i B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăNGOIăTHNGă
o0o
Công trình tham d Cuc thi
SinhăviênănghiênăcuăkhoaăhcătrngăiăhcăNgoiăthngănmă2013
Tên công trình
QUNăLụăTÀI CHÍNH CÁ NHÂN -
KINHăNGHIMăTHăGIIăVẨăăXUTăGIIă
PHÁPăÁPăDNGăPHÁTăTRIN TIăVITăNAM
Nhóm ngành : KD1 HƠăNi,ă05ă- 2013
DANH MCăBNG
Bng1.1: Các ch s c bn trong qun lỦ TCCN 15
Bng 2.1: T l phân b chi tiêu theo lnh vc ca ngi Mgiai đon 2008-2011 28
Bng 2.2: Bng cân đi k toán ca h gia đình ti ngày 31/12/2012 33
Bng 2.3: Bng thu chi trong nm 2012 33
Bng 2.4: Phn trm thay đi ca ch s doanh s bán l ti Singapore 41
Bng 2.5: T l s ngi phi h tr ngi cao tui ti Singapore 1990 - 2030 45
Bng 3.1: T trng (%) dân s Vit Nam 2010 - 2050 54
Bng 3.2: Mc tiêu sp xp theo mc đ cp thit 72
Bng 3.3. Bng tng hp cách tính theo phng án ban đu ca cá nhân và theo đ
xut ca nhóm tác gi 72
Bng 3.4: Tng hp thu nhp và chi phí ca cá nhân (n v: Triu ng) 74
Bng 3.5:Bng báo cáo chi phí và thu nhp ca cá nhân nm 1 75
iii
Bng 3.6:Bng cân đi k toán ca cá nhân cui nm 1 75
Bng 3.7 :Bng tình hình tr n ca anh Nam 78
DANHăMCăBIUă
Biu đ2.1: T l tit kim ca ngi dân M 29
Biuđ 2.2: T trng các kênh đu t đc yêu thích ca ngi M 30
Biu đ2.3: T l các khon chi tiêu so vi thu nhp 34
Biu đ2.4: Ch s giá tiêu dùng (CPI) ca Singaporet nm 2000 đn nm 2012 . 35
Biu đ2.5: Phân b tin sau khi tha mãn nhu cu thit yu ca ngi dân
Singapore nm 2012 39
Biu đ2.6: Ct gim chi phí ca ngi dân Singapore nm 2012 43
Biu đ 3.1: T l ph thuc dân s 54
1.1.4. Vai trò ca qun lỦ tài chính cá nhân 8
1.1.5. ụ ngha ca qun lỦ tài chính cá nhân 10
1.1.5.1. i vi bn thân mi cá nhân 10
1.1.5.2. i vi h gia đình 10
1.1.5.3. i vi toàn th nn kinh t 10
1.2. Nhng nhân t tác đng đn qun lỦ tài chính cá nhân 11
1.2.1. Nhng nhân t ch quan 11
1.2.1.1. Gii tính 11
1.2.1.2. tui 11
1.2.1.3. Thu nhp cá nhân 11
v
1.2.1.4. Kin thc v tài chính 12
1.2.2. Nhng nhân t khách quan 12
1.2.2.1. T l tht nghip 12
1.2.2.2. Tng sn phm quc ni (GDP) 12
1.2.2.3. Bin đng giá c th trng 12
1.2.2.4. Lãi sut th trng 13
1.3. Các hot đng qun lỦ tài chính cá nhân 13
1.3.1. Tích ly 13
1.3.2. Lp k hoch 13
1.3.2.1. Bng cân đi k toán 14
1.3.2.2. Báo cáo lu chuyn tin t 15
1.3.2.3. K hoch ngân sách 16
1.3.3. Tiêu dùng 19
1.3.4. Tit kim 19
1.3.5. Vay mn 20
1.3.6. u t 20
1.4. Qun lỦ ri ro trong tài chính cá nhân 21
CHNGă 2:ă KINHă NGHIMă CAă Mă VẨă SINGAPOREă Vă QUNă Lụ
đng qun lỦ tài chính cá nhân 46
2.3.1 Chú trng giáo dc qun lỦ tài chính cá nhân và nâng cao nhn thc v
qun lỦ TCCN 46
2.3.2 Xây dng quy đnh pháp lỦ dành riêng cho qun lỦ tài chính cá nhân 46
vii
2.3.3 Tng cng thúc đy s phát trin ca các dch v, phn mm h tr qun
lý TCCN 47
2.3.4 Khuyn khích ngi dân lp k hoch tài chính cho vic ngh hu trong
tng lai 47
CHNGă 3:ăKHă NNGă ÁPă DNGă VẨă GIIă PHÁPă THÚCă Yă PHÁTă
TRINăHOTăNGăQUNăLụăTẨIăCHệNHăCÁăNHỂNăTIăVITăNAM . 48
3.1. Nhng điu kin đ áp dng phát trin hot đng qun lỦ tài chính cá nhânti
Vit Nam 48
3.1.1. iu kin khách quan 48
3.1.1.1. iu kin phi kinh t 48
3.1.1.2. iu kin kinh t 55
3.1.2. iu kin ch quan 59
3.1.2.1. ụ thc 59
3.1.2.2. Trình đ hc vn 59
3.1.2.3. Thói quen 60
3.2. Khái quát hot đng qun lỦ tài chính cá nhân ti Vit Nam 60
3.2.1. Phân b thu nhp 61
3.2.2. Hình thc tit kim 62
3.2.3. La chn kênh đu t 63
3.2.4. Qun lỦ tài chính cá nhân 64
3.3. Mt s gii pháp nhm thúc đy phát trin hot đng qun lỦ tài chính cá
nhân ti Vit Nam 65
3.3.1. Gii pháp đi vi cá nhân 65
3.3.1.1. Lp k hoch chi tiêu hp lỦ và thit lp k lut thép 65
Ph lc 1: Mu bn điu tra 83
Ph lc 2: Biu đ 1: GDP bình quân đu ngi M giai đon 2008 ậ 2012 87
Ph lc 3:Biu đ 2: T l lm phát ca M giai đon 1919 ậ 2012 87
Ph lc 4:Biu đ 3: Lãi sut chun ca M giai đon 1971-2013 88
Ph lc 5:Biu đ 4: Chi tiêu tiêu dùng ti M giai đon 2002-2012 88
Ph lc 6:Biu đ 5: T l lp k hoch ngh hu 89
Ph lc 7: Biu đ 6: Thu nhp bình quân trên đu ngi ca Singapore t nm
2000 đn 2012 89
Phu lc 8: Biu đ 7: Lãi sut cho vay c bn ca Singapore t nm 2000 đn
2012 90
Ph lc 9:Biu đ 8: Chi tiêu tiêu dùng ti Singapore giai đon 2000-2012 90
Ph lc 10: Bng chi phí và thu nhp, bng cân đi k toán nm 2, nm 3 và nm
4 91
1
LI M U
1. TínhăcpăthităcaăđătƠi
Qun lỦ tài chính cá nhân (TCCN) là công tác vô cùng quan trng vi bt k
mt cá nhân nào mun có mt cuc sng n đnh và tin b. Nó không ch giúp
cho cá nhân hoàn thành các d đnh trong cuc sng, tránh đc tình trng n
nn và làm ch tin bc mt cách thông minh mà còn giúp h gim áp lc cuc
sng. Theo kho sát gn đây ca Regus (Công ty cung cp dch v vn phòng
ca Anh), TCCN là tác nhân quan trng gây áp lc lên cá nhân. Ví d n đ,
có ti 50% dân s b cng thng bi không qun lỦ TCCN tt
1
.
Trong điu kin khng hong kinh t nh hin nay, có rt nhiu nhng yu
t tác đng tiêu cc lên mi cá nhân nh thu nhp gim, lm phát tng, nguy c
mt vic tng. iu đó khin cho qun lỦ TCCN ngày càng tr nên quan trng
hn trong đi sng mi ngi. Tuy vy, vn đ qun lỦ TCCN li cha đc
- Làm rõ c s lỦ lun v qun lỦ tài chính cá nhân, ch ra ni dung c bn
trong hot đng qun lỦ TCCN;
- Nghiên cu, đánh giá kinh nghim trong phát trin hot đng qun lỦ TCCN
ti M và Singapore đng thi rút ra nhng bài hc cho Vit Nam;
- xut các gii pháp nhm tng cng phát trin hot đng qun lỦ tài
chính cá nhân ti Vit Nam và xây dng mô phng minh ha ni dung qun lỦ
TCCN theo tình hung.
5. iătngănghiênăcuăvƠăphmăviănghiênăcu
i tng nghiên cu ca đ tài là ni dung qun lỦ TCCN.
Phm vi nghiên cu ca đ tài là hot đng qun lỦ TCCN tiM,
SingaporevàVit Nam.
6. Phngăphápănghiênăcu
Trong quá trình nghiên cu, đ tài s dng kt hp các phng pháp nghiên
cu bao gm: phng pháp nghiên cu ti bàn, phng pháp so sánh, tng hp
và phân tích thông tin, s liu t nhiu ngun nh sách báo, tp chí và bài
nghiên cu ca nc ngoài.
Ngoài ra, do hot đng qun lỦ TCCN còn mi Vit Nam, đ nghiên cu
thc tin nhóm đã s dng bin pháp điu tra thc nghim bng bng câu hi.
3 7. Ktăquănghiênăcuădăkin
Kt qu nghiên cu d kin ca đ tài là:
- H thng và làm rõ đc nhng vn đ lỦ lun c bn v hot đng qun lỦ
tài chính cá nhân;
- ánh giá đc thc trng phát trin hot đng qun lỦ TCCN ti M,
Singapore và ch ra nhng bài hc kinh nghim cho Vit Nam trong hot đng
này;
- a ra đc mt s gii pháp áp dng phát trin hot đng qun lỦ tài chính
Qun lý TCCN là mt hot đng không đc điu chnh bi các vn bn
pháp lut vì nó hoàn toàn mang tính cá nhân và ch quan. Nhìn chung thì vic qun
lý TCCN nhm nhng mc đích sau:
Giúp cá nhân phát hin và phát trin các giá tr ca bn thân, t đó thit lp các mc
tiêu TCCN phù hp vi các giá tr cá nhân và phù hp vi s thay đi ca tng
hoàn cnh;
Lên k hoch đ đt đc mc tiêu, thc hin k hoch, kim soát quy trình thc
hin và đánh giá kt qu;
Xác đnh nhng c hi và ri ro trong TCCN đ t đó đa ra các quyt đnh tài
chính đúng đn nhm tn dng c hi và phòng nga ri ro mt cách trit đ.
ánh giá các quyt đnh tài chính và nhng h qu tim nng ca chúng.
5
Hiu đc nhng li ích và tm quan trng ca s đc lp tài chính;
La chn và s dng các công c tài chính mt cách linh hot đ đt đc mc tiêu
tài chính đã đ ra;
Tóm li: mc đích ca vic qun lý TCCN là nhm đt ti đc lp TCCN.
1.1.2. c lptài chính cá nhân
1.1.2.1. Khái nim
t đc đc lp tài chính (financial independence) là kt qu lỦ tng nht
ca vic qun lý TCCN. Vy đc lp tài chính là gì?
Khái nim đc lp tài chính là khái nim đc nhc đn rt nhiu trong các
sách chuyên ngành, bài nghiên cu cng nh các hi tho các nc phát trin, đc
bit là M. Tuy nhiên Vit Nam, khái nim này hu nh còn rt mi m.
Trên thc t có nhiu cách đnh ngha v đc lp tài chính khác nhau. Paul
O’Neil, khi tham d cuc ta đàm “c lp tài chính” do y ban thng vin M
t chc nm 2002 đã đnh ngha đc lp tài chính (financial independence) nh sau:
“c lp tài chính là kh nng đc, phân tích, qun lý và giao tip v các
điu kin TCCN có nh hng đn vt cht bao gm kh nng phân bit đc các
la chn tài chính; tho lun v tin và các vn đ tài chính; lên k hoch cho
- TíchălyătƠiăsn. Tích ly tài sn có th tp trung vào mt hoc c hai cách sau:
Thu thp các tài sn to ra doanh thu cho ti khi doanh thu vt chi phí sinh
hot hay n phi tr. Các tài sn này thng là c phiu, nhà hoc xe cho thuê…
Thu thp đ các tài sn thanh khon đ sau đó có th duy trì tt c các chi phí
sinh hot hoc n phi tr trong tng lai. Các tài sn này bao gm: vàng, bt đng
sn …
- Gim chi phí. Mt cách tip cn khác đ đt đc đc lp tài chính là gim chi
phí thng xuyên trong khi vn tích ly tài sn. Cách này s giúp làm gim đi lng
tài sn cn thit đ mt ngi có th đc lp tài chính. iu này có th đc thc
hin bng cách tp trung vào mt cuc sng đn gin và có các chin lc đ gim
chi phí.
1.1.2.3. Nhng ngun thu nhp th đngăđ đtăđcăđc lp tài chính
Sau đây là mt trong s các ngun thu nhp th đng có tim nng mang li s
đc lp tài chính:
7
Tài sn cho vay nh nhà, xe, máy móc, trang thit b …;
C tc t c phiu, lãi sut t trái phiu, thu nhp tín thác;
Chng ch tin gi c đnh và các đ án có thu nhp hàng tháng;
Lãi sut t tài khon tin gi, t th trng tin t hay t các khon cho vay;
Tr cp bo him hàng nm;
Bt đng sn;
Lng hu.
1.1.3.ăcăđim ca qun lý tài chính cá nhân
1.1.3.1.ăTínhăđaădng
V mcăđích
Mc dù đc lp tài chính là cái đích lỦ tng nht đ hng đn trong qun
lý TCCN. Tuy nhiên, xét v ngn và trung hn thì mi ngi có rt nhiu mc đích
khác nhau đ qun lý TCCN nh: mua nhà, mua xe, t chc đám ci, đi du lch,
lp công ty riêng, đi du hc…
Khi bàn v vai trò ca qun lý TCCN, tác gi Ayn Rand (mt nhà vn, nhà lỦ
lun ngi M sinh ti Nga) đã tng nói: "Tin ch là công c, nó s đa bn đn
bt c ni nào bn mun, nhng nó s không th thay th ngi lái xe”. Câu nói
ca Ayn Rand đã cho thy tin có sc mnh rt ln, nh hng trc tip và gián tip
đn mi mt trong cuc sng mi con ngi, có th khin cho cuc sng ca mt cá
nhân tt hn hoc ti t hn. Nhng tác đng đó ph thuc hoàn toàn vào cách thc
mà ngi s hu tin s dng. Di đây là nhng vai trò ca qun lý tài chính cá
nhân:
1.1.4.1. H tr vic tn dng các ngun lc tài chính
Qun lý TCCN giúp mi cá nhân s dng các ngun lc tài chính mt cách
hiu qu và có th đ ra các k hoch tài chính hoàn chnh t hoch đnh ngân sách,
tit kim, đu t, qun lý n đn nhng khía cnh khác liên quan đn dòng tin ca
mình, t đó giúp cho mi cá nhân có th đt đc nhng mc tiêu ca bn thân.
Qun lý TCCN đnh hng cho mi cá nhân cách thc qun lý qu tin. C
th: các cá nhân chi tiêu ít đi s có th tit kim và đu t nhiu hn. Kin thc v
qun lý TCCN cung cp cho mi ngi thông tin v nhng kênh đu t có th thu
đc li sut cao nht; hoàn thin k nng lp k hoch vay; s dng n vay hiu
qu; hoàn tr n vay đúng thi hn; xây dng k hoch ngh nghip trong tng lai
và xa hn na là có mt k hoch hu trí n đnh.
9
1.1.4.2. Nơngăcaoăđim s tín dng
Mt trong nhng vai trò quan trng ca vic qun lý TCCN là đm bo cho
mi cá nhân có đc mt đim s tín dng tt. im s tín dng ca mt cá nhân
đc xác đnh da trên rt nhiu yu t, trong đó bao gm kh nng tài chính, ý
thc thc hin các ngha v tài chính ca cá nhân đó cng nh lch s thanh toán
các ngha v tài chính. im s tín dng tt có th giúp cá nhân gim thiu chi phí
tín dng hay giá c tín dng cho mi khon vay. Gi s mt cá nhân cn vay tin
mua xe. Nu đim s tín dng không thuc hng u thì cá nhân đó s phi tr mt
1.1.5.1.ăi vi bn thân mi cá nhân
Qun lý TCCN xem xét gn nh toàn b các khía cnh có liên quan đn vn
đ tài chính trong cuc sng ca mt cá nhân, t hoch đnh ngân sách, tiêu dùng,
tit kim, đu t, qun lý n, k hoch hu trí cng nh qun lý thu thu nhp và
mt s khía cnh khác nhm giúp các cá nhân đt đc các mc tiêu đã đt ra. Nh
có qun lý TCCN mà các cá nhân có th đa ra các quyt đnh tài chính tt hn,
làm gim tình trng nghèo đói, nâng cao mc sng, cht lng cuc sng c v mt
vt cht ln tinh thn, đm bo cho mi cá nhân mt tng lai đy đ, an toàn và
thoi mái.
1.1.5.2.ăi vi h giaăđình
Tng t nh đi vi mi cá nhân, qun lý TCCN cng có Ủ ngha vô cùng
quan trng trong vic đnh hng cách thc s dng, phân b và qun lý các ngun
lc tài chính ca h gia đình. Mi h gia đình là tp hp ca nhiu thành viên và
mi thành viên đu qun lý túi tin ca mình hiu qu s góp phn rt ln đn s
giàu có, kh nng tài chính hin ti cng nh ci thin tim lc tài chính ca h gia
đình trong tng lai. Kh nng tài chính vng mnh giúp cho mi h gia đình duy
trì mt cuc sng sung túc, n đnh hn. Các nhu cu thit yu v n , giáo dc, y
t, vn hóa,…v.v. đc đáp ng đy đ, liên tc và tt nht. Các thành viên trong
h gia đình có điu kin tt hn đ hc tp, theo đui công vic, s nghip cng
nh cng hin sc mình cho s phát trin ca đt nc.
1.1.5.3.ăi vi toàn th nn kinh t
Qun lý TCCN đúng cách giúp nâng cao kh nng tài chính ca mi cá nhân
và h gia đình. Hành vi tit kim và đu t hiu qu khin cho li nhun vì th mà
tng theo, t đó các cá nhân, h gia đình, cng nh các doanh nghip có th tin
hành m rng quy mô sn xut, phát trin nhiu ngành ngh, lnh vc kinh doanh
mi, to ra nhiu c hi vic làm hn. Nn kinh t tng trng, t l tht nghip
11
trong nn kinh t gim, hot đng tit kim và đu t sinh li xét trên phm vi toàn
b nn kinh t đc tin hành hiu qu hn s nâng cao mc sng ca mi ngi
đng chi tiêu. Trong khi đó nhóm cá nhân có thu nhp càng cao thì mc đ quan
tâm ti qun lý TCCN càng ln. Nhng cá nhân có thu nhp cao thng quan tâm
đn thu, bo him và nhng kênh đu t mà h có th gia tng li nhun t ngun
vn sn có ca mình.
1.2.1.4. Kin thc v tài chính
Nhng ngi có kin thc tài chính có th nhn bit đc ri ro cng nh cách
thc qun lý TCCN có hiu qu. T đó h có th t mình phân b ngun lc cho
các mc tiêu nh lên k hoch cho vic ngh hu, mua bo him và đu t cho bn
thân mt cách hp lý.
1.2.2. Nhng nhân t khách quan
Có rt nhiu nhng nhân t khách quan tác đng đn vic qun lỦ tài chính
cá nhân. Tuy nhiên nhóm nghiên cu ch đa ra mt s nhng nhân t c bn đ
phân tích, làm rõ s nh hng ca chúng đi vi qun lỦ tài chính cá nhân.
1.2.2.1. T l tht nghip
Nhng ngi không có công n vic làm nên tìm cách gim t l n và có
nhng khon d phòng khn cp cho vic chi tr nhng chi phí sinh hot trong
khon thi gian tht nghip. T l tht nghip cao làm gim sc mua, khin ngi
dân tht cht chi tiêu hn và quan tâm nhiu hn đn vn đ tit kim.
1.2.2.2. Tng sn phm quc ni (GDP)
Là ch s đo lng tng giá tr ca hàng hóa và dch v đc sn xut trong
gii hn biên gii ca mt quc gia bao gm c nhng gì đc sn xut vi ngun
lc bên ngoài, GDP đc xem là ch s v s tn ti ca mt quc gia. S bin đi
ca GDP s nh hng ti công n vic làm, to c hi cho s giàu có ca cá nhân.
1.2.2.3. Binăđng giá c th trng
Vic chi tiêu luôn chim mt t l ln trong ngân sách ca mi cá nhân. Do
đó, s bin đng giá c nh hng trc tip ti ngân sách ca mi cá nhân. n c
nh vic nu giá c th trng tng liên tc trong thi gian dài thì các cá nhân s
phi thc hin nhng bin pháp nh tht cht chi tiêu, tng tit kim đ có th đm
bo đc cuc sng hàng ngày ca bn thân và gia đình.
các mc tiêu tài chính, chi phí c hi và giá tr thi gian ca tin.
1.3.2. Lp k hoch
Lp k hoch chi tiêu chi tit t ngun ngân sách là chìa khóa đ đt đc
nhng mc tiêu và đm bo an toàn tài chính trong tng lai, đc bit trong tình
14
hình kinh t khó khn nh hin nay. Vy nên, lp k hoch là bc vô cùng quan
trng trong ngh thut qun lý TCCN và cn phi đc ht sc chú ý khi tin hành.
Nhìn chung, vic lp k hoch gm hai bc c bn gn bó và b sung cho
nhau:
Lp bng báo cáo TCCN;
Lp bn k hoch ngân sách c th.
Bng báo cáo TCCN là đim khi đu cho quá trình lp k hoch tài chính.
Bng báo cáo tài chính s là công c tr giúp hiu qu nht giúp ngi lp hiu
đc tình hình tài chính ca mình thông qua 4 mc đích chính là:
(1) th hin tình trng tài chính hin ti;
(2) đánh giá kt qu k hoch đã thc hin;
(3) lu tr thông tin v các hot đng liên quan đn tin trong 1 khong thi gian;
(4) cung cp s liu đ tính thu thu nhp cá nhân hoc làm h s tín dng.
Khác vi doanh nghip, báo cáo tài chính ca cá nhân ch bao gm bng cân
đi k toán và bng lu chuyn tin t.
1.3.2.1. Bngăcơnăđi k toán
Quy trình lp bng cân đi k toán thng tri qua các bc nh sau:
Bc 1: Lit kê các tài sn hin có
phù hp vi đc tính ca mt cá nhân và thun tin cho vic theo dõi, tài
sn thng đc chia thành 4 loi chính nh sau:
Tài sn có tính thanh khon cao: tin và các tài sn có th d dàng chuyn
đi thành tin mà không làm gim giá tr
Bt đng sn: nhà , quyn s dng đt.
Tài sn cá nhân: xe máy, ô tô, đ gia dng, ni tht…
Ti sn thanh khon cao
/ N ngn hn
Mi 1 đng tài sn thanh khon cao
tng ng vi bao nhiu đng n. T
l này càng cao ngha là kh nng tr
n ngn hn càng cao.
Ch s thanh
khon
Tài sn thanh khon cao
/ chi phí hàng tháng
Ch ra rng trong trng hp khn
cp, cá nhân hay h gia đình có th
trang tri chi phí sinh hot trong my
tháng. T l này càng cao càng tt.
Ch s kh nng
thanh toán n
Sô tin tr n hàng
tháng / Thu nhp
Th hin t l % thu nhp dùng đ
tr n hàng tháng (tr n vay mua
nhà). T l này di 20% là hp lý.
Ch s tit kim
S tin tit kim hàng
tháng / Thu nhp
Ch s này gi mc 5 đn 10% là
hp lý.
1.3.2.2.ăBáoăcáoăluăchuyn tin t
Ging nh bng cân đi k toán, quá trình lp báo cáo lu chuyn tin t
cng tri qua các bc nh sau:
chính trong tng lai có th đc gim thiu ti đa thông qua vic lên k hoch chi
tiêu c th. Mc đích chính ca vic lp k hoch ngân sách là giúp tng cá nhân
đm bo nhng nhu cu thit yu ca cuc sng trong kh nng thu nhp ca mình;
tit kim tin thông minh hn, đt đc nhng d đnh tài chính trong tng lai;