Các biện pháp hoàn thiện công tác giám sát,
đánh giá Dự án Giáo dục tiểu học cho trẻ em có
hoàn cảnh khó khăn
Nguyễn Thanh Xuân
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quốc Chí
Năm bảo vệ: 2008 Abstract: Trình bày cơ sở lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý dự án, đặc trưng
của quản lý dự án ODA. Tìm hiểu thực trạng trong công tác giám sát, đánh giá Dự án
PEDC, là dự án có sử dụng nguồn vốn ODA. Từ thực trạng rút ra những mặt được và
những mặt còn hạn chế do năng lực giám sát, đánh giá tạo ra. Đề xuất các biện pháp nâng
cao năng lực giám sát, đánh giá Dự án có hiệu quả hơn: kế hoạch hoá hoạt động giám sát
và đánh giá dự án; xây dựng một hệ thống giám sát, đánh giá hoàn chỉnh, có sự liên kết
chặt chẽ giữa cấp TW và các cấp địa phương; chuận bị các điều kiện cần thiết, thuận lợi
và các hướng dẫn cụ thể để triển khai công tác gián sát, đánh giá; tăng cường bồi dưỡng
kiến thức, năng lực cho cán bộ tham gia công tác giám sát và đánh giá dự án; tăng cường
phối hợp công tác giám sát và đánh giá dự án với Bộ GD-ĐT và các nhà tài trợ
Keywords: Dự án giáo dục; Giám sát; Giáo dục tiểu học; Quản lý giáo dục
Content
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Các quốc gia ngày nay đi vào nền kinh tế tri thức, trước bối cảnh toàn cầu hóa, đều xác
định giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển và dành ưu tiên đặc biệt cho phát triển giáo dục trong
sự phát triển chung của toàn xã hội. UNESCO đã từng khuyến cáo: “Không có một sự tiến bộ
nào, sự thành đạt nào có thể tách khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực giáo dục của quốc
cần phải được quan tâm hơn nữa.
Mỗi dự án ODA đều nhằm vào một hoặc một số mục tiêu kinh tế – xã hội và các mục tiêu
này được xác định ngay từ giai đoạn xây dựng dự án. Giám sát, đánh giá là những nội dung rất
quan trọng để xem xét liệu dự án có thể đạt được các mục tiêu này một cách hiệu quả hay không
và khuyến nghị những điều kiện cần phải có để đảm bảo sẽ đạt được các mục tiêu của dự án. Có
thể nói giám sát, đánh giá chính là hai công cụ hữu hiệu nhất giúp các nhà quản lý ODA có thể:
(i) lập kế hoạch và đưa ra những thay đổi cần thiết; và (ii) đảm bảo được tiến trình, kết quả và
các tác động của dự án ODA như đã được đặt ra. Tuy nhiên, hiện nay giám sát, đánh giá được
xem là những khâu yếu trong quản lý dự án ODA của Việt Nam. Cụ thể là ở cấp TW vẫn đề cao
khía cạnh “đầu vào” của dự án ODA hơn là những mục tiêu thực tế của dự án cần đạt được, thiếu
hệ thống báo cáo tổng hợp, chưa có đơn vị chuyên giám sát, đánh giá trong các Bộ, ban, ngành
TW, thiếu hệ thống thu thập thông tin cũng như phương pháp một cách bài bản, thiếu cán bộ. Ở
cấp tỉnh cũng gặp nhiều khó khăn trong giám sát, đánh giá như thiếu cán bộ, kinh phí hạn chế,
không có hệ thống thu thập thông tin hiệu quả. Ở cấp dự án, việc giám sát, đánh giá vẫn chưa
được coi trọng ngay từ đầu vì thế chưa phát huy được tính tích cực trong việc hỗ trợ cho công tác
quản lý dự án.
Là người đã làm việc tại Dự án PEDC, được trải nghiệm thực tế trong các hoạt động giám
sát, đánh giá một số chương trình thí điểm của Dự án, bản thân tôi đã chứng kiến sự hình thành
và triển khai của các hoạt động này. Qua những kiến thức học được ở nhà trường, tham khảo ở
sách vở, tài liệu, cùng với những kinh nghiệm thực tế thu được trong quá trình làm việc, tôi thấy
được vai trò và tác động của công tác giám sát, đánh giá dự án cũng như những khó khăn trong
quá trình thực hiện công tác này trong giai đoạn hiện nay. Với việc đi sâu nghiên cứu đề tài này,
tôi hy vọng có thể đóng góp một phần vào việc tìm ra những biện pháp hiệu quả nhằm nâng cao
chất lượng và hoàn thiện công tác giám sát, đánh giá Dự án PEDC nói riêng và các dự án ODA
nói chung và đây cũng là lĩnh vực quản lý giáo dục mà tôi đang theo học.
Xuất phát từ lí do nêu trên, tôi xin chọn đề tài: “Các biện pháp hoàn thiện công tác giám
sát, đánh giá Dự án Giáo dục tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn” để nghiên cứu làm
luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm ra những mặt mạnh, mặt yếu và bài học trong công tác giám sát, đánh giá Dự án. Trên
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn giới hạn trong phạm vi nghiên cứu các biện pháp hoàn thiện công tác giám sát,
đánh giá Dự án PEDC.
- Phạm vi thời gian: Các số liệu dùng để phân tích thực trạng là 3 năm 2006, 2007, 2008.
- Đối tượng khảo sát: Một trong số các hoạt động của Dự án PEDC là Chương trình thí điểm
NVHTGV tại các điểm trường và trong cộng đồng vùng dân tộc thiểu số đã tiến hành thí điểm
Chương trình này.
7. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, để thực hiện luận
văn, các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau được sử dụng:
- Phương pháp tổng kết lý luận: Thu thập, phân tích và tổng hợp các tài liệu, văn kiện liên
quan, các báo cáo kết quả đề tài khoa học cùng lĩnh vực nghiên cứu, từ đó rút ra những luận
điểm quan trọng làm cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, khảo sát, phân tích thực trạng giám sát,
đánh giá Dự án.
- Phương pháp xử lý thông tin: Định lượng, định tính, thống kê và phân tích thống kê
nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu chủ yếu:
+ Những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác giám sát, đánh giá Dự án PEDC
hiện nay. Đó chính là những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến việc thực hiện công tác quản lý
thực hiện Dự án;
+ Những biện pháp nhằm tạo động lực cho công tác giám sát, đánh giá Dự án PEDC
đạt hiệu quả tốt.
- Phỏng vấn (trao đổi trực tiếp): Ban ĐPDATW, Ban ĐHDA cấp tỉnh/ huyện, Hiệu
trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên điểm trường, NVHTGV và một số cán bộ, người dân địa
phương có liên quan.
8. Những đóng góp của luận văn
Luận văn được hoàn thành với hy vọng có những đóng góp sau đây:
- Về mặt lý luận: Luận văn hệ thống hoá được các cơ sở lý luận về công tác quản lý, giám
sát, đánh giá dự án;
- Về mặt thực tiễn: Đưa ra các biện pháp nhằm hoàn thiện công tác giám sát, đánh giá Dự án
9. Quốc hội nước CH XHCN Việt Nam. Luật Giáo dục 2005. Nxb Chính trị Quốc gia,
2005.
B. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
10. Đặng Quốc Bảo. Bài giảng: Giáo dục & Phát triển
11. Đặng Quốc Bảo. Một số khái niệm về quản lý giáo dục (TTNC khoa học tổ chức, quản lý).
Nxb Thống kê - Hà Nội 1999
12. Nguyễn Đức Chính. Bài giảng: Đánh giá trong giáo dục, 2007.
13. Nguyễn Quốc Chí. Xây dựng và quản lý dự án trong giáo dục, 2006.
14. Nguyễn Quốc Chí. Bài giảng: Những cơ sở của lý luận quản lý giáo dục, 2004.
15. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Bài giảng: Đại cương lý luận quản lý,
1996/2004
16. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Bài giảng: Những quan điểm giáo dục hiện đại.
2001
17. Vũ Cao Đàm. Nghiên cứu khoa học - Phương pháp luận và thực tiễn Nxb, Chính trị Quốc
gia – Hà Nội 1999.
18. Đại học Kinh tế quốc dân. Giáo trình quản trị học. Nxb Ngoại văn, 1997
19. Nguyễn Văn Đáng. Quản lý dự án. Nxb Thống kê, 2002.
20. Gary R. Heerkens. Quản lý dự án. Nxb Thống kê, 2004
21. GS. Phạm Minh Hạc. Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục - Nxb Giáo Dục,
Hà Nội -1996.
22. Liên hiệp quốc. Cẩm nang về Giám sát và đánh giá theo kết quả (Handbook on Monitoring
and Evaluation for Results), Evaluation Office 2002.
23. Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Nguyễn Quốc Chí. Bài giảng: Những quan điểm giáo dục hiện đại.
2001.
24. Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Bài giảng: Tâm lý học Quản lý, Hà Nội 2003.
25. Từ Quang Phương. Quản lý dự án đầu tư. Nxb Lao động, 2005.
26. Nguyễn Ngọc Quang. Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục. Trường cán bộ
quản lý giáo dục TWI . Hà Nội, 1989
C. SÁCH, TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC