Trầm cảm và tự tử ở nam giới
(phần 1)
Trầm cảm là gì ?
Trầm cảm là từ dùng để chỉ một trạng thái tinh thần sa sút trong đó người bệnh
cảm thấy buồn cực độ, không còn tâm trạng để có thể làm chủ được cuộc sống hàng
ngày của mình.
Trầm cảm là một trong những bệnh hay gặp nhất, nếu không muốn nói là bệnh
có số lượng bệnh nhân đông nhất vào thế kỉ 21 này. Không chỉ nhiều bệnh nhân bị, mà
trầm cảm còn là nguyên nhân gây tử vong cho một số lượng đáng kể bệnh nhân. Trầm
cảm sẽ dẫn đến các bất đồng trong gia đình, những khó khăn trong công việc và tâm
trạng buồn bực. Ðáng tiếc là bệnh này ít khi được nhìn nhận đúng đắn mà nhiều người
vẫn coi đó là một điều gì đó đáng xấu hổ, còn nếu nhìn nhận đúng thì nó cũng không
được điều trị một cách thích đáng.
Tỉ lệ phụ nữ mắc bệnh cao hơn nam giới, thế nhưng những kết cục bi thảm
thậm chí cả tự tử thì gặp nhiều ở nam giới hơn.
Làm thế nào để chẩn đoán đuợc bệnh này ?
Chẩn đoán bệnh có thể đặt ra nếu có những dấu hiệu chính như sau :
- Tinh thần bi quan, sa sút nghiêm trọng.
- Không có hứng thú và sự vui thích vào điều gì .
- Cơ thể uể oải, giảm hoạt động.
Ngoài ra còn có thể có các dấu hiệu sau :
- Mất sự tập trung, kém chú ý vào mọi việc, mọi vấn đề.
- Tự ti, không tin tưởng vào bản thân.
- Hoang tưởng cho rằng mình là người tội lỗi, là người vô
dụng.
- Có cái nhìn bi quan, buồn thảm về tương lai.
- Có ý muốn hay có kế hoạch tự tử.
- Khóc lóc vô cớ.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Ăn uống không ngon miệng.
Nếu trầm cảm này xảy ra trên bệnh nhân có một thể trạng bất thường khác, có
thể gây ảnh hưởng đến việc điều trị trầm cảm, hay những bệnh nhân bị rối loạn tâm
thần, bệnh nhân hay hoang tưởng, bệnh nhân hay có ảo giác, ảo tưởng, cũng cần phải
tham khảo các chuyên gia về tâm lí.
• Liệu pháp tâm lí và tư vấn tâm lí :
Theo điều tra, thì hầu hết người được hỏi đều chọn liệu pháp tâm lí (trò chuyện
với bệnh nhân về những vấn đề của họ) hoặc nếu cần thì kết hợp với thuốc là thích hợp
để điều trị trầm cảm. Nhiều bằng chứng chứng minh sự hiệu quả của liệu pháp tâm lí
đối với bệnh nhân trầm cảm từ mức độ nhẹ đến nặng. Ðiều này thấy rõ ràng ở các
bệnh nhân bệnh nhẹ hơn, nó ngăn không cho tình trạng bệnh xấu đi, không tiến tới giai
đoạn bệnh nặng hơn. Nam giới cũng vậy, họ thường yêu cầu điều trị theo phương pháp
này, và với nó họ thấy dễ chịu hơn.
• Thuốc chống trầm cảm :
Bắt đầu có từ năm 1950, đến nay các thuốc mới với ít tác dụng phụ ngày càng
xuất hiện nhiều. Các thuốc này tỏ ra hiệu quả với nhiều người và dễ dung nạp hơn.
Tuy nhiên, dù dùng loại thuốc nào cũng cần phải duy trì thuốc sau khi các triệu chứng
biến mất 6 -9 tháng, nếu không bệnh sẽ nhanh chóng trở lại.
Tác dụng của thuốc chống trầm cảm lên nam và nữ là tương đương.
Khoảng một nửa số bệnh nhân chỉ bị trầm cảm một lần duy nhất, một số khác
lại bị tái đi tái lại. Do đó việc hỏi bệnh sử về những lần trước đây rất quan trọng, nó
quyết định người bác sĩ nên cho thuốc như thế nào, chỉ điều trị lần này thôi hay là nên
cho thuốc lâu dài trong nhiều năm, để phòng ngừa cho những đợt bệnh sau ?
Phải kết hợp yếu tố môi trường, xã hội, phương pháp tâm lí, và dùng thuốc
trong điều trị trầm cảm để làm giảm gánh nặng và tỉ lệ tử vong cho bệnh nhân. Những
tiến bộ đạt được trong việc nghiên cứu thuốc điều trị cũng như các liệu pháp tâm lí
(giải quyết các vấn đề của bệnh nhân, các liệu pháp về nhận thức - hành vi) đã mở ra
một tương lai sáng sủa cho các bệnh nhân bị trầm cảm.
Tuy nhiên, có khoảng 10% - 20% các trường hợp bệnh trở thành mãn tính,
không điều trị được.
Rối loạn tâm thần :