TRƯỜNG THPT CHUYÊN THĂNG LONG- ĐÀLẠT
Sinh họclớp12
12 Anh, 12A1
CÔ CHÀO CÁC EM HỌC SINH
LỚP 12 ANH, 12A1
(TUẦN 9)
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Hãy giảithíchtạisaokhôngthể tìm
được2 ngườicókiểugengiống hệt
nhau trên Trái đất, ngoạitrừ trường
hợpsinhđôi cùng trứng?
2. Nêu tóm tắtnội dung quy luậtphânly
độclậpcủa Menden? Các quy luậtcủa
Menđen có ý nghĩanhư thế nào?
I. TƯƠNG TÁC GEN
Tương tác gen là gì? Nếu2 cặpgennằm
trên 2 cặpNST, nhưng không phảitrội,
lặn hoàn toàn mà chúng tương tác với
nhau để cùng quy định 1 tính trạng thì
sẽ di truyềnthế nào? Nếu1 cặpgenqui
định nhiềucặptínhtrạng thì sẽ di
truyềnthế nào?
Trả lời
Tương tác gen là sự tác động qua lạigiữa
các gen trong quá trình hình thành 1
kiểu hình.
1. Tương tác bổ sung
Thí nghiệm:
P
tc:
Dòng 1 hoa trắng x Dòng 2 hoa trắng
thờicả 2 gen trộiA vàB nằm trên 2 NST khác nhau.
Khi chỉ có 1 trong 2 alen trộihoặc không có alen trội
nào thì cây có màu trắng.
Hai gen A, B có thểđãtạoracácenzimkhác
nhau, các enzim này cùng tham gia vào 1 chuỗi
phản ứng hóa sinh để tạonênsắctốđỏởcánh
hoa:
gen A gen B
↓↓
enzim A enzim B
↓↓
chấtA trắng→chấtB trắng→sảnphẩmP( sắctố
đỏ)
Vậy các gen không alen trong tế bào đã không
tương tác trựctiếpvớinhaumàchỉ có sản
phẩmcủa chúng tác động qua lạivớinhauđể
tạonênkiểuhình.
Sơđồlai:
P: Dòng1 hoa trắng x Dòng 2 hoa trắng
AAbb aaBB
GP Ab aB
F1: 100% AaBb (hoa Đỏ)
F1 x F1 →F2
Hoa Đỏ AaBb x Hoa Đỏ AaBb
(GF1: AB, Ab, aB, ab)
F2: 9 A-B-( hoa Đỏ)
3 A-bb(trắng)
3 aaB-( trắng)
1 aabb( trắng)
F2 có bao nhiêu kiểugen,
dị hợp2 cặp gen cùng quy định 1 tính
trạng tương ứng vớikiểugen
A
1
a
1
A
2
a
2và
cho được4 loại giao tử vớitỉ
lệ bằng nhau.
Tính trạng màu sắchạt ở lúa mì đãtuân
theo quy luậttương tác gen theo lối
cộng gộpnhư sau:
Ở F2 có 1 tổ hợpmàutrắng:
a
1
a
1
a
2
a
2
.
15 tổ hợpcònlạivìcóchứaít
nhất1 gentrộinêncómàu
đỏ.Màu đỏ thẫmhay nhạtphụ
thuộcvàosố lượng gen trộicó
mặttrongkiểu gen theo sơđồ
A
2
2 A
1
a
1
A
2
A
2
2 A
1
A
1
A
2
a
2
4 A
1
a
1
A
2
A
2
1 A
1
A
1
a
1
a
2
a
2
F2:Có 2 kiểuhìnhtheotỉ lệ 15đỏ/1 trắng. Màu đỏ sẽđậmhơn ở
kiểugencónhiềugentrộihơn.
Khái niệmvề tương tác cộng
gộp
-Làkiểutácđộng của nhiềugentrongđó
mỗigenđóng góp 1 phầnnhư nhau
vào sự phát triểncủatínhtrạng.
-Những tính trạng số lượng thường di
truyềntheoquyluậtnày.
-(Tỉ lệ kiểuhìnhthường là 15:1 hoặc
1:4:6:4:1)
II. TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA
GEN
1. Ví dụ:
- ỞĐậu: Thứ cóhoatímthìhạtmàu
nâu, nách lá có mộtchấm đen.
Thứ có hoa trắng thì hạtmàunhạt,
nách lá không có chấm
- Ở RuồiGiấm: Ruồicócánhngắnthì
đốtthânngắn, lông cứng, đẻ ít.
- Ở Người: ( Hình 10.2)
(Hình 10.2 trang44).
•
Hãy nghiên cứu thông tin trong
nhau đềutácđộng lên sự hình
thành và phát triểncủanhiều
tính trạng.Đólàhiệntượng tác
động đahiệucủagen
CỦNG CỐ
Di truyền độclậpvàditruyềntương tác
có gì giống và khác nhau?
Bài tập
Trả lời5 câuhỏicuốibàitrang45.
Đáp án 5 câu hỏicuốibài:
• Câu 1: Mộtgenquyđịnh mộtchuỗi polipeptit
chính xác hơnvìmộtprotein cóthể gồm
nhiềuchuỗi polipeptit khác nhau cùng quy
định. Mộttínhtrạng lạicóthểđượcquyđịnh
bởi nhiềuloạiprotein khácnhau.
• Câu 2: Tỉ lệ phân li kiểuhìnhở F
2
là xấpxỉ
9:7 vì thếđây là kiểutương tác với nhau theo
kiểubổ sung.
• Câu3: Haialencủacùngmộtgencó
thể tương tác với nhau theo kiểutrội-
lặnhoàntoànhoặctrội không hoàn
toàn hoặc đồng trội.
• Câu 4: Sự tương tác giữacácgen
không mâu thuẫngìvớicácquyluật
củaMenđen vì tương tác gen là sự tác
động qua lạigiữasảnphẩmvớicácgen
chứ không phảibảnthâncủacácgen.
• Câu 5: C