Phát triển lãnh đạo có tầm nhìn
Để có những tổ chức, chính phủ và các tổ chức phi chính phủ được dẫn dắt bởi các nhà
lãnh đạo hiệu quả, và đảm bảo rằng con cháu chúng ta sẽ sống trong một thế giới đầy
hứa hẹn - an toàn, hiệu quả, hòa bình và thịnh vượng - chúng ta cần những nhà lãnh đạo
chính trực, có tầm nhìn và có khả năng. Nhưng chúng ta phát triển những lãnh đạo tốt
như thế nào?
Giáo dục chỉ đóng một phần, lãnh đạo thường được phát triển thông qua kinh nghiệm, chứ
không phải trong các lớp học. Ở đây có triết lý đôi bên cùng có lợi: trong khi các doanh nghiệp
tìm kiếm môi trường đào tạo để phát triển lãnh đạo, những tổ chức phi lợi nhuận lại chỉ cần
những nhà lãnh đạo có thiên hướng kinh doanh - trong chiến lược, tài chính, quan hệ công
chúng, nguồn nhân lực, luật pháp, bất động sản, kế toán và các lĩnh vực quan trọng khác. Hơn
nữa, các tổ chức phi lợi nhuận lại cần những nhà lãnh đạo tận tâm và tập trung vào các vấn đề
quan trọng chiến lược như: tầm nhìn, tương lai, tiềm năng và làm thế nào để đạt được nó.
Nền móng nuôi dưỡng đặc biệt cho phát triển lãnh đạo
Các tổ chức phi lợi nhuận của Mỹ, ước tính khoảng 1,3 triệu, cung cấp các dịch vụ sức khỏe,
đào tạo, nghệ thuật và văn hóa cho các cộng đồng trên toàn quốc. Những tổ chức này đang
phải đối mặt với các thách thức chiến lược khi họ phải đối phó với việc cắt giảm ngân sách,
thay đổi cộng đồng, và nhu cầu thì lại tăng lên. Trách nhiệm giải quyết những thách thức này
được đặt lên vai ban giám đốc và các CEO họ thuê. Với các tổ chức phi lợi nhuận, để thành
công trong môi trường khốc liệt ngày nay, những rào cản tài chính và chiến lược phải được giải
quyết ở cấp lãnh đạo. Vì thế, ban lãnh đạo chính là môi trường hoàn hảo để phát triển lãnh đạo.
Những doanh nghiệp muốn có các lãnh đạo thành công hàng đầu có thể khuyến khích và hỗ trợ
cho các lãnh đạo trẻ của họ tham gia vào ban lãnh đạo của các tổ chức phi lợi nhuận để họ có
thể phát triển hết tiềm năng của mình. Phục vụ một tổ chức phi lợi nhuận, nhà lãnh đạo phải
phải nhìn vào toàn bộ tổ chức từ trên cao (chứ không đơn giản chỉ từ vị trí của anh ta), xem xét
những nhà đầu tư và nhiệm vụ, hiểu rõ mô hình tài chính và các điểm lợi-hại của nó, xác định
và đánh giá các mô hình tài chính thay thế, xem xét lại nhiệm vụ và các thứ liên quan, đánh giá
và hiểu những nhu cầu của cộng đồng, xác định và đánh giá những nhà cung cấp dịch vụ khác,
quyết định giá trị cốt lõi có những ảnh hưởng lớn nhất, tìm ra các đồng minh chiến lược, hình
dung ra tương lai, xây dựng đồng thuận, lãnh đạo thông qua thuyết phục, phát triển và cố vấn
cho những thành viên ban lãnh đạo mới. Cơ hội cho những nhà lãnh đạo trẻ thực hành các kỹ
Ngoài nhiệm vụ quan tâm, trung thành và tuân lệnh, còn có, theo tôi, nhiệm vụ thứ tư của ban
lãnh đạo: nhiệm vụ sáng tạo. Ban lãnh đạo cần phải tưởng tượng đến tiềm năng lớn hơn cho tổ
chức mà họ dẫn dắt - tạo ra tầm nhìn, con đường chiến lược và cung cấp sự hỗ trợ để đạt
được thành công. Đó là lãnh đạo.
Một số ban lãnh đạo đang làm việc đó. Một ví dụ là Quỹ Hãy có một mong muốn của Mỹ. Nhiệm
vụ của quỹ này là “đảm bảo những mong ước của trẻ em trong điều kiện cuộc sống sức khỏe bị
đe dọa và làm giàu kinh nghiệm con người với hy vọng, sức mạnh và sự vui vẻ”.
Khi Suzanne Sutter, CEO của "Những điều đáng nhớ", một chuỗi các cửa hàng tiểu thuyết, gia
nhập ban lãnh đạo Quỹ "Hãy có một mong muốn năm 2003", bà đã nhận thức đầy đủ rằng bà
đang tiếp quản một tổ chức có nhiều khó khăn về tài chính. Đã từ lâu một số thành viên ban
lãnh đạo đã lo lắng về tình trạng này của tổ chức. Họ cũng gặp khó khăn với việc nhiệm vụ của
Quỹ là quá lớn. Trong năm bà lên làm chủ tịch, Suzanne đã được yêu cầu phải đưa ra một quy
trình kế hoạch hành động chiến lược của ban lãnh đạo. Họ đã tìm đến một công ty tư vấn để
xác định xem các vấn đề về hoạt động của Quỹ là gì và đề nghị các giải pháp chiến lược.
Cuối cùng, điều mà ban lãnh đạo tìm ra chính là tổ chức đang ở trong một tình trạng rối loạn
hoàn toàn. Họ đã dựa vào mạng lưới các thành viên địa phương, thường là những người dân
sống trong các cộng đồng nghèo. Hơn thế nữa, tổ chức lại đang quá tập trung phần lớn nguồn
lực, sự chú ý và năng lượng vào các vấn đề khó khăn nhất, những vấn đề dường như không có
cách giải quyết, trong khi lờ đi những vấn đề có khả năng giải quyết nhanh và đầy hứa hẹn. Đây
chính là cách mà tổ chức ngày càng đi xuống.
Cùng lúc đó, lãnh đạo phải uốn lại cách thức hành động bằng cách xây dựng ban lãnh đạo quốc
gia và tạo quyền lực cho họ có thể thiết lập khả năng quản lý và cung cấp nguồn lực cho toàn
mạng lưới. Thêm nữa, ban lãnh đạo quốc gia bắt đầu quá trình đặt ra tiêu chuẩn chất lượng để
bảo đảm cho giá trị của “thương hiệu” Quỹ, và cũng chấm dứt những vấn đề nhỏ bằng cách
đưa chúng vào trong các vấn đề lớn hơn hoặc của vùng lớn hơn.
Phân tích tình huống, hình dung ra khả năng lớn hơn và tạo ra một quan niệm chiến lược chỉ là
một việc. lãnh đạo và làm giảm nhẹ sự thay đổi là một việc khác. Đây là một cuộc cải biến lớn
và Suzanne chỉ có thể hoàn thành sự chuyến biến này bằng cách xác định và có được một
nhóm thành viên ban lãnh đạo giỏi để cùng bà lãnh đạo, tạo ra sự thay đổi. Chìa khóa đến
thành công là đưa kế hoạch này ra và lấy tán thành bằng cách bỏ phiếu. Có thể hiểu đây là
cho Quỹ Hãy có một mong muốn. Trong suốt khoảng thời gian này chúng tôi đã chuyển quyền
sở hữu doanh nghiệp của mình và đạt được mục tiêu tài chính”. Suzanne không chỉ học được
cách tập trung vào chiến lược của mình, cô còn phát triển sự kì vọng cao hơn về tầm quan
trọng của cuộc sống. “Kinh nghiệm đó dạy tôi cách tôn trọng và đánh giá cao những người đang
phải đối mặt với bệnh tật. Nó cũng củng cố cho tôi rằng cuộc sống là sự tôn vinh từng khoảnh
khắc”.
Suzanne và công ty của cô đã quyên góp cho Quỹ "Hãy có một mong muốn" được một triệu
đôla năm 2005, tăng 47% so với năm trước đó, cùng với sự tham gia của nhiều công ty khác.
Một trong những bài học của câu chuyện này là sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp, bao gồm
cả phát triển lãnh đạo, đều đã được bộc lộ thông qua Những điều đáng nhớ cũng như Quỹ Hãy
có một mong muốn.
Lợi ích cho các doanh nghiệp
Phát triển lãnh đạo ở cấp độ này có thể trở thành một kiểu mẫu mới mạnh mẽ cho trách nhiệm
xã hội của tổ chức. Một công ty có thể nổi bật lên giữa các khách hàng, giới truyền thông và các
nhà hoạch định chính sách khi các giám đốc của công ty điều hành các khu vực theo địa
phương, quốc gia hay trên toàn thế giới thông qua tinh thần quản lý tự nguyện. Công ty nào hỗ
trợ cho sự tham gia của ban quản lý chất lượng sẽ có được danh tiếng và hình ảnh lãnh đạo và
tính liêm chính, đồng thời có ảnh hưởng tới cộng đồng trên toàn thế giới. Đồng thời, ban lãnh
đạo công ty cũng sẽ phát triển các kỹ năng để dẫn dắt công ty.
Theo PricewaterhouseCoopers’ Barometer, một bản điều tra năm 2003 về các lãnh đạo cao cấp
trên diện rộng, các công ty đa quốc gia trong lĩnh vực tài chính, công nghệ, khách hàng và các
sản phẩm công nghiệp và dịch vụ; việc quan tâm đến cộng đồng nằm rất thấp trong danh sách
ưu tiên của các lãnh đạo cao cấp trong quản lý bền vững. (Quản lý và đạo đức công ty đáng ra
phải nằm rất cao). Có lẽ sự quan tâm này sẽ tăng lên nếu như nó không chỉ là việc làm từ thiện
của các lãnh đạo. Doanh nghiệp đầu tư rất nhiều vào trình độ học vấn cho các lãnh đạo, trong
khi việc tham gia vào các tổ chức phi lợi nhuận lại là điểm xuất phát thuận lợi cho phát triển lãnh
đạo và nó tạo ra cả lợi ích cho cộng đồng.
Lợi ích cho cá nhân
Những người tham gia vào ban quản lý và cam kết bản thân vào các hoạt động có ý nghĩa, cuối
cùng sẽ thấy các kinh nghiệm này rất hữu ích. Họ nổi bật lên giữa các đồng nghiệp và phát triển
Kinh nghiệm quản lý ở các tổ chức phi lợi nhuận vốn vẫn được coi là kinh nghiệm nhiều rủi ro
và ít lợi ích. Khi các thành viên đến từ nhiều nguồn khác nhau, kết quả cũng khác nhau. Nhưng
nếu ban quản lý và các ứng viên được kết hợp có chủ đích và cẩn thận, các ứng viên sẽ được
chuẩn bị như là đại diện cho tương lai và thành công, lúc đó mọi bên đều có lợi.
Sự kết hợp giữa ban quản lý và các ứng viên cũng phải dựa trên những đánh giá nghiêm túc
của từng tổ chức phi lợi nhuận, phỏng vấn ứng viên và tổ chức tư vấn nghề nghiệp cũng như
mối quan tâm chung giữa các bên. Đó không chỉ đơn giản là kết hợp giữa con người và nhiệm
vụ. Cần phải cho ứng viên thích ứng với môi trường và văn hóa của tổ chức. Những thành viên
mới sẽ trở thành nhân tố cho sự thay đổi, và nếu sự kết hợp được hoàn hảo thì sự thay đổi sẽ
mang tính tích cực.
Tầm nhìn tương lai
Có ba cấp độ tổ chức phi lợi nhuận. Cấp độ cao nhất thu hút những người giỏi nhất, thông minh
nhất, giàu có nhất và có ảnh hưởng nhất trên thế giới. Đó là những tổ chức như Carnegie Hall.
Các tổ chức này chiếm vài phần trăm trong tổng số các tổ chức phi lợi nhuận. Ở cấp độ thấp
nhất là những tổ chức làm công việc thầm lặng, phục vụ cho nhu cầu cơ bản nhất trong cộng
đồng với rất ít thành viên được trả lương. Ban quản lý luôn đau đầu về vấn đề tài chính và họ
không biết làm thế nào để phát triển.
Cơ hội thật sự nằm ở cấp độ giữa. Đây là cấp độ có nhiều tổ chức nhất, với ngân quỹ từ 300
000 đến 10 triệu đôla (có ngân quỹ còn lên tới 100 triệu đôla trong trường hợp tổ chức cung cấp
dịch vụ y tế), cung cấp các dịch vụ quen thuộc với chúng ta như: quan tâm đến trẻ em, tổ chức
các hoạt động ngoài trời, điều hành các bảo tàng nhỏ, giúp đỡ người khuyết tật, cung cấp hỗ
trợ cho người nghèo, biểu diễn hòa nhạc ngoài trời, trong công viên…Những tổ chức này rất
cần các ứng viên vào ban quản lý, những người đã sẵn sàng thực hiện các sứ mạng to lớn
hơn: tạo tầm nhìn lớn hơn, lãnh đạo bằng cách sử dụng tiềm năng, tạo ra nhiều nguồn lực hơn
và đưa nhiệm vụ lên tầm cao hơn.
Tình nguyện tham gia các tổ chức này là cơ hội lớn cho phát triển lãnh đạo. Nằm trong lợi ích
của doanh nghiệp cũng như sự bền vững của toàn thế giới, giờ chính là lúc các doanh nghiệp
đầu tư phát triển lãnh đạo thông qua các tổ chức phi lợi nhuận. Bằng cách đánh giá hoạt động
của lĩnh vực phi lợi nhuận thông qua dịch vụ có ảnh hưởng cao, các doanh nghiệp và những
giám đốc tài năng của mình có thể giúp dẫn đường cho cộng đồng, và cho cả thế giới, đến một