Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A. Đặt vấn đề
Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ của lực lợng
sản xuất là quy luật cơ bản của xã hội. ở đây, các hình thức sở hữu vừa do
trình độ lực lợng sản xuất quy định, vừa là nhân tố thúc đẩy lực lợng sản
xuất phát triển. Vì thế, việc nhận thức và vận dụng quan hệ giữa sự phát
triển lực lợng sản xuất với đa dạng hoá các hình thức sở hữu để xây dựng đất
nớc, đặc biệt là trong giai đoạn cả nớc bớc vào thời kỳ công nghiệp hoá,
hiện đại hoá theo định hớng xã hội chủ nghĩa là vấn đề có ý nghĩa quan
trọng, là cơ sở cho việc hoạch định các chủ trơng chính sách kinh tế của
Đảng.
Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nhiều nớc trên thế giới đã chỉ ra
rằng trong điều kiện lực lợng sản xuất thấp, không đều về trình độ thì quan
hệ sản xuất tất yếu phải đa dạng nhiều loại hình, đi ngợc với xu hớng đó là
cản trở phát triển của sản xuất.
ở Việt nam,vào thời kỳ đất nớc cha đổi mới, quá trình nhận thức và
vận dụng mối quan hệ giữa lực lợng sản xuất với quan hệ sản xuất nói chung
và các hình thức sở hữu nói riêng đã có những sai lầm thiếu sót vi phạm quy
luật khách quan làm cho các lực lợng sản xuất bị kìm hãm, không khơi dậy
đợc tiềm năng của lực lợng sản xuất, nền kinh tế ngày càng đi xuống, tiêu
cực phát sinh nhiều, lòng dân không yên, các thế lực thù địch có cơ hội để
công kích. Đất nớc sau ngày đổi mới, đặc biệt trong 10 năm trở lại đây, việc
đổi mới gắn liền với sự thay đổi quan hệ sản xuất nói chung và đa dạng hoá
các hình thức sở hữu nói riêng với sự phát triển lực lợng sản xuất, tạo những
điều kiện quan trọng để đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nớc.Với suy nghĩ trên, tôi chọn đề tài Mối quan hệ biện chứng giữa
phát triển lực lợng sản xuất với đa dạng hoá các hình thức sở hữu ở Việt
nam.

1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Ngày nay, cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật và công nghệ hiện đại đã
tạo ra bớc nhảy vọt lớn trong lực lợng sản xuất. Thực chất của cuộc cách
mạng đó là mở ra một kỷ nguyên mới của sản xuất tự động hoá, phơng pháp
công nghệ mới đem lại những hiệu quả cao trong sản xuất, dẫn đến đa dạng
hoá các hình thức sản xuất tức là đa dạng hoá các hình thức sở hữu.
I.2. Tác động ngợc lại của các hình thức sở hữu đối với lực
lợng sản xuất.
Tuy phụ thuộc vào lực lợng sản xuất , chịu sự quyết định của lực lợng
sản xuất, nhng các quan hệ sản xuất nói chung và các hình thức sở hữu nói
riêng có sự tác động tích cực trở lại đối với lực lợng sản xuất.
Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa ngời với ngời trong quá trình sản xuất
vật chất. Nó biểu hiện ở quan hệ sở hữu về t liệu sản xuất, quan hệ trong tổ
chức, quản lý và trao đổi hoạt động với nhau, quan hệ về phân phối sản
phẩm. Trong đó, quan hệ sở hữu về t liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định đối
với các quan hệ sản xuất khác. Nó quyết định bản chất của quan hệ sản
xuất, mục đích của sản xuất, hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh, phơng
thức quản lý, chi phối việc phân phối kết quả sản xuất, quyết định cơ cấu
giai cấp xã hội . Giai cấp nào nắm quyền sở hữu những t liệu sản xuất chủ
yếu thì giai cấp đó nắm quyền thống trị xã hội, nắm quyền chi phối tổng sản
phẩm xã hội.
Khi các hình thức sở hữu mà phù hợp thì nó tạo ra gắn bó ngời lao động
với công cụ và đối tợng lao động, đẩy mạnh khai thác các nguồn lực, phát
triển sản xuất, thúc đẩy quá trình phân công lao động xã hội , thúc đẩy lực
lợng sản xuất phát triển .
Trong thực tiễn lịch sử cho thấy, thông thờng do sự phát triển của lực l-
ợng sản xuất, một hình thức sở hữu nào đó từ chỗ phù hợp với lực lợng sản
xuất, dần dần trở nên lỗi thời, lạc hậu, kìm hãm lực lợng sản xuất phát triển
nên đòi hỏi phải thay thế bằng hình thức sở hữu mới cho phù hợp với trình
độ của lực lợng sản xuất. Mặt khác ngợc lại : Lực lợng sản xuất bị kìm

ợng sản xuất với đa dạng hoá các hình thức sở hữu ở Việt
nam.
II .1. Đa dạng hoá các hình thức sở hữu là sự vận dụng
sáng tạo quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và
trình độ của lực lợng sản xuất .
Trong giai đoạn chuyển sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở
nớc ta, để tạo ra sự tự do kinh tế và hình thành nhiều nhà kinh doanh giỏi,
thích ứng với cơ chế thị trờng, Đảng và nhà nớc ta đã chủ trơng đa dạng hoá
các hình thức sở hữu về t liệu sản xuất. Sự tồn tại của chế độ sở hữu về t liệu
sản xuất với nhiều hình thức sở hữu khác nhau là một tất yếu khách quan,
do trình độ phát triển của lực lợng sản xuất xã hội quyết định. Chính vì vậy,
chính sách phát triển nền kinh tế hàng hoá với nhiều hình thức sở hữu tạo
thành nền kinh tế nhiều thành phần với các loại doanh nghiệp đa dạng là
chiến lợc đổi mới và phát triển kinh tế lâu dài.
+ Đổi mới kinh tế nhà nớc :
Khu vực kinh tế nhà nớc chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế,
đảm nhận các khâu then chốt và các lĩnh vực trọng yếu, nhất là trong công
nghiệp, cơ sở hạ tầng và tài chính tín dụng ( Văn kiện đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ VIII. Tr 158).
Kinh tế nhà nớc bao gồm các doanh nghiệp nhà nớc các tài sản thuộc
sở hữu nhà nớc ( đất đai, hầm mỏ, ngân sách, các nguồn dự trữ ...) và phần
vốn góp vào các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác.
Theo chủ trơng của Đại hội VIII, kinh tế nhà nớc cần tập trung vào
những ngành, những lĩnh vực trọng yếu nh : Kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội,
hệ thống tài chính ngân hàng bảo hiểm; những cơ sở sản xuất và thơng mại,
dịch vụ quan trọng; doanh nghiệp phục vụ an ninh- quốc phòng. Nói chung
là những doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn, công nghệ tiến bộ, kinh doanh
có hiệu quả, tạo nguồn thu lớn cho ngân sách.
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

6