc biệt việc tìm hiểu về trường Cao đẳng Bách
Nghệ, chúng em nhận thấy rằng quy trình quản lý sách, quản lý mượn trả ở
thư viện của trường còn thực hiện bằng các phương pháp thủ công như việc
lưu số liệu về sách và danh sách mượn trả trong sổ sách hết sức cồng kềnh
và khó thay đổi hoặc việc tìm kiếm bằng phiếu tựa sách trên từng khay v v.
Với cách quản lý này làm cho nhân viên thư viện tưởng chừng bị quá tải với
số lượng đầu sách và lượng sinh viên ngày một tăng. Với sinh viên phải bỏ
ra rất nhiều thời gian để có thể mượn được một cuốn sách mình mong muốn.
- Xuất phát từ thực tế này, chúng em lựa chọn đề tài “Quản lý thư viện Trường
cao đằng nghề Bách Nghệ” để giải quyết vấn đề được đặt ra là: “tăng hiệu
Đề tài “Hệ thống quản lý thư viện trường cao đẳng nghề Bách Nghệ” ra đời
nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể đó là:
- Xử lý nhanh chóng, chính xác: việc nhập danh sách những sách có trong thư
viện và tra cứu thông tin sách hoặc sinh viên, phiếu mượn trả của sinh viên …
v.v… hết sức nhanh chóng và chính xác chỉ cần vài cú “Click” chuột từ đó đưa
ra được các báo cáo thống kê cần thiết sau mỗi chu kỳ kiểm kê của thư viện.
- Tìm kiếm dễ dàng: việc tra cứu, tìm kiếm các thông tin liên quan đến sách,
sinh viên, sách đang mượn, sách hết hạn, sách hỏng, …v v được nhanh chóng
và chính xác.
- Tin cậy, an toàn: phần mềm quản lý hệ thống có sự tin cậy cao vì thông tin về
các cuốn sách, sinh viên, và các sách mượn, trả liên quan đến toàn bộ hoạt động
của thư viện. Hệ thống cần có biện pháp để đảm bảo nguy cơ xảy ra mất mát,
sai hỏng dữ liệu là thấp nhất. Hệ thống cũng cần có độ an toàn cao, đảm bảo có
các biện pháp ngăn chặn và phát hiện các truy cập bất hợp pháp.
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 5
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
II. Kế hoạch và phân công công việc của các thành viên
- Cả nhóm sẽ lập Group trên mạng xã hội facebook để trao đổi về tài liệu và các
thông tin nhanh cho mỗi thành viên.
- Họp nhóm thường xuyên, gặp nhau trên giảng đường, trên thư viện Tạ Quang Bửu
để thảo luận đưa ra giải pháp và lựa chọn phương án tốt nhất việc phân tích và thiết
kế cơ sở dữ liệu và trao đổi tài liệu.
- Báo cáo theo lịch trình của thầy đưa ra: Quang Điềm đề xuất báo cáo, các thành
viên trong nhóm sửa đổi và hoàn thiện, thống nhất.
III. Khảo sát và thu thập yêu cầu
1. Chu trình quản lý của thư viện trường cao đẳng nghề Bách Nghệ
- Bước 1: Nhập sách mới vào thư viện: Sách trước khi được xếp lên giá trong thư
viện cần trải qua bước phân loại sách theo lĩnh vực rồi được dán mã lên từng cuốn
sách (những sách giống nhau được đánh mã giống nhau), công việc này được ghi
chép lại bằng sổ sách
- Bước 3: Mượn sách: Sinh viên tự tìm kiếm sách và thông tin sách trong các bìa
catalog đặt trong các khay trên kệ đặt bên hành lang của thư viện rồi ghi lại thông
tin cuốn sách mình cần mượn vào phiếu yêu cầu. Dựa vào phiếu yêu cầu của sinh
viên, nhân viên thư viện sẽ tìm trong thư viện quyển sách mà sinh viên yêu cầu.
Trong trường hợp không thấy sách thì nhân viên sẽ phản hồi là sách đã hết và yêu
cấu sinh viên tìm cuốn khác và làm lại các bước trên. Trường hợp tìm thấy sách,
nhân viên sẽ lập phiếu mượn: thông tin người mượn và sách mượn sẽ được ghi lại
vào sổ lưu mượn của ngày làm việc, đồng thời lập một phiêu sách mượn của sinh
viên, phiếu mượn này sẽ được trình khi sinh viên mang trả sách.
- Bước 4: Trả sách: Sinh viên trình phiếu đã mượn sách, và nhân viên sẽ dựa vào
ngày và số thứ tự của phiếu mượn sẽ tra cứu trong sổ lưu ngày tương ứng và sẽ
đánh dấu vào sổ là đã trả sách. Nhân viên thư viện nhận lại sách và đem đi xếp giá
đúng chỗ. Nếu sinh viên mất sách thì phải đền bù, nhân viên ghi lại sách đã bị mất.
- Bước 5: Thống kê, báo cáo: sau mỗi tuần sẽ xem sinh viên nào quá hạn trả; sau
mỗi tháng, mỗi quí, năm, thư viện sẽ có kiểm kê thống kê những sách đang mượn,
sách hết, sách hỏng, sách mượn quá hạn. Việc thống kê này sẽ được tra cứu ở các
sổ lưu theo ngày và được tóm tắt lại số lượng và tên cuốn sách. Dựa vào đó sẽ có
phương án bổ sung sách hoặc thanh lý sách hoặc xử lý những sinh viên mượn quá
hạn
2. Một số vấn đề hiện tại của hệ thống thư viện trường CĐ Bách Nghệ
- Chậm chạp: Với số lượng hơn 20.000 sinh viên với nhiều chuyên ngành
đào tạo cả về kinh tế và khoa học kỹ thuật cùng hàng trăm môn học do đó
việc cung cấp tài liệu học tập cho sinh viên là một khối lượng rất lớn. Tuy
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 7
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
nhiên với hiện trạng sở vật chất của trường là thư viện có nhiều loại sách
tham khảo rất có giá trị, việc sinh viên lên thư viện tìm trong các khay, ngăn
xếp các phiếu đánh mã sách của thư viện rồi viết phiếu yêu cầu đưa cho nhân
viên thư viện đi tìm (chưa chắc cuốn sách yêu cầu vẫn có trong thư viện) là
việc hết sức chậm chạp và kết quả rất hạn chế, dẫn đến hiệu quả công việc
một mã vị trí tương ứng.
- Phần quản lý thông tin độc giả là sinh viên của trường và mỗi sinh viên trong
trường có một thẻ sinh viên thì lấy chính mã số thẻ sinh viên để làm thẻ thư
viện.
- Việc quản lý mượn trả của sinh viên sẽ ghi lại vào thông tin mượn trả của
sinh viên: những cuốn sách nào sinh viên đã mượn, đã trả, đã làm hỏng, hay
quá hạn. Việc tìm kiếm thông tin mượn trả của sinh viên sẽ bao gồm việc
xem sinh thông tin về sinh viên đó, thông tin sách đã mượn, trả, …v.v.
- Sinh viên tìm kiếm thông tin sách: tìm sách theo chủ đề (tên sách, mã sách)
từ đó sẽ tìm ra được sách mà sinh viên cần mượn, biết được thông tin cuốn
sách đó, sau đó sinh viên ghi mã cuốn sách đó và vị trí của cuốn sách đó
trong thư viện vào phiếu yêu cầu rồi đi tìm sách. Sau khi tìm được sách sẽ
mang phiếu yêu cầu và sách đưa cho nhân viên thư viện để làm phiếu mượn
và nhân viên thư viện sẽ nhập vào thông tin mượn trả của phần mềm tương
ứng với mã số thẻ của sinh viên đó.
- Hàng tháng hay hàng quý nhân viên thư viện sẽ có kiểm kê lại những thông
tin như: những cuốn sách còn, sách đã mượn, sách đã hỏng, những sách quá
hạn… đồng thời sẽ báo cáo cho lãnh đạo nhà trường.
- Việc mở rộng thêm chức năng như: quản lý phân quyền riêng cho các nhân
viên thư viện có các tài khoản khác nhau để thực hiện các chức năng quản lý
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 9
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
khác nhau và sẽ có một tài khoản admin có toàn quyền sử dụng. Phần mềm
có thể mở rộng bằng việc quản lý online, mỗi người dùng sẽ truy cập bằng
tài khoản của mình qua mạng internet để tra cứu sách online v.v. Đó là định
hướng và cũng là mục tiêu của các đề tài khác trong tương lai.
4. Phân quyền cho người sử dụng phần mềm
Phân quyền người dùng cho người sử dụng phần mềm bao gồm: nhân viên của
thư viện sẽ có chung một tài khoản để quản lý tất cả những chức năng của phần
mềm, sinh viên sẽ dung tài khoản dùng chung cho mọi sinh viên để tra cứu sách và
- Thêm sách: Những cuốn sách mới được nhập kho sẽ được nhập thông tin vào
phần mềm.
- Sửa thông tin sách: Nếu nhập sai hoặc bổ sung một thông tin nào đó về cuốn sách
thì sẽ được sửa đổi lại thông tin và lưu lại vào cơ sở dữ liệu của phần mềm.
- Xóa sách: Khi loại bỏ những cuốn sách ra khỏi hệ thống quản lý thì sẽ có chức
năng xóa thông tin về cuốn sách đó ra khỏi cơ sở dữ liệu của phần mềm.
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
5.2.1.2 UC2: “Quản lý người mượn”
- Thêm người mượn.
- Sửa thông tin người mượn.
- Xóa người mượn. (thẻ sinh viên hết thời hạn)
- Tìm kiếm thông tin người mượn.
Input:
Yêu cầu thêm mới người mượn hoặc thay
đổi, tìm kiếm thông tin người mượn
Output:
Danh sách cập nhật thông tin người
mượn
Mô tả:
- Thêm người mượn mới: sinh viên khi nhập trường sẽ được cấp một mã số sinh
viên, mặc định mã thẻ sinh viên sẽ là mã thẻ thư viện và sẽ được nhập thông tin vào
cơ sở dữ liệu của phần mềm.
- Sửa thông tin sinh viên: trong quá trình nhập có thể có sai xót,và trong quá trình
học tập thông tin sinh viên có thể thay đổi (lớp học, khoa, ). Khi mượn trả sách
nhân viên thư viện có thể đối chiếu hoặc yêu cầu sinh viên xem lại thông tin để có
thể sửa lại kịp thời.
- Xóa người mượn: Trong trường hợp sinh viên ra trường, chuyển trường, người
mượn đó sẽ bị xóa.
- Tìm kiếm thông tin người mượn: Trong trường hợp cần xác minh thông tin độc
giả bất kỳ nào, chỉ cần tìm kiếm theo mã số hoặc tên sinh viên đó.
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
- Thống kê sách: sách còn, sách hỏng, sách đang mượn, sách quá
hạn.
- Thống kê danh sách độc giả mượn sách quá hạn.
Input
Yêu cầu báo cáo: thông tin
về sách, thông tin những độc
giả mượn quá hạn
Output
Danh sách thông tin về tình trạng sách, những
độc giả mượn quá hạn
Mô tả:
- Thống kê sách: Sau mỗi chu kỳ làm việc hàng ngày hoặc hàng tuần, hàng
tháng, quí khi cần kiểm kê, thống kê lại tình trạng những sách đang mượn, đang
còn có trong thư viện, sách hỏng, hay sách mượn quá hạn nhân viên thư viện sẽ
cần đến chức năng này để biết tình trạng hoạt động của thư viện và báo cáo lên
với lãnh đạo nhà trường.
- Thống kê độc giả mượn sách quá hạn:Trong trường hợp cần thông tin của
những độc giả mượn sách quá hạn để xử lý, sẽ quan tâm đến chức năng này để
nhắc nhở sinh viên mang sách trả thư viện hoặc xử lý.
5.2.2 Sinh viên
Trong hệ thống quản lý, sinh viên chỉ có quyền hạn tìm kiếm thông tin,
không có quyền sửa đổi thông tin khi truy cập bằng tài khoản dùng chung
của sinh viên:
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 15
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
- Tìm kiếm thông tin sách.
- Tìm kiếm thông tin mượn trả của sinh viên (sách mượn đã trả, hết hạn…)
- Mượn sách, trả sách.
Input
2.2 Biểu đồ mức đỉnh 1
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 17
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 18
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
2.2.1 Biểu đồ mức 2-a “Quản lý sách”
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 19
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
2.2.2 Biểu đồ mức 2-b “Quản lý thông tin mượn trả sách”
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 20
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
2.2.3 Biểu đồ mức 2-c “Quản lý độc giả”
2.2.4 Biểu đồ mức 2-d “Kiểm kê và báo cáo”
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 21
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
2.2.5 Biểu đồ mức 2-e “Nhân viên tìm kiếm thông tin sách, độc giả”
2.2.6 Biểu đồ mức 2-f “Độc giả tìm kiếm thông tin sách, thông tin mượn
trả”
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 22
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
3. Biểu đồ thực thể liên kết
• Các thực thể
T
T
Tên thực
thể
Tên sử
dụng
Các thuộc tính
1 Sách Sách Mã sách, Tên sách, Tên tác giả, Tên nhà xuất bản, Năm xuất
MSSV, Tên sinh viên, Tên lớp, Tên khoa, Giới
tính.
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 24
Hệ thống quản lý thư viện Trường Cao Đẳng Bách Nghệ
Chuyển liên kết sang các quan hệ
• Với liên kết 2 ngôi loại M:N
Liên kết Độc giả với Sách, Sách và TK mượn trả liên hệ với nhau gián tiếp qua
liên kết mượn có trong quan hệ TK mượn trả và độc giả.
TT Tên liên kết
Tên bảng có
bổ sung
Các thuộc tính
1
Mượn (Sách và
Độc giả)
TTmuontra MSSV , Mã sách, Ngày mượn, Hạn
trả, Đang mượn, Làm mất, Làm hỏng,
Quá hạn, Đã trả.
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thanh Bình Trang 25