Vận dụng dạy học theo góc vào phần sự điện li
chương trình hóa học lớp 11 nâng cao với sự
hỗ trợ của công nghệ thông tin
Nguyễn Minh Đức
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và phương pháp dạy học; Mã số: 60.14.10
Người hướng dẫn: PGS. TS. Trần Trung Ninh
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Nghiên cứu lí luận về quá trình dạy học, xu hướng đổi mới phương pháp
Dạy – Học. Khả năng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong việc đổi mới
phương pháp dạy học (PPDH). Nghiên cứu các tài liệu về PPDH Hóa học ở trường
phổ thông. Nghiên cứu phương pháp dạy học theo góc. Nghiên cứu cấu trúc nội dung
chương trình hóa học ở phổ thông, đặc biệt là nội dung Hóa học lớp 11 phần Sự điện
li. Tiến hành thực nghiệm sư phạm ở trường THPT Lê Quý Đôn tại tỉnh Yên Bái.
Keywords: Điện li; Phương pháp giảng dạy; Hóa học; Lớp 11; Trung học phổ thông;
Công nghệ thông tin
Content
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay, với khối lượng tri thức khổng lồ do sự phát triển mạnh mẽ của khoa
học kỹ thuật thì việc giúp người học nắm bắt được khối lượng tri thức đó đòi hỏi quá
trình giáo dục phải có sự đổi mới mạnh mẽ, đặc biệt là về PPDH.
Đối với giáo dục ở bậc trung học, chúng ta đã và đang có sự đổi mới trong PPDH
với phương châm “Dạy học lấy người học làm trung tâm” tức là hướng tới sự tích cực,
chủ động, sáng tạo của người học; hướng tới việc đào tạo ra những con người có năng
lực, tri thức phù hợp trong thời đại mới.
Xuất phát từ những lí do trên tôi đã lựa chọn đề tài: “Vận dụng dạy học theo góc
vào phần sự điện li chương trình hóa học lớp 11 nâng cao với sự hỗ trợ của CNTT”.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu và áp dụng dạy học theo góc vào phần sự điện li chương trình Hóa
học lớp 11 nâng cao.
Sử dụng CNTT nhằm hỗ trợ dạy học theo góc, góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học môn Hóa học lớp 11 ở trường THPT.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu lí luận về quá trình dạy học, xu hướng đổi mới phương pháp Dạy –
Học. Khả năng ứng dụng CNTT trong việc đổi mới PPDH.
3
Nghiên cứu các tài liệu về PPDH Hóa học ở trường phổ thông. Nghiên cứu PP
dạy học theo góc.
Nghiên cứu cấu trúc nội dung chương trình hóa học ở phổ thông, đặc biệt là nội
dung Hóa học lớp 11 phần Sự điện li.
Tiến hành thực nghiệm sư phạm ở trường THPT Lê Quý Đôn tại tỉnh Yên Bái.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học Hóa học ở trường THPT Việt Nam.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới PPDH hóa học hiện nay.
PPDH theo góc và ứng dụng vào dạy học phần sự điện li lớp 11 nâng cao với sự
hỗ trợ của CNTT.
Nội dung và cấu trúc chương trình môn Hóa học 11 nâng cao THPT, phần sự điện
li.
5. Phạm vi nghiên cứu
Áp dụng PPDH theo góc thông qua phần sự điện li – chương trình hóa học 11
THPT
6. Giả thuyết khoa học
Vận dụng dạy học theo góc vào phần sự điện li chương trình hóa học lớp 11 nâng
thức, cá biệt hóa quá trình hoạt động và công nghệ hóa qui trình dạy học nhằm không ngừng
nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục – đào tạo nói chung, dạy học nói riêng
1.1.3. Đổi mới PPDH ở trường THPT
Những đường lối và quan điểm chỉ đạo của nhà nước về đổi mới giáo dục nói chung
và THPT nói riêng được thể hiện trong nhiều văn bản nhà nước
Những định hướng này phù hợp với những quan điểm hiện đại và tiến bộ về giáo dục
trong phạm vi quốc tế, trong đó có mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện nhân cách
cũng như định hướng gắn giáo dục với thực tiễn cuộc sống, gắn lý thuyết với thực tiễn, phát
triển động cơ, hứng thú học học, phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của HS
1.2. Dạy học theo góc
1.2.1. Dạy học phân hóa
Dạy học phân hóa không đơn thuần là phân loại người học theo năng lực nhận thức
mà ở đây là PPDH phù hợp với từng đối tượng người học trên cơ sở am hiểu từng cá thể, GV
tiếp cận người học ở tâm lí, năng khiếu, về mơ ước trong cuộc
Các hình thức của dạy học phân hóa:
- Phân hóa theo hứng thú.
- Phân hóa theo sự nhận thức.
- Phân hóa giờ học theo sức học.
- Phân hóa giờ học theo động cơ, lợi ích học tập của người học.
1.2.2. Quan điểm về lí thuyết phong cách học tập
5
Thuật ngữ “Phong cách học tập” thể hiện cách các cá nhân người học mong muốn
nhận, xử lý, thể hiện thông tin và ý tưởng
Tổng quan về các phong cách học tập như sau :
Người học tích cực và chịu khó suy ngẫm
Người học học bằng cảm giác và bằng trực giác
Người học học bằng hình ảnh và bằng trao đổi miệng
Người học theo trình tự và người học học theo cụm chung
1.2.3. Dạy học theo góc trong dạy học môn hóa học
* Dạy học theo góc.
1.3.3.2. Hạn chế
Công cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ GV hoàn toàn
Kiến thức, kỹ năng về CNTT ở một số GV vẫn còn hạn chế
Việc sử dụng CNTT để đổi mới PPDH chưa được nghiên cứu kỹ
Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng CNTT còn lúng túng
Việc kết nối và sử dụng Internet chưa được thực hiện triệt để và có chiều sâu
1.3.4. Nội dung ứng dụng CNTT trong dạy học theo góc
Ứng dụng CNTT trong dạy học theo góc được thực hiện bằng nhiều cách, cụ thể như:
- Sử dụng máy tính như công cụ dạy học hay như là phương tiện góp phần nâng cao
tính tích cực trong dạy học.
- Máy tính có khả năng lưu trữ một lượng thông tin lớn và tái hiện chúng dưới những
dạng khác nhau trong thời gian hạn chế. Thông qua mạng internet, máy tính cung cấp cho HS
những thông tin đa dạng từ nhiều nguồn để tham gia vào hoạt động phân tích của HS
- CNTT còn cho phép HS học theo những bước riêng của mình.
- Các chương trình phần mềm máy tính được tạo ra để giải quyết một số vấn đề đặc
biệt giúp cho người sử dụng không tốn nhiều thời gian, có thể tự rèn luyện kỹ năng thực hành,
làm thí nghiệm mà không cần có trang thiết bị thực….
1.3.5. Thực trạng sử dụng các PPDH tích cực có ứng dụng CNTT trong dạy học
Hóa học ở tỉnh Yên Bái
1.3.5.1. Mục đích điều tra
1.3.5.2. Đối tượng điều tra
Bảng 1.1: Địa điểm điều tra
STT Tên trƣờng Địa điểm
1 Trường THPT Lê Quý Đôn Huyện Trấn Yên
2 Trường THPT Nguyễn Huệ TP Yên Bái
3 Trường THPT Lý Thường Kiệt TP Yên Bái
4 Trường THPT Thác Bà Huyện Yên Bình
5 Trường THPT Hoàng Văn Thụ Huyện Lục Yên
1.3.5.3. Kết quả điều tra
7
5 PP dạy học theo nhóm 32,65 38,78
20,41
8,16
6 PP dạy học theo dự án 4,08 14,29
61,22
20,41
7 PP dạy học theo góc 0,00 0,00
0,00
100,00
8 PP nghiên cứu 40,82 42,86
12,24
4,08
Theo kết quả trên, ta có thể thấy các PPDH tích cực cũng đã được GV quan tâm và sử dụng,
tuy nhiên PPDH theo góc còn chưa được áp dụng tại địa bàn tỉnh Yên Bái. Bảng 1.4: Ảnh hưởng của cơ sở vật chất
Điều kiện cơ sở vật
chất
Số phiếu
Tỉ lệ % có ứng dụng CNTT trong dạy học
Thƣờng xuyên Ít dùng Không dùng
Tốt 8 62,50% 25,00% 12,50%