Bài 2: KHÁI NIỆM VỀ HÌNH DẠNG CÙI RĂNG VÀ
CÁC LOẠI ĐƯỜNG HOÀN TẤT-cố định
Mục tiêu:
- Kể và vẽ được hình dáng các loại đường hoàn tất của một phục hình răng cố định.
- Trình bày được những ưu khuyết điêm của các loại đường hoàn tất về khía cạnh
kỹ thuật viên phục hình răng .
- Trình bày được hình dạng thích hợp của cùi răng cho một phục hình răng cố định.
NỘI DUNG:
- Thông thường, bác sĩ phải mài chuẩn bị răng thật để gắn một phục hình răng cố
định.Phần thân răng đã được mài gọi là cùi răng . Phần rìa giới hạn phía cổ răng
gọi là đường hoàn tất. Hình dạng cùi răng phải thích hợp cho từng loại phục hình;
ví dụ : một xoang để trám amalgam sẽ được mài khác hơn một xoang để gắn inlay
đúc. Ngoài ra, hình dạng cùi răng, loại đường hoàn tất được chuẩn bị tùy thuộc vào
nguyên vật liệu để đúc phục hình.
- Về mặt kỹ thuật, kỹ thuật viên cần phải có khái niệm về hình dạng của cùi răng
được mài, các loại đường hoàn tất của phục hình được giữ để thực hiện một cách
khoa học.
- Về lâm sàng, bác sĩ quyết định việc mài cùi và chọn loại phục hình theo nhiều yếu
tố:
a. Vùng sâu răng hay những miếng trám có từ trước
b. Hình dạng , vị trí của răng
c. Loại và tính chất của khớp cắn
d. Thẩm mỹ
e. Mục đích của phục hình: ví dụ như làm mão riêng lẻ, mão làm phần giữ cho cầu
răng, làm răng trụ cơ bản hay trụ trung gian, làm thành phần của nẹp….
f. Tùy theo chỉ định chuyên môn hay sở thích về nguyên vật liệu
g. Tình trạng răng không bình thường hay đặc biệt như : răng bị vỡ, răng đã làm
nội nha, răng thiểu sản men…
- Về mặt chuyên môn , đường hoàn tất rất quan trọng. Xi măng sẽ bị phân hủy
trong môi trường miệng qua thời gian, vật đúc tốt cần phải có đường hoàn tất chính
xác. Đường hoàn tất thường nằm ngay vùng nướu răng, nếu thực hiện không chính

dễ bíên dạng khi thử. Khi lấy dấu và đổ mẫu khó xác
định được ranh giới. Tuy nhiên có một ưu điểm là mô răng sẽ được mài
rất ít và dễ thực hiện hơn các loại đường hoàn tất khác. Loại đường hoàn
tất này thường áp dụng cho mặt xa, mặt gần của các mão toàn phần kim
loại vùng răng trong hay các răng có độ cong nhiều.
2. Bờ vai (shoulder) : là loại đường hoàn tất được mài như một bậc thang
Thẳng góc (90 độ) với vách đứng của cùi răng. Đây là loại đường hoàn tất xấu nhất
đối với vật đúc vì sự giản nở và co rút của bột đúc không bù trừ
Được sự chính xác để tạo ra vật đúc hoàn hảo.
Khuyết điểm: đòi hỏi phải mài nhiều mô răng
Ưu điểm: là loại được chọn cho phục hình sứ, sứ kim loại, Jacket sứ hay nhựa vì có
cạnh đủ dày chịu lực cho phục hình.
3. Bờ vai vát cạnh ( beveled shoulder): Đây là loại đường hoàn tất bờ vai
nhưng có mài thêm một cạnh nghiêng mặt ngoài (khoảng 45 độ) để dễ
điều chỉnh độ khít sát của bờ kim loại phục hình. Đường hoàn tất này
thường áp dụng cho mặt ngoài cùi răng cửa, bờ phía nướu của các
xoang inlay, onlay
4. Bờ cong (chamfer): là loại đường hoàn tất dạng cong, phân biệt được rõ
ràng giữa mô răng và vật đúc, độ cong nhìêu, ít hay trung bình tùy theo
từng trường hợp được áp dụng. Có thể nói đây là loại trung gian giữa loại
bờ vai và bờ xuôi. Loại đường hòan tất này được dùng cho nhiều kiểu ão răng .