
BÀI TIỂU LUẬN
Đề tài: Cơ chế thị trường Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp


tại sở giao dịchi-ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam em xin mạn phép
được chọn đề tài "giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với kinh tế
ngoài quốc doanh tại sở giao dịch i- ngân hàng đầu tư và phát triển việt
nam" để làm chuyên đề thục tập với mong muốn góp phần tổng kết và khái
quát lý luận từ thực tiễn, phục vụ cho việc nâng cao chất lượng tín dụng đối
với thành phần kinh tế ngoài quốc doanh nói riêng và công cuộc cnh-hđh đất
nước nói chung.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

2

ngoài lời mở đầu và kết luận, kết cấu đề tài gồm:
chương 1: vai trò của tín dụng ngân hàng đối với kinh tế ngoài quốc
doanh ở việt nam
chương 2: thực trạng chất lượng tín dụng ngân hàng đối với kinh tế
ngoài quốc doanh tại sở giao dịch i- ngân hàng đầu tư và phát triển việt
nam
chương 3: giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng đối
với kinh tế ngoài quốc doanh tại sở giao dịch i- ngân hàng đầu tư và phát
triển việt nam


nhà nước và khu vực kinh tế ngoài nhà nước (ngoài quốc doanh, tư nhân). khu
vực kinh tế nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động kinh tế do nhà nước trực
tiếp quản lý từ trung ương tới địa phương. đây được coi là thành phần kinh tế
chủ đạo trong nền kinh tế. khu vực kinh tế ngoài quốc doanh (nqd) bao gồm
các thành phần kinh tế còn lại, hoạt động bên cạnh các doanh nghiệp nhà nước
(dnnn) trong nền kinh tế thị trường đã góp phần quan trọng vào việc mở rộng
giao lưu hàng hoá khai thác được tiềm năng sẵn có của các vùng trong cả
nước, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.

1.1.1.khái niệm và phân loại.
thành phần kinh tế ngoài quốc doanh là thành phần kinh tế dựa trên sở
hữu tư nhân về tư liệu sản xuất.các đơn vị, doanh nghiệp ngoài quốc doanh
bao gồm: doanh nghiệp tư nhân, công tytnhh, công ty cổ phần, công ty liên
doanh và các đơn vị theo hình thức hợp tác xã.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

4

cùng với sự phát triển của nền kinh tế, kinh tế ngoài quốc doanh đã có
sự phát triển nhanh chóng và đạt một số kết quả nhất định. với chính sách
khuyến khích và hỗ trợ hoạt động cho thành phần này, số lượng các doanh
nghiệp ngoài quốc doanh ở nước ta đã tăng lên nhanh chóng. năm 1991 mới
chỉ có 123 doanh nghiệp với số vốn điều lệ là 63 tỷ đồng thì đến năm 1996 đã
có 26.091 doanh nghiệp với số vốn điều lệ lên tới 8.257 tỷ đồng. đến năm
2004, kinh tế ngoài quốc doanh đã có 3.820 hợp tác xã, 31.667 doanh nghiệp
tư nhân và 1.286.300 hộ kinh tế cá thể và 1.826 công ty cổ phần.
ở nước ta hiện nay,xét cụ thể về loại hình doanh nghiệp,thành phần
kinh tế ngoài quốc doanh bao gồm: công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu
hạn, hợp tác xã, doanh nghiệp tư nhân, hộ cá thể và cá nhân kinh doanh.
công ty là loại hình doanh nghiêp hoạt động theo luật công ty,là đơn vị

viên bầu theo luật hợp tác xã.
*doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự
chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình trong quá trình sản xuất kinh
doanh.
*hộ kinh doanh cá thể là một thực thể kinh doanh do một cá nhân
hoặc hộ gia đình làm chủ, kinh doanh tại một địa điểm cố định, không thường
xuyên thuê lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài
sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
bộ phận kinh tế ngoài quốc doanh ngày càng phát triển và từng bước
hoàn thịên đã và đang thể hiện vai trò quan trọng trong nền kinh tế.tuy
nhiên,sự phát triển của kinh tế ngoài quốc doanh cần sự quan tâm rất nhiều
của đảng và nhà nước và sự nỗ lực của mọi ngành, mọi cấp.
1.1.2.đặc điểm của kinh tế ngoài quốc doanh trong nền kinh tế thị
trường ở việt nam.
- những đặc điểm về khả năng tài chính
trong khu vực kinh tế tư nhân, ngoại trừ các doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài, nguồn tài chính ban đầu chủ yếu dựa vào tích luỹ cá nhân, gia
đình, bạn bè. trong quá trình hoạt động, nhu cầu vốn được huy động phần lớn
từ các nguồn: lợi nhuận gửi lại, vay của người thân, vay của khu vực thị
trường tín dụng không chính thức, chỉ một phần nhỏ được tài trợ bởi tín dụng
ngân hàng. nguyên tổng bí thư ban chấp hành trung ương đảng đỗ mười đã có
lần đề cập vấn đề mà việt nam phải đối mặt trong phát triển kinh tế bằng 3
chữ: “vốn, vốn và vốn". các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế nqd ở việt
nam cũng có chung quan điểm, họ cho rằng trở ngại lớn nhất đó là vấn đề: "tín
dụng, tín dụng và tín dụng". việc tiếp cận nguồn tín dụng ngân hàng là rất khó
khăn đối với khu vực kinh tế nqd, đặc biệt là nguồn tín dụng trung dài hạn.
nguyên nhân chính là do các thể chế chính sách liên quan đến vấn đề vốn như:
chính sách đất đai, việc thế chấp quyền sử dụng đất hoặc tài sản để vay vốn
chưa được hoàn chỉnh. có thể nói vốn đang là vấn đề khó khăn nhất đối với
hầu hết các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế nqd trong việc phát triển hơn

việc thực hiện pháp lệnh về tài chính và thống kê của nhà nước trong
các doanh nghiệp này chưa được thực hiện nghiêm túc. phần lớn, các doanh
nghiệp hạch toán kế toán chủ yếu bằng kinh nghiệm bản thân. do đó, họ gặp
nhiều khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng vì không chứng thực được
năng lực kinh doanh cũng như tình hình tài chính của bản thân một cách rõ
ràng.
-đặc điểm về môi trường kinh doanh.
các chính sách chế độ của nhà nước còn thiếu đồng bộ, chưa đầy
đủ, chưa có quy định rõ ràng để các doanh nghiệp có thể yên tâm hơn khi đầu
tư vốn vào sản xuất kinh doanh và giảm bớt rủi ro trong hoạt động. các văn
kiện của đảng các chủ trương của nhà nước và chính phủ đã nêu rõ và công
nhận vai trò quan trọng của kinh tế ngoài quốc doanh trong cơ chế thị trường
nhưng việc cụ thể hoá thành quy định và hướng dẫn chi tiết thi hành để tạo
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

7

môi trường thuận lợi đối với kinh tế ngoài quốc doanh đến nay vẫn còn nhiều
hạn chế.
tính ổn định của chính sách kinh tế- tài chính còn thấp, thiếu tính
kích thích mà chủ yếu là chính sách thuế và pháp luật còn nặng tính ràng buộc
về nguyên tắc, chế độ.
chính sách thuế còn nhiều ưu đãi, chiếu cố cho thành phần kinh tế
nhà nước, chưa đảm bảo công bằng, bình đẳng và sự cạnh tranh lành mạnh
giữa các thành phần kinh tế. tình trạng còn nhiều đơn vị kinh tế ngoài quốc
doanh phải ngụy trang núp bóng dưới danh nghĩa kinh tế nhà nước hòng mong
thu được lợi nhuận cao là bằng chứng rõ ràng về sự bất bình đẳng trong cư xử
,thể hiện ở việc ưu đãi quá mức đối với kinh tế nhà nước.
các chính sách nhà nước chưa thực sự khuyến khích kinh tế ngoài
quốc doanh tăng cường sử dụng công nghệ mới, đào tạo cán bộ quản lý, nâng

có thể khai thác tốt các nguồn lực của đất nước. việc khuyến khích thành phần
kinh tế ngoài quốc doanh phát triển sẽ huy động được một lượng vốn lớn đang
nằm trong dân, tạo điều kiện cho năng lực con người được giải phóng và phát
huy mạnh mẽ. mọi cá nhân, tổ chức đều cố gắng phát huy tối đa khả năng của
mình, tìm kiếm, khai thác các nguồn lực vì lợi ích của chính bản thân. đó là
động lực kích thích sự phát triển của lực lượng sản xuất, thúc đẩy xã hội phát
triển.
1.1.3.2. kinh tế ngoài quốc doanh phát triển tạo điều kiện thu hút lao
động, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp trong xã hội.
như chúng ta đã biết việt nam là một nước có dân số trẻ, lực lượng lao
động đông đảo, kinh tế nhà nước không thể tạo ra đầy đủ công ăn việc làm
cho tất cả. hơn nữa trải qua một giai đoạn nền kinh tế hoạt động theo cơ chế
tập trung, bao cấp đã bộc lộ rõ những mặt non kém của công tác quản lý và sử
dụng lao động cho nên với chủ trương giảm biên chế, kinh tế ngoài quốc
doanh là đối trọng để thu hút lao động dôi ra từ các đơn vị, cơ quan nhà nước
và hành chính sự nghiệp. bên cạnh đó, do tính đa dạng trong loại hình của
kinh tế ngoài quốc doanh, nó có mặt trong tất cả mọi nghành nghề lĩnh vực, có
mặt ở cả nông thôn và thành thị, có thể dễ dàng thành lập bởi một cá nhân,
một gia đình, hay một số cổ đông liên kết lại dưới dạng công ty trách nhiệm
hữu hạn, công ty cổ phần cùng với việc sử dụng kỹ thuật sản xuất cần tương
đối nhiều lao động. do vậy, kinh tế ngoài quốc doanh là nơi tạo việc làm
nhanh nhất, dễ dàng hơn so với kinh tế nhà nước.
1.1.3.3. trong quá trình đổi mới nền kinh tế, kinh tế ngoài quốc doanh
ngày càng phát triển nhanh chóng, đóng góp ngày càng lớn vào tỷ trọng
gdp của quốc gia .
mặc dù còn lép vế hơn so với kinh tế nhà nước song sự đóng góp vào gdp
của kinh tế ngoài quốc doanh trong những năm qua đã chứng tỏ được vai trò
cần thiết của thành phần kinh tế này đối với sự phát triển của đất nước.điều
này được thể hiện qua bảng sau:
bảng 1: tổng sản phẩm trong nước phân theo ngành kinh tế

tổng số 356377 100 414450 100 491614 100
nguồn:niên giám thống kê 2004
như vậy tỷ trọng gdp kinh tế ngoài quốc doanh tăng dần qua các năm:
65% năm 2002, 68% năm 2003 và 72% năm 2004, hoạt động của kinh tế
ngoài quốc doanh đã khẳng định được vị trí của mình trong nền kinh tế thị
trường. bởi lẽ,khác với kinh tế nhà nước, thành phần kinh này phải tự thân vận
dộng để vươn lên mà không hề có một sự ưu đãi nào từ phía nhà nước, do đó,
họ đã cố gắng phát huy mọi nhân tài vật lực nhằm khẳng định vị trí của mình
trên thị trường.trong mấy năm qua, sự phát triển mạnh mẽ loại hình kinh tế
này đã góp phần làm tăng gdp, tăng ngân sách nhà nước, qua đó thúc đẩy tái
sản xuất mở rộng, tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển.
1.1.3.4 kinh tế ngoài quốc doanh tạo ra sự cạnh tranh, góp phần tạo ra
sự phát triển sôi động của nền kinh tế.
từ những thực tế cho ta thấy sự phát triển kinh tế ngoài quốc doanh đã
làm tăng sức cạnh tranh trên thị trường. bởi vì, kinh tế ngoài quốc doanh phát
triển trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề làm cho thị trường hàng hoá trở nên
phong phú, đa dạng, sôi động, tạo ra sự thu hút. trước sự tồn tại và phát triển
của kinh tế ngoài quốc doanh, các doanh nghiệp nhà nước buộc phải phân
tích, hoạch định chiến lược kinh doanh cho phù hợp hơn nhằm nâng cao khả
năng cạnh tranh của mình. điều này càng khẳng định rằng việc phát triển kinh
tế ngoài quốc doanh không những không làm suy yếu kinh tế nhà nước mà
còn thúc đẩy thành phần này phát triển mạnh mẽ hơn. thành phần kinh tế
ngoài quốc doanh đóng vai trò hỗ trợ cho kinh tế nhà nước phát triển, giải
quyết những yêu cầu của nền kinh tế đặt ra mà kinh tế quốc doanh không đảm
nhận hết.
kinh tế ngoài quốc doanh vừa là đối thủ cạnh tranh quyết liệt vừa là đối
tác làm ăn trong quá trình cung cấp sản phẩm, hoàn thiện sản phẩm, tiêu thụ
sản phẩm, cung cấp đầu vào cho kinh tế nhà nước. sự kết hợp sản xuất- tiêu
thụ giữa kinh tế nhà nước và kinh tế ngoài quốc doanh tạo ra một dây chuyền
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

đoạn cao hơn. tồn tại và phát triển qua nhiều hình thái kinh tế xã hội, ngày nay
tín dụng được hiểu theo ngôn ngữ thông thường là quan hệ vay mượn dựa trên
những nguyên tắc:
- người cho vay chuyển giao cho người đi vay một lượng giá trị nhất
định. giá trị này có thể dưới hình thái tiền tệ hoặc dưới hình thái hiện vật như
hàng hoá, máy móc, thiết bị, bất động sản
- người đi vay chỉ sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định, sau
khi hết thời hạn sử dụng theo thoả thuận, người đi vay phải hoàn trả cho người
cho vay.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

11

- giá trị hoàn trả thông thường lớn hơn giá trị lúc cho vay nói cách khác
người đi vay phải trả thêm phần lãi vay.
trong quá trình phát triển lâu dài của nền sản xuất và lưu thông hàng
hoá quan hệ tín dụng đã hình thành và phát triển thông qua các hình thức: tín
dụng nhà nước, tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng.
tín dụng ngân hàng là quan hệ kinh tế trong đó có sự chuyển quyền
sử dụng tạm thời một lượng vốn giữa ngân hàng với khách hàng trong một
thời gian nhất định và sau thời gian đó lượng vốn được hoàn trả cộng thêm
phần lãi trên lượng vốn theo một lãi suất nhất định.
tín dụng ngân hàng được biểu hiện qua các quan hệ sau: quan hệ tín
dụng ngân hàng với kinh tế nhà nước, giữa ngân hàng với kinh tế nqd, với
các cá nhân, quan hệ tín dụng giữa các nước trên thế giới. trong nền kinh tế,
ngân hàng đóng vai trò là một tổ chức tài chính trung gian. vì vậy, trong quan
hệ tín dụng với các doanh nghiệp và cá nhân, ngân hàng đồng thời vừa là
người đi vay, vừa là người cho vay. với tư cách là người đi vay, ngân hàng
nhận tiền gửi của các doanh nghiệp và cá nhân hoặc phát hành chứng chỉ tiền
gửi, trái phiếu để huy động trong xã hội. trái lại với tư cách là người cho vay,

+ tín dụng tiêu dùng: là loại tín dụng cung cấp cho các cá nhân để đáp
ứng nhu cầu tiêu dùng như mua sắm nhà cửa, phương tiện đi lại, các hàng hoá
tiêu dùng tín dụng tiêu dùng được cấp phát dưới hình thức cho vay bằng tiền
hoặc dưới hình thức bán chịu hàng hoá.

 căn cứ vào sự bảo đảm cho vay, tín dụng bao gồm:
+ tín dụng không có bảo đảm (tín chấp): là loại tín dụng không có tài
sản cầm cố, thế chấp hoặc bảo lãnh của người thứ ba để đảm bảo cho khả
năng hoàn trả của khoản vay. việc đi vay chỉ dựa vào uy tín của người vay
hoặc bảo lãnh bằng uy tín của một bên thứ ba là các doanh nghiệp hay các tổ
chức đoàn thể chính trị - xã hội.
+ tín dụng có bảo đảm: là loại tín dụng mà khi ngân hàng cấp tín dụng
đòi hỏi người vay phải có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ
ba (có thể bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba hoặc bảo lãnh của tổ chức tín
dụng khác) để đảm bảo khả năng hoàn trả nợ vay. đây là loại tín dụng được tất
cả các ngân hàng áp dụng trong việc cấp tín dụng cho khách hàng, đặc biệt là
khoản vay lớn, các khoản đầu tư trung, dài hạn.
 căn cứ vào đối tượng, tín dụng bao gồm:
+ tín dụng vốn lưu động: là loại tín dụng được cấp để bổ sung vốn lưu
động cho các tổ chức kinh tế, tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh
doanh như mua nguyên vật liệu, hàng hoá dự trữ, chi cho các chi phí sản xuất,
cho vay để thanh toán các khoản nợ ngắn hạn. tín dụng vốn lưu động thường
được sử dụng để bù đắp mức vốn lưu động tạm thời thiếu hụt. thời gian cho
vay vốn ngắn hạn thường dưới 12 tháng.
+ tín dụng vốn cố định: là loại tín dụng được cấp để hình thành vốn cố
định. loại tín dụng này thường dùng để đầu tư mua sắm tscđ, cải tiến và đổi
mới kỹ thuật, công nghệ, mở rộng sản xuất, xây dựng các xí nghiệp và công
trình mới. thời hạn cho vay đối với loại tín dụng này trên 12 tháng.
 căn cứ vào hình thức ,tín dụng bao gồm:
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hóa.doanh
nghiệp khi mua hàng có thể thiếu vốn, ngân hàng có thể cho vay để mua hàng
và sẽ thu nợ khi doanh nghiệp bán hàng.ngân hàng và khách hàng thỏa thuận
với nhau về phương thức vay, hạn mức tín dụng, các nguồn cung cấp hàng
hóa và khả năng tiêu thụ.hạn mức tín dụng có thể được thỏa thuận trong một
hoặc vài năm.
cho vay trả góp
là hình thức tín dụng theo đó ngân hàng cho phép khách hàng trả
gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận. cho vay trả góp
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

14

thường được áp dụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho taì
sản cố định hoặc hàng lâu bền.số tiền trả mỗi lần được tính toán sao cho phù
hợp với khả năng trả nợ.
cho vay gián tiếp
phần lớn cho vay của ngân hàng là cho vay trực tiếp.bên cạnh đó,
ngân hàng cũng phát triển các hình thức cho vay gián tiếp-là hình thức cho
vay thông qua các tổ chức trung gian.
+bảo lãnh:là việc ngân hàng cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài
chính hộ khách hàng của mình thông qua uy tín của ngân hàng,qua đó để thu
lợi.
+cho thuê:là việc ngân hàng bỏ tiền mua tài sản để cho khách
hàng thuê theo những thỏa thuận nhất định.sau thời gian nhất định, khác hàng
phải trả cả gốc và lãi cho ngân hàng
cho thuê của ngân hàng thường là hình thức tín dụng trung và dài
hạn.ngân hàng mua tài sản cho khách hàng thuê với thời hạn sao cho ngân
hàng phải thu gần đủ(hoặc thu đủ) giá trị của tài sản cho thuê cộng lãi.hết hạn
thuê,khách hàng có thể mua lạo tài sản đó.

tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế nói
chung và hoạt động của các doanh nghiệp nói riêng.
-tín dụng ngân hàng thực hiện quá trình huy động các nguồn vốn
nhàn rỗi đưa vào đầu tư, đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh và
góp phần tái sản xuất mở rộng nền kinh tế.
vốn là yếu tố không thể thiếu được của quá trình sản xuất kinh doanh,
kể từ khi bắt đầu sản xuất kinh doanh cũng như khi một loại hình sản xuất
kinh doanh mới ra đời. trong bất kỳ nền kinh tế hàng hoá nào cũng có nguồn
tiền nhàn rỗi và chưa sử dụng trong mọi tổ chức, thành phần kinh tế. tín dụng
ngân hàng đã tập trung các nguồn tiền đó thông qua hoạt động huy động vốn
của mình theo nguyên tắc hoàn trả và có lãi để đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt
động sản xuất kinh doanh.
trong quá trình hoạt động, các tổ chức kinh tế có thể mở tài khoản tiền
gửi tại ngân hàng để phục vụ cho hoạt động giao dịch với các tổ chức khác và
tiền gửi trong tài khoản của các đơn vị luôn phải có số dư nhất định. nhờ vậy
mà ngân hàng có thể huy động những nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi trong quá
trình sản xuất kinh doanh của các tổ chức kinh tế - xã hội và nguồn dự trữ
chưa dùng đến của ngân sách nhà nước, hình thành nên nguồn vốn. từ đó,
ngân hàng tiến hành phân phối các nguồn đó một cách có kế hoạch, đáp ứng
nhu cầu của quá trình tái sản xuất mở rộng.
- tín dụng ngân hàng thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung
sản xuất, là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế kém phát triển và ngành
kinh tế mũi nhọn.
nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế
thị trường thông qua các công cụ tài chính tín dụng để sử dụng có hiệu quả
nhất nguồn tài nguyên và sức lao động. muốn phát huy thế mạnh về tài
nguyên để chuyển hướng cơ cấu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã
hội thì không thể thiếu vai trò của tài chính tiền tệ. trong đó, tín dụng ngân
hàng tạo nguồn vốn bằng cách huy động tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế thông
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

thể thiếu được trong công tác quản lý tài chính, kiểm soát các quá trình sản
xuất, phân phối sản phẩm xã hội thực hiện và củng cố chế độ hạch toán kinh
tế.
-tín dung ngân hàng tham gia vào quá trình hình thành và phát
triển của khu vực kinh tế nqd
mặc dù nguồn vốn ban đầu của các cơ sở kinh tế nqd là chủ yếu dựa
vào tích luỹ cá nhân, gia đình. song vốn tín dụng cũng đóng góp một phần
không nhỏ, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tư nhân được thành lập dựa trên
cả 2 nguồn: tích luỹ và tín dụng. trong năm 2004, trên 14 triệu hộ gia đình
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

17

nông thôn trở thành hộ sản xuất kinh doanh được ngân hàng cho vay vốn. đặc
biệt, tín dụng ngân hàng đóng vai trò rất lớn trong việc hình thành và phát
triển các công ty cổ phần một bộ phận lớn trong khu vực kinh tế nqd. trong
quá trình hoạt động sản xuất kinh doanhcủa công ty cổ phần luôn xảy ra hiện
tượng tạm thời thiếu hoặc thừa vốn. tình trạng này được giải quyết thông qua
quan hệ tín dụng. việc phát hành cổ phiếu, chuyển nhượng và mua bán cổ
phiếu cùng được thực hiện thông qua thị trường vốn, thị trường tiền tệ là các
mặt hoạt động có liên quan đến tín dụng ngân hàng.
như vậy tín dụng ngân hàng có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và
hoạt động kinh doanh của khu vực kinh tế nqd.
-tín dụng ngân hàng góp phần tăng khả năng cạnh tranh của các
doanh nghiệp nqd
thị trường đang trở nên cạnh tranh khốc liệt từng ngày. để đứng vững
trong thương trường, chiến thắng trong cạnh tranh các doanh nghiệp luôn chú
trọng vào bốn lĩnh vực. đó là: giá cả và chất lượng; sự kịp thời và bí quyết; cổ
phần và chi phối; đầu tư chiều sâu. đối với các doanh nghiệp trong khu vực
kinh tế nqd ở việt nam thì lĩnh vực được quan nhất đó là giá cả và chất lượng.

xuất nhập khẩu.
tóm lại, tín dụng ngân hàng có một vai trò quan trọng trong sự
phát triển kinh tế ngoài quốc doanh. với định hướng của đảng và nhà nước,
các nhtm đang xây dựng một chiến lược về thị trường nhằm nâng cao chất
lượng tín dụng đối với kinh tế ngoài quốc doanh, phục vụ cho sự nghiệp
cnh-hđh đất nước.
1.3. chất lượng tín dụng ngân hàng
1.3.1. chất lượng tín dụng.
chất lượng tín dụng được hiểu là sự đáp ứng các yêu cầu hợp lí của
khách hàng có lựa chọn,đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xã hội và đảm
bảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.nói cách khác, chất lượng tín dụng
là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh mức độ thích nghi của ngân hàng đối với sự
phát triển của môi trường bên ngoài,thể hịên sức mạnh cạnh tranh của ngân
hàng trong quá trình cạnh tranh để tồn tại.
nói cụ thể hơn, chất lượng tín dụng chính là chất lượng các món
vay,được đánh giá là có chất lượng tốt khi vốn vay được khách hàng sử dụng
có mục đích,phục vụ cho sản xuất kinh doanh có hiệu quả, đảm bảo trả nợ
ngân hàng đúng hạn,bù đắp được chi phí và có lợi nhuận, có nghĩa là ngân
hàng vừa tạo ra hiệu quả kinh tế,vừa đem laị hiệu quả xã hội.
dựa vào lợi ích các bên tham gia trong quan hệ tín dụng,có thể xem xét
khái niệm chất lượng tín dụng trên ba khía cạnh:
- đối với khách hàng: tín dụng phát ra phải phù hợp với mục đích sử
dụng của khách hàng với lãi suất, kỳ hạn nợ hợp lý. thủ tục giản đơn thu hút
được khách hàng nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc tín dụng.
- đối với sự phát triển kinh tế xã hội: tín dụng phục vụ sản xuất và lưu
thông hàng hoá, góp phần giải quyết việc làm, thúc đẩy quá trình tích tụ và tập
trung sản xuất.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

19

b)tình hình cho vay , dư nợ và thu nợ nqd.
chỉ tiêu này được phản ánh qua các con số về doanh số cho vay, doanh
số dư nợ và doanh số thu nợ đối với kinh tế ngoài quốc doanh-doanh số cho
vay nqd là số tiền cho vay của ngân hàng đối với khách hàng thuộc kinh tế
ngoài quốc doanh trong một thời kỳ.
-dư nợ tín dụng nqd là số tiền mà khách hàng thuộc kinh tế ngoài quốc
doanh còn nợ ngân hàng tại một thời điểm.
dn tín dụng = dn tín dụng + ds cho vay - ds thu nợ
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

20

nqd nqd kỳ trước nqd trong kỳ nqd trong kỳ
-doanh số thu nợ tín dụng nqd là số tiền ngân hàng thu nợ khách hàng
thuộc kinh tế ngoài quốc doanh trong một thời kỳ.
thông qua đó, đánh giá được chất lượng tín dụng của ngân hàng đối với
thành phần này thông qua sự tăng trưởng hay giảm sút của các con số.
1.3.2.1. nhóm các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng có thể định
lượng
a)tỷ lệ vốn tự có trên tổng tài sản có(tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu)
tỷ lệ này được đo bởi công thức:
vốn tự có
tỷ lệ vốn tự có trên =

tổng tài sản có tổng tài sản có

-vốn tự có ở đây xác định gồm có hai phần: vốn điều lệ của ngân hàng
và quỹ dự trữ bổ xung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng.
-tổng tài sản có: là các loại tài sản có của ngân hàng đã được điều chỉnh
theo mức độ rủi ro của từng loại tài sản(bao gồm cả các cam kết ngoại bảng

không hoàn hảo, trước hết, nó vi phạm đặc trưng của tín dụng về tính thời
hạn,tính hoàn trả và lòng tin của người cấp tín dụng với người nhận tín dụng.
tỷ lệ nợ quá hạn nqd được đo bởi công thức sau:
tổng số dư nợ quá hạn nqd
tỷ lệ nợ quá hạn nqd = *100%
tổng dư nợ cho vay nqd
về cơ bản, tỷ lệ nợ quá hạn là chỉ tiêu phản ánh các khoản tín dụng
có vấn đề - những khoản cho vay quá hạn mà ngân hàng không thu hồi
được.mặc dù các khoản tín dụng có vấn đề là kết quả của nhiều yêú tố nhưng
cơ bản là kết quả của sự không sẵn lòng chi trả của khách hàng vay vốn, hoặc
không có khả năng thực hiện hợp đồng để giảm bớt dư nợ hay toàn bộ khoản
vay như đã thỏa thuận, cá biệt có âm mưu chiếm dụng vốn.
d)tỷ lệ nợ khó đòi nqd.
tỷ lệ này được đo bởi công thức sau:
nợ quá hạn khó đòi nqd
tỷ lệ nợ khó đòi nqd = *100%
tổng dư nợ nqd
chỉ tiêu này phản ánh các khoản nợ đã quá thời hạn gia hạn nợ quá
hạn mà khách hàng còn nợ ngân hàng.cùng với chỉ tiêu nợ quá hạn, chỉ tiêu
này thể hiện chất lượng tín dụng tốt hay xấu.tỷ lệ này càng cao biểu hiện cho
dấu hiệu của một khoản tín dụng xấu và ngược lại.tốt nhất, nên hạn chế tỷ lệ
này ở mức dưới 1%.
chỉ tiêu này được đo bởi công thức:
lợi nhuận từ tín dụng nqd
tỷ lệ ln từ cho vay nqd =
tổng dư nợ tín dụng nqd
đây là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất để đo lường chất
lượng tín dụng của ngân hàng.chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của tín
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp


1.3.3.1. nhóm nhân tố khách quan
a) kinh tế
về tổng thể, nền kinh tế phát triển ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho
hoạt động tín dụng. khi đó, các quá trình sản xuất kinh doanh trong nền kinh
tế nói chung và của các doanh nghiệp nqd nói riêng sẽ phát triển lành mạnh.
và như thế, quy mô và chất lượng tín dụng đều được nâng cao. một khi môi
trường kinh tế không ổn định, môi trường kinh doanh biến động sẽ gây khó
khăn cho hoạt động của khu vực kinh tế nqd - khu vực không có sự hỗ trợ đặc
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp

23

biệt của nhà nước thì quy mô và chất lượng tín dụng cũng bị ảnh hưởng mà
trước hết là nợ quá hạn tăng sau đó là quy mô tín dụng giảm dần.
b) nhóm xã hội
tín dụng là quan hệ vay mượn dựa trên cơ sở lòng tin. sự tín nhiệm là
cầu nối giữa ngân hàng và khách hàng. ngân hàng nào có uy tín cao thì sẽ thu
hút khách hàng lớn. khách hàng nào làm ăn hiệu quả, được tín nhiệm trong
quan hệ tín dụng sẽ được vay vốn dễ dàng, được hưởng các ưu đãi của ngân
hàng. niềm tin lẫn nhau là cơ sở để mở rộng quy mô tín dụng và đảm bảo cho
chất lượng tín dụng.
c) nhân tố pháp lý
nhân tố pháp lý bao gồm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, tính đầy
đủ thống nhất của các văn bản dưới luật. đồng thời gắn liền với quá trình chấp
hành pháp luật và trình độ dân trí. pháp luật có nhiệm vụ tạo lập một môi
trường pháp lý cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra thuận tiện và
đạt hiệu quả cao là cơ sở pháp lý để giải quyết tranh chấp. vì vậy nhân tố pháp
luật có vị trí hết sức quan trọng đối với hoạt động ngân hàng nói chung và
hoạt động tín dụng nói riêng. chỉ có trong điều kiện các chủ thể tham gia quan
hệ tín dụng tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc thì quan hệ tín dụng mới

linh hoạt trong quy trình tín dụng cũng sẽ gây cảm tình cho khách hàng và từ
đó quy mô tín dụng có cơ sở được mở rộng.
* thông tin tín dụng:
thông tin tín dụng là những thông tin về khách hàng, môi trường kinh
doanh của khách hàng, rủi ro mà khách hàng có thể gặp phải thông tin càng
đầy đủ, nhanh nhạy, chính xác bao nhiêu thì khả năng phòng ngừa rủi ro của
ngân hàng càng lớn, chất lượng tín dụng càng được nâng cao. mặt khác, một
ngân hàng với lượng thông tin phong phú có thể đưa ra những tư vấn hữu ích
cho khách hàng. và đây chính là yếu tố mở rộng quy mô tín dụng.
* hoạt động huy động vốn:
ngân hàng hoạt động dựa trên nguyên tắc "đi vay để cho vay", đóng
vai trò là trung gian tài chính. vì vậy, muốn mở rộng cho vay thì trước hết
phải huy động được nguồn. nguồn vốn càng huy động được nhiều, đa dạng thì
quy mô cho vay càng lớn. và chất lượng của nguồn huy động cũng gián tiếp
ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.
* công tác tổ chức của ngân hàng:
tổ chức của ngân hàng được sắp xếp một cách khoa học, đảm bảo sự phối
hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các phòng ban trong ngân hàng sẽ tạo điều
kiện đáp ứng kịp thời yêu cầu của khách hàng, giúp ngân hàng quản lý sát
sao các khoản cho vay. đây là cơ sở để mở rộng quy mô tín dụng và tiến
hành các nghiệp vụ tín dụng lành mạnh.
* chất lượng nhân sự và cơ sở vật chất:
chất lượng nhân sự chính là trình độ nghiệp vụ, khả năng giao tiếp,
marketing của người cán bộ ngân hàng. cơ sở vật chất là máy móc, phương
tiện làm việc. đây là hai yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự thu hút khách hàng
của ngân hàng. đặc biệt đối với đối tượng khách hàng là khu vực kinh tế nqd,
khả năng tiếp xúc khách hàng của cán bộ công nhân viên là yếu tố quyết định