Quản lý rủi ro kinh doanh: bắt đầu từ đâu?
Khi bắt đầu nghiên cứu và phát triển một sản phẩm/dịch vụ hoàn toàn mới,
doanh nghiệp nào cũng sẽ phải đương đầu với các rủi ro về tài chính, thị trường hoặc
về chất lượng, mẫu mã sản phẩm Tuy nhiên, David Apgar, giám đốc quản lý tại
Corporate Executive Board, tin rằng những rủi ro đó - chẳng hạn như nguy cơ khiến
khách hàng xa lánh các nhãn hiệu của công ty - vẫn có thể được quản lý một cách hiệu
quả doanh nghiệp có thể tránh được thất bại đắt giá.
Trong cuốn sách mới của ông mang tên “Risk Intelligence: Learning to Manage
What We Don't Know” (Rủi ro kinh doanh - Cách thức quản lý những gì chúng ta
không biết), Apgar nêu lên một số hướng dẫn cho các chủ công ty, nhà thiết kế, nhà
quản lý, kỹ sư R&D, và theo ông thì cả đối với bất cứ ai quan tâm, để có được những
đánh giá chuẩn xác và kiểm soát tốt hơn các rủi ro kinh doanh khi theo đuổi một ý
tưởng mới mẻ và có tính mạo hiểm.
Ông đã đưa ra ví dụ về chiến lược hàng tồn kho thấp của Toyota hồi đầu những
năm 1980. Chiến lược này xem ra khá liều lĩnh, nhưng kết quả sau đó là hãng đã giảm
thiểu được chi phí sản xuất, cũng như thiết lập một quy trình sản xuất hiệu quả hơn.
Và ông cũng đưa ra nhiều ví dụ súc tích khác nhau về các thất bại khi đương đầu với
rủi ro kinh doanh, chẳng hạn như phương thức kinh doanh dịch vụ Internet băng thông
rộng quá thận trọng của AT&T hồi đầu thập kỷ 90.
Apgar cho rằng AT&T hoàn toàn không có khả năng cung cấp dịch vụ đó theo
đúng như những gì đã tuyên bố - điều mà sau đó đã khiến AT&T gặp phải một loạt các
thất bại và không thể trở thành nhà cung cấp hàng đầu thị trường. Trong cả hai trường
hợp, yếu tố then chốt là khả năng các công ty hiểu một cách chính xác năng lực vốn có
của mình để đương đầu với rủi ro kinh doanh cũng như công việc chuẩn bị nhằm đối
phó với những thách thức trong trường hợp kết quả không như mong đợi.
Apgar đã có cuộc trao đổi với BusinessWeek về các biện pháp mà doanh
nghiệp có thể áp dụng để đương đầu tốt hơn với các rủi kinh doanh và phát triển nó
điều đó. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng đề nghị bạn nên quan tâm tới một mạng lưới các
rủi ro có liên hệ với nhau để chủ động đối phó với các sai sót hay thất bại có thể được
dự đoán. Hãy tự nhủ rằng bạn đang phát triển một sản phẩm hay dịch vụ mới và bạn có
thể sẽ phải đương đầu với các rủi ro dẫn đến thất bại. Việc thừa nhận điều này, sau đó
lên kế hoạch đối phó với chúng, là điều rất quan trọng. Có thể một trong những rủi ro
có thể lường trước là vấn đề nguồn cung ứng, vì vậy, tại tuần thứ nhất, bạn cần lên kế
hoạch hành động với nhà cung ứng trước khi rủi ro chuyển thành thất bại.
Mặc dù vậy, đôi lúc sự chuẩn bị cũng không giúp được gì bạn. Nếu bạn lo lắng
về rủi ro này, hãy suy nghĩ về một cách thức tranh thủ những khách hàng hiện có để
giảm thiểu rủi ro trước khi quá muộn. Hay ít nhất là lên một kế hoạch đối phó sớm.
Bạn có thể phát triển các chiến lược bồi thường cho rủi ro, chẳng hạn tiến hành các
cuộc điều tra xem khách hàng phản ứng như thế nào với các chương trình bán hàng,
đặc biệt trong trường hợp sản phẩm thất bại khi tung ra thị trường, như việc giảm giá
sản phẩm cho các lần mua hàng trong tương lai nếu họ không chuyển sang các đối thủ
cạnh tranh khác.
B.W.: Trong cuốn sách, ông nêu lên ba kiểu đánh giá rủi ro khác nhau:
Trường phái ấn tượng (Impressionists), trường phái bách khoa (Encyclopedists)
và trường phái quên (Amnesiacs). Tại sao việc nhận ra các kiểu đánh giá này lại
quan trọng đối với công ty?
Apgar: Tôi đưa ra các kiểu đánh giá đó nhằm giúp đỡ mọi người lưu ý khía
cạnh trực giác khi phải đương đầu với các rủi ro kinh doanh. Tôi muốn họ nhận ra rằng
họ có thể khai thác thông tin từ các nhân viên của mình, và các nguồn có thể còn đa
dạng hơn khi thiết kế các sản phẩm hay dịch vụ mới mang tính rủi ro, hoặc khi họ mạo
hiểm gia nhập một thị trường hoàn toàn mới.
Ví dụ, những người theo trường phái ấn tượng sẽ tập trung vào các kinh nghiệm
và hiểu biết thực tế và sau đó ứng dụng chúng một cách rộng rãi - thậm chí cả trong
những tình huống dường như không mấy liên quan. Họ có thể nhìn vào doanh số bán
hàng ấn tượng của loạt truyện Harry Potter và sử dụng một hình mẫu tương tự như vậy
làm cơ sở cho kế hoạch tung ra thị trường các sản phẩm/dịch vụ khác hẳn.
Tôi đưa ra cho mỗi kiểu đánh giá một khái niệm rõ ràng và sắc nét, bởi vì nó có
lý rủi ro kinh doanh hiệu quả hơn. Ngoài ra, điều quan trọng là bạn phải phân loại các
kiểu đánh giá rủi ro để nhận biết năng lực của đội ngũ nhân viên – những người trực
tiếp giải quyết các vấn đề còn chưa được biết tới.