Báo in Việt Nam trong công cuộc đổi mới giáo
dục hiện nay

Văn Phương Hoa

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Báo chí học; Mã số: 60 32 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Thành Hưng
Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Sưu tầm, khảo sát tất cả các bài báo có nội dung liên quan đến các vấn đề
đổi mới giáo dục trên 3 tờ báo: báo Giáo dục & Thời đại, Lao động, Tuổi trẻ TP. Hồ
Chí Minh trong thời gian từ tháng 1/2008 đến tháng 6/2009. Đánh giá, nhận xét về nội
dung, hình thức phản ánh các vấn đề đổi mới giáo dục trên 3 tờ báo này: những đóng
góp và những hạn chế. Rút ra những kinh nghiệm, đề xuất những kiến nghị, giải pháp
để nâng cao hiệu quả tuyên truyền các vấn đề giáo dục trên báo in hiện nay.

Keywords: Việt Nam; Đổi mới giáo dục; Báo in

Content
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực để thúc đẩy phát triển công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Giáo dục luôn là vấn đề mà toàn xã hội quan tâm. Trong
xã hội hiện đại với xu thế hội nhập, cạnh tranh, hợp tác và phát triển, giáo dục hơn bao giờ hết
càng được đầu tư đổi mới, nhằm đáp ứng yêu cầu về con người và nguồn nhân lực cho đất
nước.
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã chỉ rõ: Cần phải đổi mới
tư duy giáo dục một cách nhất quán, từ mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp đến cơ
cấu và hệ thống tổ chức, cơ chế quản lý để tạo được chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền
giáo dục nước nhà, tiếp cận với trình độ giáo dục của khu vực và thế giới; khắc phục cách đổi

đổi mới giáo dục hiện nay” để nghiên cứu. Đề tài sẽ được thực hiện thông việc khảo sát ba tờ
báo in: Giáo dục & Thời đại, Lao động, Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh, trong thời gian từ tháng
1/2008 đến tháng 6/2009 - là thời gian có những thay đổi, đổi mới lớn trong giáo dục nước ta,
nổi bật như sự đấu tranh quyết liệt để đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, đổi mới cơ chế tài
chính - là khâu trì trệ bảo thủ nhất trong nhiều năm qua, đang cản trở sự phát triển của giáo
dục Việt Nam; hay như vấn đề đổi mới phương pháp dạy và học, đổi mới chương trình sách
giáo khoa…
Luận văn khoanh gọn đối tượng khảo sát, nghiên cứu là các tờ báo in Việt Nam vì
những lý do sau đây:

3
- Báo in là một kênh quan trọng bậc nhất không thể thiếu trong hệ thống các phương
tiện thông tin đại chúng hiện nay.
- Loại hình báo in có tiếng nói chính thống, mạnh mẽ không chỉ riêng trong lĩnh vực
giáo dục mà tất cả các lĩnh vực xã hội khác.
- Báo in có lịch sử phát triển lâu đời nhất trong các loại hình báo chí ở Việt Nam cũng
như trên thế giới, vì vậy có nền tảng, thế mạnh trong việc thông tin, tuyên truyền.
- Tư liệu khảo sát của loại hình báo in là đầy đủ, có cơ sở thực tế rõ ràng nhất, hệ
thống nhất, do được lưu trữ tại Thư viện Quốc gia.
- Báo in có tính đại chúng, phù hợp với đông đảo nhân dân, thỏa mãn và thích hợp với
văn hóa đọc, lưu giữ tư liệu của công chúng Việt Nam.
- Trước mỗi vấn đề, báo in đều có cách thức thể hiện riêng, tạo dấu ấn không giống
như bất cứ loại hình nào khác, như truyền hình, phát thanh hay báo điện tử. Từ đó tạo được
hiệu quả thông tin tuyên truyền riêng.
- Đặc biệt ở mặt trận phản biện, với các thế mạnh của mình, báo in luôn có tiếng nói
mạnh mẽ nhất, dài hơi nhất.
Tuy khảo sát đối tượng là các tờ báo in nhưng luận văn luôn soi chiếu, đặt loại hình
báo in trong hệ thống các thể loại báo chí khác để có cái nhìn hệ thống và tổng hợp nhất.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Truyền thông, báo chí và giáo dục đào tạo là phạm vi đề tài quen thuộc của khá nhiều

tài nghiên cứu “Báo in Việt Nam trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay”, chúng tôi hy
vọng trên cơ sở nghiên cứu, tìm tòi và cùng với việc kế thừa có chọn lọc một số kết quả
nghiên cứu đã được công bố, sẽ tìm hiểu vấn đề này một cách nghiêm túc, có hệ thống và đưa
ra được các bài học kinh nghiệm cũng như các giải pháp hiệu quả, có khả năng ứng dụng và
thiết thực đối với các tờ báo khảo sát nói riêng, đồng thời có thể vận dụng với các báo khác.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Luận văn phác họa những nét cơ bản nhất về các vấn đề đổi mới giáo dục được phản
ánh trên báo in Việt Nam giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, luận văn rút ra những kinh
nghiệm, giải pháp trong việc phản ánh, thông tin tuyên truyền các vấn đề giáo dục trên báo in
nói riêng, báo chí nói chung; đặc biệt là những giải pháp để nâng cao chức năng phản biện của
báo in với những vấn đề giáo dục.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, luận văn triển khai những nhiệm vụ sau:

5
- Sưu tầm, khảo sát tất cả các bài báo có nội dung liên quan đến các vấn đề đổi mới
giáo dục trên 3 tờ báo: báo Giáo dục&Thời đại, Lao động, Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh trong
thời gian từ tháng 1/2008 đến tháng 6/2009.
- Đánh giá, nhận xét về nội dung, hình thức phản ánh các vấn đề đổi mới giáo dục trên
3 tờ báo này: những đóng góp và những hạn chế.
- Rút ra những kinh nghiệm, đề xuất những kiến nghị, giải pháp để nâng cao hiệu quả
tuyên truyền các vấn đề giáo dục trên báo in hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn là những vấn đề đổi mới giáo dục,
cách thức phản ánh các vấn đề đổi mới giáo dục trên 3 tờ báo in: báo Giáo dục & Thời đại,
Lao động, Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh trong trong thời gian từ tháng 1/2008 đến tháng 6/2009.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ

- Chương 3: Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phản ánh các
vấn đề giáo dục

References
Tài liệu tiếng Việt
1. Đức Dũng, Viết báo như thế nào?. NXB Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 2000.
2. Nguyễn Văn Dững (chủ biên), Tác phẩm báo chí. NXB Lý luận Chính trị, Hà Nội,
2006.
3. Hà Minh Đức (chủ biên), Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn. NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, 1997.
4. Vũ Quang Hào, Ngôn ngữ báo chí. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000.
5. Nguyễn Quang Hòa, Phóng viên và tòa soạn. NXB Văn hóa - Thông tin, 2002.
6. Hội Nhà báo Việt Nam, Nghề nghiệp và công việc của nhà báo. Hà Nội, 1992.
7. Đinh Văn Hường, Các thể loại báo chí thông tấn. NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội,
2006.
8. Đinh Văn Hường, Tổ chức và hoạt động của toà soạn. NXB Đại học Quốc gia, Hà
Nội, 2004.
9. Phạm Thành Hưng, Thuật ngữ Báo chí - truyền thông. NXB Đại học Quốc gia, Hà
Nội, 2007.

7
10. Mai Quỳnh Nam, Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội. NXB Đại học Quốc
gia Hà Nội, 2001.
11. Phân viện Báo chí và tuyên truyền, Báo chí những điểm nhìn từ thực tiễn. NXB
Văn hóa - thông tin, 2000.
12. Trần Quang, Các thể loại báo chí chính luận. NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội,
2005.
13. Dương Xuân Sơn, Các thể loại báo chí chính luận nghệ thuật. NXB Đại học Quốc
gia, Hà Nội, 2004.
14. Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang, Cơ sở lý luận báo chí truyền

31. Bộ Giáo dục&Đào tạo. Đổi mới quản lý hệ thống giáo dục đại học giai đoạn 2010-
2012. NXB Giáo dục Việt Nam, 2010.
32. Bộ Giáo dục&Đào tạo. Giới thiệu Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Giáo dục, 2010.
33. Bộ Giáo dục&Đào tạo. Ngành Giáo dục - đào tạo thực hiện Nghị quyết trung ương
2 (khóa VIII) và nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX. NXB Giáo dục, Hà Nội, 2002.
34. Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ về thực hiện nhiệm vụ,
tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.
35. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, IX,
X. NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996, 2001 và 2006.
36. Vũ Bá Hòa (Chủ biên), Đỗ Quốc Anh, Nguyễn Đình Mạnh, Huỳnh Công Minh,
Bùi Tất Tươm, Góp phần xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. NXB Giáo dục
Việt Nam, 2010.
37. Quốc Hội, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Báo chí 1999. NXB Chính
trị Quốc gia, Hà Nội, 1999.
38. Quốc hội khóa 12, Nghị quyết số 35/2009/QH12 ngày 19/6/2009 về chủ trương,
định hướng đổi mới một số cơ chế tài chính trong giáo dục và đào tạo từ năm học 2010-2011
đến năm học 2014-2015.
39. Quốc hội khóa 10, Nghị quyết TW 5 tháng 5/2007 về công tác tư tưởng, lý luận,
báo chí trước yêu cầu mới.

9
40. Quốc hội khóa 10, Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 9/12/2000 của Quốc hội
(Khóa X) về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
41. Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông.
42. Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chống tiêu cực và khắc
phục bệnh thành tích trong giáo dục.
Báo chí
43. Các số báo Giáo dục&Thời đại, báo Lao động, báo Tuổi trẻ TP.Hồ Chí Minh từ