Chơng 2
chuồng nuôi bò sữa nông hộ
i. Yêu cầu Chung đối với các chi tiết
chuồng bò
1. Vị trí và hớng chuồng
Cần chọn vị trí và bố trí hớng chuồng phù hợp
để tránh ma tạt, gió lùa, đảm bảo che nắng, thoáng
mát và thoát nớc tốt. Việc chọn vị trí và hớng
chuồng phải tuỳ theo điều kiện đất đai. Thông thờng
nếu có thể nên chọn hớng chuồng quay về phía nam
hoặc đông nam để đảm bảo có ánh sáng và thông
thoáng tốt.
2. Nền chuồng
Nền chuồng phải cao hơn mặt đất bên ngoài
khoảng 40-50cm để nớc ma không thể tràn vào
chuồng. Nền chuồng có thể đợc lát bằng gạch hoặc
láng bê tông. Mặt nền chuồng không gồ ghề, nhng
cũng không trơn trợt, có độ dốc hợp lý (1-3%), xuôi
về phía rãnh thoát nớc để bảo đảm thoát nớc dễ
dàng khi dội rửa.
Diện tích chuồng nuôi bình quân cho mỗi bò
sữa nên khoảng 6-8 m
2
. Trong chuồng có thể bố trí
32
khu đi lại tự do chung và khu chia ô cá thể cho bò nằm
nghỉ. Trong các ô cho bò nằm nghỉ (1m x 2m) có thể
sử dụng cát hoặc rơm rạ băm nhỏ, mạt ca, lõi ngô
băm vụn làm vật liệu lót nền giúp cho bò thoải mái,
tránh bị các bệnh về chân móng. Tốt nhất là trải nền
bằng thảm cao su.

Hình 2-1: Máng ăn cho bò

5. Máng uống
Tốt nhất là dùng máng uống tự động. Nếu
không có máng uống tự động thì có thể làm máng
uống bán tự động nh sau: nớc từ tháp chứa đợc dẫn
tới một bể nhỏ xây ở đầu chuồng nuôi, đầu ống dẫn có
lắp một phao tự đóng mở nớc. Từ bể này có hệ thống
ống dẫn tới các máng uống ở các ô chuồng. Khi bò
uống nớc, mực nớc trong máng hạ xuống nên phao
34
mở ra, nớc từ tháp chảy vào bể cho đến khi đầy thì
phao tự đóng lại. Máng uống nên cố định ở độ cao
0,8m từ mặt đất và giữ cho chúng có cùng mực nớc
với bể chứa nớc (theo kiểu bình thông nhau).

Hình 2-2: Sơ đồ máng uống bán tự động
6. Róng chuồng
Trong chuồng cần có hệ thống róng để phân chia
vị trí và giới hạn phạm vi đi lại của mỗi con bò (hình 2-
3). Các róng chuồng phải hơi tròn cạnh để tránh cho con
vật bị xây xát. Róng có thể làm bằng sắt, gỗ hay tre.
Cần có róng ngăn phía trớc ngang tầm vai để bò không
bớc vào máng ăn hay máng uống.

35


loại vi khuẩn, nấm mốc, tránh ruồi nhặng, các loại côn
trùng và chuột gây hại. Các vật chứa thức ăn cũng nh
sữa cần phải có nắp kín.
10. Hố phân
Bố trí hố ủ phân phù hợp để tận dụng toàn bộ
phân và cỏ ăn thừa cũng nh chất độn đa vào hố ủ
phân nhằm tăng khối lợng phân bón ruộng, tăng thu
nhập cho ngời chăn nuôi bò sữa nhng vẫn đảm bảo
vệ sinh. Nếu có điều kiện, tốt nhất là xây bể biogas để
sản xuất khí cho đun nấu, kết hợp tiệt trùng, nâng cao
chất lợng phân và vệ sinh môi trờng. Cùng với hố
phân cần có rãnh thoát nớc, phân, nớc tiểu hợp lý.

37
ii. các kiểu chuồng nuôi bò sữa
1. Kiểu chuồng một dy
Kiểu chuồng này (hình 2-3) thích hợp cho chăn
nuôi bò sữa nông hộ, quy mô nhỏ. u điểm là có thể
tận dụng, tiết kiệm đợc nguyên vật liệu, dễ đặt vị trí. Hình 2-3: Mặt cắt ngang chuồng bò một dãy 38
2. Kiểu chuồng hai dy
Có thể là chuồng hai dãy đối đầu (đờng đi cho
ăn ở giữa, máng ăn và máng uống bố trí dọc theo lối
đi), hoặc chuồng hai dãy đối đuôi (lối vào thu dọn
phân ở giữa hai dãy). Kiểu chuồng này thờng đợc áp