Vận dụng dạy học theo góc vào chương
hidrocacbon không no lớp 11 nâng cao với sự
hỗ trợ của công nghệ thông tin

Nguyễn Thị Hồng Thúy

Trường Đại học Giáo dục
Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận & Phương pháp dạy học; Mã số: 60.14.10
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Thành
Năm bảo vệ: 2011

Abstract: Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài về hệ thống “ phong cách học tập”
mới, về dạy học theo góc. Đề xuất được một số sản phẩm có liên quan đến dạy
học theo góc. Xây dựng, thiết kế 3 giáo án áp dụng dạy học theo góc đối với
môn hoá học THPT lớp 11 chương trình nâng cao chương hiđrocacbon không
no. Xây dựng 4 đề kiểm tra cho các lớp đối chứng và thực nghiệm.

Keywords: Phương pháp dạy học; Hóa học; Công nghệ thông tin; Lớp 11

Content
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học - kỹ thuật đòi hỏi người lao động
phải có năng lực và kiến thức để đáp ứng với sự đi lên của xã hội.
Nghị quyết Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ IV đã chỉ rõ: “Hơn bao giờ
hết, bước vào giai đoạn này nhà trường phải đào tạo những con người năng động, sáng tạo,
tiếp thu những kiến thức hiện đại, tự tìm giải pháp cho các vấn đề do cuộc sống công nghiệp
đặt ra.”
Vì vậy, đổi mới giáo dục và đào tạo, đổi mới phương pháp dạy học là việc tất yếu.
Trong đó, phương pháp dạy học hiện đại “lấy người học làm trung tâm” đã và đang được áp
dụng tích cực vào quá trình giảng dạy. Vai trò của người giáo viên là hướng dẫn học sinh biết

- Nghiên cứu cấu trúc logic của nội dung kiến thức chương hiđrocacbon không no Hóa
học lớp 11 nâng cao trung học phổ thông.
- Nghiên cứu khả năng ứng dụng CNTT trong việc đổi mới phương pháp dạy học.

3
- Điều tra thực tế và tiến hành thực nghiệm sư phạm ở trường THPT Nguyễn Huệ -
Thành phố Yên Bái – Tỉnh Yên Bái.
4. Khách thể và phạm vi nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học Hóa học ở trường Trung học phổ thông Việt Nam.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Hoạt động dạy học chương hiđrocacbon không no lớp 11 nâng cao.
- Địa điểm: trường THPT Nguyễn Huệ - Thành phố Yên Bái - Tỉnh Yên Bái.
5. Giả thuyết khoa học
Nếu biết vận dụng dạy học theo góc vào việc thiết kế kế hoạch dạy học một số bài
trong chương hiđrocacbon không no lớp 11 - nâng cao với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin
một cách hợp lý và sử dụng có hiệu quả thì sẽ giúp cho học sinh phát huy tính tích cực, tự
chủ, hợp tác trong học tập đồng thời nâng cao chất lượng dạy học.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp xử lý thống kê toán học.
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI
PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở THPT – DẠY HỌC THEO GÓC
1.1. Đổi mới phƣơng pháp dạy học
1.1.1. Đổi mới phương pháp dạy học trên thế giới
Giáo dục thế kỷ 21 chịu tác động của nhiều yếu tố
Các yếu tố tác động đó đã dẫn đến những biến đổi cơ bản sau đây:
- Sự thay đổi của mục tiêu giáo dục

* Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học nhóm
* Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
1.2. Phong cách học tập và dạy học theo góc
1.2.1. Phong cách học tập
1.2.1.1. Khái niệm về “Phong cách học tập”
1.2.1.2. Tổng quan về các phong cách học tập
1.2.1.3. Lớp học phân hóa

5
1.2.2. Dạy học theo góc
1.2.2.1. Thuyết đa trí tuệ (đa năng lực) của Howard Gardner
1.2.2.2. Bản chất của dạy học theo góc
1.2.2.3. Quy trình tổ chức dạy học theo góc
Quy trình tổ chức dạy học theo góc có thể chia làm 2 giai đoạn như sau:
* Giai đoạn 1 : Chuẩn bị:
* Giai đoạn 2 : Tổ chức dạy học theo góc
1.2.3. Các phong cách học theo góc
* Góc theo phong cách học
* Góc theo hình thức hoạt động khác nhau
1.2.4. Ưu nhược điểm của phương pháp dạy học theo góc
1.2.4.1. Ưu điểm của dạy học theo góc
- Học sinh được học sâu và hiệu quả bền vững
- Mở rộng sự tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái của học sinh
- Tạo được nhiều không gian hơn cho những thời điểm học tập mang tính tích cực
- Tăng cường sự tương tác cá nhân giữa GV và HS, HS và HS
- Đáp ứng được sự khác biệt của HS về sở thích, phong cách, trình độ và nhịp độ
- Trách nhiệm của học sinh trong quá trình học tập được tăng lên
- Có thêm cơ hội để rèn luyện kỹ năng và thái độ
- Đối với giáo viên có nhiều cơ hội để quan sát học sinh, hỗ trợ trực tiếp từng em và đánh giá một
cách tổng thể hơn.

1.3.4. Thực trạng sử dụng các phương pháp dạy học tích cực ở một số trường THPT tỉnh
Yên Bái
1.3.4.1. Mục đích điều tra
1.3.4.2. Đối tượng điều tra
Tiến hành thăm dò ý kiến của các giáo viên hóa học tại 5 trường THPT trên địa bàn tỉnh Yên
Bái (xem phiếu điều tra ở phụ lục số 1).
Bảng 1.1: Địa điểm điều tra
1.3.4.3. Kết quả điều tra

7
Bảng 1.2: Thâm niên công tác
Bảng 1.3: Điều kiện cơ sở vật chất
Điều kiện cơ sở vật
chất
Số
phiếu
Tỉ lệ % có ứng dụng CNTT trong dạy học
Thƣờng xuyên
Ít dùng
Không dùng
Tốt
8
62,5%
25%
12,5%
Khá
21
33,33%
47,61%
19,06%

61,22
36,73
2,04
0,00
3
PP trực quan
38,78
36,73
14,29
10,20
4
PP nêu vấn đề
34,6
40,82
16,33
8,16
5
PP dạy học theo nhóm
32,65
38,78
20,41
8,16
6
PP dạy học theo dự án
4,08
14,29
61,22
20,41
7
PP dạy học theo góc

2.1.2. Cấu trúc logic chương hiđrocacbon không no

2.2. Các hình thức tổ chức dạy học theo góc
2.2.1. Phân loại
Dạy học theo góc có thể có một số hình thức như sau
- Dạy học theo góc trong phạm vi lớp học
- Dạy học theo góc vượt khỏi phạm vi lớp học
- Hội thảo học tập
- Dạy học theo góc tự do
2.2.2. Tổ chức các hoạt động dạy học

9
Giáo viên giới thiệu số lượng góc học tập
Trách nhiệm của giáo viên
Nhiệm vụ của học sinh
2.2.3. Các bước dạy học theo góc
* Bước 1. Lựa chọn nội dung
* Bước 2. Xác định nhiệm vụ cụ thể cho từng góc
* Bước 3. Thiết kế các hoạt động để thực hiện nhiệm vụ ở từng góc
* Bước 4: Tổ chức thực hiện học theo góc
* Bước 5 : Tổ chức trao đổi/chia sẻ (thực hiện linh hoạt)
2.2.4. Tiêu chí học theo góc
* Tính phù hợp
* Sự tham gia
* Tương tác và sự đa dạng
2.2.5. Một số yêu cầu khi lựa chọn kiến thức để áp dụng dạy học theo góc
Căn cứ vào đặc điểm học theo góc cần chọn nội dung bài học cho phù hợp: Tùy theo
đặc điểm của môn học, của loại bài, GV có thể lựa chọn nội dung bảo đảm cho HS khám phá
theo phong cách học và cách thức hoạt động khác nhau. Với nội dung khó, nội dung không
thể tổ chức khám phá theo nhiều cách khác nhau thì không thể phù hợp với dạy học theo góc.

.
2. Kỹ năng
-Viết đồng phân cấu tạo, đồng phân hình học và gọi tên anken
3. Trọng tâm
- Viết đồng phân, gọi tên anken.
Kiến thức HS đã biết liên quan đến bài
học
Kiến thức mới trong bài học cần đƣợc
hình thành
- Thuyết cấu tạo hóa học
- Khái niệm đồng đẳng, đồng phân
- Quy tắc gọi tên theo danh pháp thay thế
- Liên kết hóa học
- Cấu trúc phân tử anken.
- Viết đồng đẳng, đồng phân và danh pháp
của anken.
- Nguyên nhân xuất hiện đồng phân hình
học.

11
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
2. Học sinh
III. PHƢƠNG PHÁP :
Dạy học theo góc - Hoạt động nhóm – đàm thoại
IV. THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG
1. Ổn định lớp : KTSS : 11T1, 11T2
2. Kiểm tra : Không có
3. Bài mới
Nội dung

CH
2
=CH-CH
3

Propilen
2. Tên thay thế
a.Quy tắc
Hoạt động 1
- GV thông báo mục tiêu của giờ học cần phải đạt
được.
- HS: biết được các mục tiêu cơ bản cần đạt.
- GV: Phân chia lớp thành 3 góc: góc quan sát, góc
phân tích, góc áp dụng.
Phương pháp thực hiện nhiệm vụ này: Học theo
góc. Mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ tại 3 góc.
*Hoạt động 2
- GV thông báo nhiệm vụ của các nhóm tại mỗi góc.
- HS lắng nghe, lựa chọn góc xuất phát, nhận nhiệm
vụ tại góc
Trao đổi những vấn đề còn chưa rõ trong phiếu học
tập ở tại mỗi góc thực hiện.
Thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu trong phiếu học
tập.
Thời gian thực hiện nhiệm vụ tại mỗi góc 10 phút.

12
- Chọn mạch chính là mạch C
dài nhất có chứa lk đôi
- Đánh số C mạch chính từ phía

PHÂN
1. Cấu trúc
-Hai nguyên tử C mang lk đôi ở
trạng thái lai hoá sp
2
.
-Lk đôi gồm 1 lk

và 1 lk


-Hai nhóm nguyên tử lk với
nhau bởi lk đôi C=C không quay
tự do quanh trục liên kết .
-Phân tử etilen , 2 nguyên tử C
và 4 nguyên tử H đều nằm trên
một mặt phẳng , góc 120°
2. Đồng phân
a) Đồng phân cấu tạo
Góc 1: Góc quan sát
(Làm việc với phiếu học tập số 1)
Nhiệm vụ
Quan sát mô phỏng cấu trúc của phân tử anken.
Xác định trạng thái lai hóa của nguyên tử cacbon, cấu
trúc của anken.
Phương pháp
- Quan sát mô phỏng cấu trúc của phân tử anken.
- Ghi lại các hoạt động của GV và HS
- Xác định cấu trúc phân tử, trạng thái lai hóa.
Góc 2: Góc phân tích

2
=CH-CH
2
-CH
3

CH
3
-CH=CH-CH
3

- Đồng phân mạch cacbon
b) Đồng phân hình học

cis -

trans-
Phương pháp: Dựa vào kiến thức về quy tắc gọi tên
và đồng phân đã biết hãy xác định các đồng phân
anken và gọi tên các chất C
4
H
8
và

C
5

của việc áp dụng dạy học theo góc vào chương hiđrocacbon không no lớp 11 nâng cao với sự
hỗ trợ của CNTT.
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
- Chọn địa bàn, đối tượng để tổ chức thực nghiệm sư phạm.
- Chọn nội dung thực nghiệm và soạn các bài giảng thực nghiệm theo phương pháp dạy
học theo góc có ứng dụng của công nghệ thông tin.
- Trực tiếp dạy thực nghiệm, chuẩn bị về cách tổ chức, cách tiến hành bài giảng và cách
kiểm tra đánh giá.
- Tiến hành kiểm tra, xử lí, phân tích kết quả thực nghiệm để rút ra kết luận việc áp
dụng PPDH theo góc .
- Điều tra ý kiến, nhận xét của GV và HS về PPDH theo góc.
3.2. Phƣơng pháp và nội dung thực nghiệm sƣ phạm
3.2.1. Phương pháp thực nghiệm
- Tìm hiểu, nghiên cứu lí luận và thực tiễn .
- Xây dựng nội dung và kế hoạch thực nghiệm.
- Tiến hành thực nghiệm theo nội dung và kế hoạch.
- Thu thập thông tin và xử lí số liệu.
- Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệm.
3.2.2. Nội dung thực nghiệm sư phạm
* Đối tượng thực nghiệm
Tiến hành thực nghiệm sư phạm tại trường THPT Nguyễn Huệ - Thành phố Yên Bái –
tỉnh Yên Bái
TT
Lớp thực nghiệm
Lớp đối chứng
Lớp
Sỹ số
Lớp
Sỹ số
1

4
5
6
7
8
9
10
11T1
45
0
0
1
2
3
7
12
14
5
1
0
11T2
46
0
0
1
1
1
6
14
15

Lớp
Số
HS
Điểm
i

0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11T1
45
0
0
0
0
0
8
6
16
11
4
0

0
4
2
3
12
16
7
1
0
3.3.3. Xử lý kết quả thực nghiệm
Các số liệu được tính toán trên phần mềm Microsoft excel 2010
Bảng 3.3. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất luỹ tích
bài kiểm tra đầu vào
Điểm
i

Số HS đạt điểm
i

% HS đạt điểm
i

% HS đạt từ điểm
i

trở xuống
ĐC
TN
ĐC
TN

4
4
4
4,4
4,4
9,9
9,9
5
16
13
17,6
14,3
27,5
24,2
6
26
26
28,6
28,6
56,0
52,7
7
28
29
30,8
31,9
86,8
84,6

16

100
100 Điểm
i

Số HS đạt điểm
i

% HS đạt điểm
i

% HS đạt từ điểm
i

trở xuống
ĐC
TN
ĐC
TN
ĐC
TN
0
0
0
0,0
0,0
0,0
0,0

14
9.9
15.4
19.8
18.7
6
30
14
33.0
15.4
52.7
34.1
7
29
26
31.9
28.6
84.6
62.6
8
13
24
14.3
26.4
98.9
89.0
9
1
8
1.1

ĐC
TN
ĐC
TN
ĐC
TN
ĐC
TN
9,9
3,3
42,9
30,8
46,2
55,0
1,1
11,0

Hình 3.2. Đồ thị tổng hợp phân loại kết quả học tập của học sinh
Bảng 3.6. Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng

Lớp thực nghiệm
Lớp đối chứng
Đầu vào
Đầu ra

Mode
7
7
6
6
Trung vị
6
7
6
6
Giá trị TB
6,2
6,9
6,1
6,3
Độ lệch chuẩn
1,42
1,40
1,40
1,33
Các giá trị phép thử khác
Giá trị T-test độc lập đầu vào TN-ĐC:
0,23
Giá trị T-test độc lập đầu ra TN-ĐC:
0,001
Giá trị T-test theo cặp TN
0,001
Giá trị T-test theo cặp ĐC
0,18
Giá trị hệ số ảnh hưởng đầu vào TN-ĐC

góc.
2. Đề xuất được một số sản phẩm có liên quan đến dạy học theo góc
- Quy trình dạy học theo góc gồm 2 giai đoạn: chuẩn bị và tổ chức dạy học theo góc.
- Các bước dạy học theo góc gồm có 5 bước.
- Xây dựng các tiêu chí dạy học theo góc gồm có 3 tiêu chí.
- Các yêu cầu và chú ý khi dạy học theo góc.
3. Xây dựng, thiết kế 3 giáo án áp dụng dạy học theo góc đối với môn hoá học THPT
lớp 11 chương trình nâng cao chương hiđrocacbon không no dựa trên 2 giai đoạn của dạy học
theo góc.
4. Xây dựng 4 đề kiểm tra cho các lớp đối chứng và thực nghiệm
Giả thuyết khoa học của đề tài đã được khẳng định bởi kết quả thực nghiệm sư phạm: đề tài là
cần thiết và có hiệu quả.

20
Qua quá trình nghiên cứu đề tài và tiến hành thực nghiệm đề tài, tôi có một số khuyến nghị
sau:
1. Các phương pháp dạy học tích cực như Dạy học theo góc là phương pháp dạy học mới cần
được khai thác và sử dụng nhiều hơn nữa trong việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên.
2. Tăng cường hơn nữa việc đầu tư, trang bị cơ sở vật chất và phương tiện dạy học hiện đại
cho các trường THPT, đặc biệt là các trường ở vùng sâu, vùng xa.

References
Tiếng Việt
1. Armstrong, Thomas (dịch giả: Lê Quang Long) (2011), Đa trí tuệ trong lớp học, NXB
Giáo dục Việt Nam.
2. Nguyễn Ngọc Bảo (1995), Phát triển tính tích cực, tính tự lực của HS trong quá trình dạy
học, Bộ Giáo dục – Đào tạo, Vụ Giáo viên, Hà Nội.
3. Bernd Meier – Nguyễn Văn Cƣờng (2005), Phát triển năng lực nhận thức thông qua
phương pháp và phương tiện dạy học mới, Tài liệu hội thảo tập huấn dự án phát triển giáo dục
THPT.

16. Kiều Phƣơng Hảo (2010), Nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học theo hợp đồng và
dạy học theo góc góp phần rèn luyện kỹ năng dạy học cho sinh viên Hóa học trường ĐHSP,
Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Trường ĐHSP Hà Nội.
17. Trần Bá Hoành (2006), Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình và sách giáo khoa.
NXB Đại học sư phạm. Hà nội
18. Luật giáo dục, NXB Chính trị quốc gia, 2005
19. Đặng Thị Oanh - Nguyễn Thị Sửu (2006). Bài giảng phương pháp dạy học các chương
mục quan trọng trong chương trình sách giáo khoa hóa học phổ thông. Nxb Đại học sư phạm.
20. Nguyễn Ngọc Quang (2004), “Lí luận dạy học hóa học”, NXBGD
21. Nguyễn Thị Đỗ Quyên (2008). Phong cách học tập và ảnh hưởng của nó đến khối lượng
ghi nhớ từ vựng tiếng Anh của học sinh lớp 6 tại thành phố Đà Nẵng. Luận văn Thạc sĩ Tâm
lý học, Đại học Sư phạm Hà Nội.
22. Thông tƣ số 07/TT-BGDĐT ngày 1/3/2010 về việc quy định tổ chức hoạt động, sử dụng
thư điện tử và trang thông tin điện tử của các cơ sở giáo dục đại học, Bộ giáo dục và đào tạo,
2010
23. Thông tƣ số 08/TT-BGDĐT ngày 1/3/2010 về việc quy định sử dụng phần mềm tự do mã
nguồn mở trong các cơ sở giáo dục
Tiếng Anh
24. Carol Ann Tomlinson – The differentiated Classroom (Responding to the Needs of all
learners), Association for Supervision and Curriculum Development Alexandria, VA US.

22
25. Debbie Candau, Jennifer Doherty, Robert Hannafin, Jonh Judge, Judi Yost, Paige – Intel
Teach to the Future, NXB Lao động xó hội, 2004.
26. Gardner, Howard. Multiple Intelligences: The Theory in Practice. New York: Basic, 1993.