Lưu ý khi dùng thuốc lợi tiểu Không nên tự ý ngưng thuốc nửa chừng khi chưa tham khảo ý kiến thầy
thuốc.
Thuốc lợi tiểu là những thuốc có tác dụng làm tăng sự đào thải muối và
nước ở thận, do đó làm cho ta đi tiểu nhiều hơn.
Thuốc lợi tiểu thường được chỉ định trong các trường hợp sau:
Bị bệnh tăng huyết áp: Thuốc làm tăng đào thải nước tiểu, làm giảm khối
lượng nước trong cơ thể nên gián tiếp làm hạ huyết áp. Trong một số trường hợp
tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu có thể dùng duy nhất nhưng thường được kết hợp làm
tăng thêm tác dụng của các thuốc hạ huyết áp.
Bị suy tim: Thuốc lợi tiểu gián tiếp làm giảm khối lượng máu lưu hành, làm
giảm tiền gánh, tạo điều kiện cho tim vốn đã bị suy yếu hoạt động tốt hơn.
Bị phù: Thuốc lợi tiểu giúp lợi nước bị ứ trong cơ thể do bị bệnh về phổi
(phù phổi), gan (xơ gan), thận (hội chứng thận hư)
Các loại thuốc lợi tiểu
Thuốc lợi tiểu có thể chia thành 3 nhóm chính sau:
Nhóm thuốc lợi tiểu thiazid: Gọi là thiazid vì trong cấu trúc hóa học của các
thuốc thuộc nhóm này có nhân thiazid, gồm có các thuốc: clorothiazid,
hydroclorothiazid, indapamid, metolazon, clorthalidon Vị trí tác động của nhóm
thuốc này là ở ống uốn xa nằm ở vỏ thận làm tăng bài tiết muối, do đó sẽ làm tăng
thải nước tiểu. Đây là nhóm thuốc lợi tiểu được sử dụng ưu tiên trong điều trị tăng
huyết áp do hiệu quả hạ áp cao hơn các nhóm lợi tiểu khác. Biến chứng có thể gặp
khi dùng nhóm thiazid là hạ kali máu do tăng sự bài tiết kali vào trong nước tiểu.
Nhóm thuốc lợi tiểu tác động ở quai Henlé: Như tên gọi, vị trí tác động của
nhóm thuốc là nhánh trên của quai Henlé nằm trên vùng tủy thận. Đây là nhóm
thuốc có tác dụng lợi tiểu rất mạnh và làm mất natri nhanh hơn nhóm thiazid nên
thích hợp dùng trong trường hợp suy tim và phù nặng. Thuộc loại này gồm có:
flurosemid, acid ethacrynic, bumetamid Nhóm này cũng gây hạ kali máu.

ngưng thuốc sẽ hồi phục. Vì vậy, người bệnh nên báo cho thầy thuốc biết tác dụng
ngoại ý để thầy thuốc xử trí bằng cách thay thuốc khác chứ không nên tự ý bỏ
thuốc.
Khi bác sĩ chỉ định kết hợp thuốc lợi tiểu “bài tiết” kali và thuốc lợi tiểu
“tiết kiệm” kali vẫn phải theo dõi tình trạng kali máu của người bệnh vì cân bằng
của cơ thể vẫn có thể nghiêng về hoặc tăng hoặc giảm kali quá mức.
Trong cơ thể, chất điện giải natri và kali đồng hành khăng khít với nhau.
Các thuốc lợi tiểu thông dụng (nhóm thiazid và tác động ở quai Henlé) có tác dụng
thả natri đồng thời làm mất kali. Kali đóng vai trò rất quan trọng trong co bóp tim
và duy trì thể trạng tốt. Vì vậy người dùng thuốc lợi tiểu nên ăn nhiều chuối, uống
nhiều nước cam để được bổ sung kali. Hoặc dùng thuốc lợi tiểu mà lại có triệu
chứng vọp bẻ, yếu cơ, mệt mỏi, buồn, khát nhiều, bất an, mạch nhanh phải đến bác
sĩ khám ngay. Bác sĩ sẽ có cách xử lý phù hợp như cho dùng thêm thuốc bù kali để
giải quyết tình trạng mất kali do dùng thuốc lợi tiểu.