1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1.1 Lý luận:
Mục tiêu giáo dục Tiểu học được xác định trong điều 27 của luật giáo dục “ Giáo dục
Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn
và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp
tục học Trung học cơ sở”. Chính vì thế, giáo dục Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống
giáo dục quốc dân. Do vậy, người Giáo viên Tiểu học có vị trí, vai trò quan trọng, góp
phần quyết định trong trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng. Vì lý do
đó, người quản lý giáo dục phải đặt nhiệm vụ dạy tốt lên hàng đầu. Có thế thì thế hệ học
sinh được đào tạo mới có được những kiến thức, kỹ năng, phát triển toàn diện và có đạo
đức tốt. Muốn đạt được mục tiêu này, trước hết người quản lý cần phải nâng cao tay nghề
chuyên môn cho đội ngũ người Thầy. Có rất nhiều con đường để bồi dưỡng nghiệp vụ cho
giáo viên như : cử giáo viên đi học lớp đại học, cao đẳng, lớp thay sách, lớp dự án phát
triển giáo viên, thao giảng khối, chuyên đề…Trong đó có lẽ hoạt động chuyên đề là hoạt
động mũi nhọn vì nó giải quyết được những vướng mắc về mặt lý luận và thực tiễn của vấn
đề nảy sinh trong quá trình thực hiện mục tiêu của nhà trường. Với mục đích nâng cao chất
lượng Trò, thì hoạt động chuyên đề không thể thiếu được trong việc nâng cao chất lượng
người Thầy.
1.2 Thực tiễn :
Từ năm 2002-2003 đến nay, Bộ Giáo dục đào tạo đã tiến hành thay sách giáo khoa ở
các lớp ở cấp Tiểu học phù hợp với yêu cầu phát triển mới của xã hội. Nhìn chung, chương
trình giáo dục đã coi trọng thực hành, vận dụng chương trình tinh giảm, tập trung vào các
kỹ năng, kiến thức cơ bản và thiết thực, tích hợp được nhiều mặt giáo dục. Giáo viên chủ
động lựa chọn nội dung và phương pháp thích hợp với từng đối tượng học sinh. Tuy nhiên,
trong quá trình thực hiện giảng dạy thay sách giáo khoa mới thực tế đã cho thấy nảy sinh
những vấn đề cần phải giải quyết, không chỉ dừng lại ở người Thầy mà lan toả ra ngoài xã
hội, cần phải có biện pháp khắc phục kịp thời. Vì vậy, hoạt động bồi dưỡng chuyên môn
trường Tiểu học.
3
II. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ:
Bước 1: Chọn đề tài ( Phù hợp với thực tế trường, khối)
Không phải mở chuyên đề là nói tràn lan những gì mà thay sách đã đưa ra, không
phải đề cập đến các nội dung của một môn mà phải biết lựa chọn mảng đề tài. Muốn làm
được điều đó thì Ban giám hiệu, khối chuyên môn phải theo dõi sát sao việc dạy học của
giáo viên, học sinh thông qua các tiết dự giờ, thao giảng, các buổi sinh hoạt chuyên môn để
nắm bắt được những khó khăn, vướng mắc ở khâu nào, sử dụng phương pháp dạy học ra
sao? Tổ chức các hình thức cho học sinh học thế nào? Từ đó phân tích, tổng hợp và rút ra
những tồn tại phổ biến để làm cơ sở cho chọn đề tài thích hợp. Cũng có khi lựa chọn đề tài
cho chuyên đề nên mạnh dạn để cho tổ khối đề nghị, vì có như thế mới có được những đề
tài thiết thực, sát sườn với giáo viên.
Chẳng hạn ở trường tôi, trong quá trình theo dõi, tôi nhận thấy giáo viên còn lúng
túng trong việc dạy luyện nói cho học sinh ở lớp 1, xây dựng nề nếp lớp trong học tập, nên
đã tổ chức chuyên đề đưa ra các biện pháp hiệu quả khi dạy luyện nói cũng như xây dựng
nội quy lớp học.
Bước 2: Tổ chức chỉ đạo thực hiện chuyên đề.
1/ Xây dựng kế hoạch.
Sau khi chọn được đề tài, Ban giám hiệu cùng tổ trưởng chuyên môn bàn bạc để đề
ra kế hoạch, nội dung mở chuyên đề.
2/ Chuẩn bị nội dung
Do thời gian không cho phép nên chuyên đề do trường mở chỉ gói gọn trong 1 buổi,
bởi vậy nội dung chuyên đề cần đi sâu vào những vấn đề chính sau:
trước cho giáo viên, thậm chí còn mượn học sinh khá giỏi ở các lớp khác hay chỉ tập trung
vào giáo viên có tay nghề giỏi. Làm như thế thì giáo viên không nhìn nhận được những tồn
tại, những khó khăn thực tếvà cũng không đưa ra được những giải pháp cá nhân mà họ cho
là khả thi, là hiệu qua. Bởi vậy, khi dạy minh hoạ tốt nhất là cứ để cho giáo viên dạy bình
thường như thường ngày. Đây là một kinh nghiệm mà trong quá trình thực hiện tôi tâm
đắc. Mỗi khi giáo viên lên lớp ngoài việc tuân thủ những nguyên tắc đặc trưng của từng 5
môn, phân môn khi sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, thì mỗi giáo viên lại
có những uyển chuyển, linh hoạt trong sử dụng phương pháp, có những tình huống ứng xử
sư phạm riêng không giống nhau. Bên cạnh đó, họ cũng sẽ bộc lộ những nhược điểm,
những tồn tại cá nhân trong các hoạt động dạy học. Tất cả những điều đó sẽ được tập thể
ghi nhận và nhận xét, đánh giá sau đó rút ra bài học chung. Đây mới chính là mục đích của
chuyên đề.
Thảo luận: Để tránh mất thời gian, cần phải chuẩn bị sẵn một hệ thống câu hỏi gợi
mở đi sâu vào trọng tâm những vấn đề cần thiết. Những câu hỏi này cần có sự gắn kết giữa
nội dung báo cáo tham luận và các tiết dạy minh hoạ. Người điều khiển thảo luận phải
vững vàng về chuyên môn và có sự ứng xử nhạy bén, thân thiện thì mới khơi dậy được
những ý kiến tâm huyết của tập thể. Chẳng hạn: Nếu giáo viên khen về một hoạt động nào
đó thì người điều khiển cần gợi ý ngay:“ Vậy theo thầy (cô) Hoạt động này có những ưu
điểm nào cần phát huy?“ Hoặc nhận xét khuyết điểm thì yêu cầu:“ Theo thầy (cô) để khắc
phục những tồn tại trên, ta phải làm như thế nào?“ Hay“ Hoạt động nào trong tiết dạy, bài
Trong quá trình thực hiện chuyên đề nhằm nâng cao công tác chuyên môn cho đội
ngũ, tôi trang bị cho mình được nhiều bài học trong công tác tổ chức thực hiện chuyên đề
trong nhà trường :
- Cán bộ quản lý phải có nhận thức đúng về tầm quan trọng của hoạt động chuyên đề,
biết kết hợp các nguyên tắc, đảm bảo các chức năng quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả
trong việc bồi dưỡng nâng cao trình độ cho giáo viên.
- Cần lựa chọn thời điểm thích hợp để thực hiện chuyên đề. Cân đối thời gian hợp lí
cho việc tổ chức chuyên đề để cùng một lúc thuận tiện cho giáo viên và gặt hái được hiệu
quả cao nhất.
- Xây dựng quy trình chuyên đề hợp lý nhằm khai thác hết hiệu quả từ chuyên đề. 7
- Phát huy hết nguồn lực cuả đội ngũ bằng cách chọn những phương pháp quản lý
phù hợp với đặc điểm nhà trường.
- Quản lý cần chủ động phối hợp với tổ chuyên môn để kịp thời có sự chỉ đạo sâu sát
đến việc nâng cao tay nghề cho đội ngũ thông qua con đường tổ chức hoạt động chuyên
đề.
IV.PHẠM VI ÁP DỤNG:
Chuyên đề này có thể vận dụng cho các trường không kể các cấp học khác nhau.
V. LỜI KẾT:
Cuối cùng, đây là bước đầu tôi nghiên cứu đề tài này, chắc chắn sẽ không tránh khỏi
những thiếu sót. Bản thân tôi rất mong sự đóng góp của Hội đồng sáng kiến kinh nghiệm,
Quý thầy cô, đồng nghiệp để thực hiện tốt hơn trong công tác cuả mình tại đơn vị.