Mt s v v i thi pháp th loi trong
truyn ngn Vii

Trn Thanh Vit

i hc Khoa hc Xã h
LuLý luc; Mã s: 60 22 32
ng dn: PGS. 




o v: 2010

Abstract: 







 thut xây dng
ct truyn và t chc kt cu nhng yu t cách tân
trong không gian và thi gian trn thut ra nhng yu t
mm nhìn và gi

u.

Keywords: Truyn ngn; c Vit Nam; Thi pháp; Nghiên c 
hc

lutruyn ngn hay.
Va qua, Nhà xut b   h kt hp cùng công ty truyn
i b tác phm tinh tuyn cc Vit Nam qua các thi
k, còn gi là truyn ngn tinh tuy. Nhm và
tuyn chn nhn m n th loi truyn ngn mà 
phóng s     loi sc kh c nhi  
da nhiu th h c [15].
 là t c sang trng và có uy tín,  
 . Trn k t ngày thành lp,
 ng hành cùng nhng cây vit tr, nhi
di p không chính thc truyn
ngn cho rt nhiu tuyn tp truyn ngn hay cho nhiu Nhà xut bn. 








 , 










trong truyện ngắn Việt Nam đương đa
̣
i.

LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
Truyn ngn Vi ng trong s phát trin chung ca
c dân tc nhi mi (19n nay, truyn ngt
c nhiu thành tc tng kt sau nhng ln trao ging truyn ngn hay
 Báo chí  Truyn thông, các Hc  Ngh thu chc.
 





 , , 
.








, 














.
Mt góc nhìn truynh: c t cho
tha qua, s ng các tp truyn ngc in ra rt nhiu. Theo thng kê
 thì s các tp truyn ngn ca tng tác gi u  n
qut s cây bút vn tip tng cách
i mi li vi [86].
Lý Hoài Thu khi tng kt s vng ca các th loi k i
mi, nhn xét: nh tiu thuyt, truyn va và truyn ngn (Trung thiên tiu thuyt
n thiên tiu thuyt) trong các thp niên qua phát trin mnh m, có th gi là rc
r. Không phi ngi ta gi k a truyn ngn.
u này hoàn toàn có th cc bi trong nh ci sng công nghip
hii sc ép t n nghe nhìn, truyn ng
th ca mình mt cách hiu qu" [92].
  ,  





















, 



, 

, 





.
m Th Thanh Nga, 

t lun cho bài vit Yu t k o trong
truyn ngn Vit Nam sau 1975   y, chúng ta có th thy rng, trong


















 ; 

; 

; 












, 



 

, 

 



, 


n  , 

  [84].
 , 







 : 


 

 , 

 . 












(collage) 






 .  ,  























 , 



 [78].




, 












, 













 @, 



 , blog, 



, 









 , 





. 








 
















 .
, 





 

198
















 , 

















 ,




 










 








: 





 , 
























 . Ngôn 












 8x  











 :




 8



 , 
. 
















 [90].
 ,




, .
Chu Vt bài vi quyt: c cách
tân cn phi làm mi và làm giàu cho hình thc t nhiu ngun khác nhau. Hu
i quá st sng b cu xô vào các cuc tìm
kim hình thc. H coi vic tìm ra hình thc mi là mu ca mt cuc
 [75].
 Ngc Yên thì chia s trong Truyn ngn Vi 
   ng truyn ngn Vit Nam v      m, tìm
 [97].
















, 


















.
, 


 








 1986  2000  , 





 


















, 



 , 
).  
























  , 


, 

. 





 , 






, 











 Chân dung 






biên, 









 2000; 

 

 










, 









 ; 


 

.
T các bài vit và các công trình nghiên ct s nhn
xét sau:
1. Hu ht các bài viu khnh: truyn ngn Vi
din ra s i mi thi pháp th loi. Bi mi luôn lng, là quy lut ca
sáng tác, ca tin trình ngh thut, nht là ngh thui.
2. Nhng bài vit trên ch yu là các bài tiu lun hay các phát biu ngn bàn v
mm c th, mt vài khía cnh ca mt tp truyn ngn, v mt hay nhiu tác
gi truyn ngn.
3. Mt s bài vit có tính tng hp do s hn ch v mng, gn vc
m loi hình báo chí  truyn thông, mi ch c nhng lui là
nhng công trình nghiên cu chuyên sâu.
Tóm li, nhng bài vit, nhng công trình nghiên cng tip cn


Trong quá trình nghiên cu, chúng tôi s 
































 , 








, 





 & 

; Không gian &


; 



& .
 , 









, 



.   ,  








  , 


















 







 : 


 , 

 

, 



 





.























.


 , 






, , 

























(2002), Tuyn tp truyn ngn Nguyn Khi, Nxb H
[3]. 



 (2005) Tuyn tp truyn ngn Nguyn Huy Thip, Nxb Hi nhà

[4]. Nhiu tác gi (2003) Tuyn tp truyn ngn lãng mn 1930  1945, c.
[5]. Nhiu tác gi (2003), Tuyn tp truyn ngn hin thc 1930  1945c.
[6]. Nhiu tác gi (2003), Truyn ng tr chn lc 2002, Nxb Hi nhà

[7]. Nhiu tác gi (2003), Truyn ngn hay 2007  2008 tp 1, Nxb Thanh niên.
[8]. Nhiu tác gi (2005) Truyn ngi Vit Nam tác gi t chn (2 tp), Nxb
c.
[9]. Nhiu tác gi (2007), Truyn ngc gi 1995  2004, Nxb Thanh
niên.
[10]. Nhiu tác gi (2007), Tuyn chn truyn ngc gi i, Nxb
c.
[11]. Nhiu tác gi (2008), Bui sáng bin mt, Tuyn truyn ngt gii cuc
 2006  2007, Nxb H
[12]. Nhiu tác gi (2008),Vt chim tri, Tuyn truyn ng   2007,
Nxb H
[13]. Nhiu tác gi (2008), ng sng, B các tác phm tinh tuyn cc
Vit Nam qua các thi k, Nxb H
[14]. Nhiu tác gi (2008), Bút máu, B các tác phm tinh tuyn cc Vit Nam
qua các thi k, Nxb H
[15]. Nhiu tác gi (2008), Mui ca rng, B các tác phm tinh tuyn cc Vit
Nam qua các thi k, Nxb H
[16]. Nhiu tác gi (2008), N trn gian, B các tác phm tinh tuyn cc Vit
Nam qua các thi k, Nxb H




(2010), 

2010, 



.

SÁCH L LUẬN, NGHIÊN CƯ
́
U, PHÊ BI
̀
NH

[24].  Duy Anh (2000), 









, Nxb Thanh niên.
[25]. Li Nguyên Ân (2004), 150 thut ng  c, 


Trn Hinh)
[31]. Kate Hamburger (2004), Logic hc v các th loc, 




.
[32].  c Hiu (2000), Thi pháp hii, Nxb H
[33]. 



(2008), 











, 



.
[34]. Lê Bá Hán  Tr - Nguyn Khc Phi (2006), T n thut ng c,

tp 2, 



.
[42]. I. M. Lotman (2004), Cn ngh thut, 







.
[43]. E. M. Meletinsky (2004), Thi pháp huyn thoi, 







.
[44Nhàn (1980), S tay truyn ngn, Nxb Tác phm mi.
[45]. Nhiu tác gi (1999), c Vit Nam sau cách mng tháng 8, 


.
[46]. Nhiu tác gi (1986), , 



.
[50]. Tr (2005), Dn lun thi pháp hc, 



, 

2, 



.
[51]. Tr - Nguyn Thanh Tú (2001), Thi pháp truyn ngn trào phúng Nguyn
Công Hoan, 







.
[52]. Tzvetan Todorov (2004), , 





.


, 

.
[55].  (2010), 







 , 












, 

, tr. 37.
BÁO, TẠP CH
[56].  (2008), 



 , ,  4 - 1995 
hôm nay
[67]. Cao Kim Lan, Mi quan h gii k chuyn và tác gi, Tp chí Nghiên cu
c s 8  2009.
[68]. Cao Kim Lan, Lý thuyt v m nhìn ngh thut ca R. Scholes và R. Kellogg, Tp
chí nghiên cc, s 10  2008
[69Truyn ngn chin tranh nhìn t s vng th loi, Tp chí
Nghiên cc s 11  2004.
[70]. Phong Lê, Ch mt cuc chuyt vào m u th k mi, Tp chí
nghiên cc s 7  2007.
[71]. Phm Th Thanh Nga, Yu t k o trong truyn ngn Vit Nam sau 1975, Tp chí
Nghiên cc s 5  2008.
[72]. Lã Nguyên, V th cn trình lch s, Tp
chí Nghiên cc s 7  2009.
[73]. Mai Hi Oanh, Ngh thut t chm nhìn trong tiu thuyt Vit Nam thi k i
mi, Tp chí Nghiên cc s 10  2007.
[74]. Phm Phú Phong, L t trong truyn ngn Nguyn Ng Tp chí Nghiên
cc s 6  2008.
[75i hay cái tôi. Ngui
trên http://www.chungta.com
[76]. Andrew Taylor, Ct truyn  ca i gian khó c  , HT dch.
http://www.tapchisonghuong.vn
[77]. Lê Thi Tân, T s hc: Tên gc s và mt s v Lý thuyt, Tp chí
Nghiên cc s 10  2008.
[78]. Nguyn Thành, Thi pháp kt cu truyn ngn., http://www.vannghequandoi.vn
[79]. Bùi Vit Thng, Truyn ngn hôm nay, Tp chí Nghiên cc, s 1  2004.
[80]. Bùi Vit Thng, a truyn ngn, T 1  2000.
[81]. (1999), , 



 , Tru

 8x  











 ,
http://www.tapchinhavan.vn
[91]., 







1975, 9  1996
[92]. Lý Hoài Thu. S v ng ca các th     c thi k i mi,
http://www.tapchisonghuong.com.vn
[93]. 

̣
N A
́
N, LUÂ
̣
N VĂN, KHA LUẬN
[98]. 





 (2006), 







 1986 - 2006 
, 
















, 







.
[100]. (2007), 
 , 







 , 

















 1986 - 2006 (





, 



,
 ), 















, 







, 





.