Tài liệu được soạn bởi Nguyễn Ngọc Tuấn Anh- sv ĐH y khoa Hà Nội

TÌM HIỂU BỆNH VIÊM GAN A
Câu 1 : Bệnh được biết đến từ bao giờ ?
Dựa theo lịch sử y khoa, bắt đầu từ thế kỷ thứ 5 TCN , người ta đã mô tả những "dịch
vàng da" (jaundice outbreaks) xẩy ra tại nhiều nơi khác nhau trên thế giới, nhất là ở những
thành phố lớn đông dân cư hoặc các trại lính chật chội. Bệnh nhân đang sống rất khỏe mạnh,
bỗng dưng bị đau bụng, tiêu chảy và vàng da.
Câu 2 . Một vài vụ dịch nổi tiếng ?
Chiến Tranh Thế Giới II , một cơn dịch "cảm cúm" lan tràn nhanh chóng tại Đức với
khoảng 200 ngàn lính Mỹ và hơn 5 triệu dân địa phương bỗng dưng ngã bệnh. Lúc bấy giờ vì
chưa hiểu rõ nguyên nhân một cách chính xác, họ đinh ninh rằng bệnh nhân bị ngộ nước hoặc
trúng độc.
Rồi vào những năm 1930 với phẫu thuật lấy tế bào gan gọi là sinh thiết gan (liver biopsy)
để khảo nghiệm dưới kính hiển vi, y khoa đã tiến một bước rất dài trong việc định bệnh viêm
gan.
Vào đầu năm 1988, bệnh viêm gan A lại một lần nữa đột xuất và lan rộng một cách nhanh
chóng tại thành phố Thượng Hải. Chỉ trong vòng 2 tháng trời, hơn 300,000 dân chúng tại đây
đã bị bệnh viêm gan A, gây ra nhiều thiệt hại đáng kể.
Ngay cả trên nước Mỹ, viêm gan A đã và đang là một căn bệnh truyền nhiễm đáng ngại, với
khoảng 10 đến 20% bệnh nhân viêm gan A phải nhập viện chữa trị, gây ra tổn phí hơn 200
triệu dollars vào năm 1989, tương đương với hơn 300 triệu dollars cho năm 1997.
Câu 3 . “ Thủ phạm “ được phát hiện như thế nào ?
Mãi năm 1973 người ta mới nhận diện được hình thù vi khuẩn viêm gan A trong cơ thể của
người bệnh. ( Thiếu hình minh họa )Với sự khám phá này, y khoa đã tìm được nguyên nhân
chính của những "cơn ngã nước" bí ẩn ngày xưa là do virus viêm gan A gây ra .
Câu 4 . Đặc điểm của bệnh và những đối tượng hay mắc phải .
Virus gây ra bệnh viêm gan A thuộc nhóm virus gây bệnh đường ruột ( Enterovirus ) . Nó
tồn tại tốt ở -20 độ trong nhiều năm hoặc sau khi phơi khô sẽ tồn tại nhiều tuần .
Bệnh lây theo đường tiêu hoá do nhưng lý do sau đây :
- Thức ăn không đảm bảo vệ sinh , chủ yếu virus theo đường phân – miệng ( sau khi đi vệ sinh

Vi khuẩn viêm gan A chỉ gây sưng gan cấp tính (acute inflammation) chứ không gây ra
trường hợp mãn tính tạo nên những biến chứng lâu dài, như sơ gan (fibrosis), chai gan
(cirrhosis), hoặc ung thư gan, như vi khuẩn viêm gan B, C, và D.
Triệu chứng của bệnh viêm gan A có thể thay đổi tùy theo lứa tuổi của bệnh nhân khi bị lây
bệnh. Càng trẻ tuổi chừng nào, bệnh càng nhẹ chừng nấy. Hơn 80% trẻ em dưới 2 tuổi, khi bị
lây, thường không có bất cứ một triệu chứng nào. Ngược lại hơn 80% bệnh nhân lớn hơn 6
tuổi sẽ bị bệnh viêm gan A "hành hạ" với những triệu chứng tiêu biểu từ rất nhẹ đến rất nặng.
Càng lớn tuổi chừng nào, các triệu chứng của bệnh viêm gan A càng nặng chừng nấy. Những
triệu chứng thường hay gặp là : mệt mỏi , buồn nôn và nôn ,chán ăn , sốt nhẹ , da và mắt có
màu vàng , ….
Và tùy theo sức khỏe của mỗi cá nhân bệnh có thể phát triển thành một trong 5 trường hợp
sau đây:
1) Viêm gan "thầm lặng" (asymptomatic)
2) Viêm gan tiêu biểu (classical hepatitis),
3) Viêm gan với vàng da mãn tính (cholestatic).
4) Viêm gan "tái phát" nhiều lần (relapsing).
5) Viêm gan "ác tính" (Fulminant hepatitis).
Câu 7 .Chi tiết về các trường hợp mắc bệnh .
1) VIÊM GAN THẦM LẶNG
Đây là trường hợp của hầu hết các thiếu nhi khi bị lây bệnh viêm gan A. Tuy vi khuẩn sinh
sôi nẩy nở nhanh chóng trong cơ thể, các bé này vẫn tiếp tục chơi đùa vui vẻ và vì thế, có thể
lây bệnh của mình cho những người chung quanh một cách dễ dàng. Đây cũng là lý do mà hầu
hết tất cả chúng ta, nếu sinh trưởng tại quê nhà đã từng bị lây bệnh trong quá khứ mà không hề
hay biết. Đến khi đi thử máu định kỳ mới biết là mình đã có kháng thể chống lại vi khuẩn
viêm gan A.
2) VIÊM GAN TIÊU BIỂU
Thường từ 15 đến 50 ngày (trung bình khoảng 28 ngày) sau khi bị lây, bệnh nhân đang khỏe
mạnh bỗng dưng cảm thấy khó chịu, nóng sốt một cách đột ngột. Bệnh phát triển nhanh chóng
trong vòng 24 tiếng kèm theo những triệu chứng như buồn nôn khó chịu, đau bụng, biếng ăn,
tiêu chảy, đau nhức khớp xương, xuống ký. Một số bệnh nhân da và mắt trở nên vàng. Nước

bệnh nhân có thể thiệt mạng một cách nhanh chóng. Trường hợp này thường đến với bệnh
nhân lớn tuổi mang sẵn trên người nhiều bệnh tật kinh niên khác.
Tóm lại, tuy vi khuẩn viêm gan A được xem là vi khuẩn "hiền" nhất so với các loại vi
khuẩn viêm gan khác, mỗi năm trên nước Mỹ khoảng 100 người thiệt mạng vì bệnh viêm gan
A. Hơn nữa, tuy đa số bệnh nhân có thể tự phục hồi một cách nhanh chóng, một số bệnh nhân
kém may mắn hơn (từ 11 đến 22%) phải nhập viện để chữa trị với chi phí từ $1,817 đến
$2,459 cho mỗi bệnh nhân.
Câu 8 . Để phát hiện bệnh viêm gan A , tôi cần phải làm những xét nghiệm gì ?
Khi nghi ngờ hoặc có biểu hiện của bệnh viêm gan A , bạn nên đến trung tâm y tế , tốt nhất
là các bệnh viên lớn có uy tín để làm các xét nghiệm chẩn đoán .
Thử máu vẫn là phương pháp duy nhất để định bệnh viêm gan chính xác:
- Xét nghiệm tìm kháng thể trong máu :
Trong thời gian cấp tính, kháng thể HAV- IgM sẽ tăng cao ( Kháng thể về bản chất là các
phân tử globulin thuộc hệ thống miễn dịch của cơ thể ) . Nếu dưới kính hiển vi điện tử, người
ta có thể nhận diện được hình thù của vi rus viêm gan A trong máu và phân. Các virus này chỉ
trong một thời gian ngắn sẽ bị cơ thể tiêu diệt hoàn toàn, và bệnh nhân sẽ được miễn nhiễm
suốt đời. Người được miễn nhiễm (immune) bệnh viêm gan A, sẽ có một số kháng thể (gọi là
HAV-IgG) di chuyển khắp nơi trong cơ thể. Các kháng thể này sẽ là những "cảm tử quân" bảo
vệ chúng ta trước sự xâm nhập của vi khuẩn viêm gan A.
- Xét nghiệm bilirubin trong máu :
Bình thường , bilirubin là sản phẩm do hồng cầu chết tạo ra , theo máu đến gan , sẽ được gan
chuyển hoá và đào thải qua phân và nước tiểu. Khi viêm gan xảy ra , sẽ làm giảm quá trình
này nên bilirubin trong máu sẽ tăng cao .
- Xét nghiệm men gan :
Khi gan bị tổn thương , một số men gan như aminotransferases sẽ tăng cao trong máu .
Xét nghiệm miễn dịch phóng xạ để nhận dạng týp , phân biệt với các virus gây viêm gan
khác
Câu 9 . Tôi bị bệnh viêmgan A, vậy tôi phải điều trị như thế nào?
Hiện tại chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu với bệnh viêm gan A .
Khi nhận được kết quả dương tinh với bệnh , bạn nên gặp bác sĩ để được tư vấn . Hay nói

lau chùi những chỗ bị nhiễm khuẩn với phân, ví dụ như chỗ thay tả cho em bé.
- Quan hệ tình dục một cách an toàn
- Để riêng dụng cụ ăn của bạn không để người khác dùng. Rửa bát đĩa bằng máy rửa bát
hoặc bằng xà phòng nóng.
- Đừng chuẩn bị thức ăn cho người khác trong khi bạn đang bị viêm gan hoạt động .

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: