Vng hành lang trong hong lp pháp ca
Quc hi (Ngh vin) mt s c trên th gii

Nguyn Th H

Khoa Lut
Lu Lý lun và lch s c và pháp lut; Mã s: 60 38 01
ng dn: GS.TS. Nguy
o v: 2010

Abstract: Làm rõ s hình thành và v trí, vai trò ca vi vi hong
lp pháp ca Ngh vic và nguyên tc vng hàng lang ti Ngh vin, nhà
vng hành lang. Phân tích h thng pháp lut v hong vng hành lang trong
hong lp pháp ca Quc hi (Ngh vin) mt s c trên th gi xut mt s kin
ngh i vi Vit Nam trong bi cnh xây dc pháp quyn và hi nhp kinh t
quc t hin nay.

Keywords: Pháp lut; Lut Hin pháp; Quc hi; Lp pháp Content
MỞ ĐẦU
1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
Vng hành lang là khái nim khá mi m i vi Vii rt ph bin 
nhic trên th gii. Ti mt s quc gia, vng hành lang vn ngày càng tr nên quan trng
và là phn không th thic trong các hong chính tr - xã hc bit là trong các hot
ng ngh ng ca Ngh vin. Vn cho các ngh n,
u v thông tin, chng c n, kin ngh ca c tri và xã hi v v
c Ngh vin xem xét, quy  ng quynh có li cho xã
hi, c tri hoc các nhóm ly, có th nói vng hành lang là hohậu
trường sung cho quá trình honh chính sách ca Ngh vin.

sáng t nhng ni dung nghiên cu ca lu
4. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phn m u, kt lun và danh mc tài liu tham kho, lu
1: S hình thành và v trí, vai trò ca vng hành lang
Pháp lut v vng hành lang trong hong lp pháp ca Quc hi (Ngh
vin) mt s c trên th gii
t s kin ngh i vi Vit Nam
Chương 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ VỊ TRÍ, VAI TRÒ
CỦA VẬN ĐỘNG HÀNH LANG
1.1. Vận động hành lang - lịch sử và định nghĩa
1.1.1. Lịch sử vận động hành lang
Vn c lm mà hong này diu tiên
trong lch sa Ngh vin Anh qui gian ngh gii lao, các
ngh i vng nghip hoc vi bt k  b sung thông tin v v
c tho lun hoc quynh ti Ngh vin.
u th k XIX, cùng vi vic Quc hi M cho phép công dân tip xúc vi các ngh 
 vng h ng h hoc không ng h i vi nhng chính sách, d lut s hoc
xem xét ti Ngh vin, hong vng hành lang bc tha nhn rng rãi. Hin pháp
M n su tiên, bng vic khnh quyn t do ngôn lun, t do hi
h pháp lý cho cái gnhững nhóm lợi ích đặc biệt
t c mu có quyn yêu cm ca h phc s lng
nghe ca công chúng, cp pháp, hành pháp và toà án. T t lp
i hoc t chc chuyên nghip gi vai trò trung gian, làm nhim v con thoia c tri hoc
các nhóm li ích vi các ngh n nhng chính sách, d lut. Nhi này
c gi là các nhà vng hành lang (lobbyist).
Có th nói, vng hành lang là mt thc t không th thii sng chính tr, nó
phát triđồng hànhi s phát trin ca h thng chính tr ti mi quc gia, thm chí
t ra ngoài khuôn kh các quan h trong ni b ca mt qung hp,
tr thành nhng v quc t có tính thi s. Vy, vng hành lang là gì?






, 









.
Vng hành lang là hong không chính thc, nó không din ra trong phòng hp, ti
các phiên hp ca ngh vin hay u ban ca ngh vin, mà  hành lang ngh vin và bên ngoài tr s
ngh vin vi các c khác nhau ht sc phong phú. Ngoài vi
ng máy bay riêng hay mi d hi tho, hi ngh, nhng nhà vng hành lang luôn
s chiu theo s thích, ý mun ca nhng nhân vt quyn tht trái ca vn
ng hành lang.
1.3. Nhà vận động hành lang
Nhà vng hành lang (lobbyist) là nhng cá nhân hoc t ch
tin hành vng hành lang vì ma khách hàng.
Nhà vc bit quan trng trong quá trình vng hành lang.
H là trung gian, là cu ni gia các nhóm li ích, c c, quan chc có thm
quyn. Bng danh ting và nhng mi quan h cá nhân, thông qua các hình th
dp g chính thc hoc không chính thc ti hành lang ca tr s Ngh vin, ti các cuc
hi tho, ti kin ngh bng li nói hoc bng hành lang cung

này? nhng s kin nào là quan trng nhi vi v cn vng? thm nào thì cung cp
thông tin gì, bng bin pháp nào?
Bước tiếp theo là tip cn quan chc,
ngh
 
v ng, cung cp thông tin, to nh
ng vi h thông qua các hình thp g trc tip, gi thi d hi tho, t
ng quà, m
1.3.3. Nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà vận động hành lang
Nhà v và trách nhi
Nghĩa vụ đăng ký: pháp lut mt s  c hành ngh vng hành lang,
c có thm quyn.
Tuân thủ pháp luật và tôn trọng cơ quan nhà nước, quan chức: nhà vng hành lang
phi tôn trng và tuân th pháp lut; có trách nhii vi tính hp pháp, dân ch và công
bng ca quá trình ra quynh mà nhà vn.
Trung thực và liêm chính:nhà vng hành lang phi tin hành vng hành lang mt
cách trung thc và liêm chính; phi bm thông tin gi cho quan ch và
kp thi; tôn trng quyc nhn nhng thông tin chính xác ca công chúng nu trong quá trình
vng hành lang có s dn t hon vi giao tip nhm ng
n công lun.
Tôn trọng khách hàng: Mi quan h gia nhà vng hành lang và khách hàng phi da
trên s ng ln nhau.
Nghĩa vụ báo cáo: t trong nhng cách th công khai, minh bch hong
v c bit là công khai v tình hình tài chính.  góp phn hn ch
nhng hong vng hành lang da trên s hi l, mua chuc.
Nâng cao trình độ nghiệp vụ: Nhà vng hành lang có trách nhing hiu bit
v hong ca mình và tính hp pháp ca nhng hohúng thông qua thc
hành ngh nghip ca mình; tránh làm mt uy tín ca ngh vng hành lang.
1.4. Nguyên tắc vận động hành lang trong hoạt động lập pháp
 nhnh ca pháp lut và các quy phc ngh nghip mà ngh









 . 
Québec, Canada, Lut v o c và tính minh bch trong vnh: không ai
c phép vng hành lang các quan chc cp pháp, hành pháp, chính quya
; c nhn li nhun phi pháp thông qua các hong vn
ng hành lang.
1.4.2. Quan hệ giữa nhà vận động hành lang và khách hàng phải dựa trên sự vô tư, trung
thực và tôn trọng lẫn nhau
Mi quan h gia khách hành và nhà vng hành lang cc nhìn nhi các góc
 
- Khi la chn mt nhà vng hành lang thc hin công vii din cho mình, khách
hàng nên xem xét k lch s c ca chn mt nhà vng hành
lang hay mt công ty vng hành lang mà mình phát hin ra là tc.
- Khi tip xúc vi khách hàng, nhà vy các
kinh nghim ca mình, không nên gi to các k  và kh p cn trong vng
hành lang cho mt chính sách c th 
- Nhà vng hành lang cn thông báo cho khách hàng v các chic và bin pháp vn
ng hành lang có th chp nhc v mi la chn các chin
c và bin pháp này.
- Nhà vng hành lang cn thông tin cho khách hàng bit liu các mc tiêu vng hành
 ra ca khách hàng và các chic vng hành lang ca h có v gì v c, luân
lý không.
- Nhà vng hành lang ph cho khách hàng v nhng hong quan


2.1. Pháp luật về vận động hành lang ở Mỹ
Có th nói, M là quu th gii v s náo nhiệtng hong vng
hành lang. Vng hành lang là ngh i s i cc Mn
nay ho thành mt thói quen chính tr, ma chính gii Hoa K.
 cho s i ca hong vng hành lang c bt ngun t chính Hin pháp
M vnh Quc hi s không xây dng mo lu hn ch quyn ca dân chúng
c hi hp ôn hoà  u thnh cu bày t ni bt bình ca h.
 M có nhin pháp lut tha nhnh các hong vng hành lang.
o lut quan trng nhu chnh các hong vc  M là Lut
Liên bang v ho ng vng hành lang (The Federal Regulation of Lobbying Act) (FRLA)
c Quc hi M 
o lunh t chc, cá nhân hong vn
ng hành lang phi: (1) i Ta H ving vin; (2) tng xuyên
gii trình chi tit v v tài chính; (3) hàng quý phi gi báo cáo v các hong vng hành
lang ca H ving vin. Vo lut này, trên thc t, các hot
ng vng hành lang c công nhn là hp pháp.
Ngày 19 tháng 12 1995, Tng thng M o lut v công
khai hóa hong vng hành lang (Lobbying Disclosure Act of 1995) (LDA) u chnh các
mi quan h c  M. Lut  nh c th vic công khai, minh bch trong
vm nht là sau 45 ngày, k t i vng hành lang thc
hin cuc vu tiên ho thc hin cuc vng, ti bt k thm nào
c thi hi vng hành lang phng ngh vin
a H ngh vin.
Bên cnh Lut công khai hóa hong vng hành lang,  M còn có o lu u
chnh các hong vc ngoài  M là Lui dic ngoài (the
 (FARA). Lunh t chc, cá
i din cho chính ph c ngoài tham gia vào các ho bin, tuyên truyn
hoc bt c hong nào gây n M, vc Chính ph,
Quc hi M trong vic honh hoi ni ngoi ca M u phi

vi vi phnh v vng hành lang ti C
2.3. Pháp luật về vận động hành lang ở Anh
 Anh, có rt nhing hquy tc hành x) liên quan ti
các quan h ca ngh s vi các li ích bên ngoài. Tuy nhiên, phn nhinh này liên
quan ti các li ích tài chính ca chính bn thân các ngh s a h 
v vic kim soát các li ích ca bên th ba. Phn l xut là làm sao phù hp vi truyn
thng cc thc hin tc có ting nói v
mt ln l
2.4. Pháp luật về vận động hành lang ở Áo
Quy tc Th tc ca c Hc Áo và Hng Liên bang Áu không có
u khonh v hong vng hành lang hoc các nhóm li ích trong hong lp
ng thi vi các nhóm li ích ti Áo.
Tuy vy, ng ca các nhóm li vi quá trình xây dng pháp lut  c bit là các
nhóm li ích kinh t ln hp tác bên trong khuôn kh ca cái ghợp tác xã hộinh.
Chng hc ci tác xã hi tham gia vào quá trình chun b, son tho d lut.
nh tn 1 phn 40 ca các Quy tc Th tc ca Hng Nc
và n 1 phn 33 ca Quy tc Th tc ca Hng Liên bang u cho phép các y ban ca Hi
ng Nc và Hc triu tp các chuyên gia hay các nhân chng khác, thì
i din cho các nhóm l c mm ca h cho
mt y ban v mt d lut.
2.5. Pháp luật về vận động hành lang ở Đức
Quc hc có quy tc c th c th hin trong ph lc ca Các quy tc trình t, quy
nh rng các nhóm mun th hin hay bo v li ích ca h c Quc hc Chính ph
liên bang cn ph chm mt s 
a ch 
Theo ph lc 2 ca các quy tc th tc Quc hc thì m công khai mt danh
sách các nhóm mun bày t hay bo v li ích ca h c Quc hc hay Chính ph Liên
i din ca các nhóm áp lc cn phc khi h u trn vi các
y ban ca Quc hi hoc cp giy thông hành cho phép h vào các tòa nhà ca Quc hi.
Tuy nhiên, danh sách công khai không có giá tr pháp lý nào. Ma danh sách này là

Chương 3
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI VIỆT NAM

3.1. Quốc hội Việt Nam với những phương thức tiếp nhận và xử lý thông tin
nh ti tu 83 ca Hithì s mnh ca Quc hi là phi
phn ánh ý chí, nguyn vng ca nhân dân trong các hong lp pháp, giám sát và quynh
nhng v quan trng cc. Chính vì vy, v quan trt ra là làm th 
nhng ý chí, ý nguyn cc vi Quc hi.
3.1.1. Các kênh thông tin được chuyển tải đến Quốc hội
3.1.1.1. Trưng cầu dân ý
cu ý dân là mt trong nhc hin dân ch trc tip. Chính vì vy,
i vi hong ban hành chính sách cng, hong
lp pháp ca Quc hi, lp quy ca Chính ph n quy phm pháp lut ca chính
quyn Hin pháp cu ghi nhn v u ý dân.
3.1.1.2. Lấy ý kiến tham gia vào các dự thảo văn bản pháp luật
Ly ý kin nhân dân tham gia vào các d tho n quy phm pháp lut nói chung và d
tho lut, pháp lnh, ngh quyt ca Quc
hi
, ng v Quc hi nói riêng là mt cách
thc thc hin dân ch trong xây dng pháp lut, mt bim b khi mt n quy
phm pháp lut áp đúng và trúngu ci sng xã hi.
Thông qua vic
tham gia ý kin vào d thn quy phm pháp lut, mà c th là d tho lut, pháp lnh,
nhng ý kin ca nhân dân, ca c c vi Quc hc phn ánh trong nhng d lut
trình Quc hi thông qua.
3.1.1.3. Tiếp công dân, tiếp xúc cử tri
Tip công dân là vic trc tip nghe công dân phn ánh, trình bày ý kin, kin ngh ca
mình v mt v vin vi Quc ha Quc hi biu Quc hi
hi biu Quc hi.
Nhân dân gi các ý kin, kin ngh này bng nhin rng rãi; qua

nhn, nh c th ca
pháp
lut. Ving t chc/nhóm li ích
ng nhà vng hành lang chuyên nghip, hong nhân danh khách hàng, thay mt
 nói lên ting nói ca h c khách hàng tr thù
lao.
Hin nay trong nhn thc ca nhi i, hong vng hành lang hay vng
chính sách  Vit Nam vn ch yi vic chạy chọt, đi cửa sau, phong
bao, phong bì hi l
chc
có ng ti các quyn
là nhn thc trên có th g nhing hp và v bn cht s tht tiêu cc
ca vng hành lang. T i ta vng qua quan h  ng không
chính thc, thiu minh bch nên xã hi không th giám sát.
Thu v liên qun vng hành langvic vng
hành lang ca Vit Nam ti M thông qua Quy ch n cho Vit
Nam (PNTR), trong vic gia nhp T chi th gii (WTO), hoc trong nhng v tranh
chi, các v kin Vit Nam bán phá giá cá ba sa, tôm,
 Vit hin các nhóm li ích (hay còn gi là các hip hi) và chúng phát
trin mt cách t nhiên song song vi mi sng kinh t - chính tr cc
nh bo v li ích ca mình, các hip hng s d
- Có các cuc tip xúc cá nhân vi nhi có chc v, quyn h
c hoc có các cuc gp g vi nho cp cao cc;
- Tham gia phiên hp ca Hng dân tc, các U ban ca Quc hi;
- Làm vic trong các nhóm thnh cc;
- Nghe báo cáo các d án lut và kin ngh, góp ý kin tham gia vào các d án lut;
- n xã hn thông tin i chúng
Thông qua nhc này, các nhóm lc hong nhm bo v li
ích cho các thành viên ca mình. Tuy nhiên, mu d nhn thy là vic vng, gây áp li
vc trong vic ban hành chính sách ca các hi, hip hi  Vit Nam còn mang

tr và quá trình ra quynh cc bit là quyn yêu ci biu nhân
dân lng nghe, truyt ý kin ci vi chính sách, pháp lutcó th thy
c s cn thit phi có s tham gia ca công chúng vào hong l
Thứ nhất, pháp lum quyn cc ban hành theo s y nhim
ci dân thông qua Hin pháp và ch  bu ci dân có quyn có ý kin v vic
t ra pháp lut.
Thứ hai, pháp lut mt bng chun chung nhu chnh hành vi
ca các thành viên trong xã hi vng nht v li ích, quyn la v kinh t, chính tr
ng khác bit v gii, v nhóm dân tc, các nhóm li ích khác nhau
trong xã hi.
Xut phát t hai luy: s tham gia ý kin mt cách ch ng (vn
ng ti chính sách và pháp lut) ca nhng b u chnh bi chính sách và
pháp lut là nhm bm tính bao quát, thc t ca pháp lum tính kh thi cao.
i li, các nhà ho phi nhn thc v s vng ca
n chính sách, pháp lu nh chính sách, pháp luc
công tâm, chính xác, phù hp vi li ích ca quc gia và cng ch không phi ca mt nhóm
nh các cá nhân và t chc.
Vic có mo lut v vng hành lang s rt cn thi ng tham gia xây
dng chính sách, pháp lut ca công chúng, ca các nhóm li ích vào khuôn khng thi hn ch
nhng tiêu cc khó kim soát ca h i vi các nhà honh chính sách trong chính
quyo lu là mt công c pháp lý b sung, giúp hoàn thia khung pháp
lý ca Vit Nam v phòng ch
3.3.2. Một số nội dung cơ bản về vận động hành lang cần luật hóa
Thứ nhất, th nào là hành vi vng hành lang?
ó là nhng hành vi có h thng nhm tip cn, thuyt phc, gây n
quá trình ra quynh ca c hoc các quan chc cc. Bên cnh
vic gii thích hành vi vng hành lang, cn có nhnh loi tr nhng hp ngoi
l  có nhu chnh cho phù hp.
Thứ hai, đối tượng của hành vi vận động hành lang
Tu kin ca Vic mt ch nên tha nhn vng hành lang

liên quan nhin v li ích, tin bng chung cc, khung pháp lý
v ch tài x lý vi phm  c ta nên ch ynh hình thc pht tin.
Thứ tám, kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về vận động hành lang
 vic thc hin pháp lut v vc nghiêm minh, c kim
n lý v vng hành lang có trách nhim kim tra vic tuân th
pháp lut v vng hành lang. Quc hi, các a Quc hi biu Quc hi và
i biu Quc hi trong phm vi nhim v, quyn hn ca mình có trách nhim giám sát vic thc
hin pháp lut v vng hành lang.
3.3.3. Những điều kiện bảo đảm để khung pháp luật về vận động hành lang được triển khai
trên thực tế

 

Thứ nhất, cn khc phc tâm lý xã hi cho rng vng hành lang là tiêu cc, hi l, chy
cc biu kin i ta d ng nhn vng hành lang
i tiêu cc.
Thứ hai, cn sm ban hành Lut v h m bo quyn thành lp hi ca các t chc, cá
nhân trong xã hi.
Thứ ba, cn nghiên cu b sung s tham gia ca nhân dân vào quy trình lp pháp t giai
n sn sáng kin ln son tho, nht là các gii pháp lp pháp có ý
c t, mang tính cht cân bng li ích chung.
Thứ tư, cn tng sinh hot xã hi công khai, minh bc 
i hong công khai, dân ch 
Thứ năm, cn b sung vào th tc cho phép s gia hn xem xét các d án lut/chính sách
mà công lun có nhiu ý kin khác nhau và b sung hình th i thoi công chúng (public
 m tra, thnh d án lut có th nghe các bng chng, lp lun khác
nhau.
Thứ sáu, công khai, minh bch và cho phép công chúng tip cn các thông tin trong quá
trình lu kin cho phép vng trung thc.
Thứ bảy, cùng vi vio Lut vng hành lang, Lut v hn ban

sách. 

 .

References
Tiếng Việt
1. 
Hội thảo vận động hành lang - thực tiễn và pháp luật.
2. Vng hành lang Quc hi ti Hoa K”.
3. BBO, D án MISTOWA (2006), Hướng dẫn vận động hành lang.
4.  Báo Lao động.
5.             
, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (83).
6. 
Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (8).
7. .
8.
c (2007)
ng hành lang trong các nn dân ch Ngh viBáo điện tử Đại
biểu nhân dân.
9. .
10. 
Nam, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, (16).
11. Minh Hiu (2007), ch s ngh vng hành lang ti Ngh viBáo điện tử Đại biểu
nhân dân.
12.       , Hội thảo vận
động hành lang – pháp luật và thực tiễn.
13. L
14. 
15. 