1
1
M
MM
M
M
MM
M
ÔI TR
ÔI TRÔI TR
ÔI TR
ÔI TR
ÔI TRÔI TR
ÔI TR
Ư
ƯƯ
Ư
Ư
ƯƯ
Ư
Ơ
ƠƠ
Ơ
Ơ
ƠƠ
Ơ
Ø
ØØ
Ø
Ø
ØØ

CHO
HOA
HOAHOA
HOA
HOA
HOAHOA
HOA
Ï
ÏÏ
Ï
Ï
ÏÏ
Ï
T
T T
T
T
T T
T
Đ
ĐĐ
Đ
Đ
ĐĐ
Đ
O
OO
O
O
OO

O HIE
Å
ÅÅ
Å
Å
ÅÅ
Å
M
MM
M
M
MM
M
Ch
Ch
ư
ư
ơng
ơng
6
6
2
1. Quản lý Nhà nước về hoạt động bảo
hiểm:
1.1. Tính cần thiết phải có sự quản lý
của nhà nước:
Hoạt động bảo hiểm thông qua các mối
quan hệ:
+ Nhà bảo hiểm – người mua bảo
hiểm.

5
Năng lực dự báo hạn chế.
Dẫn đến sự bất lợi cho bên mua bảo hiểm:
+ Đối với bên mua: không thể khôi phục lại
quá trình sản xuất, sinh hoạt do không được bồi
thường.
+ Đối với người thứ ba khác: là nạn nhân
của các vụ tai nạn mà người được bảo hiểm là
người có lỗi gây ra thiệt hại.
Tóm lại, sự kiểm soát của nhà nước bằng
luật pháp nhằm “đảm bảo sự trung thực”, bảo vệ
bên mua bảo hiểm trong ký kết hợp đồng và ngăn
chặn sự lạm dụng kỹ thuật, sơ hở hợp đồng để
trục lợi, thiếu trung thực trong thực hiện nghóa vụ.
6
Hai là, nhằm đảm bảo sự phát triển của toàn
bộ nền kinh tế:
Bảo hiểm ngoài vai trò của một công cụ an
toàn còn có vai trò của một tổ chức tài chính trung
gian, tập trung, tích tụ vốn cho nền kinh tế.
1.2. Các nguyên tắc kiểm tra nhà nước đối
với hoạt động bảo hiểm:
+ Đảm bảo lợi ích cho người được bảo hiểm.
+ Đảm bảo các bên thực hiện đúng nội dung
cam kết trong các hợp đồng bảo hiểm.
+ Đảm bảo sự kiểm tra toàn diện các hoạt
động của công ty bảo hiểm, nhằm bảo vệ quyền
lợi của bên mua bảo hiểm.
7
+ Mục tiêu phòng ngừa là chủ yếu: kiểm

doanh của nhà bảo hiểm (người đứng đầu)
+ Về kỹ thuật: giám sát thực hiện các quy
đònh về hình thức pháp lý, các giới hạn kỹ thuật
(như phí bảo hiểm, khả năng thanh toán, quỹ dự
phòng tối thiểu), các mục tiêu quản lý tài chính …
+ Về kinh tế: giám sát các điều khoản có
thể bò lạm dụng, đảm bảo sự cạnh tranh lành
mạnh của toàn bộ thò trường bảo hiểm.
10
2. Sự cần thiết của các đònh chế pháp lý
riêng biệt chi phối hoạt động bảo hiểm thương
mại:
2.1. Sự cần thiết:
Bất kỳ một hoạt động nào trong lónh vực
kinh tế xã hội muốn đạt hiệu quả cao cũng cần
phải có khung pháp lý quy đònh. Trong lónh vực
hoạt động bảo hiểm lại càng bức thiết hơn, bởi vì:
Một là, Luật doanh nghiệp nói chung không
có những quy đònh phù hợp với doanh nghiệp bảo
hiểm như: việc lập quỹ dự phòng, dự phòng bồi
thường, dự phòng toán học …
11
Hai là, Hoạt động bảo hiểm có đặc trưng
riêng biệt như: hợp đồng bảo hiểm không thể
giao kết bằng lời nói hay bằng hành vi cụ thể như
các loại hợp đồng dân sự, nên Luật doanh nghiệp
thông thường không thể thích ứng được.
2.2. Các mối quan hệ bò điều chỉnh:
- Các quan hệ mang tính chất tổ chức (nhằm
thiết lập tư cách pháp lý của các chủ thể)

báo cáo tài chính
- Chương 6: DNBH và môi giới bảo hiểm có
vốn đầu tư nước ngoài
14
- Chương 7: Quản lý nhà nước về kinh
doanh bảo hiểm
- Chương 8: Khen thưởng và kỷ luật vi phạm
- Chương 9: Điều khoản thi hành.
Chú ý: Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Việt
nam có ký kết hoặc tham gia, nếu có quy đònh khác
với Luật này thì áp dụng quy đònh của điều ước
quốc tế đó.
3.2. Quy đònh của Luật kinh doanh bảo
hiểm:
6.2.1. Mục đích kinh doanh bảo hiểm:
- Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của
doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi.
15
- Doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro
của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo
hiểm đóng phí bảo hiểm.
- Doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm
cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người
được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
6.2.2. Quản lý nhà nước về kinh doanh bảo
hiểm
* Cơ quan quản lý nhà nước:
- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về
kinh doanh bảo hiểm.
- Bộ tài chính chòu trách nhiệm thực hiện

18
5. Tổ chức thông tin và dự báo tình hình thò
trường bảo hiểm.
6. Hợp tác quốc tế trong lónh vực bảo hiểm;
7. Chấp nhận việc doanh nghiệp bảo hiểm,
doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hoạt động ở nước
ngoài;
8. Quản lý hoạt động của văn phòng đại diện
của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới
bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam.
9. Tổ chức việc đào tạo, xây dựng đội ngũ các
bộ quản lý và chuyên môn, nghiệp vụ về bảo hiểm.
10. Thanh tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh
bảo hiểm; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi
phạm pháp luật về kinh doanh bảo hiểm. (QĐ134)
19
6.3. Tuyên truyền giáo dục pháp luật bảo
hiểm:
Ngày 18/12/1993, Nghò đònh 100CP về hoạt
động kinh doanh bảo hiểm đã được Chính phủ
ban hành, mở ra bước phát triển mới cho ngành
bảo hiểm Việt Nam.
Mặc dù vậy, phải từ sau năm 1995, một loạt
các công ty kinh doanh bảo hiểm mới ra đời: Bảo
Minh, VINARE, PVI, PJICO …
Tuy nhiên, hầu hết các hợp đồng kinh doanh
bảo hiểm, đặc biệt là BHNT đều dựa theo mẫu
của nước ngoài nên khi chuyển đổi ngôn ngữ có
rất nhiều từ mơí mẻ, khó hiểu.
20

xã hội:
7.1.1. Khái niệm quỹ bảo hiểm xã hội:
Quỹ BHXH là một quỹ tiền tệ tập trung,
được hình thành từ sự đóng góp của các bên tham
gia BHXH, từ khoản lãi đầu tư tăng trưởng và các
khoản thu khác. Quỹ BHXH là quỹ của xã hội,
quỹ của Nhà nước.
7.1.2. Đặc trưng cơ bản của quỹ BHXH:
- Mục đích của quỹ BHXH là huy động sự
đóng góp của người lao động, người sử dụng lao
động và Nhà nước, nhằm:
23
+ Tạo lập một quỹ tài chính tập trung
+ Sử dụng vào việc chi các chế độ BHXH
và chi bộ máy quản lý quỹ.
+ BHXH hoạt động không vì mục đích kinh
doanh tìm kiếm lợi nhuận mà phục vụ cho lợi ích
xã hội, vì quyền lợi của người tham gia, của cả
cộng đồng.
- Về bản chất: BHXH ra đời, tồn tại và phát
triển là một tất yếu khách quan cùng với sự phát
triển của xã hội loài người, bởi vậy nó vừa mang
bản chất kinh tế vừa mang bản chất xã hội (!)
24
-
Tính chất của việc sử dụng quỹ
BHXH:
* Thứ nhất, mang tính chất bồi hoàn: chế
độ hưu trí; mức độ bồi hoàn phụ thuộc vào
mức đóng góp

- Xét về mặt kinh tế: quỹ BHXH là một quỹ
tài chính độc lập với ngân sách nhà nước.
Thực hiện quá trình phân phối quỹ BHXH
góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm an toàn xã
hội về kinh tế cho người tham gia đóng góp vào
quỹ khi có bất trắc rủi ro
Góp phần ổn đònh và thúc đẩy sản xuất phát
triển, cải thiện quan hệ sản xuất, khuyến khích
người lao động an tâm sản xuất.
- Xét về mặt chính trò, xã hội: hình thành
quỹ BHXH sẽ tạo ra hệ thống an toàn xã hội
28
- Quỹ BHXH còn là một khâu quan trọng
trong hệ thống thò trường tài chính của
Việt Nam hiện nay:
- Quỹ BHXH còn là một khâu quan trọng
trong hệ thống thò trường tài chính của
Việt Nam hiện nay:
Ngân sách
Nhà nước
Tài chính hộ giai đình
và tổ chức xã hội
Tài chính doanh
nghiệp
Bảo hiểm
Tín dụng
Thị trường
tài chính
8
29

* Với tư cách nhà nước: hỗ trợ tài chính cho
quỹ khi các khoản đóng góp không đủ chi phí hoặc
dự trữ của quỹ bò ảnh hưởng do biến động khách
quan về tiền tệ. (!)
- Thu khác:
* Tiền sinh lời từ hoạt động đầu tư như:
+ Mua trái phiếu, tín phiếu, công trái của
Chính phủ, của Ngân hàng thương mại của Nhà
nước;
32
+ Cho Ngân hàng phát triển Việt Nam và
Ngân hàng chính sách xã hội vay theo lãi suất thò
trường;
+ Cho Ngân hàng thương mại của Nhà nước
vay;
+ Đầu tư vốn vào các công trình kinh tế
trọng điểm quốc gia;
+ Các hình thức đầu tư khác do pháp luật
quy đònh.
* Tiền phạt chậm đóng của các đơn vò.
* Tiền hỗ trợ từ các tổ chức trong và ngoài
nước, các tổ chức phi Chính phủ.
9
33
7.2.2. Nội dung các chế độ BHXH:
a. Chế độ trợ cấp ốm đau: ở Việt Nam hiện
nay:
- Bản thân bò ốm đau, bò tai nạn rủi ro
- Có con dưới 7 tuổi bò ốm đau phải nghỉ
việc để chăm sóc.

e. Tử tuất: tiền mai táng và trợ cấp cho thân
nhân người có đóng phí BHXH bò chết. (!)
36
7.3. Nguyên tắc quản lý quỹ BHXH:
Cần phải quán triệt các nguyên tắc cơ bản
sau đây:
- Nguyên tắc tập trung, thống nhất
- Hạch toán độc lập với ngân sách nhà nước
- Được nhà nước bảo hộ, không bò phá sản
- Được thực hiện các biện pháp bảo toàn giá
trò và tăng trưởng quỹ theo quy đònh của Chính
phủ. (Video)
10
37
37
CHÍNH PHỦ
NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM
CHÍNH PHỦ
NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM
HỘI ĐỒNG QUẢN LÝ
TỔNG GIÁM ĐỐC
Đơn vị
chức năng
BHXH TỈNH, THÀNH PHỐ
TRỰC THUỘC TW
BHXH TỈNH, THÀNH PHỐ
TRỰC THUỘC TW
Phòng
chức năng
Phòng

bồi dưỡng nguồn nhân lực làm công tác BHXH.
39
- Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp
luật về BHXH; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử
lý vi phạm pháp luật về BHXH.
- Hợp tác quốc tế về BHXH.
7.5. Cơ quan quản lý nhà nước về BHXH:
- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về
BHXH.
- Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
chòu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản
lý nhà nước về BHXH.
40
- Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi
nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý
nhà nước về BHXH.
- Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý
nhà nước về BHXH trong phạm vi đòa phương
phân cấp của Chính phủ.