ĐÔ THỊ HÓA VÀ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG
I. CÂU HỎI
Câu 1. Trình bày đặc điểm đô thị và đô thị hóa ở nước ta
Câu 2. Phân tích ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội của nước ta
Câu 3. Trong quá trình đô thị hóa cần chú ý những điểm nào.
Câu 4. Trình bày sự phân hóa chất lượng cuộc sống ở nước ta. Phương hướng nâng
cao chất lượng cuộc sống dân cư.
Câu 5. Trình bày sự phân hóa HDI theo các vùng ở nước ta
II. GIẢI ĐÁP
Câu 1. Đặc điểm đô thị và đô thị hóa ở nước ta
- Đô thị là nơi tập trung dân cư đông đúc, nơi có dân cư tập trung chủ yếu trong các
ngành sản xuất công nghiệp, quản lí kinh tế, quản lí hành chính, văn hóa và các chức
năng phi nông nghiệp khác
- Đô thị hóa là quá trình chuyển hóa sự phân bố dân cư phân tán ở các vùng nông thôn
sang dạng phân bố dân cư tập trung ở các đô thị gắn với các hoạt động sản xuất phi nông
nghiệp, làm cho vai trò của ngành dịch vụ tăng lên.
- Đặc điểm đô thị hóa ở Việt Nam:
+ Quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra chậm, tỉ lệ dân đô thị còn thấp so với các nước
trong khu vực. Năm 2003 dân số thành thị chiếm 25,8% dân số cả nước.
+ Đô thị hóa nước ta có qui mô không lớn, phân bố tản mạn
+ Nếp sống đô thị và nông thôn còn xen lẫn vào nhau (các thị xã, thị trấn ở vùng đồng
bằng)
+ Qúa trình đô thị hóa và phân bố đô thị diễn ra không đồng đều giữa các vùng.
Câu 2. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội của nước ta.
- Đô thị hóa tác động mạnh mẽ đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đất nước và các
địa phương.
+ Các đô thị với chức năng là các trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật,
có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, các vùng
trong nước.
+ Các thành phố, thị xã tập trung đông dân cư, là các thị trường có sức mua lớn và đa
dạng, là nơi tập trung đông đảo lực lượng lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật
b. Phương hướng nâng cao chất lượng cuộc sống dân cư
- Xóa đói giảm nghèo, đảm bảo công bằng xã hội
- Tạo việc làm tăng thu nhập cho người lao động
- Nâng cao dân trí và năng lực phát triển
- Bảo vệ môi trường
Câu 5. Phân hóa HDI theo các vùng:
- Những vùng có chỉ số HDI thấp hơn mức trung bình cả nước là đồng bằng sông Hồng,
Đông Nam Bộ vì đây là hai vùng kinh tế năng động, có mức sống cao, tập trung nguồn
lao động có trình độ của cả nước.
- Những vùng còn lại có chỉ số HDI thấp hơn mức trung bình của cả nước đây là những
vùng còn nhiều khó khăn, kinh tế nông nghiệp vẫn giữ vai trò chính, trình độ dân trí,
khoa học kĩ thuật, thu nhập đầu người thấp.