B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăNGOIăTHNG
o0o
CÔNG TRÌNH THAM D CUC THI
Sinh viênănghiênăcuăkhoaăhcăTrngăiăhcăNgoiăthngă2013

Tên công trình: THCăTIN VNăDNGăLIăTHăSOăSỄNHăNHMă
THÚC YăTNG TRNGăKINHăTăTRUNGăQUCăTRONGăBIă
CNHăKINHăTăQUCăTăVẨăMTăSăGIăụăIăVIăVITăNAM
Nhóm ngành: KINH DOANH VÀ QUN LÝ 3 (KD3) Hà Ni, tháng 05 nm 2013

1
LI M U
Nh Paul Samuelson đã vit: "Mc dù có nhng hn ch, lý thuyt
li th so sánh vn là mt trong nhng chân lý sâu sc nht ca mi môn
kinh t hc. Các quc gia không quan tâm đn li th so sánh đu phi tr
mt cái giá rt đt bng mc sng và tng trng kinh t ca chính

uy tín ca Vit Nam trên trng quc t, không thu hút đc vn và đu
t nc ngoài…., nh hng ln ti s phát trin kinh t ca Vit Nam.
Xut phát t nhng vn đ nêu trên đã gi m cho chúng tôi ý tng
la chn nghiên cu đ tài “Thc tin vn dng li th so sánh nhm
thúc đy tng trng kinh t Trung Quc trong bi cnh hi nhp kinh
t quc t và nhng gi ý đi vi Vit Nam”.

3
1. TínhăcpăthităcaăđătƠi
Thng mi quc t đóng vai trò quan trng trong nn kinh t, góp
phn m rng phm vi trao đi hàng hóa gia các quc gia, nâng cao kh
nng tiêu dùng ca mt nc. Ngoi thng cho phép mt nc tiêu
dùng các mt hàng nhiu hn mc có th tiêu dùng trong gii hn kh
nng sn xut ca nc đó trong trng hp không tham gia vào buôn
bán quc t.
Thc t lch s đã chng minh, các nc đi nhanh trên con đng
tng trng và phát trin kinh t là các nc có nn ngoi thng mnh.
Khi nói đn thng mi quc t, không th không nhc ti lý thuyt li
th so sánh ca David Ricardo, đây là quy lut c bn trong trao đi quc
t, mang tính khách quan, n đnh và lâu dài. Các quc gia dù  trình đ
phát trin nào, nu tuân theo nguyên tc này khi tham gia vào thng mi
quc t đu thu đc li ích. Do đó, đi sâu nghiên cu s phát trin ca
lý thuyt li th so sánh s đem li nhng li ích thit thc cho quc gia
và các doanh nghip tham gia hot đng thng mi quc t.
Theo thng kê ca t chc WTO, trong nhng nm tr li đây,
Trung Quc là mt trong nhng quc gia đng đu trong lnh vc sn
xut và xut nhp khu. ó là nh Trung Quc đã áp dng thành công li

3.2.ăMcătiêuăcăth
Vi mc tiêu trên, trong quá trình trin khai nghiên cu đ tài s tp
trung gii quyt các mc tiêu c th sau.
- Nghiên cu Lý thuyt Li th so sánh ca David Ricardo và s
phát trin ca Lý thuyt.
- Áp dng Lý thuyt Li th so sánh phân tích, gii thích s tng
trng ca Trung Quc và mt trái ca nó; nhng nh hng đi ti nn
kinh t mt quc gia đang phát trin nh Vit Nam.
- Nhìn li nn kinh t trong nc, làm rõ nhng mt còn yu kém,
đng thi đ xut nhng gii pháp có th hc tp t Trung Quc.
4. Phngăphápănghiênăcu
5
Do đ tài mang tính v mô, nhóm nghiên cu ch yu ly ngun
thông tin th cp qua Tng cc Thng kê Vit Nam và Tng Cc thng
kê Trung Quc, các t chc quc t có uy tín nh IMF, World Bank,…
hay nhng c quan Nhà nc nh B K hoch và u t, B Tài
chính,… Ngoài ra đ tài còn s dng mt s tài liu có liên quan, các bn
báo cáo và ý kin chuyên gia đ làm c s lý lun và tham kho.
5. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
Không gian: Nn kinh t Trung Quc và Vit Nam.
Thi gian: t nm 1978 - nm Trung Quc ra nhp thc hin chính
sách M ca - đn nay.
6. Kt cu caăđ tài
Ngoài li nói đu, kt lun và tài liu tham kho, kt cu ca đ tài
đc chia làm 3 chng nh sau:
Chng I: mt s lý lun chung v li th so sánh và vn đ tng
trng kinh t ca các nc trong bi cnh hi nhp kinh t quc t

C s ca lý thuyt này chính là lun đim ca D.Ricardo v s
khác bit gia các nc v điu kin t nhiên, cht lng ngun nhân lc
và điu kin sn xut; bt k quc gia nào cng có th tìm thy s khác
bit này và chuyên môn hoá sn xut nhng sn phm nht đnh dù có
hay không li th v t nhiên, khí hu, tay ngh. D.Ricardo cho rng, trên
thc t li th tuyt đi ca mi quc gia không nhiu, hn na thc t
cho thy là phn ln các quc gia tin hành buôn bán vi nhau không ch
7
 nhng mt hàng có li th tuyt đi mà còn đi vi c nhng mt hàng
da trên li th so sánh. Bng cách chuyên môn hoá sn xut mt s loi
sn phm nht đnh ca mình đ trao đi ly hàng nhp khu thông qua
con đng ngoi thng, mi quc gia không ch thu đc nhng ngun
li nht đnh mà còn cho phép ngi dân ca mt nc tiêu dùng ngoài
gii hn kh nng sn xut ca nc đó.
T lý thuyt c đin ca D. Ricardo có th kt lun:
− Khi các quc gia tp trung chuyên môn hóa sn xut
đ trao đi các mt hàng có bt li nh nht hoc có li nht thì tt
c các quc gia đu thu đc li ngay c khi không có các li th
tuyt đi. Do đó, trong trao đi quc t, c s quan trng nht, cn
quan tâm đu tiên là s phân công lao đng và chuyên môn hóa
sn xut.
− Li th so sánh là điu kin cn và đ đi vi li ích
ca các thành phn kinh t trong Thng mi Quc t, là c s đ
thc hin vic phân công lao đng quc t.
Li th tuyt đi có th coi là mt trng hp đc bit ca li th so
sánh. V c bn, lý thuyt ca D.Ricardo không có gì khác vi A.smith:
ng h t do hoá XNK, khuyn cáo các chính ph tích cc thúc đy,

1.1.2. S phát trin ca lý thuyt v li th so sánh
Nhn ra nhng hn ch t Lý thuyt c đin ca D. Ricardo, các
nhà kinh t hc hin đi tip tc nghiên cu li th so sánh da trên các
cách tip cn khác hn và m rng mô hình nghiên cu.
1.1.2.1. Quan đim ca Karl Marx
Karl Marx cho rng, trong quan h quc t, các quc gia hot đng
ngoi thng đu có li nhun và bao gi cng xut khu nhng hàng
hóa dch v th mnh và nhp khu nhng hàng hóa dch v còn hn ch.
9
Bn cht ca li nhun chính là nh bit li dng s chênh lch ca tin
công và nng sut lao đng gia dân tc và quc t.
1.1.2.2. Quan đim ca G. Haberler v Chi phí c hi
T góc đ chi phí c hi ca G. Haberler, li th so sánh ca mt
mt hàng th hin  chi phí c hi thp hn ca mt hàng đó so vi chi
phí c hi ca mt hàng khác hay giá tng đi ca mt hàng thp hn.
Cách tip cn này đã khc phc đc phn nào hn ch ca mô hình D.
Ricardo ch xem xét li th so sánh thun tuý t góc đ chi phí lao đng.
Vi cách tip cn li th so sánh t góc đ chi phí c hi, có th s dng
đ th đ minh ho các khon li ích thu đc t thng mi và xây dng
mô hình lý thuyt thng mi chun có tính đn c yu t cung và yu t
cu thông qua vic s dng các đng mô phng nh đng gii hn kh
nng sn xut và đng bàng quan.
1.1.2.3. Lý thuyt Hecksher-Ohlin
Hai nhà kinh t hc Thu in: Eli Hecksher (1879-1852) và
B.Ohlin(1899-1979) trong tác phm: “Thng mi liên khu vc và quc
t”, xut bn nm 1933 đã phát trin lý thuyt li th so sánh ca
D.Ricardo thêm mt bc bng vic đa ra mô hình H-O (tên vit tt ca

cán cân thng mi cân bng ây là nhng ràng buc đ làm bc l rõ
hn bn cht và c ch xut hin li th so sánh nhng rt khó có th đt
đc.
Tuy còn có nhng khim khuyt lý lun trc thc tin phát trin
phc tp ca Thng mi Quc t ngày nay, song quy lut H-O vn là
quy lut chi phi đng thái phát trin và đc nhiu quc gia vn dng
trong hoch đnh chính sách Công nghip và Thng mi. S la chn
các sn phm xut khu phù hp vi các li th so sánh v các ngun lc
11
sn xut vn có theo thuyt H-O s là điu kin cn thit đ các nc
đang phát trin có th nhanh chóng hi nhp vào s phân công lao đng
và hp tác Thng mi Quc t, và trên c s li ích thng mi thu
đc s thúc đy nhanh s tng trng và phát trin kinh t  nhng
nc này.
1.1.2.4. Lý thuyt ca Paul R. Krugman
Khác vi Heckscher - Ohlin, Paul R. Krugman xem xét li th so
sánh trong trng hp nhiu hàng hóa và nhiu nc.
Li th so sánh trong trng hp nhiu mt hàng
 xác đnh đc nc nào có li th so sánh v sn xut hàng hòa
nào cn phi đt trong mi quan h gia mc lng ni đa và nc
ngoài – P. R. Krugman đã ch rõ đim then cht đ xác đnh li th so
sánh trong trng hp nhiu mt hàng.
“Nc nào sn xut hàng hoá gì ph thuc vào t l lng gia Ni
đa và Nc ngoài. Ni đa s có li th chi phí  hàng hoá nào có nng
sut lao đng tng đi cao hn mc lng tng đi ca nó, và Nc
ngoài s có li th  s hàng hoá khác.” Theo quy lut ca li th so
sánh, bng vic chuyên môn hóa và thc hin trao đi quc t, c Ni đa

Hin nay kinh t th gii đang phát trin vi mt tc đ nhanh chóng,
đóng góp vào đó là các ngành sn xut da trên sc mnh ca trí não, các
sn phm hin đi s dng rt ít tài nguyên thiên nhiên. Vi vic phát
minh ra các ngành da trên khoa hc trong th k XX, vic tìm tòi, phát
minh ra các sn mi tr nên quan trng. Nhng ngi phát minh ra sn
phm có th có đc thu nhp cao. Tuy nhiên vic phát trin ngh thut
13
bt chc và các công ty đang áp dng công ngh ca dòng công ngh
sn phm mi lu chuyn kháp th gii cng nhanh dn bng các dòng
vn tài nguyên. Li ích thu đc t các công ngh và sn phm mi
không còn nht thit s thuc v ni đã phát minh ra các sn phm mà
phi có các tri thc và k nng trong toàn b h thng đ t chc sn xut
vi chi phí thp và gn kt đc toàn b h thng.
Vic liên kt khu vc, liên kt nhóm quc gia dn đn s ph thuc
ln nhau gia các quc gia, làm lu m đi li th so sánh v tài nguyên
thiên nhiên. Theo s phát trin qua tng thi kì, li th cnh tranh gia
các quc gia ngày càng ph thuc vào nhiu yu t khác. Theo Porter –
nhà kinh t hc ngi M, nhng ngun lc v các điu kin sn xut
vn có (con ngi, tài nguyên thiên nhiên, v trí đa lý,…) là nhân t c
bn, cng là nhân t đu tiên đ xem xét mt quc gia có li th hay
không, và li th nh th nào trên th gii. Porter xp nhng nhân t này
vào loi li th tnh – hay li th cp thp, thc cht đây là li th v chi
phí sn xut. Trong giao lu kinh t các nc thì các ngành s dng
nhiu nguyên liu, lao đng có li th là chi phí sn xut thp, hàng hoá
xut khu s có sc cnh tranh trên th trng khu vc và quc t. ng
thi s hp dn và thu hút nc ngoài trc tip đu t (FDI) đ s dng
các ngun lc đó. Song các li th này không tn ti lâu dài do s hn




Trong đó:
RCA là ch s li th so sánh hin hu
ca mt hàng i ca nc j trong mt thi
k nht đnh.
Xij là kim ngch xut khu mt hàng i
ca nc j trong thi k tng ng.
15
w - th gii.
t - tng kim ngch xut khu toàn th
gii.
Ch s này đa ra cách xác đnh mc đ li th so sánh t quan
đim cc b và cách nhìn có tính đn l mc dù đã có bc tin đáng k
trong vic khc phc viêc xem xét li th so sánh ch t góc đ ngun
cung to ra li th so sánh.
Ch s Balassa hay còn gi là BalasaIndex đc s dng ph bin
trong vic xác đnh li th so sánh đi vi tng mt hàng ca mt quc
gia hoc doanh nghip, ngành hàng đn tng th trng c th mà không
tính đc cho c mt danh mc hay mt gói hàng hoá và dch v ca mt
quc gia khi thc hin giao dch vi tng đi tác c th. Quan h thng
mi vi tng đi tác trong nhiu trng hp có ý ngha quyt đnh đn
trình đ phát trin c v chiu rng và chiu sâu s phát trin thng mi
ca các quc gia mà chí s này cha phn ánh đc mt cách trit đ và
toàn din. Bên cnh đó, ch s này ph thuc rt nhiu vào kim ngch
xut khu ca mt quc gia, s bin đng ca giá tr tin t và mc đ

sn lng nhanh hay châm so vi thi đim gc.
1.2.2. Các nhân t nh hng đn tng trng kinh
t
Sau khi nghiên cu v tng trng kinh t ca các nc phát trin
ln các nc đang phát trin, nhng nhà kinh t hc đã phát hin ra rng
đng lc ca phát trin kinh t phi đc đi cùng bn nhân t ca tng
trng kinh t là ngun nhân lc, ngun tài nguyên, t bn và công ngh.
17
Bn nhân t này khác nhau  mi quc gia và cách phi hp gia chúng
cng khác nhau đa đn kt qu tng ng.
 Ngun nhân lc: cht lng đu vào ca lao đng tc là k nng,
kin thc và k lut ca đi ng lao đng là yu t quan trng nht ca
tng trng kinh t. Hu ht các yu t khác nh t bn, nguyên vt liu,
công ngh đu có th mua hoc vay mn đc nhng ngun nhân lc
thì khó có th làm điu tng t. Các yu t nh máy móc thit b,
nguyên vt liu hay công ngh sn xut ch có th phát huy đc ti đa
hiu qu bi đi ng lao đng có trình đ vn hóa, có sc khe và k lut
lao đng tt. Thc t nghiên cu các nn kinh t b tàn phá sau Chin
tranh th gii ln th II cho thy mc dù hu ht t bn b phá hy nhng
nhng nc có ngun nhân lc cht lng cao vn có th phc hi và
phát trin kinh t mt cách ngon mc.
 Ngun tài nguyên thiên nhiên: là mt trong nhng yu t sn xut
c đin, nhng tài nguyên quan trng nht là đt đai, khoáng sn, đc bit
là du m, rng và ngun nc. Tài nguyên thiên nhiên có vai trò quan
trng đ phát trin kinh t, có nhng nc đc thiên nhiên u đãi mt
tr lng du m ln có th đt đc mc thu nhp cao gn nh hoàn
toàn da vào đó nh  rp Xê út. Tuy nhiên, các nc sn xut du m là

nhiên, thay đi công ngh không ch thun túy là vic tìm tòi, nghiên
cu; công ngh có phát trin và ng dng mt cách nhanh chóng đc là
nh "phn thng cho s đi mi" - s duy trì c ch cho phép nhng
sáng ch, phát minh đc bo v và đc tr tin mt cách xng đáng.
1.2.3. Các ch tiêu, công thc tính toán tng trng
kinh t
 đo lng tng trng kinh t có th dùng mc tng trng tuyt
đi, tc đ tng trng kinh t hoc tc đ tng trng bình quân hàng
nm trong mt giai đon.
19
Mc tng trng tuyt đi là mc chênh lch quy mô kinh t gia
hai k cn so sánh.
Tc đ tng trng kinh t đc tính bng công thc:
 


 




(Trong đó Y là qui mô ca nn kinh t, và y
là tc đ tng trng).
Nu quy mô kinh t đc đo bng GDP (hay GNP) danh ngha, thì
s có tc đ tng trng GDP (hoc GNP) danh ngha. Còn nu quy mô
kinh t đc đo bng GDP (hay GNP) thc t, thì s có tc đ tng
trng GDP (hay GNP) thc t. Thông thng, tng trng kinh t dùng

bin pháp khc phc và ci thin nng lc sn xut ca doanh
nghip trong nc.
− Ly đó làm c s đ xây dng,điu tit phi hp các chính
sách thng mi, tài chính và đu t quc t ca Vit Nam sao cho hp
lý, thun li nht cho s giao dch, lu chuyn hàng hóa…
− To ra s dch chuyn li th so sánh đúng quy lut, nhanh
chóng và hiu qu nht trong điu kin có th.
− Có nhng đnh hng, k hoch hu hiu đ phát trin,thúc
đy hiu qu xuât nhp khu trong thi gian ti.
− Nhng ngành, sn phm có chi phí thp, li th so sánh và
kh nng cnh tranh cao có c hi thu hút vn đu t t nc ngoài. Qua
đây ta có th tip tc nâng cao sc cnh tranh cho sn phm, to c hi
chuyn giao công ngh,phát trin c s h tng.
21
− Nâng cao kh nng hi nhp kinh t th gii cho kinh t Vit
Nam. 22
CHNG II: THC TIN VN DNG LI TH SO SÁNH
THÚCăYăTNGăTRNG KINH T TRONG BI CNH HI
NHP KINH T QUC T CA TRUNG QUC T I MI
N NAY
2.1. LI TH SO SÁNH CA TRUNG QUC

cao Himalaya và Thiên Sn hình thành biên gii t nhiên vi n  và
các quc gia thuc khu vc Trung Á. Ngc li, phía đông là vùng đng
bng thp và có 14.500 km chiu dài b bin. Các bin tip giáp vi
Trung Quc là Bt Hi, Hoàng Hi, bin Hoa ông và bin ông. Trung
Quc có b bin phía ông dài 9000km, m rng ra Thái Bình Dng,
rt thun li cho vic giao lu quc t ca Trung Quc và phát trin các
ngành kinh t bin. Ngoài ra, Trung Quc còn gn lãnh th các quc gia
có nn kinh t nng đng nh Nht Bn, Hàn Quc, khu vc
ASEAN rt thun li cho các mi quan h hp tác, giao lu kinh t.
2.2. ThcătinătngătrngăkinhătăTrungăQucătrongă
côngăcucăhiănhpăKinhătăQucătă(tăsauăchínhăsáchăMăcaă
1978ăđnănay):
2.2.1. Bi cnh th gii (1978 - nay):
− Cách mng Khoa hc – Công ngh vn đang trên đà phát trin
mnh m c v chiu sâu ln chiu rng, cho ra đi nn kinh t tri thc
ti Trung Quc, theo đó, hot đng R&D đc chú trng tng cng t
nhng nm 1990. S phát trin mnh m ca Công ngh thông tin (IT)
dn đn xu hng phân b ngun lc bên ngoài quc gia, vùng lãnh th
(Out-soursing) ngày càng phát trin và tr thành xu th chính trong
24
tng lai, và th trng lao đng đông dân đng đu th gii này nghim
nhiên tr thành mc tiêu tuyn dng ca nhiu công ty ln toàn th gii.
− Xu hng toàn cu hóa kinh t giúp cho thng mi quc t, mu
dch t do, dòng vn FDI ngày càng có điu kin phát trin. Bên cnh
đó, xu hng to lp liên minh kinh t, t chc, khi kinh t…giúp
cng quc này ci thin đc nhiu mi quan h vi nhiu nc. Vi
mc tiêu gim mâu thun, tng hp tác, các mi quan h ài Loan –