B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
PHAN TH M HNH
LUN VN THC S KINH T
Chuyên ngành : Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TS. NGUYN MINH KIU TP. H Chí Minh – Nm 2009 LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đ tài “Gii pháp nhm phát huy tác đng tích cc ca các
yu t kinh t lên giá c phiu ngân hàng thng mi c phn Á Châu” là công trình
nghiên cu ca bn thân.
Các s liu đc s dng trong lun vn là trung thc. Kt qu nghiên cu
đc trình bày trong lun vn này cha tng đc công b ti bt k công trình nào
TP. HCM, ngày 9 tháng 8 nm 2009
Tác gi lun vn Phan Th M Hnh
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Li cm n
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng, biu
Danh mc các hình v, đ th
Phn m đu Trang
1. Lý do nghiên cu 1
2. Vn đ nghiên cu 2
3. Câu hi và mc tiêu nghiên cu 3
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Gii hn và phm vi nghiên cu 4
6. Ý ngha nghiên cu c
a đ tài 4
7. Kt cu ca lun vn 5
Chng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu
NHTMCP
1.1. Nhng lý thuyt v s bin đng ca giá c phiu 7
1.1.1. Lý thuyt v bc đi ngu nhiên ca giá chng khoán (Random Walk Theory) 7
b. T s đo lng ri ro 21
1.3.1.2. Li nhun và chính sách c tc ca ngân hàng 22
1.3.2. Lãi sut th trng 24
1.3.2.1. Mi quan h gia lãi sut th trng và giá c phiu 24
1.3.2.2. Gii thiu các công c kim nghim thng kê – kim nghim mi quan h
và tng quan gia các bin lãi sut và giá c phiu 25
Kt lun chng 1 27
Chng 2: Phân tích các yu t kinh t tác
đng lên giá c phiu NHTM
c phn Á Châu
2.1. Gii thiu s lc v NHTM c phn Á Châu 28
2.2. Bi cnh nn kinh t giai đon 2006 - 2008 31
2.3. Din bin giá c phiu ACB t ngày 21/11/2006 đn ngày 31/12/2008 36
2.4. Xác đnh yu t kinh t tác đng đn giá c phiu ACB 38
2.4.1. Tình hình hot đng ca NHTM c phn Á Châu 38
2.4.1.1. Tng hp tình hình hot đng ca NHTMCP Á Châu giai đon 2006 –
2008 38
2.4.1.2. ánh giá tình hình hot đng ca NHTMCP Á Châu qua các t s tài
chính 43
a. T s đo lng li nhun 43
b. T s
đo lng ri ro 44
2.4.2. C tc chia cho c đông ACB 46
2.4.3. Yu t lãi sut tin gi ngân hàng 49
2.5. Phân tích tác đng ca các yu t kinh t đn giá c phiu ACB t thi
đim bt đu niêm yt đn cui nm 2008 53
2.5.1. Phân tích tác đng ca yu t tình hình hot đng ngân hàng Á Châu và c
tc c phiu ACB đn giá c phiu ACB 53
2.5.2. Phân tích tác đng ca lãi sut tin g
i ngân hàng đn giá c phiu ACB 56
Danh mc công trình ca tác gi
Tài liu tham kho
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
ACBR : Công ty c phn a c ACB
APEC : Din đàn kinh t khu vc châu Á - Thái Bình Dng
CAMEL : H thng đánh giá tình trng vng mnh ca các t chc tài chính theo
5 tiêu chí: vn (Capital), cht lng tài sn (Asset quality), qun lý
(Management), doanh thu (Earnings) và mc thanh khon (Liquidity).
CPI : Ch s giá tiêu dùng
DPS : C tc trên mi c phiu
EPS : Thu nhp trên mi c phiu
FDI : u t
trc tip nc ngoài
GDP : Tng sn phm trong nc
HaSTC : Trung tâm giao dch chng khoán Hà Ni
HNX : S giao dch chng khoán Hà Ni
HOSE : S giao dch chng khoán thành ph H Chí Minh
LN : Li nhun
Ngân hàng ACB : Ngân hàng Á Châu
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
ODA : Ngun vin tr phát trin chính thc
ROA : T s li nhun trên tài sn
ROE : Li nhun trên vn ch s hu
TNDN : Thu nh
trang 48
Bng 2.12 : Din bin mc lãi sut c bn trong t ngày 1/11/2006 đn cui nm
2008 trang 50
Bng 2.13 : Mc đ cao nht, thp nht và trung bình ca giá c phiu ACB
trang 53
Bng 2.14 : Mi tng quan gia các bin giá c phiu ACB và lãi sut huy đng
trang 56
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
Hình 2.1 : Tc đ tng trng GDP và ch s giá tiêu dùng (CPI) giai đon 2000 –
2008 trang 31
Hình 2.2 : Vn FDI giai đon 2000 – 2008 trang 32
Hình 2.3 : Din bin giá c phiu ACB giao dch t ngày 21/11/2006 – 31/12/2008
trang 37
Hình 2.4 : Các ch s tài chính tín dng ca NHTMCP Á Châu giai đon 2004 –
2008 trang 40
Hình 2.5 : Din bin lãi sut tin gi ti NHTMCP Á Châu k hn 3 tháng và 6
tháng trang 52
Phn m đu
- 1 -
PHN M U
1. Lý do nghiên cu
Phn m đu
- 2 -
Cng nh mt công ty c phn, ti đa hóa giá tr th trng ca c phiu là
mc tiêu thích hp nht ca ngân hàng và là mt trong nhng yu t đ đánh giá
ngân hàng có hot đng hiu qu hay không. Vì vy, vic phân tích nhng yu t tác
đng lên giá ca c phiu ngân hàng là rt cn thit, giúp các NHTM c phn có th
bit đc mc đ tác đng ca chúng lên giá c
phiu, t đó có nhng bin pháp
điu chnh thích hp nhm phát huy nhng nh hng tích cc ca các yu t này.
2. Vn đ nghiên cu
Trong thi gian qua, di tác đng ca cuc khng hong tài chính th gii,
mt s các ngành đã b nh hng và lâm vào tình trng khó khn mà rõ nét nht là
ngành tài chính, trong đó các NHTM c phn là nhy cm nht vi cuc khng
ho
ng này. iu này đc th hin rõ hn khi giá c phiu ca các NHTM c phn
đu bin đng rt nhanh và mnh. Có nhiu cách gii thích cho s bin đng này, có
th là do nhóm yu t kinh t, nhóm yu t phi kinh t hay nhóm yu t th trng
tác đng lên giá c phiu. Nh vy, s bin đng giá c phiu chu nh hng bi
s pha trn nhi
u yu t khác nhau trong đó yu t c bn tp trung nht là kh
nng sinh li ca doanh nghip và trin vng phát trin ca nó. Hai yu t này cùng
vi lãi sut th trng góp phn to nên nhng yu t kinh t nh hng giá c
phiu NHTM c phn.
ng trc tình hình nh vy, mc tiêu ca đ tài này là phân tích tác đng
ca mt s yu t
kinh t nh tình hình hot đng và mc c tc chi tr ca
NHTMCP Á Châu trong nm 2006 – 2008 và phân tích tác đng ca yu t lãi sut
tin gi ngân hàng lên giá c phiu ACB. Trên c s nghiên cu tình hung
NHTMCP Á Châu, đ tài s đa ra nhng kt lun và kin ngh đ đ xut nhng
s tài chính và đánh
giá các mc c tc chi tr nh hng nh th nào đn giá c phiu NHTMCP Á Châu.
Phân tích yu t lãi sut th trng tác đng lên giá c phiu NHTMCP Á Châu.
Phát huy tác đng tích cc ca các yu t này lên giá c phiu NHTMCP.
4. Phng pháp nghiên cu
tài này ch yu phân tích và đánh giá mi quan h gia các yu t kinh t
và giá c phiu NHTMCP Á Châu, đng thi xem xét tác đng c
a chúng lên giá c
phiu ACB. Do vy, đ tài này s dng phng pháp nghiên cu d liu th cp và
phng pháp kim nghim mi tng quan ca yu t lãi sut tin gi ngân hàng
vi giá c phiu ACB.
Phng pháp nghiên cu d liu th cp đc s dng nh phng pháp
thng kê, thu thp s liu v lãi sut tin gi ngân hàng k hn 3 tháng và 6 tháng;
Phn m đu
- 4 -
s liu giá c phiu ACB; các báo cáo tài chính, t s tài chính và mc chi tr c
tc ca NHTMCP Á Châu. Trên c s s liu thu thp đc, đ tài s đi vào phân
tích tình hình hot đng, tình hình tài chính và chính sách c tc ca ngân hàng
ACB cng nh đánh giá tác đng ca các yu t này lên giá c phiu ACB. Bên
cnh phng pháp nghiên cu d liu th cp, đ tài còn s dng phng pháp
kim nghim Correlation trong ph
n mm SPSS đ kim nghim mi tng quan
gia yu t lãi sut tin gi ngân hàng vi giá c phiu ACB.
5. Gii hn và phm vi nghiên cu
Có rt nhiu yu t nh hng đn giá c phiu ca các NHTMCP, có th k
đn nh yu t kinh t, yu t phi kinh t và yu t th trng. Tuy nhiên, đ tài này
ch đi sâu vào phân tích và đánh giá nhóm yu t
kinh t (bao gm yu t tình hình
7. Kt c
u ca lun vn
B cc ca đ tài đc chia thành nm phn:
Li m đu: Gii thiu đ tài nghiên cu gm các ni dung nh lý do nghiên
cu, vn đ nghiên cu, câu hi và mc tiêu nghiên cu, phng pháp nghiên cu
và nhng gii hn phm vi nghiên cu ca đ tài, ý ngha nghiên cu và kt cu ca
lun vn.
Ch
ng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu ngân
hàng thng mi c phn.
Trong phn này trình bày nhng lý thuyt v s bin đng ca giá c phiu,
gii thiu s lc v các yu t làm giá c phiu bin đng, trong đó đi sâu vào
phân tích tác đng ca các yu t kinh t bao gm yu t tình hình hot đng, mc
c t
c chi tr ca NHTM c phn và yu t lãi sut th trng lên giá c phiu
ngân hàng.
Chng 2: Phân tích các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu ngân
hàng thng mi c phn Á Châu
Phn này bt đu bng vic gii thiu s lc v NHTMCP Á Châu và bi
cnh nn kinh t giai đon 2006 – 2008. Trên c s xác đnh các yu t kinh t và
phân tích s liu trong báo cáo tài chính, phân tích tình hình ho
t đng và chính
sách c tc ca NHTMCP Á Châu, đ tài đi vào phân tích tác đng ca yu t này
lên giá c phiu ACB. Sau đó, đ tài cng đi vào kim nghim mi tng quan gia
yu t lãi sut tin gi k hn 3 tháng và 6 tháng vi giá c phiu ACB đ t đó tìm
hiu xu hng tác đng ca yu t lãi sut lên giá c phiu. T đó, chng 2 rút ra
bài hc t
vic nghiên cu tình hung NHTMCP Á Châu.
Phn m đu
cu ca ông khng đnh rng giá chng khoán có th d đoán trc đc và có th
s dng phng pháp ca ông đ d đoán giá c phiu trong tng lai; khi đó, các
nhà đu t s nhanh chóng tìm cách
đt đc li nhun theo hng mua chng
khoán khi giá nó có khuynh hng tng và bán đi khi giá có khuynh hng suy
gim. Nu điu này có th xy ra thì nó không th tn ti mt cách lâu dài bi s
phán đoán v kh nng tng giá trong tng lai ca giá chng khoán s ngay lp
tc gia tng cu chng khoán hin ti, giá chng khoán hin ti lp tc tng lên.
Ngc li, mi s
phán đoán v kh nng gim giá chng khoán trong tng lai s
lp tc làm cu chng khoán gim xung, t đó giá chng khoán gim xung.
Nh vy, có th khng đnh rng giá chng khoán s ngay lp tc phn ng bt k
thông tin mi nào đc tim n trong d đoán ca mô hình “bc đi ngu nhiên”.
Lý thuyt này da trên lý thuyt th tr
ng hiu qu cho rng th trng c
phiu là th trng hiu qu hoàn ho, giá c c phiu phn ánh đy đ mi nhân t.
Theo lý thuyt này, bt c mt thông tin nào đc s dng đ d đoán din bin ca
giá chng khoán trên th trng đu đã đc phn ánh hoàn toàn trong giá chng
khoán thi đim hin ti. Chng nào có nh
ng thông tin khác ch ra rng giá
chng khoán đang b đánh giá di giá tr thc, cu chng khoán s ngay lp tc Chng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu NHTM c phn
- 8 -
tng lên biu hin bng s gia tng mua chng khoán ca các nhà đu t và giá
chng khoán s đc đy lên đn mc hp lý. Ti mc giá này, t sut li nhun ca
nó đúng bng t sut li nhun bình thng đ bù đp ri ro ca chng khoán đó.
S thay đi giá chng khoán trên th trng s xy ra khi xut hin nhng
Chng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu NHTM c phn
- 9 -
tng cao đn mt mc nào đó thì cui cùng cng không th tip tc đc na, vì
vy bong bóng giá cui cùng cng s n tung và giá c phiu s gim xung. Ngc
li, mt s phn hi theo hng mong đi giá c phiu s gim xung s đy giá c
phiu gim xung hn na, to ra mt s bi quan các nhà đu t
thông qua nhng
thông tin truyn ming cho đn khi giá c phiu đt đn mc thp không th tip tc
đc na.
Theo thuyt tài chính hành vi, nhà đu t trên th trng đc chia thành hai
loi c bn: nhà đu t có thông tin và nhà đu t không có thông tin. Hai nhóm nhà
đu t này có khuynh hng đu t khác nhau. Nhng nhà đu t có thông tin tp
trung vào nghiên cu, phân tích đ tìm kim nhng thông tin “vt tri” so vi th
trng đ có thu nh
p tng thêm so vi mc trung bình th trng. Nhng nhà đu
t không có thông tin, không tp trung vào vic b tin cng nh thi gian đ tìm
kim thông tin có li cho mình mà tp trung quan sát s bin đng giá chng khoán
trên th trng đ suy đoán. H thc hin đu t chng khoán theo nguyên tc mua
thp – bán cao, tc là h mua chng khoán khi quan sát thy giá chng khoán có xu
hng tng lên vi hy vng giá chng khoán tip tc đ
à tng giá, ngc li h bán
chng khoán khi giá chng khoán có xu hng gim xung.
1.1.3. Các lý thuyt v chính sách c tc và nh hng ca chính sách c tc đn
giá c phiu
1.1.3.1. Chính sách c tc
C tc là tin chia li cho c đông trên mi c phiu thng, cn c vào kt
qu có thu nhp t hot đng sn xut kinh doanh ca công ty.
C tc là kho
tc cho các c đông thng ca công ty. Mc dù chính sách c tc không phi là
dng chính sách đc u tiên hàng đu, nhng các nhà qun lý công ty li rt thn
trng và có nhng xem xét đc bit khi l
a chn chính sách c tc vì chính sách c
tc nh hng đn s phát trin ca công ty và nh hng trc tip đn li ích ca
các c đông. Bi l thng đi b phn c đông đu t vào công ty đu mong đi
đc tr c tc. Vì vy, vic tng gim hoc không chia c tc ca mi công ty s
nh hng tr
c tip đn giá c phiu ca mi công ty trên th trng
a. Các ch tiêu đánh giá chính sách c tc
Ch s thu nhp gi li = 1 – ch s thanh toán c tc
Ch s thanh toán c tc =
DPS
EPS
C tc mi
c phiu
(DPS)
Thu nhp ròng – C tc c phiu u đãi – Thu nhp gi li
mà h chc chn s nhn đc. Nu c tc tng gim tht thng các nhà đu t
xem nh s có nhiu ri ro hn. Do đó, có th nhiu c đông s chuyn sang mua
loi chng khoán có thu nhp c tc n đnh hn. iu đó có ngh
a là cùng mt
mc c tc nh nhau nhng các nhà đu t s tr giá cao hn cho c phiu ca các
công ty nào có mc c tc n đnh hn. Hn na, nhng công ty thc hin tr c
tc n đnh s to ra s hp dn đi vi các nhà đu t kh nng nhn đc thu
nhp di hình thc c t
c mt cách chc chn, điu này to mt hình nh đp, n
đnh kinh doanh ca công ty, dn đn làm tng giá c phiu ca công ty trên th
trng và ngc li.
c. Lý thuyt thng d c tc
Theo lý thuyt này công ty c phn ch thc hin viêc chi tr c tc sau khi
đã u tiên gi li li nhun đ tái đu t, đm bo c c
u huy đng vn ti u cho
đu t ca công ty. Nh vy, mc tiêu ca lý thuyt này là công ty ch tin hành chi
Chng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu NHTM c phn
- 12 -
tr c tc sau khi đáp ng các nhu cu v đu t và duy trì đc t l c cu vn
mc tiêu ca công ty.
Xét t góc đ ca công ty, c s ca lý thuyt thng d c tc là nu công ty
có nhiu c hi đu t có lãi và không mun huy đng vn t vic phát hành mi c
phiu hoc trái phiu có chi phí cao, công ty s la chn ngun v
n bên trong t li
nhun gi li đ tái đu t, phn còn li mi dùng đ chi tr c tc. Nu xét góc
đ các c đông, h thng a thích công ty gi li li nhun đ tái đu t hn là
chia c tc nu nh mc doanh li mà công ty đt đc do tái đu t cao hn mc
doanh li mà chính các c đông có th thu đc n
cao hn. Tng t, mt s ct gim c tc li đc xem nh truyn đt mt thông
tin bt li v trin vng li nhun ca doanh nghip. S thay đi trong chi tr c tc
là mt tín hiu cho các nhà đu t v li nhun và dòng ti
n tng lai ca doanh
nghip, v trin vng tng lai ca công ty. Vì vy, nhng mc tr c tc thay đi
s nh hng đn đánh giá ca nhà đu t đi vi công ty, t đó nh hng đn giá
c phiu ca công ty.
1.2. Các yu t làm giá c phiu NHTMCP bin đng
Mt thc t gn nh tr thành chân lý là giá c phiu luôn luôn bi
n đng.
Vy khi nào thì giá c phiu bin đng, bin đng theo chiu hng nào và trong
bao lâu? Không phi d dàng đ hiu đc chúng vn đng nh th nào và vì sao,
cng nh không có quy tc nào có th đc s dng đ có đc li nhun mau
chóng và chc chn t s bin đng y.
T quan đim giá c phn đc xác đnh ti thi đi
m cân đi gia cung và
cu, vic thay đi c cu cân đi ny sinh ra vic điu chnh giá c phiu cho thích
hp vi s cân đi mi và c th tip din: cân đi – mt cân đi – điu chnh và
cân đi … Có nhiu cách đ phân tích nguyên nhân gây ra s dao đng ca giá c
phiu, có th chia các yu t tác đng đn giá c phiu thành ba nhóm yu t sau:
nhóm y
u t kinh t, nhóm yu t phi kinh t và nhóm yu t th trng.
1.2.1. Yu t kinh t
1.2.1.1. Li nhun ca ngân hàng thng mi c phn
Khi đu t vào c phiu, nhà đu t thng rt quan tâm đn tình hình hot
đng ca ngân hàng, c th là kt qu li nhun ca ngân hàng.
Theo phng pháp chit khu c tc đ đnh giá c phiu thì giá c
phiu
hin ti chính là giá tr quy v hin ti ca lung thu nhp c tc cho đn nm n
cng vi giá tr quy v hin ti ca giá c phiu nm th n.
Chng 1: Tng quan v các yu t kinh t tác đng lên giá c phiu NHTM c phn
- 14 -
Trong đó:
P
o
: giá c phiu hin ti
P
n
: giá c phiu nm th n
D
i
: c tc c phiu nm th i (vi i có giá tr t 1 đn n)
r: t sut li nhun mong đi
Nói cách khác, giá c phiu hin ti là giá tr quy v hin ti ca toàn b c
tc trong tng lai.
Nh đã đ cp phn trên, li tc c phn ch có th đn t li nhun ngân
hàng. Nu ngân hàng cui nm
đt li nhun thì mi đc phép chi tr c tc, còn
ngc li khi ngân hàng thua l thì các c đông s không đc nhn mt đng c
tc nào. Khi li nhun ngân hàng thay đi, giá c phiu s có xu hng thay đi
theo. Do đó, li nhun ca ngân hàng là nhân t trc tip quan trng quyt đnh giá
c phiu. Kh nng sinh li ca ngân hàng li b nh hng m
nh m bi xu hng
phát trin ca th trng và nn kinh t. Theo đó, nhân t c bn nht gây nên s
dao đng ca giá c phiu là s thay đi mc thu nhp ca ngân hàng.
1.2.1.2. Chính sách c tc