ThS. TRẦN PHI HOÀNG
1
Những vấn đề cần lưu ý khi giao tiếp với các đối tác người Anh
- Đề cao các món ăn ngon và thích rượu vang ngon, theo họ bữa ăn đồng nghĩa
với không khí thân mật, sự hài lòng và thư gian. Bữa trưa và tối của họ thường
có 3 món (Khai vị, món chính, món tráng miệng).
- Đề tài yêu thích: Đồ ăn – Thể thao – Văn hoá
- Đề tài nên tránh: Tiền bạc, giá cả, chính trị, những vấn đề riêng tư.
Những lưu ý khi giao tiếp với các đối tác
người Mỹ:
Khi giao tiếp, đàm phán với đối tác Hoa Kỳ
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
3
Họ thường định trước thời lượng cho các cuộc gặp gỡ, không ngại
ngùng chủ động kết thúc khi hết giờ, nhất là khi họ thấy cuộc gặp không
mang lại lợi ích gì.
1. Những vấn đề về giờ giấc, nội dung làm việc
Bên chủ thường yêu cầu gửi trước tiểu sử tóm tắt của trưởng đoàn.
Người Mỹ thường rất đúng giờ. Sự chậm trễ được hiểu là thiếu quan tâm,
coi thường đối tác hoặc kém cỏi trong sắp xếp thời gian.
-Ngược lại, đến sớm có thể làm bên chủ bối rối do chưa sẵn sàng tiếp đón
hoặc được hiểu là quá sốt ruột hoặc không có việc gì tốt hơn để làm (Rãnh
rỗi).
-Vì muốn tiết kiệm thời gian, nên người Mỹ tập trung và đi thẳng vào vấn đề.
-Bạn thấy có người vào phòng thì thầm với người tiếp chính bên chủ hoặc đưa
cho người đó một mảnh giấy thì bạn cũng nên hiểu đó là tín hiệu bên chủ
muốn kết thúc cuộc gặp.
-Trước khi kết thúc cuộc gặp nên chủ động tóm tắt những việc đã bàn hoặc
Họ quan tâm nhiều đến năng lực chuyên môn và khả năng quyết định vấn
đề hơn là chức vụ hay tuổi tác của đối tác. Họ có thể cử một chuyên viên kỹ
thuật trẻ đến gặp một lãnh đạo cấp cao của bên đối tác không phải vì coi
thường đối tác mà bởi vì chuyên viên kỹ thuật trẻ đó là người nắm vững
nhất về vấn đề cần trao đổi.
Mặt khác, người Mỹ có thể bực mình nếu bên đối tác được đại diện bởi
một cấp thấp hơn, nhưng không phải vì lý do họ bị coi thường mà vì lý do đại
diện bên đối tác không đủ thẩm quyền quyết định vấn đề mà hai bên đang
quan tâm.
Nếu có, cà phê, trà, nước lọc và nước giải khát thường được để sẵn ở
một bàn nhỏ trong phòng tiếp khách để khách tự phục vụ.
Để tiết kiệm thời gian, ở Hoa Kỳ còn tổ chức kiểu vừa ăn sáng hoặc trưa
vừa thảo luận công việc tại nhà hàng hoặc ngay tại công sở của họ.
5. Kiểm tra an ninh tại nơi làm việc
Sau sự kiện khủng bố 11/9, việc kiểm tra an ninh được thực hiện rất
nghiêm ngặt không những tại các sân bay mà còn tại các nơi làm việc quan
trọng và đông người.
Khách đến làm việc nhất là tại các cơ quan của chính phủ và các tòa nhà
lớn ở những thành phố lớn, nên mang theo giấy tờ tùy thân có dán ảnh để xuất
trình tại thường trực, và không nên mang theo hành lý cồng kềnh.
6. Đối xử bình đẳng với phụ nữ
Khoảng trên 60% phụ nữ Mỹ đi làm. Ở Hoa Kỳ vẫn chưa hết sự phân biệt
đối xử giữa nam và nữ. Tuy nhiên, ở Hoa Kỳ, phụ nữ có cương vị cao trong các
cơ quan hoặc công ty nhiều hơn, và họ có quyền lực hơn so với ở các nơi khác
trên thế giới.
Phụ nữ Mỹ không muốn mình bị coi là đặc biệt hoặc không quan trọng.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
5
9. Vị trí ngồi khi tiếp khách
Khách đến đàm phán hoặc thảo luận công việc thường được mời ngồi
theo hình thức đàm phán – khách ngồi đối diện với chủ, trong đó trưởng
đoàn hoặc người có chức vụ cao nhất của các bên ngồi ở vị trí chính giữa
bên mình.
10. Cấm hút thuốc
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
6
Hút thuốc bị cấm ngày càng ở nhiều nơi ở Hoa Kỳ. Bạn luôn luôn phải hỏi
xem có được phép hút thuốc hay không trước khi châm lửa hút thuốc.
Pháp luật cấm hút thuốc trên máy bay, trong nhiều nhà hàng, và ở các nơi
công cộng. Hút thuốc thường bị cấm trong các tòa nhà làm việc; do vậy, những
người hút thuốc, bất kể là ai, đều phải ra khỏi nhà và xuống đường để hút thuốc,
kể cả trong những ngày mùa đông giá lạnh.
11. Tặng quà
Luật pháp Hoa Kỳ thực tế cấm các quan chức chính phủ nhận quà trong
quá trình thi hành công việc.
Những món quà có giá trị từ 50 USD trở lên đều phải nộp lại cho cơ quan.
Tặng quà không phải là một tập quán bình thường ở Hoa Kỳ, nên tặng
quà cũng có thể gây bối rối cho người nhận do họ không chuẩn bị quà để tặng
lại (Như ở Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật…).
12. Luật chống tham nhũng ở nước ngoài của Hoa Kỳ
Năm 1977, Quốc hội Hoa Kỳ đã ban hành Luật Chống tham (US Foreign
Corrupt Practices Act - FCPA) ).
Luật này cấm tất cả mọi cá nhân và công ty Hoa Kỳ, kể cả các công ty
nước ngoài có phát hành chứng khoán đã được đăng ký ở Hoa Kỳ hối lộ các
và, nếu có thể, hẹn thời gian trả lời cụ thể.
Không nhất thiết phải chờ có đầy đủ thông tin rồi mới trả lời một thể;
Những nội dung nào có thể trả lời trước thì trả lời; Những nội dung chưa trả lời
được thì hẹn trả lời sau.
14. Bản ghi nhớ, cần hay không?
Cả nước Mỹ luôn xem trọng văn bản và từ ngữ. Các luật sư Mỹ rất thích
thú khi làm việc với từ ngữ, càng nhiều từ càng tốt, nên hợp đồng luôn thể hiện
tính chi tiết rất cao.
Doanh nhân Mỹ sử dụng hợp đồng và hợp đồng mẫu như một cách tự
bảo vệ bằng pháp lý.
15. Thỏa thuận lòng vòng
Trong giao tiếp, người Mỹ có xu hướng nói to, thích nhìn thẳng vào người
đối diện và hay đòi hỏi quyền lợi một cách công khai. Đó là phong cách Mỹ.
Họ luôn thúc đẩy cuộc thương lượng đến chỗ kết thúc một cách mau
chóng nhất. “Make it snappy!” (Nhanh lên!), “What are we waiting for” (Còn chờ
gì nữa?), “Jump to it” (Nhào vô!) là những câu cửa miệng của người Mỹ vì bỏ phí
thời giờ tức là phí cuộc sống.
Hãy nói chuyện với người Mỹ càng đơn giản càng tốt, nhưng phải thật
logic.
16. Không đưa ra quyết định cuối cùng
Một thói quen của người Việt trên bàn đàm phán là chốt lại vấn đề bằng
câu đại ý: “Chúng tôi sẽ có quyết định ngay sau khi xin ý kiến cấp trên”.
Các nhà đàm phán Mỹ rất khó chịu với điều này, bởi nó đồng nghĩa với
việc họ đang tiếp xúc với một người không có quyền quyết định vấn đề.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
8
Đa số người Mỹ thích nghe nhạc nhưng không thể hát. Vì vậy, nếu họ
được mời tham gia hát karaoke thì đó là cực hình.
- Đừng để sự bất ngờ trở thành đồng nghĩa với không chủ định, bởi người
Mỹ không bao giờ làm việc gì mà không có mục đích.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
9
Nhiều doanh nhân nước ngoài đã mất đối tác Mỹ chỉ vì sơ suất không
hiểu tâm lý này.
Để tạo sự bất ngờ cho đối tác, một chủ doanh nghiệp đã mời một cách
ỡm ờ: +“Chúng ta cùng tìm nơi nào để trò chuyện thêm”.
+Đối tác người Mỹ gặng hỏi: “Đi đâu?”.
+“Một nơi nào đó rất ấn tượng”.
+“Nhưng cụ thể là ở đâu?”.
+“Cứ đi đi, đến nơi nào ông cảm thấy thích”.
-Hậu quả là doanh nhân Mỹ đánh giá đối tác của mình là người không có mục
đích rõ ràng. Cuộc thương thảo vì thế mà thất bại.
Đúng giờ:.
Xếp hàng: chỗ nào cũng xếp hàng, xếp hàng trên xa lộ, xếp hàng lấy thức ăn, xếp
hàng lên thang máy Chỉ hai người cũng xếp hàng, không chen lấn, xô đẩy.
Giữ im lặng: Tránh gây ồn ào, nói chuyện quá to ở nơi công cộng như nhà
hàng, khách sạn, tiệm cà phê, cửa hàng, siêu thị… nhất là ở những nơi tham
quan mang tính trang nghiêm như bảo tàng, nhà lưu niệm, đài tưởng niệm…
Tiết kiệm: Khi tham gia các bữa tiệc tự chọn (buffet), bạn chỉ nên lấy thức ăn
vừa đủ dùng và hãy cố gắng ăn hết tất cả những món mình đã lấy ra đĩa.
Một số nhà hàng tại Mỹ còn có quy định phạt đối với khách lấy quá nhiều thức
ăn mà không dùng hết.
Đất nước này còn kêu gọi du khách tiết kiệm điện, nước và bảo vệ môi trường
bằng cách dán đầy các yêu cầu “chỉ sử dụng khăn khi thật sự cần thiết” trong
đỏ vì đó là biểu hiện của sự lãng mạn.
Cẩm chướng lại biểu hiện cho sự tiếc thương người đã khuất.
Lily và hoa cúc là hình tượng của buổi tang lễ.
Món quà thường được mở ra sau khi nhận.
Họ luôn luôn đến đúng giờ. Nếu đến trễ 15 phút phải thông báo ngay qua điện
thoại và giải thích lý do.
Sau buổi tiệc 1 ngày bạn nên gửi thư cám ơn đến người chủ toạ vì sự tiếp đãi ân
cần của họ.
Nếu chưa được mời dự bàn tiệc thì bạn không nên ngồi xuống bàn, và phải ngồi
đúng ví trị bạn được chỉ định.
Đừng vội động tay khi chủ toạ chưa mời: “Chúc các bạn ngon miệng”
Tác phong khi cầm vật dụng cũng như các nơi khác trên thế giới: nĩa bên tay trái
và dao bên phải.
Tại các buổi tiệc lớn, bạn nên đợi chủ tiệc đặt khăn ăn vào lòng thì bạn mới làm
theo như vậy.
Khi đang dùng món, tuyệt đối không đặt khủy tay lên bàn tiệc.
Cố gắng dùng hết thức ăn trong đĩa của bạn.
Những món ăn như bánh mì hay chả giò thì bạn có thể dùng tay để chia nhỏ ra.
Nếu muốn ra hiệu cho phục vụ là bạn đã dùng xong thì hãy đặt nĩa và dao song
song bên phải của đĩa ăn, nĩa sẽ được đặt hơi chếch cao hơn dao một tí.
Khi cụng ly thì hãy để người chủ nâng ly trước.
Các mối quan hệ và cách thức xã giao
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
11
Khác với nhiều quốc gia Châu Á (như Hàn Quốc, Việt Nam …) khi xây dựng các
mối kinh doanh, người Đức không quan tâm đến các mối quan hệ chỉ mang tính cá
nhân.
Họ rất xem trọng thành tích, bằng cấp mà bạn đạt được và thời gian mà công ty
bạn đã hoạt động.
12Các buổi thương thuyết
Họ rất xem trọng các quy trình, thủ tục.
Họ chỉ đi thẳng vào vấn đề và càng nói ngắn gọn càng tốt.
Những tài liệu bạn mang đến phải có cả tiếng Anh lẫn tiếng của họ.
Những điều khoản trong hợp đồng cần được theo sát. Quyết định một khi đã đưa
ra thì không thể thay đổi.
Những hành động không đồng tình hay những thủ đoạn (nếu có) sẽ chẳng có tác
dụng đối với họ.
Cách ăn mặc
Cách ăn mặc đối với họ chỉ cần trang trọng theo nghĩa kinh doanh, không cần cầu
kỳ và có thể hơi quy cũ.
Nam giới nên mặc bộ trang phục có màu sậm.
Nữ có thể mặc bộ trang phục công sở hay đầm theo kiểu truyền thống.
Đừng mang quá nhiều trang sức hay trang điểm lòe loẹt Đi cùng xe
Nếu được đối tác mời đi cùng trong xe - do đối tác lái - thì tuyệt đối không được
ngồi ở hàng ghế sau.
Nếu đi taxi, vị khách danh dự được dành cho ngồi ở hàng ghế sau, phía tay phải.
Người nào trả tiền taxi thì ngồi ở phía trước hay ở sau người lái xe.
Trao danh thiếp
Khách là người đầu tiên trao danh thiếp. Nếu trao cho nhóm người thì người có
cấp bậc cao nhất được trao đầu tiên.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
thứ 6 và đôi khi cả sáng thứ 7.
Các bách hoá tổng hợp thường mở cửa từ 10 giờ sáng tới 8 giờ tối, từ thứ 2 tới
thứ 7. Để thuận tiện cho việc giao dịch, các cuộc hẹn gặp nên được báo
trước "
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
14
Những tội phạm như móc túi, trộm, cướp trên xe hơi thường xuyên xảy ra
thường nhằm vào những du khách thiếu cảnh giác.
Andorra là vùng có tỷ lệ tội phạm thấp nhất ở Tây Ban Nha.
Bọn trộm cướp thường tìm cách làm cho nạn nhân sao nhãng như phun mù tạt
vào quần áo, hỏi đường… ở Tây Ban Nha chỉ cần lơ đãng một phút coi như túi
xách hay đồ đạc của bạn đã bị đánh cắp.
-Mỗi năm chính phủ Tây Ban Nha ban hành các ngày nghỉ riêng, dưới đây là những ngày
nghỉ phổ biến trong năm:
Ngày 1 tháng 1: Tết
Ngày 6 tháng 1: Lễ hiển linh
Ngày 12& 13 tháng 4: Ngày thứ năm thánh và thứ 6 tuần thánh
Ngày 1 tháng 5: Ngày Quốc tế lao động
Ngày 15 tháng 8: Lễ Đức mẹ
Ngày 12 tháng 10: Quốc khánh
Ngày 1 tháng 11: Ngày lễ thánh
Ngày 6 tháng 12: Ngày Hiến Pháp
Ngày 8 tháng 12: Lễ hội Đức bà Mari
Ngày 25 tháng 12: Lễ Nôen Những vấn đề cần lưu ý khi giao tiếp với các
đối tác Nga:
phòng.
Một lưu ý khác, khi bắt đầu buổi gặp mặt, người đứng đầu công ty thường mở đầu cuộc thảo
luận và giới thiệu các thành viên theo thứ tự cấp bậc từ trên xuống dưới.
Một số phép xã giao ở Nga:
Nên bắt tay chặt khi chào gặp mặt và tạm biệt người Nga đồng thời nhìn thẳng vào mắt đối tác.
Nên chia sẻ vài câu chuyện thân mật trước khi đi vào công việc, thường là nói về gia đình và các
vấn đề cá nhân.
Nên chuẩn bị một món quà để thể hiện sự phát triển của công ty bạn và tầm quan trọng của
thương vụ sắp tới, thường là vật phẩm mang đặc trưng của vùng/đất nước bạn hoặc vật phẩm
có logo của công ty bạn.
Một Thụy Sỹ- Những vấn đề cần lưu ý
-Ai cũng biết đây là quốc gia thuộc loại giàu nhất thế giới xét về thu nhập bình quân đầu người.
Song chắc ít người biết về tính cần cù tiết kiệm của người Thụy Sĩ.
"Chớ nên đánh giá qua y phục". Rất có thể, trong số những người ăn vận rất bình thường ấy lại
có những vị triệu phú hoặc tỷ phú"
-Để lại thức ăn thừa trong đĩa là bất kính đối với chủ nhân.
-Những người Thụy Sĩ thuộc loại có địa vị trong xã hội, chủ các doanh nghiệp lớn, chủ nhà băng
lớn và các quan chức cấp cao trong chính quyền: tất cả họ đều tiết kiệm như vậy. Chẳng nói
cũng biết những người dân thường thì càng tiết kiệm hơn nhiều.
-Một số phái đoàn Trung Quốc có việc ra nước ngoài phải đi qua đất Thụy Sĩ thường phàn nàn
Không thể phủ nhận là người Thụy Sĩ quản lý tiền nong của cải cực kỳ chặt chẽ, có lúc đến là kỳ
quặc, quá ư keo kiệt.
-Các nghị sĩ Quốc hội Thụy Sĩ không lĩnh lương, chẳng ai có thể sống bằng chức nghị sĩ. Nghĩa
là họ phải làm thêm các công việc khác, chỉ được nhận phụ cấp trong thời gian họp Quốc hội.
-"Keo kiệt" là mỹ đức.
Đại để từ những chuyện kể trên người ta đi đến kết luận là dân Thụy Sĩ "keo kiệt". Để thêm dấu
Về trang phục
Người Úc thường thích những trang phục nhẹ nhàng, đơn giản và lịch sự. Trang phục phù
hợp với nam giới là comple và cavat còn với nữ là bộ vest hoặc váy công sở nhẹ nhàng.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
17
Về cử chỉ giao tiếp chào hỏi
- Bắt tay là cách chào hỏi được người Úc sử dụng phổ biến nhất;
- Đàn ông thì không nên nháy mắt với phụ nhữ vì họ coi như vậy là sự thiếu lịch sự;
- Khi tiếp xúc với người Úc bạn cũng cần nhìn thẳng vào mắt họ để thể hiện sự tôn trọng
của mình giành cho họ;
- Người Úc sống rất vui nhộn và có lòng nhiệt tình, cởi mở. Tuy nhiên khi có một vấn đề
nào đó cần bàn luận, họ sẽ sẵn sàng tranh luận, không ngần ngại bày tỏ quan điểm của
mình. Điều này thể hiện bản tính sôi nổi nhiệt tình và chân tình của người Úc. Họ coi
thảo luận, tranh luận là thú vui;
- Bạn hoàn toàn không nên thể hiện thái độ lấn át lên đất nước và con người Úc vì họ rất
khó để tiếp thu những lời nói có ý chỉ trích lên bản thân họ cũng như đất nước của họ;
- Khi chào hỏi người Australia, bạn nên chào hỏi bằng cách kèm theo các từ “ông”, “bà”,
“cô” hay lịch sự hơn nữa là “ngài” vào trước họ của một người nào đó để thể hiện thái độ
kính trọng;
- Cần lưu ý rằng khi tự giới thiệu mình, bạn không nên giới thiệu chức danh, trừ khi
được yêu cầu, hoặc nếu có giới thiệu thì chỉ nên giới thiệu qua; nếu không bạn sẽ bị coi
là khoe khoang.
Về gặp gỡ và đàm phán
- Bạn cần lên kế hoạch hẹn gặp trước đó một khoảng thời gian khá dài thông thường là
một tháng trước đó;
- Bạn có thể bị phạt nếu như trễ hẹn hoặc hủy bỏ buổi hẹn mà không thông báo trước.
-Người Úc thường không tin cậy người luôn trễ hẹn
- Trước khi tiến hành cuộc họp thường có sự hội ý sơ bộ;
- Khi đàm phán, người Australia thích sự thẳng thắn, nêu thẳng vấn đề cái gì có lợi và cái
Phong cách đàm phán của họ cũng vẫn giống phong cách đàm phán của
người Anh nhiều hơn là người Mỹ. Họ ít khi sa đà vào những ý tưởng lớn
lao nhưng khó khả thi, mà thường tập trung vào cái trong khả năng có thể
đạt được và ít rủi ro hơn cả.
Sau khi đàm phán, nên có thư cám ơn một lần nữa về cuộc trao đổi. Cách
thức hay được sử dụng nhất để gây dựng mối quan hệ và để cám ơn sau khi
đàm phán là e-mail.
Nên soạn thảo hợp đồng hợp tác bằng tiếng Pháp và tiếng Anh vì quốc gia
này có hai khu vực ngôn ngữ là tiếng Anh và tiếng Pháp.
Trong nhà hàng, tập tục ở họ là vị khách trả tiền típ ít nhất từ 10 đến
15% tiền thanh toán trong hóa đơn.
Ở Canada cấm hút thuốc lá trong nhà hàng, văn phòng, các cơ sở công cộng.
Ai muốn hút thuốc phải ra ngoài trời, bất kể khi đó đang là mùa đông hay
mưa gió.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
19
Tuyệt đối không được có bất cứ lời gì ẩn ý thóa mạ về văn hóa, sắc tộc,
tôn giáo, chính trị hay thậm chí về giới tính.
Vì lý do phòng bệnh hơn chữa bệnh, đối tác người nước ngoài đến Canada
nên rất hạn chế uống rượu. Trong bữa ăn trưa thường không uống bất cứ đồ
uống có cồn nào, bữa tối nhiều lắm cũng chỉ có một cốc rượu vang.
Cũng chính vì thế mà đất nước này rất ít bán rượu và uống rượu.
Khi giao tiếp với đối tác Nhật
Những biểu hiện đầu tiên trong quá trình giao tiếp của người Nhật là thực hiện
những nghi thức chào hỏi.
Một quy tắc bất thành văn là “người dưới” bao giờ cũng phải chào “người trên”
Nếu có dịp đi công tác sang Nhật Bản bạn nên mang theo nhiều món quà
khác nhau để chủ động tặng cho đối tác.
Khi tặng quà người Nhật cần lưu ý:
Các món quà không cần phải đắt tiền, đôi khi chỉ là hộp bánh (tuy nhiên,
món quà đắt tiền không bị coi là hối lộ), nhưng cần phải được gói đẹp, cẩn
thận bằng giấy gói tặng phẩm.
Người châu Âu đa phần không đóng gói quà tặng, còn người Nhật lại coi
việc đóng gói và nghi thức trao quà là nghệ thuật văn hoá giao tiếp tinh tế
và nhiều ý nghĩa.
Cách gói quà của họ cũng rất cầu kỳ, bên trong ba lớp, bên ngoài ba lớp
và cuối cùng thắt một sợi dây lụa, dây giấy xinh đẹp. Người Nhật cho rằng
nút thắt vặn theo hình dây thừng có gửi gắm linh hồn con người, bày tỏ
tấm lòng của người tặng quà.
Những dịp chúc mừng họ sẽ thắt dây giấy màu đỏ trắng theo hình chiếc
kéo để tương trưng cho may mắn đang đến, nhưng dịp buồn thì thường
thắt dây giấy màu trắng đen để tượng trưng cho sự buồn đau và sự đen
đủi sẽ không đến nữa.
Nên đựng quà trong túi kín, không để cho đối tác nhìn thấy ngay từ lúc
đầu gặp gỡ.
Tặng quà vào cuối buổi gặp gỡ, không tặng trước khi làm việc vì làm như
vậy có thể đối tác sẽ hiểu bạn dùng quà để tác động tới công việc. Tuy
nhiên, để tranh thủ thiện cảm của đối tác, sau khi kết thúc công việc, bạn
nên nhanh tay tặng quà trước cho họ thì hay hơn là để họ tặng quà mình
trước rồi mình mới tặng lại.
Nếu bạn muốn tặng quà riêng cho ai đó thì không nên tặng trong lúc có
mặt người khác.
Nếu bạn muốn tặng quà cho một nhóm người thì bạn phải đảm bảo có đủ
quà cho tất cả những nguời có mặt. Nếu không đủ thì, một là không tặng
nữa, hai là chỉ tặng cho một người có chức vụ cao nhất.
Nguời Nhật rất phân biệt thứ bậc. Món quà có giá trị cao hơn phải được
Quà tặng đảm bảo duy trì mối quan hệ lâu dài, gợi nhớ về một chuyến đi,
những con người đã được tiếp xúc. Chúc bạn ghi được điểm với đối tác
Nhật Bản không phải bởi bản thân món quà mà là vì nghệ thuật tặng quà
khéo léo, tinh tế và đầy tri thức văn hoá của bạn
Tăm xỉa răng không để trên bàn ăn, ăn xong bạn ra quầy tính tiền và lấy
tăm ở đó.
Khi đến nhà người khác chơi, được chủ nhà mời vào nhà thì người khách phải đáp
“cảm ơn, rất hân hạnh” và cởi bỏ áo khoác trước cửa nhà.
Nếu là người đến thăm lần đầu thì chỉ ở chơi không quá nửa giờ, sau đó vào lúc
thích hợp phải xin phép ra về với câu “Tôi đã làm phiền ngài quá lâu, xin lượng
thứ”.
Sau khi cởi đôi dép đi trong nhà, người khách phải quay mũi dép vào trong phòng,
ở cửa người khách phải cúi chào một lần nữa và cảm ơn chủ nhà vì sự tiếp đón rồi
mới đi ra.
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
22
Phụ nữ Nhật khi nói chuyện với người ít quen biết thì họ phải im lặng và nhìn đi
chỗ khác, đó được coi là những hành vi đức hạnh, được đánh giá là người phụ nữ
đức hạnh, còn nếu nhìn chăm chú sẽ bị đánh giá là người không đứng đắn, thiếu
đức hạnh vì hành vi đó được đánh giá như lời mời gọi dẫn tới sự thân mật.
Đặc biệt phụ nữ thường ngực nhỏ, có người chân rất to, nên được gọi là chân
"daikon" (đại căn: củ cải, chân củ cải đối với Việt Nam thì đâu có gì gọi là to,
nhưng đây là củ cải Nhật Bản, to gấp 3, 4 lần củ cải Việt Nam, tuy vậy hiện nay
cũng ít người có loại chân này), cườm tay phụ nữ Nhật có thể lớn hơn cườm tay
thanh niên Việt, đôi khi họ đeo đồng hồ đàn ông cũng vừa. Làn da phụ nữ thường
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
23
Phái nam Nhật hầu như không có chuyện thấy người đẹp lạ ngoài đường mà hút
gió, ngỏ lời tán tỉnh, chọc ghẹo lẽo đẽo theo nàng về tới nhà rồi trồng "cây si"
luôn.
Nhưng bạn với nhau thì giữa nam nữ lại có vẻ gần gũi, tự nhiên hơn người Việt.
Đi nhậu chung mà nếu một bên say thì bên kia sẵn sàng dìu đi. Vì vậy, đôi khi
người Nhật kết hôn trễ, có tới khoảng 50% phải nhờ người giới thiệu, gọi là "miai"
(kiến hợp).
Phụ nữ được khen đẹp thì chắc là ai cũng thích, nhưng phụ nữ Nhật thì mắc cỡ, tỏ
thái độ khiêm tốn và thường nói: "Cám ơn", còn phụ nữ Việt "đáo để" hơn, thường
trả lời: "Sạo", "Đừng có nịnh" còn người lạ mà khen, có khi bị lườm nguýt cho
một phát rồi nói: "Vô duyên!".
Vào ngày lễ Tình Nhân, phụ nữ Nhật thường tặng chocolate cho tất cả đồng
nghiệp phái nam trong văn phòng.
Nhật Bản có Ngày Tình Yêu (Valentine), là ngày 14 tháng 2. Theo truyền thống Á
Đông, trong truyền thuyết Nhật cũng từng nói tới chuyện có vị thần phái nữ tỏ tình
với vị thần phái nam trước, nhưng cho là chuyện không nên, nên phái nữ lúc nào
cũng ở thế bị động, khó kiếm chồng. Vì vậy, Ngày Tình Yêu là ngày phái nữ tặng
quà cho phái nam, thường là chocolate để phái nữ có cơ hội mạnh dạn lên tiếng.
Còn khi hai bên quen nhau thân thì phái nam không những tặng hoa hồng còn tặng
quà và phái nữ cũng tặng quà ngược lại nhưng không tặng hoa. Ngày Trắng (White Day), là ngày 14 tháng 3, phái nam tặng quà đáp lễ cho phái
nữ, thường là kẹo. Ở Việt Nam không có ngày này.
Phái nữ Nhật Bản dường như không bỏ lỡ cơ hội "vùng lên" để kiếm chồng này,
nên họ chờ ngày 14/02 để "mượn quà thay lời muốn nói" và mong ngày 14/03 để
Lạnh nhạt – Thân thiện?
Ở Nhật cũng có nhiều người hay đi từng nhà, gõ cửa quảng cáo giới thiệu hàng
hay chiêu dụ về tôn giáo, nên nhiều nhà phải gắn cả bảng cự tuyệt để khỏi bị làm
phiền. Người Nhật dù là đang ở nhà, cũng có thói quen đóng cửa, cài then bên
trong để tránh bất trắc. Có lẽ lúc đầu họ cũng coi tôi như một kẻ làm phiền và thấy
cũng chẳng có gì cần để tiếp xúc.
Tuy nhiên, người ngoại quốc sẽ rất ngạc nhiên khi thấy lần trước nhờ thì họ rất
nhiệt tình giúp đỡ mà lần sau họ lạnh nhạt. Vấn đề là người Nhật sẵn lòng giúp đỡ,
nhưng họ cũng quen tính tự lập, nên nếu nhờ lần thứ hai một việc tương tự thì họ
cảm thấy không vui, không muốn giúp nữa mà muốn người nhờ vả hãy cố gắng tự
lập.
Cứng rắn – Hay khóc?
Khi làm việc với người Nhật, ai cũng thấy là người Nhật rất trọng nguyên tắc, đến
độ như khó tính và cứng rắn, nhưng mặt khác họ cũng dễ rung cảm với thiên nhiên
và nhân tình nên hay khóc lắm, nhất là phụ nữ.
Họ trọng kỷ luật, khi tham gia một tổ chức nào là họ tuân thủ mọi điều lệ một cách
chặt chẽ.
Nơi công cộng, họ luôn kiên nhẫn xếp hàng chứ không chen lên. Hình ảnh thường
thấy nhất là các tiệm ăn đông khách, người Nhật sẵn sàng xếp hàng cả tiếng đồng
hồ.
Trong cuộc sống xã hội công nghiệp, họ thường cố gắng giữ đúng giờ, nhất là
trong giao ước làm ăn.
Làm việc có phương pháp, cần cù, cẩn thận, không ganh tỵ
ThS. TRẦN PHI HOÀNG
- Một phụ nữ Đức: "Người Nhật thân thiện. Ở đây nhiều đồ điện, kỹ thuật quá, tôi
muốn một cái gì tự nhiên, giản dị hơn".
- Một phụ nữ Canada: "Người Nhật rất lễ nghĩa. Ở đây ít công viên quá".
- Một phụ nữ Hoa Kỳ: "Ở đây an toàn. Còn cái xấu là ông chồng tôi, ông ta là
người Nhật".
- Một đàn ông Hoa Kỳ: "Người Nhật không thân thiện với người ngoại quốc. Ở
đây bất tiện vì ít bảng chỉ đường bằng tiếng Anh".
- Một phụ nữ Bỉ (Belgium): "Người đông quá, môi trường bị ô nhiễm, bị kẹt xe".
Copyright: Tài liệu đại học ©