1

BỘ LAO ĐỘNG–THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TỔNG CỤC DẠY NGHỀ
Dự án giáo dục kỹ thuật và dạy nghề (VTEP)

Logo Sách hƣớng dẫn giáo viên Mô đun: THÍ NGHIỆM CHUYÊN NGÀNH
Mã số: HD H

Nghề: SẢN XUẤT CÁC SẢN PHẨM LỌC DẦU

Trình độ: lành nghề
Hà Nội–2004

2

Mã tài liệu:……….

Mã quốc tế ISBN:……
Tuyên bố bản quyền:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình
Cho nên các nguồn thông tin có thể
đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích
dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.

Mọi mục đích khác có ý đồ lệch lạc hoặc
sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
Tổng cục Dạy nghề sẽ làm mọi cách để
bảo vệ bản quyền của mình.

Tổng cục Dạy Nghề cám ơn và hoan
ngênh các thông tin giúp cho việc tu sửa
và hoàn thiện tốt hơn tàI liệu này.
Địa chỉ liên hệ:
Dự án giáo dục kỹ thuật và nghề nghiệp
Tiểu ban Phát triển Chƣơng trình Học
liệu
………………………………………………

đổi hoặc điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá
trình đào tạo.
Đây là tài liệu thử nghiệm sẽ đƣợc hoàn chỉnh để trở thành Sách hƣớng
dẫn giáo viên chính thức trong hệ thống dạy nghề. Hà nội, ngày …. tháng…. năm….
Giám đốc Dự án quốc gia 4

MỤC LỤC

Đề mục Trang

Lời tựa 3
MỤC LỤC 4
CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CHÍNH TRONG MÔ ĐUN 7
YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN 8
LIỆT KÊ CÁC NGUỒN LỰC CẦN THIẾT 9
BÀI 1. LÝ THUYẾT CHƢNG CẤT DẦU THÔ 10
BÀI 2. THÍ NGHIỆM CRACKING DẦU NẶNG 22
BÀI 3. PHA CHẾ SẢN PHẨM DẦU NHỜN THƢƠNG PHẨM 27
BÀI 4. ISOME HÓA N-HEXAN 33
BÀI 5. ALKYL HÓA ISOBUTAN 39
BÀI 6. LÀM SẠCH LƢU HUỲNH TỪ DẦU DIESEl 42
BÀI 7. THÍ NGHIỆM TỔNG HỢP REFORMING 46
ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA MẪU 50
ĐÁP ÁN CÁC CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 60

quá trình khác trong điều kiện công nghiệp.
3. Làm sạch dầu thô và các sản phẩm dầu.
4. Thực hiện thí nghiệm tổng hợp.
5. Kiểm tra chất lƣợng các sản phẩm dầu mỏ.
6. Thực hiện các thí nghiệm làm trong PTN hóa dầu.
Nội dung chính.các bài của mô đun
Bài 1: Thí nghiệm chƣng cất dầu thô ở áp suất thƣờng và chân không.
Bài 2: Thí nghiệm cracking xúc tác phân đoạn dầu nặng.
Bài 3: Pha chế sản phẩm dầu nhờn thƣơng phẩm.
Bài 4: Thí nghiệm isome hóa n-hexan.
Bài 5: Thí nghiệm alkyl hóa isobutan bằng isobutylen.

6

Bài 6: Thí nghiệm làm sạch lƣu huỳnh từ dầu diezel.
Bài 7: Thí nghiệm tổng hợp reforming.

7

CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CHÍNH TRONG MÔ ĐUN

Hoạt động 1:
Học trên lớp về:
- Thành phần của dầu thô, phƣơng pháp chƣng cất dầu thô và
phƣơng pháp xác định tính chất của sản phẩm đã chƣng cất, cách
pha chế dầu nhờn thƣơng phẩm.
- Bản chất hóa học và cơ chế phản ứng, cách điều chế xúc tác,
phƣơng pháp phân tích sản phẩm của các quá trình: cracking xúc
tác, isome hóa, alkyl hóa isobutan, khử lƣu huỳnh trong dầu diesel,
reforming tổng hợp.

- Sử dụng hóa chất an toàn.
- Tính toán dự trù vật tƣ, nguyên liệu cho các sơ đồ thí nghiệm.
Về thái độ
- Nghiêm túc trong việc sử dụng và bảo dƣỡng các sơ đồ thí nghiệm.
- Luôn chủ động kiểm tra và đảm bảo về an toàn phòng thí nghiệm.
- Chủ động xem xét tình trạng dụng cụ, thiết bị và hóa chất trong
phòng thí nghiệm.
- Nhắc nhở đồng nghiệp đảm bảo về an toàn phòng thí nghiệm.
9

LIỆT KÊ CÁC NGUỒN LỰC CẦN THIẾT

1. Trang bị, dụng cụ
- 1 cân phân tích điện tử(độ chính xác 0.001g), 1 tủ sấy, 1 bình hút
ẩm
- Bình thủy tinh 20ml(chứa sản phẩm lỏng)
- Máy nén khí,
- Bộ chƣng cất kiểu D-86
- Thiết bị Microactivity test
- Sơ đồ alkyl hóa
- Sơ đồ quá trình đồng phân hóa.
- Máy phân tích sắc ký khí GC, kim lấy sảm phẩm khí
- Máy sắc ký chƣng cất mô phỏng DGC
- Thiết bị sinh khí hydro

2. Vật tƣ, hóa chất
- Khí Argon, chất lƣợng 99,999


HOẠT ĐỘNG 1: GIẢNG VỀ CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CỦA DẦU THÔ
- Thành phần của dầu thô
- Ảnh hƣởng của bản chất dầu thô đến quá trình chƣng cất
Gợi ý các khía cạnh và mức độ
1. Giúp học viên nắm vững những kiến thức cơ bản về thành phần của dầu
thô:
Thành phần của dầu thô tuy rất phức tạp nhƣng chúng chứa chủ yếu 2
nguyên tố chính là C và H, ngoài ra còn chứa các nguyên tố S, O, N, kim loạ
Các nguyên tố này thuộc về hai nhóm hydrocabon và phi hydrocacbon.
Hợp chất hydrocacbon trong dầu thô gồm có: parafin (n-parafin và iso-
parafin), napthen, aromat. Lƣu ý dầu thô không chứa olefin.
Hợp chất phi hydrocacbon trong dầu thô: các hợp chất của lƣu huỳnh,
nitơ, oxy. các phức cơ kim của vanadi, niken. hợp chất nhựa và asphalten.
2. Giảng cho học viên hiểu đặc điểm của từng thành phần trong dầu thô
Cần lƣu ý một số vấn đề sau:
Phân loại dầu thô theo thành phần hydrocacbon.
Thành phần của các họ hydrocacbon trong những loại dầu thô khác nhau
là khác nhau nhƣng thành phần các nguyên tố C, H là gần nhƣ giống nhau.
“Dầu ngọt” là dầu thô có hàm lƣợng lƣu huỳnh nhỏ hơn 0,5% khối lƣợng
có giá trị kinh tế cao.
Các hợp chất phi hydrocacbon ảnh hƣởng xấu đến chất lƣợng của dầu vì
tốn thêm chi phí xử lý do gây ngộ độc xúc tác trong các quá trình chế biến thứ
cấp và ảnh hƣởng đến chất lƣợng sản phẩm.
3. Giảng cho học viên nắm vững đƣợc ảnh hƣởng của bản chất dầu thô đến
quá trình chƣng cất
Việc lựa chọn công nghệ cho nhà máy lọc dầu nói chung và phân xƣởng
chƣng cất nói riêng phụ thuộc vào hai yếu tố kinh tế kỹ thuật nhƣ vốn đầu tƣ,
chi phí vận hành, bảo dƣỡng, bản chất nguyên liệu dầu thô, cơ cấu sản phẩm
và công suất chế biến là những thông số đầu vào quan trọng.

Cách thức kiểm tra đánh giá
Trong khi giảng bài, giáo viên có thể đặt câu hỏi để đánh giá sự hiểu biết
của học viên.
- Đƣờng kính và chiều cao của tháp ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến quá
trình chƣng cất ?
- Sự thay đổi nhiệt độ trong tháp chƣng cất?
- Chỉ số hồi lƣu: Cách xác định, ý nghĩa của chỉ số hồi lƣu?
HOẠT ĐỘNG III: GIẢNG VỀ CHƢNG CẤT KHÍ QUYỂN
Gợi ý các khía cạnh và mức độ

12

Giúp học viên nắm vững những kiến thức cơ bản về chƣng cất khí
quyển:
- Mục đích của quá trình chƣng cất khí quyển.
- Các yếu tố ảnh hƣởng đến quá trình chƣng cất khí quyển và ảnh
hƣởng của chúng đến hiệu suất, chất lƣợng của các phân đoạn sản
phẩm (hình vẽ trong giáo trình học viên là sơ đồ minh họa một phân
xƣởng chƣng cất khí quyển).
- Trao đổi nhiệt trong phân xƣởng chƣng cất.
Cách thức kiểm tra đánh giá
Đánh giá học viên qua việc trả lời các câu hỏi mà giáo viên đặt ra trong
khi giảng bài, mức độ hiểu biết của học viên về sơ đồ chƣng cất nhƣ trong
giáo trình và giải pháp tận dụng nhiệt cho sơ đồ đó.
Một số câu hỏi:
- Các phân đoạn sản phẩm của quá trình chƣng cất khí quyển?
- Các chỉ tiêu kiểm soát chất lƣợng các phân đoạn sản phẩm?
- Mục đích của việc sử dụng thiết bị stripper và vai trò của hơi nƣớc
trong thiết bị đó?
HOẠT ĐỘNG IV: GIẢNG VỀ CHƢNG CẤT CHÂN KHÔNG

chƣng cất khí quyển và chƣng cất chân không: khoảng nhiệt độ sôi,
thành phần, ứng dụng.
- Giúp học viên hiểu đƣợc khoảng nhiệt độ sôi (điểm cắt giữa các phân
đoạn), thành phần của một phân đoạn có thể thay đổi phụ thuộc vào
bản chất dầu thô, yêu cầu chất lƣợng của sản phẩm…
- Sản phẩm của quá trình chƣng cất có thể khác nhau phụ thuộc vào
bản chất dầu thô và công nghệ chế biến.
Cách thức kiểm tra đánh giá
Đánh giá học viên qua việc trả lời các câu hỏi mà giáo viên đặt ra trong
khi giảng bài, mức độ hiểu biết của học viên về các phân đoạn sản phẩm của
quá trình chƣng cất phụ thuộc vào bản chất dầu thô và công nghệ chế biến.
Một số câu hỏi:
- Năng lƣợng cung cấp cho nhà máy lọc dầu đƣợc lấy từ đâu?
- “Bất kỳ một nhà máy lọc dầu nào cũng có cặn chƣng cất chân không”:
phát biểu đó đúng hay sai?
- Phân biệt khái niệm naphta và xăng?
HOẠT ĐỘNG VI: GIẢNG VỀ CÁC THIẾT BỊ ĐI KÈM TRONG CHƢNG CẤT
DẦU THÔ
- Thiết bị chƣng cất tiêu chuẩn
- Lò nung
- Thiết bị làm lạnh, thiết bị trao đổi nhiệt
- Bơm
- Máy nén
- Máy sắc ký khí
Gợi ý các khía cạnh và mức độ
- Giúp học viên nắm vững những kiến thức cơ bản của thiết bị:

14

+ Cấu tạo

+ Phạm vi áp dụng: phƣơng pháp này đƣợc dùng để chƣng cất dầu
mỏ và các sản phẩm dầu mỏ (trừ khí hoá lỏng, naptha cực nhẹ và
các phân đoạn có nhiệt độ sôi đầu lớn hơn 400
0
C) tới nhiệt độ
400
0
C, sử dụng cột chƣng cất phân đoạn 14-18 đĩa lý thuyết, tỷ số
hồi lƣu 5:1.

15

+ Tóm tắt phƣơng pháp.
+ Ý nghĩa và ứng dụng.
- Học viên phải nắm vững qui trình thí nghiệm trƣớc khi tiến hành thí
nghiệm
+ Chuẩn bị mẫu: mẫu dầu thô phải đƣợc đựng trong bình kín và giữ ở
nhiệt độ thấp để tránh bay hơi, sau đó đun nóng đến nhiệt độ lớn
hơn điểm chảy 5
0
C và lắc đều. Mẫu phải đƣợc loại nƣớc trƣớc (hàm
lƣợng nƣớc không quá 0,3% thể tích)
+ Chuẩn bị thiết bị:
+ Các dụng cụ phải đầy đủ, sạch, khô.
+ Kiểm tra tất cả các thiết bị, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định, hệ
thống chƣng cất phải đảm bảo kín.
+ Tiến hành chƣng cất: gồm các bƣớc chính sau:
+ Nạp nguyên liệu: lƣu ý việc xác định lƣợng nguyên liệu cần nạp dựa
vào thể tích bình cất và cột chƣng cất đƣợc sử dụng.
+ Tách loại khí: thu phân đoạn khí hoà tan trong dầu thô, lƣợng khí

+ Thông số của phân đoạn: khoảng nhiệt độ, khối lƣợng

16

Học viên biết cách chuyển nhiệt độ ở áp suất thấp về nhiệt độ ở áp suất
khí quyển (xem Phụ lục 1, 2).
Học viên biết cách tính toán và báo cáo kết quả theo yêu cầu trong giáo
trình.
1.1 Chƣng cất khí quyển
1.1.1 Bình chƣng cất
Phải có kích cỡ lớn hơn thể tích mẫu ít nhất 50%, có cổ nhánh que thăm
nhiệt. Khi dùng bình thuỷ tinh để dễ quan sát, để đảm bảo an toàn, thể tích
bình không lớn hơn 10L.
Cổ nhánh que thăm phải đƣợc sử dụng nhƣ một ống thăm nhiệt, cách
đáy bình khoảng 5mm để đảm bảo rằng vào cuối quá trình chƣng cất nó vẫn
đƣợc nhúng trong mẫu. Nếu có thêm cổ nhánh thứ hai, nó có thể đƣợc dùng
để đo độ giảm áp bằng dòng nitơ hay dùng cho thanh khuấy cơ học hoặc cả
ha
Nếu dùng một bình cầu có khuấy từ, đáy bình phải hơi phẳng hay có hình
lỏng chảo để khuấy từ có thể quay tự do mà không mài mòn thuỷ tinh. Khi đó,
que thăm nhiệt phải cách xa thanh khuấy từ 40±5mm.
1.1.2 Hệ thống cấp nhiệt
Phải duy trì đƣợc sự sôi hoàn toàn với tốc độ ổn định ở tất cả các mức
áp suất khác nhau.
Một lớp vỏ cấp nhiệt điện bao phủ phần nửa dƣới của bình. Mật độ toả
nhiệt vào khoảng 0,5 – 0,6 W.cm
2
là đủ. Cần sử dụng vải thạch anh có gia cố
sợi niken để bảo đảm tuổi thọ hợp lý.
Nửa trên của bình đƣợc phủ bằng một áo bảo ôn để tránh thất thoát nhiệt

0
C.
1.1.5 Các bẫy lạnh
Hai bẫy lạnh có tác nhân lạnh là đá khô và hỗn hợp cồn đƣợc nối liên
tiếp với nhau để ngƣng tụ các cấu tử nhẹ thoát ra (nếu có) nhƣ khi bắt đầu
quá trình chƣng cất. Khi chƣng cất chân không, dùng một bẫy kiểu Dewar
đƣợc làm lạnh bằng đá khô để bảo vệ thiết bị đo chân không khỏi các hơi bay
lên.
1.1.6 Bộ thu khí
Đƣợc nối với đầu ra của bẫy lạnh sau khi qua thiết bị hút ẩm bằng CaCl
2

khan, nhằm thu các khí không ngƣng tụ đƣợc.
1.1.7 Bộ thu phân đoạn
Cho phép thu phần cất mà không có gián đoạn trong lúc thu hồi sản
phẩm từ ống thu ở áp suất khí quyển hay ở áp suất thấp hơn.
1.1.8 Các bình chứa sản phẩm
Phải có kích cỡ thích hợp với lƣợng dầu thô đem chƣng cất, khoảng 100
– 500ml.
1.2 CHƢNG CẤT Ở ÁP SUẤT THẤP
Ngoài các thiết bị trong chƣng cất khí quyển phải còn bao gồm:
1.2.1 Bơm chân không
Phải có khả năng duy trì áp suất ổn định trên toàn bộ áp suất làm việc,
phải có công suất đủ lớn để giảm áp suất trong ống thu từ áp suất khí quyển
xuống 0,25 kPa (2mmHg) ít 30 giây mà không làm xáo trộn hệ thống trong quá
trình hút hết các ống thu ở áp suất chân không.
1.2.2 Thiết bị đo chân không
Toàn bộ hệ thống đo áp suất phải đƣợc bảo vệ bằng bẫy đá lạnh và duy
trì nhiệt độ bằng đá khô CO
2

0
C (nhiệt độ qui đổi về áp suất khí
quyển).
+ Thông thƣờng, phƣơng pháp này dùng để chƣng cất cặn dầu thô từ
chƣng cất ASTM D2892 (có nhiệt độ làm việc tối đa qui đổi về áp
suất khí quyển không quá 400
0
C). Tuy nhiên đƣờng cong chƣng cất
và tính chất của các phân đoạn thu đƣợc từ hai phân đoạn này là
không giống nhau.
+ Tóm tắt phƣơng pháp.
+ Ý nghĩa và ứng dụng.
- Học viên phải thuộc qui trình làm thí nghiệm trƣớc khi tiến hành thí
nghiệm:
+ Chuẩn bị mẫu: mẫu phải đƣợc đựng trong bình kín không có dấu
hiệu rò rỉ, cần làm nóng vừa đủ để mẫu chảy lỏng trƣớc khi sử dụng
khi quan sát thấy mẫu có nhiều sáp hoặc đông đặc.

19

+ Chuẩn bị thiết bị:
+ Các dụng cụ phải đầy đủ, sạch, khô.
+ Kiểm tra tất cả các thiết bị, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định.
+ Kiểm tra độ kín của hệ thống chƣng cất.
+ Tiến hành thử nghiệm
- Học viên phải biết cách đo tỷ trọng, cân mẫu, đo thể tích chính xác.
- khi lấy các ống thu sản phẩm phải đảm bảo áp suất hệ thống không đổ
- - Học viên biết cách chuyển nhiệt độ ở áp suất chân không về nhiệt
độ ở áp suất khí quyển (xem phụ lục 1, 2).
- Học viên biết cách tính toán và báo cáo kết quả theo yêu cầu trong

0
C.

ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA MẪU

Câu 1 (2 đ). Bản chất dầu thô ảnh hƣởng thế nào đến quá trình chƣng cất?
Đáp án:Bản chất dầu thô ảnh hƣởng nhiều đến công nghệ chế biến, chất
lƣợng sản phẩm, vốn đầu tƣ. Ví dụ nhƣ dầu thô Việt Nam, dầu nhẹ, sạch, ít
lƣu huỳnh, hàm lƣợng kim loại thấp nên trong thiết kế công nghệ không có
cụm xử lý lƣu huỳnh trong nguyên liệu, không có cụm chƣng cất chân không,
hiệu suất sản phẩm trắng cao.
Câu 2 (2 đ). Đƣờng kính và chiều cao của tháp ảnh hƣởng thế nào đến quá
trình chƣng cất?
Đáp án:Đƣờng kính và chiều cao của tháp chƣng cất ảnh hƣởng đến công
suất chế biến, chất lƣợng sản phẩm và vốn đầu tƣ. Tháp có đƣờng kính lớn
sẽ cho công suất chế biến lớn, tháp có chiều cao lớn sẽ tách tốt hơn. Tuy
nhiên vốn đều tƣ lại lớn và ngƣợc lạ Vì vậy trong thực tế, khi thiết kế, phải tối
ƣu hóa chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật với mục đích đạt hiệu quả cao.
Câu 3 (2 đ). Sự thay đổi nhiệt độ trong tháp chƣng cất? Các phân đoạn sản
phẩm trong quá trình chƣng cất áp suất khí quyển?
Đáp án: Nhiệt độ trong tháp sẽ giảm dần từ đáy tháp đến đỉnh tháp. Đáy tháp
có nhiệt độ cao nhất và đỉnh có nhiệt độ thấp nhất. Tuy nhiên nhiệt độ của đáy
tháp không đƣợc vƣợt quá nhiệt độ phân huỷ của dầu thô.
Quá trình chƣng cất khí quyển thu đƣợc các phân đoạn sau: Phân đoạn
khí (C
1
-C
4
), phân đoạn naphtha (T
sôi cuối

C.

21

Đáp án:Dựa vào Phụ lục 1 hoặc công thức (1) và (2) của Phụ lục 2 thu đƣợc
các kết quả tƣơng ứng: 108,5
0
C, 110,8
0
C, 113,1
0
C và 115,4
0
C

22

BÀI 2. THÍ NGHIỆM CRACKING DẦU NẶNG
Mã bài: HD H2

HOẠT ĐỘNG 1: GIẢNG VỀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC CRACKING DẦU NẶNG,
THIẾT BỊ, PHƢƠNG PHÁP, THIẾT BỊ ĐÁNH GIÁ NGUYÊN LIỆU & SẢN
PHẨM.
- Cơ sở hóa học của quá trình cracking xúc tác
- Động, nhiệt động học quá trình, các thông số ảnh hƣởng đến quá trình
cracking xúc tác.
- Cơ chế phản ứng

Gợi ý các khía cạnh và mức độ
Phải làm cho học viên nắm vững về công nghệ cracking trong công
nghiệp cũng nhƣ thiết bị MAT trong phòng thí nghiệm.
Các học viên phải phân biệt đƣợc các bộ phận và nắm đƣợc tính năng
của mỗi loại cũng nhƣ tổng thể của sơ đồ.
Cách thức kiểm tra đánh giá
- Cho học viên nhận xét về từng bộ phận.
- Cho học viên xác định tính năng, mô tả hoạt động của các bộ phận
trên sơ đồ xử lý cũng nhƣ vận hành tổng thể.
HỌAT ĐỘNG 3: THẢO LUẬN ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁCH SỬ DỤNG THIẾT BỊ
MAT, GC, DGC.
- Tổ chức thảo luận về đặc điểm của từng bộ phận của thiết bị nhƣ MAT,
GC, DGC
- Hƣớng dẫn học viên cách sử dụng, điều khiển hoạt động các bộ phận,
vận hành các thiết bị.
Gợi ý các khía cạnh và mức độ
- Phải làm cho học viên nắm vững đặc điểm chính, nguyên tắc hoạt
động của thiết bị MAT (cracking dầu nặng trong phòng thí nghiệm)
cũng nhƣ GC, DGC.
- Phải làm cho học viên nắm vững các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả
thực hành, phân tích sản phẩm cracking thu đƣợc.
- Các học viên phải hiểu, biết cách vận hành sơ đồ MAT, GC, DGC.
Cách thức kiểm tra đánh giá
- Cho học viên đọc xác định các số đo thể hiện trên bảng điều khiển nhƣ
nhiệt độ, lƣu lƣợng khí, áp suất…
- Cho học viên phân biệt mức giới hạn của mỗi bộ phận cũng nhƣ của
sơ đồ
- Cho từng nhóm lên trình bày vấn đề vừa thảo luận, các nhóm khác hỏi
lại và cho điểm., Dựa vào kết quả trung bình để tính điểm cho từng cá
nhân.

gắng riêng biệt của mỗi học viên để từ đó cho điểm đƣợc chính xác.
Đối với những bài có kết quả cụ thể thì lƣu kết quả điểm. Còn những bài
khác yêu cầu học viên hoàn thiện theo yêu cầu nhƣng không lấy điểm.
BÀI KIỂM TRA MẪU
Câu 1 (2 đ). Mục đích, ý nghĩa quá trình cracking dầu nặng ?
Câu 2 (2 đ). Cơ sở hóa học, các phản ứng xảy ra trong quá trình cracking?
Câu 3 (2 đ).Vì sao phải thải bỏ nguyên liệu trong 20 giây đầu tiên của quá
trình thí nghiệm?
Câu 4 (4 đ). Nêu cách xác định đƣờng chuẩn của bơm nguyên liệu cho
thiết bị MAT. Ví dụ minh họa.
ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA MẪU
Câu 1 (2 đ). Mục đích, ý nghĩa quá trình cracking dầu nặng ?

25

Đáp án: Quá trình cracking dầu nặng luôn có vai trò quan trọng trong nhà máy
lọc dầu, chính những quá trình này biến những sản phẩm có giá trị thấp (dầu
nặng) thành những sản phẩm có giá trị cao hơn (Xăng, LCO, HCO) đem lại lợi
ích rất lớn trong ngành lọc dầu. Trong các nhà máy lọc dầu, cracking dầu
nặng đóng vai trò quan trọng nhất trong việc sản xuất xăng có chất lƣợng,
suất lƣợng cao phục vụ cho nhu cầu sử dụng
Câu 2 (2 đ). Cơ sở hóa học, các phản ứng xảy ra trong quá trình cracking?
Đáp án:Qúa trình cracking xúc tác đƣợc tiến hành ở điều kiện:
- Nhiệt độ: 470550oC,
- Áp suất: 2 3 Mpa
- Tốc độ không gian thể tích: từ 1120m3.m3.h (tùy theo dây chuyền
công nghệ).
Nhiều phản ứng hóa học sẽ sảy ra trong quá trình và các phản ứng này
sẽ quyết định chất lƣợng và hiệu suất của quá trình, đó là:
- Phản ứng phân hủy cắt mạch (bẻ gẫy), phản ứng cracking