Lời nói đầu
Lao động có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp. Bởi vậy việc quản lý và sử dụng lao động phù hợp sẽ là biện pháp
khuyến khích phát huy sáng kiến của ngời lao động nhằm nâng cao năng suất
lao động. Để đạt đợc mục đích trên, việc hạch toán tiền công, tiền lơng chính
xác và kịp thời sẽ đem lại lợi ích cho ngời lao động, đảm bảo cho họ một mức
sống ổn định, tạo điều kiện cho họ cống hiến khả năng và sức lao động, điều đó
cũng đồng nghĩa với việc đem lại lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp.
Hay nói cách khác, tiền lơng có vai trò là đòn bẩy kinh tế lao động tác
dụng trực tiếp đến ngời lao động. Vì vậy, mỗi doanh nghiệp cần lựa chọn hình
thức và phơng pháp kế toán tiền lơng để trả lơng một cách hợp lý, trên cơ sở đó
mà thoả mãn lợi ích cuả ngời lao động, để có động lực thúc đẩy lao động nhằm
nâng cao năng suất lao động, góp phần làm giảm chi phí sản xuất kinh doanh,
hạ giá thành và tăng doanh lợi cho doanh nghiệp.
Luôn luôn đi liền với tiền lơng là các khoản trích theo lơng bao gồm :
BHXH, BHYT, KPCĐ. Đây là các quỹ xã hội thể hiện sự quan tâm của toàn xã
hội dành cho mọi ngời lao động. Các quỹ này đợc hình thành trên cơ sở từ
nguồn đóng góp của ngời sử dụng lao động và ngời lao động. Và nó chiếm một
tỷ trọng tơng đối lớn trong tổng số chi phí sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp. Việc tăng cờng công tác, quản lý lao động, kế toán tiền lơng và các
khoản trích theo lơng một cách khoa học sẽ tiết kiệm đợc chi phí nhân công,
đẩy mạnh hoạt động sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.
Qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Hồng Hng Hà, với kiến thức thu
nhận đợc tại trờng, cùng với sự hớng dẫn hết lòng của cô giáo Nguyễn Quỳnh Nh và
các anh chị Phòng tài vụ Công ty, em nhận thấy công tác kế toán tiền lơng và các
khoản trích theo lơng có tầm quan trọng lớn lao đối với mỗi doanh nghiệp. Bởi
vậy em đã lựa chọn và viết báo cáo thực tập với đề tài "Kế toán tiền lơng và các
khoản trích theo lơng tại Công ty TNHH Hồng Hng Hà-Số 46A-Phố Hàng
Khoai-Hoàn Kiếm-Hà Nội".
Nội dung của báo cáo này ngoài lời nói đầu đợc chia thành 3 chơng :
Chơng I : Các vấn đề chung về kế toán tiền lơng và các khoản trích theo
lao động theo thời gian. Theo cách này, toàn bộ lao động trong doanh nghiệp đ-
ợc chia thành hai loại sau :
- Lao động thờng xuyên trong danh sách: Chịu sự quản lý trực tiếp của
doanh nghiệp và đợc chi trả lơng, gồm: Công nhân viên sản xuất kinh doanh cơ
bản và công nhân viên thuộc các hoạt động khác.
- Lao động tạm thời mang tính thời vụ : Là lực lợng lao động làm việc tại
các doanh nghiệp do các ngành khác chi trả lơng nh cán bộ chuyên trách đoàn
thể, học sinh, sinh viên thực tập...
Các phân loại lao động có tác dụng giúp cho việc tập hợp chi phí lao
động đợc kịp thời và chính xác, phân định đợc chi phí và chi phí thời kỳ trong
2
hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần trong việc thúc đẩy tăng năng suất lao
động.
2. Quản lý tiền l ơng và các khoản trích theo l ơng :
2.1. Khái niệm tiền lơng :
Tiền lơng chính là phần thù lao lao động đợc biểu hiện bằng tiền mà
doanh nghiệp trả cho ngời lao động căn cứ vào thời gian, khối lợng và chất lợng
công việc của họ.
Về bản chất, tiền lơng chính là biểu hiện bằng tiền của giá cả sức lao
động. Mặt khác, tiền lơng còn là đòn bẩy kinh tế để khuyến khích tinh thần
hăng say lao động.
2.2. Nguyên tắc tính trả lơng và các hình thức trả lơng:
2.2.1.Nguyên tắc tính trả lơng
Trong điều 55 - Bộ luật lao động thì tiền lơng của ngời lao động do 2 bên
: Doanh nghiệp và ngời lao động thoả thuận trong hợp đồng lao động và dựa
trên cơ sở năng suất lao động, chất lợng, hiệu quả công việc. Hoặc là dựa vào
thời gian lao động, hoặc lơng khoán sản phẩm.
Việc thực hiện chế độ tiền lơng phải đảm bảo các nguyên tắc đợc chi trả
trong Nghị định 26/CP ngày 25/5/1993 của Chính phủ : Ngời lao động hởng l-
ơng theo công việc, chức vụ của họ thông qua hợp đồng lao động và thoả ớc lao
làm nghĩa vụ, thời gian nghỉ phép, đi học.
- Các khoản phụ cấp làm thêm giờ, làm đêm
- Các khoản lơng có tính chất thờng xuyên
Ngoài ra quỹ lơng còn đợc tính cả khoản tiền chi trợ cấp BHXH cho công
nhân viên trong thời gian ốm đau, thai sản, tai nạn lao động...
Quỹ lơng trên phơng diện hạch toán tiền lơng cho công nhân viên trong
doanh nghiệp sản xuất đợc chia thành 2 loại sau :
- Tiền lơng chính : Gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm và đợc hạch
toán trực tiếp vào chi phí sản xuất từng loại sản phẩm.
- Tiền lơng phụ : Không gắn liền với quá trình sản xuất từng loại sản
phẩm nên đợc hạch toán gián tiếp vào chi phí sản xuất sản phẩm.
II - Kế toán tiền l ơng và các khoản trích theo l ơng
1. Nhiệm vụ của kế toán tiền l ơng và các khoản trích theo l ơng :
Để phục vụ điều hành và quản lý lao động tiền lơng trong doanh nghiệp
sản xuất kinh doanh, kế toán phải thực hiện những nhiệm vụ sau :
- Tổ chức hạch toán đúng thời gian, số lợng, chất lợng kết quả lao động
của ngời lao động. Tính đúng, thanh toán kịp thời tiền lơng và các khoản trích
theo lơng cho ngời lao động.
4
- Tính toán, phân bổ chính xác về tiền lơng, tiền công các khoản trích
BHXH, BHYT, KPCĐ cho các đối tợng liên quan.
- Định kỳ phân tích tình hình sử dụng lao động, tình hình quản lý chi tiêu
quỹ lơng và cung cấp thông tin kinh tế cần thiết có liên quan.
2. Nội dung các khoản trích theo l ơng trong các doanh nghiệp
- Bảo hiểm xã hội : Đợc hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy định
trên tổng số quỹ tiền lơng cấp bậc và các khoản phí cấp (chức vụ, khu vực, thâm
niên...) của công nhân viên chức thực tế phát sinh trong tháng.
- Bảo hiểm y tế : Sử dụng để thanh toán các khoản tiền khám chữa bệnh,
viện phí, thuốc thang... cho ngời lao động trong thời gian ốm đau, sinh đẻ. Quỹ
đợc hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lơng của
Đầu tiên là ở từng tổ, đội sản xuất cho đến các phòng ban, để thanh toán
tiền lơng hàng tháng, căn cứ vào bảng chấm công, kế toán phải lập bảng thanh
toán tiền lơng. Trên bảng thanh toán tiền lơng cần ghi rõ các khoản mục phụ
cấp, trợ cấp, các khoản khấu trừ và các khoản định tính.
Các khoản thanh toán BHXH, BHYT, KPCĐ cũng lập tơng tự, kế toán
kiểm tra và giám đốc duyệt. Tiền lơng thanh toán đợc chia 2 kỳ : kỳ 1 : số tạm
ứng, kỳ 2 : nhận số còn lại.
Bảng thanh toán lơng, danh sách những ngời cha lĩnh lơng cùng chứng từ
báo cáo ghi tiền mặt đợc gửi về phòng kế toán để kiểm tra và ghi sổ.
3.2. Tài khoản sử dụng :
Trong kế toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng, kế toán sử dụng
những tài khoản sau :
TK 334 : Phải trả công nhân viên
TK 338 : Phải trả phải nộp khác
và các tài khoản liên quan khác : 111, 112, 138, 622, 641...
3.3. Phơng pháp hạch toán :
a) Trả lơng cho công nhân viên :
* Hàng tháng tính ra tổng số tiền lơng và các khoản phụ cấp mang tính
chất tiền lơng phải trả cho công nhân viên, bao gồm : Tiền lơng, tiền công, phụ
cấp khu vực, chức vụ, tiền ăn ca,... và phân bổ cho các đối tợng, kế toán ghi
Nợ TK 622 Công nhân viên trực tiếp sản xuất
Nợ TK 627 (6271) Công nhân viên phân xởng
Nợ TK 641 (6411) Nhân viên bán hàng
Nợ TK 642 (6421) Bộ phận quản lý doanh nghiệp
Có TK 334 Tổng số thù lao phải trả
6
* Trích BHXH, BHYT, KPCĐ :
Nợ TK 622, 627, 641, 642 (Tổng quỹ lơng x 19%)
Nợ TK 334 (Tổng quỹ lơng x 6%)
Có TK 338 (3382, 3383, 3384) (Tổng quỹ lơng x 25%)
* Cuối kỳ, kế toán kết chuyển số tiền lơng công nhân viên cha lĩnh
Nợ TK 334
Có TK 338 (3388)
* Trờng hợp số đã trả, đã nộp về BHXH, KPCĐ (kể cả số vợt chi) lớn hơn
số phải trả, phải nộp đợc hoàn lại hay cấp bù ghi :
Nợ TK 111, 112
Có TK 338 (Chi tiết cho từng đối tợng)
b) Trờng hợp trích trớc lơng nghỉ phép của công nhân sản xuất trực
tiếp (đối với doanh nghiệp sản xuất thời vụ) ghi :
Nợ TK 622 (Số tiền lơng phép trích trớc theo
kế hoạch)
Có TK 335
Số tiền lơng nghỉ phép thực tế phải trả
Nợ TK 335
Có TK 334 (Tiền lơng phép thực tế phải trả)
8
Chơng II
Thực tế công tác kế toán tiền lơng và các khoản
trích theo lơng tại Công ty TNHH Hồng Hng Hà
I. Đặc điểm chung về Công ty TNHH Hồng H ng Hà
1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty TNHH Hồng H ng
Hà
Công ty TNHH Hồng Hng Hà đợc thành lập theo quyết định số 4425/QD-
TLDN ngày 14 /06/1999 của UBND thành phố Hà Nội. Và hoạt động theo giấy
phép đăng ký kinh doanh số 072010 do Sở kế hoạch và đầu t thành phố Hà Nội
cấp ngày 21/06/1999.
Trụ sở chính của công ty nằm tại số 46A- phố Hàng Khoai - quận Hoàn
Kiếm - Hà Nội. Phân xởng sản xuất sản phẩm đợc đặt tại phờng Thịnh Liệt
quận Hoàng Mai - Hà Nội.
Ban đầu công ty đợc thành lập vào năm 1995 với tên gọi là doanh nghiệp
tháng
650.000 650.000 680.000 740.000
2. Chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh
của công ty TNHH Hồng H ng Hà.
Công ty TNHH Hồng Hng Hà là một doanh nghiệp sản xuất mặt hàng
điện tử dân dụng. Cụ thể là sản xuất nồi cơm điện tự động và mũ bảo hiểm dành
cho ngời đi xe máy.
Với công nghệ máy móc thiết bị kỹ thuật hiện đại, nguyên vật liệu hợp
quy cách số lợng và chất lợng, hình thức tổ chức sản xuất khoa học, đặc biệt là
gần 300 công nhân viên sản xuất có trình độ và tay nghề cao đã giúp cho công
ty cho ra đời những sản phẩm có chất lợng tốt. Hơn thế nữa mỗi sản phẩm tạo ra
đều phong phú, đa dạng về hình dáng, kiểu cách, chất lợng phù hợp với nhu cầu
và khả năng của ngời tiêu dùng Việt Nam.
Mỗi sản phẩm sản xuất ra đều đợc bộ phận kỹ thuật kiểm tra, kiểm
ngiệm đạt tiêu chuẩn chất lợng quy định. Bởi vậy, ngời tiêu dùng luôn vững tâm
khi sử dụng sản phẩm của công ty. Uy tín của công ty trên thị trờng ngày càng
cao và đợc ngời tiêu dùng a chuộng.
3. Tổ chức bộ máy quản lý và sản xuất của công ty TNHH Hồng H ng
Hà
10
Tại công ty TNHH Hồng Hng Hà, mối quan hệ giữa các phòng ban,các
bộ phận sản xuất kinh doanh là mối quan hệ chặt chẽ trong một cơ chế chung,
hoạch toán kinh tế độc lập, quản lý trên cơ sở phát huy quyền làm chủ tập thể
của ngời lao động. Nhằm thực hiện việc quản lý có hiệu quả, công ty đã chọn
mô hình quản lý trực tuyến đang đợc sử dụng phổ biến và những u điểm và điều
kiện áp dụng phù hợp với thực tế quản lý ở nớc ta hiện nay.
Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý
* Về quy trình sản xuất kinh doanh của Công ty
- Kế hoạch sản xuất kinh doanh sơ lợc
- Quá trình sản xuất nồi cơm điện trên dây truyền sản xuất
trong, ngoài
Sơn tĩnh điện,
mâm điện
Lắp ráp
đi xe máy, cho nên công ty đã nhập khẩu nguyên vật liệu, thuê gia công chế
biến thành các linh kiện sau đó đa đến xởng lắp ráp thành sản phẩm hoàn thiện.
4. Tổ chức công tác kế toán trong công ty TNHH Hồng H ng Hà
4.1. Bộ máy kế toán
Với t cách là một hệ thống thông tin, kiểm tra và hạch toán, bộ máy kế
toán là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống quản lý. Xuất phát từ đặc
điểm sản xuất kinh doanh của mình, Công ty TNHH Hồng Hng Hà tổ chức bộ
máy kế toán theo hình thức tập trung nh sau:
Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán
Phòng Kế toán gồm có 6 thành viên, đó là kế toán trởng, kế toán tổng
hợp, thủ quỹ kiêm thủ kho, kế toán vật t kiêm tài sản cố định, kế toán lao động
tiền lơng, kế toán giá thành thành phẩm kiêm bán hàng. Mỗi thành viên đều có
chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn riêng theo quy định của pháp luật. Và mối
quan hệ giữa các thành viên trong bộ máy kế toán là mối quan hệ ngang nhau
có tính chất tác nghiệp và liên hệ chặt chẽ với nhau để hoàn thành nhiệm vụ kế
toán.
4.2.Niên độ kế toán và đơn vị tiền tệ dùng để ghi sổ
Niên độ kế toán của công ty đợc tính bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết
thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm.
Đơn vị tiền tệ dùng để ghi sổ kế toán tuân thủ theo chế độ kế toán nhà n-
ớc, đó là sử dụng tiền Việt Nam (VND)
4.3. Phơng pháp kế toán công ty áp dụng
Để phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh, công ty đa sử dụng phơng
pháp khấu hao tài sản cố định theo thời gian sử dụng.
12
Kế toán trưởng