5 hiểu biết của việc lãnh đạo (phần 1)
James McGregor Burns - chuyên gia nghiên cứu về lãnh đạo từng nói: “Lãnh đạo là một
trong những hiện tượng được nghiên cứu nhiều nhất nhưng lại được hiểu biết ít nhất
trên trái đất”. Tác giả Clint Sidle đã đưa ra 5 hiểu biết của việc lãnh đạo trong bài viết của
mình.
Lãnh đạo là một cách tiếp cận cuộc sống đặc biệt, một trong những điều được cam kết với quy
trình phát triển hướng tới sự hoàn thiện. Việc lãnh đạo trở thành một phương tiện cho sự biến
đổi cá nhân, cũng là một tác nhân cho những thay đổi tích cực.
Có lẽ, hơn bất kỳ kỷ nguyên nào khác trong lịch sử, những thách thức có tính lịch sử, môi
trường, đạo đức của thời đại chúng ta đòi hỏi một tầm nhìn về việc lãnh đạo. Chúng ta cần
nhiều nhà lãnh đạo - những người truyền cảm hứng không chỉ bằng việc làm những điều tốt cho
chính họ mà làm tốt cho cả thế giới. Nhưng chúng ta phát triển các nhà lãnh đạo như vậy như
thế nào? Dù những năm gần đây, chúng ta đã chú ý nhiều vào việc phát triển lãnh đạo, chúng ta
vẫn thiếu mô hình chung để hiểu biết lãnh đạo là gì và phát triển nó như thế nào.
Nhiều năm trước, tôi bắt gặp một mô hình có tính trực giác và bắt buộc, cả cho sự đơn giản lịch
lãm của nó và cho các tiềm năng vốn có cho việc hoàn thiện con người. Mô hình này nổi bật từ
việc nghiên cứu các nền văn hoá đa dạng trên thế giới.
Các nhà nhân loại học và tâm lý học đã phát hiện ra rằng, những nền văn hoá này chia sẻ sự
tương đồng không thể nhầm lẫn trong quan điểm về việc cần những gì để trở thành một con
người hiệu quả: 4 hoặc 5 sự hiểu biết được khắc hoạ thông qua sự định hướng chủ yếu của la
bàn. Cơ cấu cổ này mang lại sự hướng dẫn cho việc phát triển và hiệu quả cá nhân mà trụ lại
qua sự đánh giá của thời gian hàng ngàn năm. Mỗi hướng đại diện cho sự hiểu biết đặc biệt với
việc học tập, liên hệ và sống trong sự hoà hợp với thế giới. Toàn bộ, sự định hướng là biểu
tượng cho sự hoàn hảo và cân bằng, chúng mang lại sự hiểu biết bản thân và nhận ra tiềm
năng đầy đủ của một người.
Mục đích của cuộc sống là tìm kiếm sự tự hiểu biết và phát triển tới độ hoàn thiện bằng việc tiếp
cận với sự hiểu biết của những hướng khác, và trong đó tiến tới một nơi cân bằng và những
điều tốt đẹp, điều để lãnh đạo và ảnh hưởng tới những người khác.
Theo như mô hình cổ, mỗi sự hiểu biết có cả khoảng sáng và khoảng tối. Khoảng sáng trở
thành khoảng tối khi nó được sử dụng để chứng thực bản ngã và phục vụ cho sở thích cá nhân
- thường bởi vì một nỗi ám ảnh hoặc sự không an toàn. Kết quả là, người ta có xu hướng nhấn

Do đó, bà dành hầu hết thời gian để lắng nghe khách hàng, đặt các câu hỏi và phân tích các số
liệu để phát triển khả năng nắm bắt tình huống. Bà gắn kết mọi cấp độ của tổ chức vào quy
trình mà sự hiểu biết luôn được chia sẻ. Điều đó nghĩa là làm việc với mọi người ở mọi cấp độ,
xây dựng mối quan hệ mà mang lại quyền sở hữu cho khách hàng, và đôi khi nói với họ những
điều họ không muốn nghe.
Khoảng tối của sự hiểu biết tri thức đến từ một nỗi ám ảnh của việc sai lầm hoặc không biết. Khi
điều gì đó phát sinh bên ngoài mức độ hiểu biết hiện tại, những người thuộc kiểu này cảm thấy
sợ hãi, thậm chí bị đe doạ. Vì thế, họ nắm chắc quan điểm và trở nên cứng nhắc, không thiên vị
và quá nghiêm trọng với những người khác. Họ trở nên xét nét các chi tiết, để mất hiểu biết về
bức tranh lớn, và dễ trở nên bực bội, thậm chí giận giữ. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sự cứng
nhắc, thiếu nhạy cảm và mất khả năng thấy được bức tranh lớn là các lí do cơ bản cho việc
chệch hướng lãnh đạo.
* Khoảng tối:
- Cố định và chặt chẽ - Tập trung vào chi tiết
- Không thể thấy bức
tranh lớn
- Không thoải mái với sự
mơ hồ
- Cứng nhắc và không
linh hoạt
- Không nhạy cảm
Hướng Nam: Sự hiểu biết cảm xúc - đánh thức trái tim
Tiếp theo là sự hiểu biết cảm xúc. Nó là nơi sự kích thích tri thức của hướng đầu tiên được làm
giàu và sâu sắc thông qua cảm giác và phản ứng cảm xúc. Những sự lấn át trong sự hiểu biết
này được tập trung vào con người và thúc đẩy các mối quan hệ vững mạnh và hỗ trợ. Với họ,
cách mọi thứ được thực hiện cũng quan trọng như việc gì được thực hiện. Họ có thể nhận ra và
quản lý cảm giác và cảm xúc của họ và của những người khác. Họ quan tâm đến con người và
các kỹ năng xã hội: người lắng nghe tốt, người truyền thông tốt, mạng lưới, thành viên. Họ cũng
quan tâm đến việc giúp những người khác và trao quyền của họ để họ làm việc tốt nhất có thể.
Đây là một nhà lãnh đạo phục vụ và nhà lãnh đạo như một con người.

cảm và phụ thuộc là các nhân tố chính khiến họ chệch hướng.
* Khoảng tối:
- Quá nhạy cảm
- Có xu hướng cảm thấy tội
lỗi về sự khác biệt
- Thiếu dứt khoát - Tránh xung đột
- Thiên về làm mọi việc
một cách cá nhân
- Tự hào quá mức
5 hiểu biết của việc lãnh đạo (phần 2)
Sự hiểu biết tri thức đảm nhận thông tin một cách khách quan, sự hiểu biết cảm xúc tạo
chiều sâu cho kinh nghiệm đó qua việc phản ứng bằng các cảm xúc, sự hiểu biết trực
giác nhận thức một kế hoạch hành động. Sự hiểu biết hành động lấp các lỗ hổng giữa ý
tưởng và thực tế, và sự hiểu biết tinh thần phản ánh trong các bài học học cho chu kỳ
tiếp theo. Đó là 5 hiểu biết của việc lãnh đạo mà tác giả Clint Sidle đưa ra.
Hướng Tây: Sự hiểu biết trực giác - thấy đường
Hướng Tây là sự hiểu biết trực giác và tầm nhìn cho việc giành được mục tiêu cao nhất trong
cuộc sống. Những người có sự hiểu biết trực giác mạnh mẽ có thể đồng hoá được những ấn
tượng tri thức và cảm xúc của hai hướng đầu tiên để nhìn thấy những điều quan trọng nhất và
hình thành sự hiểu biết thuộc về nhận thức. Họ có thể thấy bức tranh lớn và có thể suy nghĩ một
cách sáng tạo và chiến lược để thấy được các cơ hội và những điều có thể.
Họ cũng có mục tiêu và tầm nhìn rõ ràng cho điều họ đang làm, và tầm nhìn đó nâng cao khao
khát, nâng cao sự gắn kết và kích thích những người khác. Đây là một nhà lãnh đạo như một
người nhìn xa trông rộng, nhà lãnh đạo như một kiến trúc sư, hoặc nhà lãnh đạo như nhà thiết
kế.
* Khoảng sáng
- Sáng tạo và tiến bộ - Truyền cảm hứng và nâng cao
- Hướng tới thay đổi - Nhà cố vấn có nhận thức, cụ thể
- Có thể liên kết các sự kiện và
thấy bức tranh lớn

được thực hiện. Họ đảm bảo sự kiểm soát, thử thách quy
trình, mạo hiểm và thử nghiệm để tiến hành mọi việc. Quan trọng hơn, họ lại gần để nói chuyện,
làm mẫu và gắn kết hành động với lời nói và thực tế. Đây là nhà lãnh đạo như một mẫu hình,
hoặc nhà lãnh đạo bằng cách làm gương.
* Khoảng sáng:
- Hướng tới nhiệm vụ và kết quả - Đích thực
- Nguyên tắc - Mạnh mẽ và bảo vệ
- Can đảm và sẵn sàng - Đầy hoài bão
Aaron Feuerstein, cựu CEO của Malden Mills là một minh chứng
đáng chú ý của sự hiểu biết hành động. Năm 1995, một đám cháy
thiêu rụi gần hết Malden Mills, khiến cho 3000 người mất việc.
Trước việc mất nhân viên và sự tàn phá kinh tế của thị trấn nhỏ,
Feuerstein dành hàng triệu tiền của mình để giữ 3000 nhân viên
trên tổng số tiền phải trả cho nhân viên trong 3 tháng trong khi ông
tái thiết lại công ty. Ông có thể gửi tiền vào nơi an toàn hoặc bán
công ty, thay vì ông đầu tư hàng triệu để cứu các hộ gia đình và
nền kinh tế điạ phương.
Đối lập với nhiều người khác trong thời đại chúng ta, Feuerstein
giữ lời và quan tâm đến nhân viên của ông. Ông ta nói rõ ràng về
những điều quan trọng nhất với mình và hành động theo đó. Vì thế
ông đã làm “điều đúng đắn để làm”.
John Chambers
Aaron Feuerstein
Bóng tối của việc hướng theo hành động phát sinh từ nỗi sợ hãi của việc bị bỏ lại phía sau,
hoặc mất kiểm soát. Các nhà lãnh đạo hướng vào hành động có thể trở nên quá gắn chặt với
việc hoàn thành mục tiêu đến nỗi họ so sánh sản lượng của họ với thành tích của những người
khá - và trở nên tham vọng, hung hăng và kiểm soát tới độ thiếu nhạy cảm và hăm doạ. Thiếu
nhạy cảm, quản lý vi mô thuờng là những điều làm họ chệch hướng.
* Khoảng tối
- Bận rộn - Thiếu nhạy cảm

họ vào tình huống và có thể học và thích nghi
dựa trên kinh nghiệm. Sự lạc quan trở thành
điều nhân lên sức mạnh khi giành được
những điều dường như không thể và động
viên mọi người tới các tiêu chuẩn lớn hơn
trong tương lai. Khoảng tối của sự hiểu biết
tinh thần phát sinh từ sự sợ hãi mất quyền
lực. Khoảng tối này không được tăng cường,
làm cho mọi người cảm thấy bị trù dập và rút
khỏi việc chịu trách nhiệm với cuộc đời. Trong
trường hợp này mọi người muốn không bị
ràng buộc và không bị quấy rầy, rời bỏ các
chi tiết của cuộc sống không được chú ý tới, và không quan tâm, phớt lờ.
Họ chùn lại trước thực tế và mất tập trung vào việc họ là ai, và họ có xu hướng phớt lờ các dấu
hiệu quan trọng hoặc phản hồi trong cuộc sống mà sẽ đòi hỏi họ thay đổi, trưởng thành và phát
triển. Thực tế, họ đã ngủ thiếp đi.
* Khoảng tối:
- Nghi ngờ - Từ chối
- Ngớ ngẩn - Tự mãn
- Khoảng trống - Kết luận
Tham gia hành trình này, chúng ta bắt đầu hiểu tại sao sự cân bằng giữa 5 sự hiểu biết này là
rất quan trọng với hiệu quả cá nhân và việc lãnh đạo. Mỗi hướng gợi ý một cách biết và liên hệ
với thế giới, gắn kết với nhau và chúng dịch chuyển chúng ta tới tiềm năng trọn vẹn.
Sự hiểu biết hành động mà thiếu sự hiểu biết cảm xúc có thể thiếu nhạy cảm. Giống như vậy,
hành động không có viễn cảnh của sự hiểu biết trực giác thì có thể không được định hướng. Và
cuối cùng, hành động không có câu hỏi cứng nhắc của sự hiểu biết tri thức có thể hấp tấp. Tất
cả các mặt của la bàn đều cần thiết cho việc học tập và hành động hiệu quả.
Cuối cùng, mô hình này cũng tăng cường tầm quan trọng của lòng vị tha với việc giành được
sự cân bằng này. Khoảng tối được chuyển hoá thành khoảng sáng thông qua sự cởi mở và có
can đảm để nới lỏng cảm giác cứng nhắc về bản thân, từng bước trải qua sợ hãi và dám thử

nhiều viện giáo dục khác. Ông cũng là tác giả của “Vòng quay lãnh đạo: năm bước đạt đến sự
lớn mạnh của cá nhân và tổ chức” (The Leadership Wheel: Five Steps to Individual and
Organizational Greatness) mà mở rộng và áp dụng các nguyên tắc được trình bày trong bài viết
này.
Clint Sidle
Leader to Leader
Nguyệt Ánh (dịch)