SV thực hiện: Nguyễn Thị Thu Nga
CQ510603 - KTNN51
BÀI TẬP 20% MÔN KINH TẾ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH KHI THU HỒI ĐẤT NÔNG THÔN ĐỂ XÂY DỰNG
CÁC KẾT CẤU HẠ TẦNG.
I. THỰC TRẠNG
* Thời gian qua, để tăng GDP, các địa phương đã chú trọng phát triển các khu công nghiệp,
cụm công nghiệp và phát triển các khu đô thị mới.
Vd như ở Đồng bằng sông Hồng, tính đến cuối năm 2009 có 61 Khu công nghiệp được
thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên trên 13.800 ha.
So với cả nước, vùng Đồng bằng sông Hồng chiếm 26% về số lượng KCN và 23% về diện
tích đất tự nhiên các KCN.
 Từ đó dẫn tới vấn đề thu hồi đất nông nghiệp.
* Theo số liệu đưa ra tại Hội thảo “Nông dân mất đất – Thực trạng và giải pháp” tổ chức
ngày 4/7/2007 tại Hà Nội do Bộ NN&PTNT tổ chức:
Từ năm 2001-2005:
- tổng diện tích đất nông nghiệp đã bị thu hồi là 366 nghìn ha (chiếm gần 3,9% quỹ đất
nông nghiệp), tính bình quân mỗi năm có gần 73,3 nghìn ha đất bị thu hồi.
- Đồng bằng sông Hồng là nơi có tỷ lệ bị thu hồi nhiều nhất với 4,4%, tiếp đến là Đông
Nam Bộ 2,1%.
Các vùng kinh tế trọng điểm là khu vực có diện tích đất nông nghiệp thu hồi lớn nhất, chiếm
khoảng 50% diện tích đất thu hồi trên toàn quốc.
* Thứ hai, những diện tích đất nông thôn bị thu hồi hầu hết đều là những vùng đất tốt, có điều
kiện thuận lợi cho canh tác - Các “bờ xôi ruộng mật”.
VD: Diện tích đất nông nghiệp ven đường 5 (Quận Long Biên); Vùng chiêm trũng Hà
Nam ( Địa phận Đường Pháp Vân Cầu Giẽ hiện nay)…
(Vì sao đất trồng lúa hai bên đường quốc lộ lại được chọn để chuyển đổi mà không phải loại đất khác? Ông Phan
Trung Lý lý giải, một trong nhiều nguyên nhân là do tư duy nhiệm kỳ, bệnh thành tích nên “chiều lòng” nhà đầu
tư: “Lãnh đạo mới lên muốn có 5-6 công trình, chứng tỏ thành tích công nghiệp hóa. Nhà đầu tư xin thì cho rồi
sửa quy hoạch, chuyển đổi mục đích sử dụng đất …”)
II. CÁC VẤN ĐỀ NÀY SINH

- Gây ra sức ép cho đô thị: về giao thông, việc làm, cơ sở hạ tầng, y tế, các tệ nạn xã hội…
- Đời sống của những lao động di cư: ngoài những trí thức có việc làm ổn định, hầu hết
đời sống của những người nông dân di cư đều không ổn đinh hay nói 1 cách khác là tình trạng "
Nghèo và bất an".
+ không được hưởng bất kì 1 chính sách xã hội đặc biệt nào.
+ không có công đoàn
+ không được hưởng bảo hiểm y tế hay bảo hiểm xã hội.
+ luôn phải vật lộn để tìm việc, thu xếp nơi ăn chỗ ở, gửi thu nhập ít ỏi về nuôi gia đình
đồng thời phải dành dụm để phòng ngừa bất trắc.
4. Nảy sinh các vấn đề về xã hội ở nông thôn.
- Các giá trị văn hoá làng xã ngày càng mờ nhạt:
Việc thu hồi đất không chỉ khiến 1 bộ phận nông dân giàu lên nhanh chóng mà kéo theo
nó là những sự thay đổi của xã hội nông thôn, dường như hình ảnh những cây đa bến nước,
những buổi các mẹ các chị gọi nhau ra đồng ngày gặt…đã mất, thay vào đó là những tệ nạn xã
hội nảy sinh: cờ bạc, rượu chè, ma tuý… Kéo theo đó chính là sự sa ngã của bộ phận giới trẻ -
những chủ nhân tương lai trước những cám dỗ của xã hội hiện đại, của đô thị hoá.
- Ô nhiễm môi trường sống:
+ do khói bui, chất thải từ các khu công nghiệp  ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của
cộng đồng: làng ung thư…
 Theo kết quả quan trắc của Bộ TN-MT và Nhà đất Hà Nội:
 nồng độ bụi tại các khu dân cư gần các khu công nghiệp, các khu vực xây dựng và đường
giao thông đều vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 – 3 lần.
 Tiếng ồn vượt quá giới hạn tiêu chuẩn cho phép 3,2 – 9,5 lần(ban ngày)
từ 25,6 – 26,5 lần ( ban đêm)
- Hiện tượng vỡ nợ tín dụng đen: Thống kê cho thấy những vụ vỡ nợ tín dụng đen lại
thường xảy ra ở khu vực nông thôn: VD vụ Quang Quyên ở Đan Phượng (số tiền trên 300 tỷ
đồng), vụ Hà Đông (trên 200 tỷ đồng), Phú Xuyên (500 tỷ đồng)…
Lí do: có thể dễ dàng nhìn thấy để vay được 1 khoản tiền lớn như vậy thì cần phải từ nhiều
người khác nhau - thường là những người nông dân vừa thu hồi đất, không hiểu biết và dễ bị lừa
 1 làn sóng ngầm và đến khi bị vỡ nợ, nhiều người nông dân tần tảo 1 nắng 2 sương bỗng

- Các địa phương xây dựng phương án chuyển đổi theo khả năng lợi thế của mình.
- Rà soát lại đất đai trên toàn quốc, thu hồi lại những diện tích đất làm KCN nhưng bỏ
hoang hoặc hoạt động không hiệu quả.
- Đối với đất trồng lúa trước khi chuyển đổi, chủ đầu tư phải bóc lớp đất mặt để cải tạo
cho những diện tích đất nông nghiệp khác…
TÓM LẠI:
Thực tế là, đất nông nghiệp có thể chuyển sang đất phi nông nghiệp (xây khu đô thị, khu công
nhiệp, khu chế xuất…), nhưng đất đã đô thị hoá, đã xây khu công nghiệp… thì vĩnh viễn
không bao giờ có thể chuyển sang đất nông nghiệp được nữa. Đây là một cảnh báo đối với
quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá nông nghiệp, nông thôn Việt Nam.