1
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU CHUNG
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Việt Nam là một nước đang phát triển và vẫn đang trên con đường công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong những năm gần đây, nhờ thực hiện tốt các
chủ trương đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nền kinh tế nước ta không
ngừng phát triển, đời sống nhân dân từng bước được nâng cao, dẫn đến các nhu cầu
về ăn, ở trong quá trình sinh hoạt hằng ngày của người dân cũng ngày một tăng cao.
Cùng với đó là lượng chất thải rắn do quá trình sinh hoạt của người dân thải ra cũng
ngày một nhiều hơn, lượng chất thải rắn này nếu không được thu gom, xử lý sẽ là
nguồn gây ra ô nhiễm môi trường. Nhất là tại các vùng nông thôn, do chưa có sự đầu
tư xây dựng các Nhà máy chế biến rác thải sinh hoạt hay xây dựng các bãi chôn lấp
chất thải rắn sinh hoạt, lượng rác thải sinh hoạt hằng ngày của người dân chủ yếu
được thu gom tạm thời vào các bể chứa rồi đem đốt bỏ mà không qua quy trình xử lý
nào sẽ là nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường.
Gò Quao là một huyện nằm trong vùng Tây Sông Hậu thuộc tỉnh Kiên Giang,
cách thành phố Rạch Giá khoảng 45km về phía Đông Nam, cách thị xã Vị Thanh
tỉnh Hậu Giang 25 km về phía Tây. Mấy năm gần đây, do huyện có các chính sách
thu hút đầu tư hợp lý nên đã có các doanh nghiệp đầu tư vào địa phương làm cho
diện mạo của địa phương cũng được thay đổi về kinh tế cũng như đời sống nhân dân
địa phương thay đổi theo hướng đi lên. Cùng với đó lượng rác thải sinh hoạt hằng
ngày của người dân ngày một nhiều hơn và được thu gom, xử lý một cách tự phát
gây ra ô nhiễm môi trường. Vì vậy nhiệm vụ quy hoạch, lựa chọn và xây dựng khu
xử lý để tái sử dụng và chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt là hết sức cần thiết nhằm
khắc phục tình trạng mất vệ sinh và gây ô nhiễm môi trường.
Để xử lý lượng rác thải hợp vệ sinh, tỉnh Kiên Giang đã đầu tư cho huyện Gò
Quao lập Dự án
”

TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN
VÀ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA CHẤT THẢI RẮN
2.1. TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN
2.1.1. Định nghĩa chất thải rắn
Chất thải rắn (CTR) là các chất rắn bị loại ra trong quá trình sống, sinh hoạt
của con người và động vật. Chất thải rắn của một quá trình sản xuất này có thể là
nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác. Chất thải rắn có thể định nghĩa là bao
gồm tất cả các chất thải phát sinh do các hoạt động của con người và động vật tồn tại
ở dạng rắn được thải bỏ khi không còn hữu dụng hay không muốn dùng nữa.
Chất thải rắn có thể phân loại bằng các cách khác nhau. Phân loại dựa vào
nguồn gốc xuất xứ như là rác thải sinh hoạt, văn phòng, thương mại, công nghiệp,
đường phố, chất thải trong quá trình đập phá nhà xưởng hoặc chất thải trong quá
trình xây dựng. Phân loại dựa vào đặc tính tự nhhiên như là các chất hữu cơ, vô cơ,
chất có thể cháy hoặc chất không có khả năng gây cháy.
2.1.2. Quá trình phát triển và quản lý chất thải rắn
Chất thải rắn có từ ngày đầu khi con người có mặt trên mặt đất. Con người và
động vật đã khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên trên trái đất để phục vụ cho
đời sống của mình và thải ra các chất thải rắn. Sự thải bỏ các chất thải từ hoạt động
của con người không gây ra vấn đề ô nhiễm môi trường trầm trọng bởi vì mật độ dân
số lúc bấy giờ còn thấp. Bên cạnh đó diện tích đất hữu dụng để đồng hoá các chất
thải rắn còn rất lớn nên đã không làm tổn hại đến môi trường sinh thái.
Khi xã hội phát triển con người sống tập hợp thành nhóm, cụm dân cư thì sự
tích lũy của các chất thải trở nên đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc sống. Sự thải
bỏ các thực phẩm thừa và các loại chất thải khác tại các thị trấn, đường phố, trục giao
thông, khu đất trống dẫn đến môi trường thuận lợi cho sự sinh sản và phát triển của
các loài gặm nhấm như chuột. Các loài gặm nhấm là điểm tựa cho các sinh vật ký
sinh như là bọ chét. Chúng mang các mầm bệnh gây nên bệnh dịch hạch. Do không
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

3

nay.
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

4
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
2.1.3. Ảnh hưởng của chất thải rắn đến môi trường sinh thái
Các hiện tượng liên quan đến sinh thái như ô nhiễm nước và không khí, cũng
liên quan đến việc quản lý chất thải rắn không hợp lý. Ví dụ, nước rò rỉ từ các bãi
chôn lấp không hợp vệ sinh gây ô nhiễm nước mặt và nước ngầm. Trong khu vực
khai thác mỏ sự rò rỉ từ nơi thải bỏ các chất thải có thể chứa các độc tố như đồng,
arsenic, hoặc là nước cấp bị ô nhiễm với các hợp chất muối Ca và mg. Mặc dù thiên
nhiên có khả năng pha loãng, phân tán, phân huỷ, hấp phụ để làm giảm tác động của
sự phát thải vào trong khí quyển, trong nước, và trong đất. Sự mất cân bằng sinh thái
xuất hiện khi khả năng đồng hoá của thiên nhhiên vượt mức giới hạn cho phép.
Trong khu vực có mật độ dân số cao, sự thải bỏ các chất thải gây nên nhiều
vấn đề bất lợi về môi trường. Lượng rác thay đổi từng nơi theo từng khu vực.
Ví dụ như sự thay đổi về số lượng rác thải ở khu vực thành thị và nông thôn.
Tại Việt Nam ước tính trung bình vao thoi diem 2007 một người dân ở các thành phố
phát thải từ 0,9 đến 1,2 Kg rác/ngày, và người dân ở các đô thị nhỏ và nông thôn
phát thải từ 0,5 đến 0,65 Kg rác/ngày. Tổng lượng chất thải sinh hoạt thải hồi vào
môi trường được ước tính là khoảng 8 triệu tấn/năm.(Theo bài viết phế thải gia cư ở
Việt Nam của TS. Mai Ánh Tuyết, nguồn www.khoahoc.net)
2.1.4. Hệ thống quản lý chất thải rắn
2.1.4.1. Quản lý chất thải rắn đô thị
Hệ thống quản lý chất thải rắn đô thị có thể xem như là một bộ phận chuyên
môn liên quan đến sự phát sinh, lưu giữ và phân chia tại nguồn; thu gom, phân chia,
chế biến và biến đổi; trung chuyển và vận chuyển; tiêu hủy chất thải rắn một cách
hợp lý dựa trên nguyên tắc cơ bản là sức khoẻ cộng đồng, kinh tế, kỹ thuật, bảo tồn,
cảnh quan, các vấn đề môi trường, và liên quan đến cả thái độ cộng đồng.

Thu gom
Trung chuyển và
vận chuyển
Phân chia, chế biến,
và chuyển đổi CTR
Tiêu hủy
Hình 2.1: Sơ đồ mối liên hệ giữa các thành phần trong hệ thống quản lý CTR
6
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
bảo dưỡng các phương tiện. Các tiêu chuẩn này củng bao gồm các quy định về giảm
thiểu và tái chế chất thải.
b/. Các loại giấy phép
Các loại giấy phép được cấp cho các loại phương tiện sử dụng trong chất thải
rắn được phê duyệt để đảm bảo công tác tiêu hủy chất thải rắn được an toàn. Các
giấy phép địa điểm chỉ có thể được cấp, nếu như giấy phép quy hoạch cần có đối với
địa điểm này đã có hiệu lực. Chúng có thể phải tuân theo các điều kiện do các cơ
quan quản lý chất thải rắn quy định và có thể bao gồm các hạng mục như: thời hạn
của giấy phép; sự giám sát bởi người giữ giấy phép; loại và số lượng chất thải, các
phương pháp giải quyết chất thải; sự ghi lại thông tin; các biện pháp đề phòng cần
có; những giờ thích hợp cho việc giải quyết chất thải; và các công việc cần phải hoàn
thành trước khi các hoạt động được phép bắt đầu, hoặc trong khi các hoạt động đó
tiếp diễn.
c/. Các công cụ kinh tế
- Các lệ phí: Có 3 loại phí được áp dụng cho việc thu gom và đổ bỏ chất thải
rắn: phí người dùng, phí đổ bỏ và phí sản phẩm.
- Các khoản trợ cấp: Các khoản trợ cấp được cung cấp cho các cơ quan và
khu vực tư nhân tham gia vào các lĩnh vực quản lý chất thải rắn
- Các hệ thống ký quỹ - hoàn trả: các hệ thống ký quỹ - hoàn trả biểu hiện
mối quan hệ giữa thuế và trợ cấp. Các loại thuế, phí, lệ phí đặc biệt đối với các khách

tế phải tự chịu trách nhiệm trong việc xử lý các chất thải do chính cơ sở đó thải ra,
trong khi Chính phủ chỉ đóng vai trò là người xây dựng, thực thi và cưỡng chế thi
hành các quy định/văn bản quy phạm pháp luật liên quan, song trên thực tế Việt Nam
chưa thực sự triển khai theo mô hình này. Chính vì thế, hoạt động của các công ty
môi trường liên quan đến việc xử lý chất thải sinh hoạt là chính do có quá ít thông tin
về thực tiễn và kinh nghiệm xử lý các loại chất thải khác.
2.2. ĐẶC TRƯNG CỦA CHẤT THẢI RẮN
2.2.1. Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn
Nguồn gốc phát sinh, thành phần và tốc độ phát sinh của CTR là các cơ sở
quan trọng để thiết kế, lựa chọn công nghệ xử lý và đề xuất các chương trình quản lý
CTR thích hợp.
Có nhiều cách phân loại nguồn gốc phát sinh CTR khác nhau nhưng phân loại
theo cách thông thường nhất là:
- Từ các khu dân cư (chất thải sinh hoạt);
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

8
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
- Từ các trung tâm thương mại; các công sở, trường học, công trình công cộng
- Từ các hoạt động xây dựng: xây dựng và phá hủy các công trình xây dựng
- Từ các nhà máy xử lý chất thải
- Các hoạt động công nghiệp; nông nghiệp
Chất thải rắn phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, căn cứ vào cách phân loại trên ta
có bảng 2.1 sau:
Bảng 2.1. Nguồn gốc các loại chất thải
Nguồn phát sinh Nơi phát sinh Các dạng chất thải rắn
Khu dân cư Hộ gia đình, biệt thự,
chung cư.
Thực phẩm dư thừa, giấy,

đô thị
Nhà máy xử lý nước cấp,
nước thải và các quá trình
xử lý chất thải công
nghiệp khác.
Bùn, tro
Công nghiệp Công nghiệp xây dựng,
chế tạo, công nghiệp
nặng, nhẹ, lọc dầu, hoá
chất, nhiệt điện.
Chất thải do quá trình chế
biến công nghiệp, phế
liệu, và các rác thải sinh
hoạt.
Nông nghiệp Đồng cỏ, đồng ruộng,
vườn cây ăn quả, nông
trại.
Thực phẩm bị thối rửa,
sản phẩm nông nghiệp
thừa, rác, chất độc hại.
Nguồn : Integrated Solid Waste Management, McGRAW-HILL 1993
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

9
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
2.2.2. Thành phần chất thải rắn
2.2.2.1. Thành phần chất thải rắn
Thành phần của CTR biểu hiện sự đóng góp và phân phối của các phần riêng
biệt mà từ đó tạo nên dòng chất thải, thông thường được tính bằng phần trăm theo khối

3 Nhôm 1 - 5 1 - 5 0 - 1
4 Kim loại khác 1 - 4
5 Bụi, tro 1 – 40 1 – 30 1 - 10
Nguồn : Integrated Solid Waste Management, McGRAW-HILL 1993
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

10
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
Nhìn vào bảng số liệu 2.2 ta có nhận xét: thực phẩm thừa chiếm tỉ lệ phần
trăm trọng lượng rất cao tại các nước có thu nhập thấp. Điều này có thể do các loại
rau quả, thức ăn không được sơ chế trước khi đưa vào sử dụng.
Các thành phần chất thải rắn tái sinh, tái chế
- Lon nhôm
- Giấy và carton: Giấy báo; thùng carton hỏng; giấy chất lượng cao; giấy loại hỗn
hợp
- Nhựa: Chai nước giải khát, Chai sữa, bình đựng xà phòng, túi xách, bao bì
nylon các phế phẩm làm từ nhựa.
Ngoài ra còn có các chất thải khác là: Thủy tinh; sắt thép; kim loại màu; cao su
cũng cần tái chế sử dụng lại vì lợi ích kinh tế cũng như bảo vệ môi trường.
Sự thay đổi thành phần chất thải rắn trong tương lai:
Nghiên cứu sự thay đổi thành phần CTR trong tương lai có ý nghĩa rất quan
trọng trong việc hoạch định kế hoạch quản lý CTR, đồng thời nó cũng quyết định các
qui định, dự án và chương trình quản lý cho các cơ quan quản lý (như là sự thay đổi
các thiết bị chuyên dùng).
Bốn thành phần có xu hướng thay đổi lớn là:
- Thực phẩm thừa
- Giấy và carton
- Rác vườn
- Nhựa dẻo (plastic).

trạng thái như: xốp, chứa trong các thùng chứa container, không nén, nén,… nên khi
báo cáo giá trị khối lượng riêng phải chú thích trạng thái của các mẫu rác một cách
rõ ràng. Dữ liệu khối lượng riêng rất cần thiết được sử dụng để ước lượng tổng khối
lượng và thể tích rác cần phải quản lý.
Khối lượng riêng thay đổi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Vị trí địa lý, mùa
trong năm, thời gian lưu giữ chất thải.
b/. Độ ẩm: Độ ẩm của chất thải rắn được biểu diễn bằng 2 phương pháp:
Phương pháp khối lượng ướt và phương pháp khối lượng khô.
- Phương pháp khối lượng ướt độ ẩm trong một mẫu được thể hiện như là
phần trăm khối lượng ướt của vật liệu.
- Phương pháp khối lượng khô độ ẩm trong một mẫu được thể hiện như phần
trăm khối lượng khô vật liệu.
Phương pháp khối lượng ướt được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực quản lý
chất thải rắn bởi vì phương pháp có thể lấy mẫu trực tiếp ngoài thực địa.
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

12
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
Độ ẩm theo phương pháp khối lượng ướt được tính như sau:
M = ( w – d )/ w x 100
Trong đó: M là độ ẩm, %
W là khối lượng mẫu lúc lấy tại hiên trường, kg (g)
D làkhối lượng mẫu lấy sau khi sấy khô ở 105
o
C, kg (g)
Bảng 2.3. Thành phần vật lý trong rác thải đô thị
STT Thành phần Phần trăm khối lượng Độ ẩm (%)
A Chất hữu cơ
1 Thực phẩm thừa 9,0 70

Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
thành nước rò rỉ. Khả năng giữ nước thực tế thay đổi phụ thuộc vào áp lực nén và
trạng thái phân huỷ của chất thải. Khả năng giữ nước của hỗn hợp chất thải rắn
(không nén) từ các khu dân cư và thương mại dao động trong khoảng 50-60%.
e/. Độ thấm (tính thấm) của chất thải đã được nén
Tính dẫn nước của chất thải đã được nén là một tính chất vật lý quan trọng, nó
sẽ chi phối và điều khiển sự di chuyển của các chất lỏng (nước rò rỉ, nuớc ngầm,
nước thấm) và các khí bên trong bãi rác. Hệ số thấm được tính như sau:
K = Cd
2

µ
γ
= k
µ
γ
Trong đó: K: hệ số thấm
C: hằng số không thứ nguyên
d: kích thước trung bình của các lỗ rỗng trong rác
γ: khối lượng riêng của nước
µ: độ nhớt vận động của nước
k: độ thấm riêng
Số hạng Cd
2
được biết như độ thấm riêng. Độ thấm riêng k = Cd
2
phụ thuộc
chủ yếu vào tính chất của chất thải rắn bao gồm: sự phân bố kích thước các lỗ rỗng,
bề mặt riêng, tính góc cạnh, độ rỗng. Giá trị điển hình cho độ thấm riêng đối với chất
thải rắn được nén trong bãi rác nằm trong khoảng 10

Phân tích sơ bộ đối với các thành phần có thể cháy được trong CTR bao gồm
các thí nghiệm sau:
 Độ ẩm (lượng nước mất đi sau khi sấy ở 105
o
C trong 1 giờ)
 Chất dễ cháy bay hơi ( khối lượng mất đi thêm vào khi đem mẫu chất thải
rắn đã sấy ở 105
o
C trong 1 giờ đốt cháy ở nhiệt độ 950
o
C trong lò nung kín)
 Carbon cố định ( phần vật liệu còn lại dễ cháy sau khi loại bỏ các chất bay
hơi)
 Tro (khối lượng còn lại sau khi đốt cháy ở lò hở)
b/. Điểm nóng chảy của tro
Điểm nóng chảy của tro được định nghĩa là nhiệt độ đốt cháy chất thải để ro
sẽ hình thành một khối chất rắn (gọi là clinker) do sự nấy chảy và kết tụ. Nhiệt độ
nóng chảy để hình thành clinker từ chất thải rắn trong khoảng 2000 ÷ 2200
o
F (1100 ÷
1200
o
C).
c/. Phân tích cuối cùng các thành phần tạo thành chất thải rắn
Phân tích cuối cùng các thành phần chất thải chủ yếu xác định phần trăm khối
lượng của các nguyên tố C,H.O.N.S, và tro.
Giá trị phân tích cuối cùng các thành phần có trong rác thải đô thị được trình
bày ở bảng 2.4 như sau:
Bảng 2.4. Giá trị phân tích cuối cùng các thành phần có trong rác thải đô thị
Phần trăm khối lượng tính theo chất khô

Do khó khăn trong việc trang bị lò chưng cất qui mô lớn, nên hầu hết các số
liệu về nhiệt trị của các thành phần hữu cơ trong chất thải rắn đô thị đều dựa trên kết
quả thí nghiệm sử dụng bình đo nhiệt trị trong phòng thí nghiệm.
Xác định nhiệt trị của chất thải (H):
Tính giá trị gần đúng bằng công thức Dulông cải tiến:
H = 145C + 610 (H
2
– 1/8 O
2
) + 40S + 10N (Btu/lb)
Trong đó: C: % khối lượng của carbon
H: % khối lượng của hydro
O
2
: % khối lượng của oxy
S: % khối lượng của Sulfua
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

16
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
N: % khối lượng của N
Bảng 2.5. Giá trị nhiệt trị và tổng nhiệt trị trong thành phần rác thải đô thị
Thành phần Phần trăm khối
lượng
Nhiệt trị Btu/lb
Tổng nhiệt trị
Btu
Chất hữu cơ
Thực phẩm thừa 9,0 2.000 18.000

 Lignin: một polymer chứa các vòng thơm với nhóm methoxyl (-OCH
3
)
 Lignocelluloza: hợp chất do lignin và celluloza kết hợp với nhau
 Protein: chất tạo thành từ sự kết hợp chuỗi các amino acid
Khả năng phân hủy sinh học của các thành phần hữu cơ trong CTR
BF = 0,83 – 0,028LC
Trong đó: BF : tỉ lệ phân hủy sinh học tính theo VS.
0,83 và 0,028 là hằng số thực nghiệm.
LC: hàm lượng lignin của VS biểu diễn bằng % khối lượng khô.
Thực tế khả năng phân hủy sinh học được chia thành 2 loại: phân hủy chậm
và phân hủy nhanh
Tính chất quan trọng nhất trong thành phần hữu cơ của phần CTR là hầu hết
các thành phần hữu cơ có thể được chuyển hoá sinh học thành khí, các chất vô cơ và
các chất trơ khác. Sự tạo mùi hôi và phát sinh ruồi cũng liên quan đến tính dễ phân
hủy của các vật liệu hữu cơ trong chất thải rắn đô thị chẳng hạn như rác thực phẩm.
2.2.2.4. Sự biến đổi đặc tính lý, hoá, và sinh học của chất thải rắn
Chất thải rắn có thể biến đổi bằng các phương pháp lý, hoá, và sinh học. Khi
thực hiện qúa trình biến đổi thì mục đích quan trọng nhất là phải có hiệu quả bởi vì
sự biến đổi các đặc tính của CTR có ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch phát triển
chương trình quản lý chất thải rắn tổng hợp.
Bảng 2.6. Các quá trình biến đổi áp dụng trong xử lý chất thải rắn
Quá trình biến
đổi
Phương pháp biến đổi Biến đổi hoặc thay đổi cơ bản
sản phẩm
Lý học
- Tách loại theo
thành phần
- Giảm thể tích

- Hiếu khí compost
- Kỵ khí phâ huỷ
- Kỵ khí compost
Biến đổi sinh học hiếu khí
Biến đổi sinh học kỵ khí
Biến đổi sinh học kỵ khí
Phân compost
CH
4
, CO, SP phân huỷ còn lại
mùn hoặc bùn
CH
4
, CO
2
, rác còn lại
Nguồn: Nguyễn Văn Phước - Giáo trình quản lý và xử lý CTR – ĐH Bách khoa
TP.HCM, 2005)
2.3. NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA CHẤT THẢI RẮN ĐẾN MÔI TRƯỜNG
2.3.1. Tác động của chất thải rắn đối với môi trường nước
Các CTR hữu cơ gốc động thực vật trong môi trường nước sẽ bị phân hủy một
cách nhanh chóng. Phần nổi lên mặt nước sẽ có quá trình khoáng hóa chất hữu cơ để
tạo ra chất khoáng và nước. Phần chìm trong nước sẽ có quá trình phân giải yếm khí
để tạo ra các hợp chất trung gian và sau đó là những sản phẩm cuối cùng CH
4
, H
2
S,
H
2

2
O, CO
2
, gây ô nhiễm môi trường. Với một lượng
vừa phải thì khả năng tự làm sạch của đất sẽ làm các chất từ rác không trở thành ô
nhiễm. Nhưng với lượng rác quá lớn thì môi trường đất sẽ trở nên quá tải và bị ô
nhiễm. Ô nhiễm này sẽ cùng với ô nhiễm kim loại nặng, chất độc hại theo nước trong
đất chảy xuống mạch nước ngầm, làm ô nhiễm nước ngầm.
Đối với rác khó phân hủy (nhựa, cao su,…) nếu không có giải pháp xử lý hợp
lý (tái chế sử dụng lại) sẽ là nguy cơ gây thoái hóa và giảm độ phì của đất. Ảnh
hưởng quan trọng nhất đối với đất là việc tích tụ các chất chứa kim loại nặng, các
chất khó phân hủy trong đất sẽ ảnh hưởng đến tính chất đất sau này.
2.3.3. Tác động của chất thải rắn đối với môi trường không khí
Các CTR bị phân huỷ thành một số chất bay hơi có mùi gây ô nhiễm không
khí. Từ các đống rác nhất là loại rác thực phẩm, nông phẩm không được xử lý kịp
thời và đúng kỹ thuật sẽ bốc mùi hôi thối.
Quá trình phân huỷ vi sinh các hợp chất hữu cơ, quá trình thối rữa xác động
thực vật trong đó có chứa các hợp chất gốc Sunfat dẫn đến các hợp chất có mùi hôi
đặc trưng như các chất Methyl Mercaptan và Axit amino butiric.
Thành phần khí thải chủ yếu được tìm thấy ở các bãi chôn lấp rác đước thể
hiện ở bảng sau:
Bảng 2.7. Thành phần một số chất khí cơ bản trong khí thải bãi rác
Thành phần % Thể tích
CH
4
45 – 60
C0
2
40 – 60
N

% trung bình theo thể tích
N
2
C0
2
CH
4
0 – 3 5,2 88 5
3 – 6 3,8 76 21
6 – 12 0,4 65 29
12 – 18 1,1 52 40
18 – 24 0,4 53 47
24 – 30 0,2 52 48
30 – 36 1,3 46 51
36 – 42 0,9 50 47
42 - 48 0,4 51 48
Nguồn: Handbook of Solid waste Management, 1994
Qua bảng trên ta thấy trong 3 tháng đầu tiên nồng độ C0
2
khá cao và là cao
nhất trong 3 khí trên. Khí CH
4
được hình thành trong điều kiện phân hủy kỵ khí, tăng
nhanh từ tháng 6 trở đi và đạt cực đại từ tháng 30 – 36. Do vậy, đối với các bãi chôn
lấp có quy mô lớn cần kiểm tra nồng độ khí CH
4
để phòng ngừa khả năng gây cháy
nổ.
2.3.4. Tác hại đến sức khỏe cộng đồng
Từ việc thải các chất thải hữu cơ, xác chết động vật, qua những trung gian

huy hiệu quả kinh tế.
Mục đích của các phương pháp xử lý chất thải rắn là:
- Nâng cao hiệu quả quản lý CTR, bảo đảm an toàn vệ sinh môi trường
- Thu hồi vật liệu để tái sử dụng, tái chế
- Thu hồi năng lượng từ rác cũng như các sản phẩm chuyển đổi
2.4.2. Các phương pháp xử lý chất thải rắn
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

22
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
- Phương pháp cơ học bao gồm: Tách kim loại, thuỷ tinh; nhựa ra khỏi chất
thải; sơ chế, đốt chất thải không có thu hồi nhiệt; lọc tạo rắn đối với các chất thải bán
lỏng.
- Phương pháp cơ-lý: phân loại vật liệu; thuỷ phân; sử dụng chất thải như
nhiên liệu; đúc ép các chất thải, sử dụng làm vật liệu xây dựng.
- Phương pháp sinh học: chế biến ủ sinh học; mêtan hoá trong các bể thu hồi
sinh học.
Các phương pháp xử lý chất thải có thể khái quát theo sơ đồ hình 2.2 sau đây
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh

23
Thu gom chất thải
Vận chuyển chất thải
Xử lý chất thải
Thiêu đốt Ủ sinh học làm
Compost
Cácphương pháp
khác
Tiêu hủy tại bãi

Trộn
Lên men
Ủ chín
Sàng
Tinh chế
Trộn phụ gia N.P.K
Vê viên
Đóng bao
Cung cấp độ
ẩm
Thổi khí
cưỡng bức
Phân tươi
Bể chứa
Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường dự án bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt huyện
Gò Quao, tỉnh Kiên GiangHình 2.3: Quy trình công nghệ ủ sinh học quy mô công nghiệp
b. Phương pháp thiêu đốt
Xử lý chất thải bằng phương pháp thiêu đốt có thể làm giảm tới mức tối thiểu
chất thải cho khâu xử lý cuối cùng. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến sẽ mang lại
nhiều ý nghĩa đối với môi trường, song đây là phương pháp xử lý tốn kém nhất so
với phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh, chi phí để đốt 1 tấn rác cao hơn khoảng 10
lần.
Công nghệ đốt rác thường được sử dụng ở các nước phát triển vì phải có nền
kinh tế đủ mạnh để bao cấp cho việc thu đốt rác thải sinh hoạt như là một dịch vụ
phúc lợi xã hội của toàn dân. Tuy nhiên, việc thu đốt rác sinh hoạt bao gồm nhiều
SVTH: Phạm Tiến Dũng GVHD: TS. Trương Thanh Cảnh