nh quan phc v 
trin kinh t - o v ng khu
v i  Giang i hc Khoa hc T 
Lu ThS.  S do v ng
: 60 85 15
ng dn: PGS.TS. Phm Quang Tun
o v: 2012 Abstract. Thu th n khu v
ph ng h thi cp b cnh quan
huy  
cnh quan cho vin kinh t  u lch) nhm s dng
ngu i.

Keywords. ng; Bo v ng; nh quan Content
 t nghin cu khoa hc: Nghin cu,  gi cnh quan cho ph trin kinh t -
x hi v bo v mi trng khu vc Ba V, th ph H Ni gm 3 chng:
Chƣơng 1:  nh quan phc v n kinh t -i
huy.
Chƣơng 2: c im c o cnh quan huyn 
Chƣơng 3nh hng s dng hnh quan

mi quan h gi  p. Tu thu     a chn h
thp hp ch i thng nhng
k  qua nhng bng ch n thit.
*) Một số hệ thống phân loại Cảnh quan của tác giả nước ngoài.
 t a ra h thng phn loi cnh quan ca c t gi nc ngo:
- H thi Cnh quan cm 8 bc cnh quan:
u, Kiu, Ph kiu, Lp, Ph lp, Loi, Ph loi, Th loi.
- H thi cnh quan ca N.A Gvozdexki bao gm 5 bc cnh quan: lp
cnh quan, kiu cnh quan, ph kiu cnh quan, loi cnh quan:
- H thi Cnh quan ci gng
cn ph thm 12 b
cng bng cho cnh quan mi hn ch.
*) Hệ thống phân loại của các tác giả Việt Nam
Khoa hc Cnh quan tuy xut hin  Vii muc
nh c bic ng dt h thi
theo 
- Hệ thống phân loại nhiều cấp của Vũ Tự Lập (1974) ng u Cnh
n Bc Vit Nam (gi t th).
1.1.3. Bản đ cảnh quan
Bản đồ cảnh quan: Đây là bản đồ mang tính tổng hợp cao phản ánh một cách đầy đủ,
khách quan các đặc điểm của tự nhiên, mối quan hệ và tác động tương hỗ giữa các thành
phần riêng lẻ của tự nhiên.
Trong thc tiu t  phc v
m dng hc ht phu tng
hc bing mt b tng hp - b cnh quan c qua
 cnh quan c th, c thi s cho ta thy m
m v n, yu t t c bii quan
h ging quy lun, s  t .
* Nguyên tắc thành lập bản đ cảnh quan
 i s dp bn  cnh quan:

tri v     n kinh t    n    c
nhng quyp vi t  c th.
nh quan thc chng hng th t 
n c th ng h ht sc phc tt b
  - n,
u php hu cp ph
bing cng h a tng th i quan h,
ng qua li gi thng t  - i. Nhim v c
thung mc mi m tng hp th t 
, dm v u kin t i quan h gia hai h th
  dt hiu qu cao nhng thi bo v 
c ti  - i c u.
t nhim v a lng d 
t quan tri vng kinh t
quyp vi t  c thc trung
gian gich s dng ho v 
ng (SDHLTN&BVMT).
NCCB   SDHLTN&BVMT
1.2.3. Vấn đề sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
 khoa hc ca vic s dng ho v c ht
phc la chn t a t u king sinh
 . S dt qu u c cnh quan 
 l  cho mc tip cn tng hp nhi g
thc vi hin trng t 
Qua vi ng ln ca
cnh quan, m giu t n ca t 
ng hp th t i nhauc bing h
 cnh quan s nh m p nh
a mi m  cho tn xut, tng dng s dng


T o ra kt qu c m p, thn li ca ch th i
v   ng cn kinh
t  u. Chƣơng 2: ĐẶC ĐIỂM CÁC NHÂN TỐ THÀNH TẠO
VÀ CẤU TRÚC CẢNH QUAN HUYỆN BA VÌ

2.1. Các nhân tố thành tạo cảnh quan
  
n, - 
2.1.1. Vị trí địa lý
  
 

 
0

0

0
 
105
0
 428,57 km
2
.
2.1.2. Đặc điểm địa chất
n tc - Bc B thung c
Hi.  o ct tinh Proterozoi,

i l
nh bu t  n
 n
u  thi k hong c
nam. i cu th hic biu hin  s i
v nhi m.   u
 n li cho vi 
.
2.1.5 Đặc điểm thủy văn
Mi thc ht si khu vc khn cht
n to co ra  i thu ng to tia ri
n Bc.
n nht min Bc chy qua khu v
c l
3
/s.
 t ph n cy qua khu vu vi
chi
 a khu vi ln chng Bc -
  sui Hai hong.
ng ngn c bt ngun t 
i Ninh, sua
i  t mnh m i m chia ct ngang t
1,2  2 km/km
2
.
2.1.6. Đặc điểm thổ nhưỡng
Khu vy ra mnh
tn mt lp v .
Trong khu vu gm 12 lot:






 t nu ln  i v dn s, lao , vi l, c s h t khu v nghin
c.
2.2. Đặc điểm cảnh quan huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
2.2.1 Bản đ cảnh quan huyện Ba Vì, TP. Hà Nội
 k tha h thng  loi cnh quan ca   gi c.
  a ra h thi cnh quan huy sau:

Bảng 2.8: Hệ thống phân loại cảnh quan huyện Ba Vì
Cấp phân vị
Các chỉ tiêu
Vì dụ
Kiểu cảnh
quan
S ng nht v u kin nhit - m
Kiu cnh quan nhi i gi 
u nh
ng trc tip c 
Bc.
Lớp cảnh quan
  nh tht sinh ca
hnh lnh th, quy nh   
ln xy ra trong chu  vt ch 
ng.
- Lp cnh quan ni.
- Lp ci.

- B mt san bng tng hp;
- Sng lc
- S
- B mt Pediment  pliocen mun
b chia ct bn r
mt
- B m hn h, 
- Sn ra tri b mt
- Thm sng bc I, II tui
pleistocen
- B bi trong 
- B bi ngo 
Loại cảnh quan
i quan h  gia 
 thc vt vi lot, quyt
nh mn bng vt cht ca cnh quan
qua  u kin  hu, th ng,
cng vi  c ng ca  hong
i.
60  12 
 (Pb, Pk, B, Fl, Fs, Fp, Fa, Fq,
HFa, Fj, D, Fd)

2.2.2. Đặc điểm phân hóa cảnh quan huyện Ba Vì, TP. Hà Nội
S ng n
 huy c th hin qua h thi nhc
m cnh quan khu vc nghin cu.
2.2.3 Chức năng cảnh quan huyện Ba Vì
- Chbo v ng, phc ho tnnh quan ph 
i kiu thm thc vt r 


3.1. Đánh giá cảnh quan cho phát triển cây trồng nông, lâm nghiệp
3.1.1. Lựa chọn cây trồng đánh giá
Qua tham kh  n kinh t -  a
huy p ca huy a chn ra 02 lo
i din gng (trng
rng sn xut).
3.1.2. Đặc trưng sinh thái của các loại cây trng
 t a ra c trng sinh th ca ba loi cy trng:
a. Yêu cầu sinh thái của cây chè
b. Yêu cầu sinh thái của cây đậu tương
c. Yêu cầu sinh thái của cây keo tai tượng
3.1.3 Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu
i vi tt c n xut u t 
rt quan tr thiu cho s n c 
huynh u u, h thc,
c bit huyc bao ph bu t
ng yu t   u t 
p huy  ti vi
 nghi
- Lot.
-  dc.
- Tng 
- i.
- Kh c.
- Kiu thm thc vt hin ti.

Bảng 3.1: Đánh giá riêng các chỉ tiêu của loại cảnh quan phục vụ phát triển các loại cây
trng huyện Ba Vì
1. Đối với cây chè

)
0-8; 8-15
-
15-25
- T
>100
50-100
< 50
- TPCG



2. Đối với cây đậu tƣơng
- Nhi 
o
C)
20-25
10-20; 25-30
<10; >30
- 
350-800
800-100
-
-  cao (m)
<300
300-500
>500
- Lot
 
, Dc

3-300
300-500
500-800, <3
- Lot
Fp, Fs, D, Fd
Fa, Fq, Fv, Fl,
Pk, Fj
n,
, Pb
-  dc (
o
)
<10
10-20
20-35
- T
>100
50-100
<50
- TPCG
Tht nh
Tht
TB
Tht nng

3.1.4. Quy trình đánh giá cảnh quan và cách phân hạng điểm mức độ thích nghi
của từng loại cảnh quan.
Trong lu d nh
m th hin m p (hay thun l nh t
a cp phn ci vng hong kinh t 

v u no tloi
cnh quan s 1, 2, 3, 4, 7, 14). ng hc ti
i cu t gii hn v m b
lot qu c th hin trong bng sau:

Bảng 3.2: Kết quả đánh giá tổng hợp và phân hạng thích nghi sinh thái của các loại cảnh
quan đối với cây chè, cây đậu tương và cây keo tai tượng
Loại
CQ
Cây chè
Cây đậu tƣơng
Cây keo tai tƣợng
Điểm ĐG
Phân hạng
Điểm ĐG
Phân hạng
Điểm ĐG
Phân hạng
5
5.3
S2
3.9
N
3.9
N
6
5
S3
4.4
S3

12
5.1
S2
4
N
4.3
S3
13
4.3
N
4.9
S1
4.1
N
15
5
S3
4.6
S2
4.1
N
16
5.3
S2
4.6
S2
4.6
S2
17
5.8

S2
4.6
S2
22
5.4
S2
3.9
N
3.9
N
23
5.1
S2
4.4
S3
4.4
S2
24
5.7
S1
4.3
S3
4.6
S2
25
5.4
S2
4.4
S3
4.4

Phân hạng
Điểm ĐG
Phân hạng
29
5.1
S2
4.6
S2
4.6
S2
30
5.1
S2
4.6
S2
5
S1
31
5
S3
4.1
N
4.7
S2
32
4.9
S3
4.6
S2
4.1

5.1
S2
4.0
N
5
S1
38
5.1
S2
4.6
S2
5
S1
39
4.6
N
5
S1
3.9
N
40
4.6
N
5
S1
3.9
N
41
4.4
N

4.6
S2
46
4.6
N
5
S1
3.9
N
47
4.9
S3
4.6
S2
4.4
S3
48
5.1
S2
4.6
S2
4.3
S3
49
5.1
S2
4.1
N
4.3
S3

S3
4.6
S2
4.3
S3
55
5.1
S2
4.6
S2
5
S1
56
4.6
N
5
S1
3.9
N
57
5.4
S2
4.4
S3
4.7
S2
58
5
S3
4.1

phn ln di (25.431 ha, chii 24 loi cnh quan xng
u t i hn
 cnh quan s 1, 2, 3, 4, 7, 14 bi lp ph b m
- i v Kt qu ng h bng
y tii v huyn  mi
(chim 42% di) tp trung t dc
.  cm din (58%) tp
trung  khu vc VQG B.
- i vng: ng t 
i ln, dim ti 60% tp trung tm c


Bảng 3.3: Tổng hợp diện tích theo mức độ thích nghi sinh thái của các loại cảnh quan đối
với 3 loại cây trng nông, lâm nghiệp huyện Ba Vì
Cây
trồng
Hạng thích nghi
Không thích
nghi (N)
Rất thích nghi
(S1)
Thích nghi (S2)
Kém thích nghi (S3)


Dng CQ: 8, 17,
24
Di: 19,21
km
2


Dng CQ: 15, 16,
18, 19, 20, 21, 28,
29, 30, 32, 35, 38,
41, 44, 45, 47, 48,
53, 54, 55.
Di 113 km
2
Dng CQ: 6, 8, 9, 10,
11, 23, 24, 25, 26, 36,
43, 57.
Di 90,27 km
2

Dng CQ: 1, 2, 3,
4, 5, 7, 12, 14, 17,
22, 31, 33, 34, 37,
42, 49, 50, 51, 52,
58, 59, 60.
Di 155,6
km
2


keo tai
ng
Dng CQ: 11,
18, 19, 20, 26,
30, 37, 38, 44,
55.

 ch huy u, lua
chm:
- ch t  yng sinh
hng cnh.
- V ch: Gn ho
ch s, kh p c chm du lch.
- u kic: Vng thu kin
n thu kin t chc hong du lch.
u king s 3, v 
ng s ng s 1.
 m t nhu cu c a
tng dng s d  m tng bc. C th lu
m 3 bc gm: Rt p: 1
m, h thng ch ng 3.5.

Bảng 3.4 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá cảnh quan cho phát triển ngành du lịch
Chỉ tiêu đánh giá
Rất thích hợp
Thích hợp
Kém thích hợp
   ch t

n quc gia, di
s  
  c

Khu bo t
 ng
Su  
thng cnh

m cnh, t
+ Mp (S2) gm du lng
cp di thun ti thun ln loi
ch m cnh.
i CQ xi vi mn du lch
  ch yu ca h 
i ct ln lo
trin du l n bo tn di so v ng; gi
n kinh t .
3.3. Định hƣớng sử dụng hợp lý cảnh quan
3.3.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn
nh hng s dng hnh quan huyc dng c s khoa
hc tin sau:
- Thc trn kinh t - i, c bip,
ch - nh ch m t trng ln nht trong c cu
kinh t ca khu vc hin nay.
- Nhng thay i quan trng i vi khu vu v s dng t, chuyn i
c cng, vn bin c cu kinh t , c bit t
thi im m rng a gi
- Cnh quan th hic i iu kin t 
tim n . Do t
qu t cn c khoa hc quan trng trong nh hng s
dng h.
- Nhng tim nng ca khu vn kinh t th hin chc nng
ca cnh quan. Do nh quan, 
cp nhng cn c khoa hc quan trng trong la chn nhng khu vp nh
trin nh c bi 
lch.
- Mc a nh hng s dng hc v cho cuc
st n ca con ngi. kt qu iu tra, khng

37, 38, 42, 44, 55.
Khu vc trng rng
sn xut
Khai th kinh t,
bo v a dng sinh
hc, bo v mi
trng
u tin ph trin
loi cy keo tai tng
17, 23, 25, 43, 49,
52, 57.
  ng
   


   n
tr
6, 13, 15, 21, 27, 28,
29, 30, 32, 35, 39,
  ng
   

   n
trn  
40, 41, 45, 46, 47,
48, 53, 54, 56.

(xen canh, gi v)
34, 50, 51, 58, 59,
60.

2. Phi, Nguyn NgCơ sở cảnh
quan học của việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường lãnh thổ Việt
Nami.
3. Nguyn Cao Hun (2002), Đnh giá cảnh quan theo hướng tiếp cận kinh tế sinh
thái, i
4. Nguyn Ngn Cao Hun, Phi, Nghiên cứu các đơn vị
cảnh quan Việt Nam, tỉ lệ 1:100.000 (Đất và biển), Hi tho v nh quan: Quan
i.
 Lp (1976), Cảnh quan địa lý miền Bắc Việt Nam, NXB Khoa h
thui.
6. Nguyn Vinh, Phm Th Tiếp cận sinh thái
trong nghiên cứu cảnh quan, Hi tho v 
lui.
7. Nguy m Th  , Nghiên cứu xây dựng bản
đồcảnh quan các tỉ lệ trên lãnh thổ Việt Nam, Vin Khoa h Vit Nam, Trung
i.
8. Mai TrPhân loại khí hậu Việt Nam, Tuyn t
 i
9. Trn Vit Thnh, Tr. Bản đồ cảnh quan
sinh thái và đánh giá mức độ thuận lợi cho các mục tiêu kinh tế đồng bằng sông Hồng và phụ
cận, Vic T i.
10. TrNhập môn phân tích lợi ích chi phíi hc quc gia
 HCM.
11. Tc s Nghiên cứu tài nguyên sinh khí hậu thành
phố Đà Lạt và phụ cận phục vụ mục đích du lịchi hi, 2007.
12.  i, Niên giám thống kê thành phố Hà Nội năm 2009
Ni.
 i, Quy hoạch môi trường huyện Ba Vì giai đoạn 2010-
2020.
14. B a m 