Kỹ thuật nuôi dê nông hộ năng suất cao
Những năm gần đây, lợi nhuận từ nuôi dê khá cao đã tạo ra triển vọng phát triển đàn
dê ở Phú Yên. Tuy nhiên bà con nông dân vẫn quen với phương thức chăn nuôi dê
theo kiểu chăn thả tự do ít đầu tư (quảng canh) nên hiệu quả chưa cao. Xin giới thiệu
một số kiến thức cơ bản về nuôi dưỡng chăm sóc dê bán thâm canh năng suất cao để
các nông hộ tham khảo và áp dụng.
CHỌN GIỐNG
Hiện nay giống dê cỏ, dê Bách thảo, dê lai giữa Bách thảo và dê cỏ đang được
khuyến cáo phù hợp với chăn nuôi nông hộ ở miền Trung - Tây Nguyên.
Chọn những con dê cái có các đặc điểm ngoại hình: Đầu rộng, hơi dài, vẻ mặt linh
hoạt. Cổ dài, mềm mại, nhọn về phía đầu. Lưng thẳng, rõ hõm hông xương chậu. Da
mềm, lông mịn, chân thẳng và cân đối. Núm vú to, dài, bầu vú gắn chặt vào phần
bụng, gọn về phía trước, các tĩnh mạch vú nổi rõ, bộ phận sinh dục cân đối. Không
chọn những con có đầu dài, trụi lông tai, cổ ngắn và thô, bụng nhỏ, vú nhỏ và không
gắn chặt vào phần bụng.
Khi dê đã sinh sản thì chọn con có khả năng sinh sản cao: sinh đôi, sinh ba, sinh
tư, trọng lượng dê con lớn, nuôi con tốt; khoảng cách giữa các lứa đẻ đều đặn, tỉ lệ thụ
thai trên 85%, tỉ lệ nuôi sống của dê con cao, khả năng thích ứng tốt.
Chọn dê đực giống là con của bố mẹ tốt, thuộc lứa thứ 2-4, có tốc độ sinh trưởng
phát triển tốt, khả năng kháng bệnh cao, khả năng phối giống cao, có thân hình chắc
chắn, ngực nở, tứ chi khỏe, hai tinh hoàn to.
NGUỒN THỨC ĂN CHO DÊ
Có nhiều loại cỏ và lá cây trong thiên nhiên hoặc gieo trồng dê ăn được như cỏ
voi, ghinê, lá so đũa, bình linh (táo nhơn), xoan (sầu đông), bông giấy, mít, dâm bụt,
sung, chuối, cúc dại, khế, rau, bèo tấm, Cỏ trồng nếu không cho ăn hết thì thu hoạch
phơi khô dự trữ.
Các loại bã mía, rỉ mật mía, bã đậu nành, hèm bia, bã bột, bột xương, bột cá, bã
hoa quả ép đều là thức ăn khoái khẩu của dê.
Rơm, cây bắp gieo dày và sau thu hoạch, dây lang, cây lạc, đậu tương sau khi thu
hoạch củ, quả là nguồn thức ăn có sẵn, phổ biến, dễ bảo quản sử dụng cho dê nuôi
nông hộ.

Nếu chăn thả ban ngày thì chỉ cần cho ăn thêm thức ăn tinh, củ quả, rơm vào buổi
chiều và ban đêm. Nếu trên đồng bãi khan hiếm thì phải cho ăn thêm thức ăn xanh thu
hái bằng 1/2 khẩu phần. Khi cho ăn thức ăn tinh cần treo máng ăn cao hơn mặt đất
khoảng 1m, thức ăn xanh nên bó thành từng bó treo trong chuồng ở độ cao 1-1,5m để
dê ăn được nhiều hơn và tận dụng hết phần ăn được do chúng có tập tính ăn tầm cao.
Chú ý cung cấp đủ nước uống cho dê.