!"#"$
%&!"#"$ '(")*+,-"$
.%&!"#"$
1. Lớp vỏ
/01#"1231,%electron423"$. '+,-5,5"267
8%9!&9:7;<=+,-"$2,%"$>!"*"?,%7
1
5
@A*AB
CD
7*BB2E8F428 .
G3"(5,5"2678%7C*H
CA
,I
GJ,%23"(K!"*8L8M2-,%23"("+
2. Hạt nhân
N#""$01#"&"8%E"
Proton O"J23"(2P723"(5,5"-Q!"?,%7
R*H
CA
,I
8M&"8%5,5"S11T"23"("+*JQ!- GU"M
"3*"V),!23"("+,%12E8F*23"(5,5",%C8%23
"(W&",%R
Nơtron N#"E"I123*J+,-9!&9:7+,-&"8%
7
1
&
@1
@A*AB× 10
−31
1
5
≈*B=A× 10
−3
28
C*HY
CA
O" &
1
&
@*HXYH× 10
−27
1
&
≈128
R*HY
CA
E"
1
@*HXB× 10
−27
1
≈128
2. Số khối
bi+#"&"4(3,%l.8%"bi+#"#"E"4(3,%."#",%
số khối#"2J4(3,%[.
[@lR
j(Qk#""$,JX&"8%<E"*8Mi++#"
"$,,%XR<@DB
3. Khối lượng nguyên tử
'+,-"$7"b+,-&"*E"8%5,5"J"
"$ 8L+,-5,5"!"Ki8)+,-&"8%E"
+,-"$7+,-&"8%E""#"
"$
j(QkN#""$I1JD&"8%=E"*9V#"JD
5,5" 2F+,-"$I1
'+,-"$I17+,-D&"8%=E" '+
,-1f&"8%1fE"9!&9:728 jM+,-"$I17
YX28
8M*#""!"Ki8)W"$,#"M&"^2J"%T
+,-"$
."+
1. Định nghĩa
Tất cả các nguyên tử có cùng điện tích hạt nhân đều thuộc cùng một nguyên tố hoá học.
8M*"$S1T""+JSi+&"8%Si+
5,5"
j(Qk!"W"$JS23"(#",%XR26"T"+,
"$"+,26JX&"8%X5,5"
2Z*"2pZ"AY"+"n8%WX"+"#4"bi+
WA"+. "+"#2-&"3"!"G!"!"L
E%"8h"k1%2-26Z"&]"(31
(!"1T""+,%"(!""!"W"$"+2J
2. Số hiệu nguyên tử
208F"#4W.
]6208FJ?QkV""83i$Qku,-#""$
208F 24,%2E"5.208F 4,%YDB.
208FS1T""+J"(!"+
G+8)"+2*"Z"208F
Khối lượng nguyên tử trung bình của các nguyên tố hoá học.
jLZ""+,%f-&6208F+,-"$
"+2J,%+,-"$"Lf-&208FJU2Z":,3&
"u11f208F
D jK"$
.nU2T5,5"""$
vP2"75,5"U2T9V#""$"5e
Vw2#L"]QkVw2#%"U2T9Vgq""C
1s%""$xEyEzCc4x"5zQCc.
gsxEyEzCc2pJW^!",)2Zin&""U,("Z"
!"#"$*J"KI222UW
"(1"(!""$
j6i*I"L?6%"
Z"7U2T5,5"""$I"51T"Vw
2#92F
d,5",%1T"&"$123*,#U2T!"4"+2T
%L1;i."8n9V#""#"%1T"21
15,5" gM"2T23"(211%I26*8nJ
1M"2T23"(,)!"8n"2JWuJ1q"5,5",%,)!" "
8n%,%obitan nguyên tử.
t#""$2I*5,5"J"UJ1q"o&E"8SV#"
"#"%2115,5"*1M"2T23"(2115,5"2J,)!"^
+8%Q#"&k"T8%2q2U11f&,)&5,5"
O,)&iJ"JQ#L
"$2 d,5"
U2T!"
"8n9V
#""#"%1T"21
15,5"
•"i •"&
O,)&&JD"JQ#Li+<b
O,)&QJB"8%&,)&zJX" •"Q8%"zJQ#&?"#&E
gf":?"+2Y5,5"
'1T""2pJ2Y5,5"*"J75,5"2pghép đôi.5,5"€&
2I"I"18%83"#"%,Z"
'1T"":J5,5"*"2J,%5,5"2T" 2i+"
-&*:J5,5"2T"1)"18%"#"%,Z"
+5,5""+2"1T"&,)&*1T",)&
ai+5,5""+2"1T""*"J"Uii+5,5""+2"1f&,)&8%
1f,)&
CO,)&iJ"J"+2Y5,5"
O,)&&JD"J"+2H5,5"
O,)&QJ"+25,5"8%&,)&zJ=5,5"
Cv)&"?J&,)&iJ"+2Y5,5"
v)&"?YJ&,)&i8%&,)&&J"+2<5,5"
v)&"?DJ&,)&i*&*Q*J"+2<5,5"
a2Ji,)&"?=J"+2DY5,5"8 8
gT",)&2p?2i+5,5""+22-,%,)&5,5"p%
5.+5,5""+2",)&8%&,)&4"a@2Z@D.
C"$,"l@D*JD5,5" N5,5"2Z1&1?i8L&1?i
:M"+2Y5,5"5,5""?DZ1&1?Yi
8M"$,"JY,)&5,5"*,)&'01Y5,5"8%,)&v*5,5"8 8
Cấu hình electron
g+UQin&+5,5""5,)&8%&,)&*"QS!L5,5"
"5i
Cv)&5,5"2-7ei+
CO,)&2-7e"i*&*Q
C+5,5"2-7i+^&("&We:&,)&*&,)&
IJ5,5"I
j(Qk
!5,5""$
N*
Y
N5*
D
v*
D
[,2-i
Ni
Y
N5i
Y
D
"J"UQn22-e"(!""U"+2J
= N3"+"%"+
."oio&9Z&
C"+2-9Z&"56"u23"(#"
C"+JSi+,)&5,5"""$2-9Z&"%1T"%
C"+Ji+5,5"%S72-9Z"%1T"T"
gT"W"+2-io&9Z&"2-,%3"+""+
4W"%.
b) cW"%
A - Số thứ tự
Trong bảng tuần hoàn, số thứ tự của mỗi nguyên tố bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó.
GJh(,%23"(#"*,%i+&"8%i+5,5"""$"+
2J
Ví dụ„Z1IAY"3"+"%*8Mi+3"$,%AY*23
"(#",%AYR"#"JAY&"8%,)&8K"$JAY5,5"
B - Chu kì
cW"%4Q#Wo.01%*?8)7 chu kì L*Y*D8%X
4L22.01% L],#01Y% L01e"+
1%"$PJSsố lớp electron +"?"nL42i+"a2ZX.7
i+,)&5,5"
Chu kì 1
/01Y"+,%24l@.8%5,4l@Y.
"$"+%:J1T",)&5,5",)&'
Chu kì 2
/01<"+o"2"a,"4l@D.8%"MS,%54l@.
"$"+%JY,)&5,5",)&'401Y5,5".8%,)&v +
5,5",)&v"uQ"a2Z<l"u"aD2Z v)&5,5"%S2#"")
Z"P68e^"$"+5
l D = B H X < A
'(3"+ v c5 c • … 5
i+"?"nJ1. 8Mnhóm gồm các nguyên tố có hoá trị cao nhất đối với oxi bằng
nhau (và bằng số thứ tự của nhóm).
2. Phân nhóm
gfJ1,#"%&J1&J1(8%&J1&k
Phân nhóm chính01"+"TWLK8%L,)
Phân nhóm phụ:01"+"TL,)
j(QkJ1j01&J1&J1(,%&J1,5*&J1
&k,%&J11
"$"+"S1T"&J1Ji+5,5"%S7*
Q2JJ"(!"uW+
Nguyên tử của các nguyên tố thuộc phân nhóm chính có số electron lớp ngoài cùng bằng số
thứ tự của nhóm.
D - Giới thiệu một vài phân nhóm chính
1. Phân nhóm chính nhóm VIII
]2-,%nhóm khí hiếm*01"+i
l '(3 d,5",)&%S
Y N5, N5 i
Y
5 5 CYi
Y
Y&
H
< [ [ CDi
Y
D&
H
DH '&" ' C=i
Y
=&
H
•*
Y
•8 8
CQk1#8))^3"2T""#"%28%29"611#•N*
'•N8 8
CQk8)&1"#"%1+,*'
Y
3. Phân nhóm chính nhóm VII.
]2-,%nhóm halogen*01"+i
l '(3 d,5",)&%S
A …, … CYi
Y
Y&
B
X , , CDi
Y
D&
B
DB c1 c C=i
Y
=&
B
BD " CBi
Y
B&
B
"$"+,5JXelectron lớp ngoài cùng 8)"$
(Z1!""W"%"L"$,5]€15,5" jL
8M*"&W?*,5J)""15,5"2U2#"")!
23"(#""uQ(,%inZ2b"%"(!"
"+
GJ,%TQ2F,M""%g525,5&
vZ"
vZ"T"F
.n"#"%,Z"T"F
A - Vì sao các nguyên tử lại liên kết với nhau ?
"Z"7""n"$(Z126"0"#^"#""nQ]
"$"+2*,8 8 ,#,Z"8)"#"%&"$
^Q`8M8L"$(Z1J,)&5,5"%S68e4Y5,5"2+
8)5,*<5,5"2+8)(Z1. "$2:J5,5",)&%S*
!"P%I67!"P5,5"5,,%(Z1J!"
"$,JX5,5"%S*I67!"P5,5"(Z15
J!"
Vì vậy các nguyên tử liên kết với nhau để đạt tới cấu trúc electron của khí hiếm bền hơn cấu
trúc electron của từng nguyên tử đứng riêng rẽ.
B - Các nguyên tử liên kết với nhau như thế nào ?
n"#"%q&5,5"
Phân tử hiđro
gf"$2J1T"5,5" GJ,%5,5"i g5,5"i4"i.JQ#L
'"$2,#*#""$%P"2115,5"
"$,%121195&8%1T"& ‚in95&211
5,5"2J1%1M"2T23"(1"8ne#""u,*W5,5"26
"J1q""#8n% gf5,5"")2:"T1T""$*"^"%
W"$*"#"%q&5,5"
n95&"iCi
n9!"31T"8nJ1M"2T23"(1,)e#"123QE,%1
"ui?P"1f#"8)15,5"^8S%*,%17,n2†"Efe
#"*e"$,Z"8),Z"2-L"%
‚q&5,5"2-"#"%"T86W"$"&"$21f
,*NC,8 8
Phân tử nitơ
"$"EJB5,5"%S '"#"%&"$"E*1f"$J&D
5,5"2UL"%Dq&5,5"
N"$"E,Z"8)7D,Z"T"F GJ,%liên kết ba.vZ"
6E,Z"2I ‚J,Z"&"$"E!"6*€1#"2T^
3"2T"
J1,#Liên kết cộng hoá trị là liên kết giữa các nguyên tử bằng những cặp electron chung.
.vZ"T"FIJn8%Jn
Liên kết cộng hoá trị không có cực
&"$2E!"N
Y
*,
Y
*•
Y
*
Y
8 8 q&5,5"IF,386&(
% vZ"T"F"&"$",%,Z"T"FIJn4I
&n.
Liên kết cộng hóa trị có cực
v!"-&&"$2,,%18(Qk
&"$N,*"$,J"(&11#E"$2P"q&
5,5"86&(1L1#E "J7"$,J2T1231#E
"$2 GT1232q"Wu"$"&"$P"5,5"86
&(1L
jL,J2T1231#E"&"$N,*&(,J1T"&23""(1*
-,#&(2J1T"&23"(QE
N2,,%1T"&"$Jn1T"2,%n1*1T"2,%nQE
e"$1,#4,)&%SJ*Y*D5,5".26Q5,5"2UZ
2b"%QE
j(Qk'→'
R
R5
g→g
YR
RY5
[,→[,
DR
RD5
QE2-,%" """7"1,#"E?,
4'
R
.*154g
YR
.*I14[,
DR
.*io"4…5
YR
.*io"4…5
DR
.8 8
Ion âm
j(Qkin"#"%,"a"$,
"$,JX&"8%X5,5" '""15,5"*i+5,5""u,,%<
"i+&""8s,%X 8M,%Q23"(1 "$,I
]^Q#"$"%23e1%2pZ2b"%&"$12312J,%
1,
J"UUQV"L"7&E"Li
,ˆJ<5,5"%S+(Z1J!"
N1)2-"#"%123-Q!PP",s8%"#"%&"$
",
GJ,%V"‹
‰
"%,Z" J"UUQV"‹"7iE207
&E"‹&W?i
v!1T"8(Qkin"#"%159"
h"E"n"*2+"15"99W"V"‹i
-&!"2-"#"a2-,%-&!"
j(Qk",*159"8 8
vZ"2-"#"%1,#2U
‰
-&8)&12U
‰
"
2JJinUtY*D5,5",)&%S"$1,#i,)&
%S"$&12U"#123-Q!
jM,Z"2-
‰
"%Q,nP""`23e123"(-Q!
.'Z",M8683"#"%,Z"
&W?*"$Z"-&8)2U"#1f"$,)&
5,5"%S68e+!"P(Z1
Œ"L2JJ"U9W"5
NqL"%eq&5,5""$2J,%,Z"T"F
vZ"T"F2-"#"%ee"$+4,Z"T"F
IJn.qee"$e"+J"(!"gần giống nhau 4,
Z"T"FJn.
Y NqUtY*D5,5""a"$%i"$*Q2J
Z"T"F2-"#^1Tq&5,5"
j(Qk"&"$N
=
"&"$•
Y
•::::•"F9,%Y*"F,%=
= ""U
."U"$
,!""U1E,%18(Qk"$J5,5"%S ""U
1E*1f"$,Z"8)="$,M!"7=q&
5,5" "$%71"=2:1T""?Q326 gf"$
^2:,#,Z"8)="$
"$^"18%="$
^=2:L"?Q326
g#""U1E41f"$
J="$,M!".
vn,Z"T"F!",)*8L8M""U"$2668e*?*J
JW*JE
'1E*"# ,%e""U"$ '1E?!""!"
."U&"$
,!""U)2,%18(Qk""U)2*1f&"$)J=&"$
),M!"71"=2:1T""?Q326 gf&"$)^2:,#J=
&"$,M71^=2:1T""?Q3268%?"Z&"k8M
"U)2 ""U)2*1f&"$),%2E8F!"P
""U)2*&"$,Z"8)7,Z"e&"$ jL,nP"
e&"$ZE6i8),n,Z"T"F8%,nP""`23e
)2QJW*QE {
vZ"e"$1,#"""U,%,Z"1,#4im"E
"L,)&Y. e"(!"2q"1,#"(Qs23*Qs3"*QQ"
1K*€Q%8 8 ,%Q,Z"1,#VZ"2F
vZ"1,#8eo1,#26JJW*JE
B g,
G+8)#"81I"$*&"$*"QS1T"2E8F,-!""(-&
2J,%1,
Mol là lượng chất chứa 6.10
23
hạt vi mô.
'QS2E8F1,&W:•#"81I29€",%"$*&"$
Fi+H
YD
,%i+"$?"YY
"i+2J,%i+[8I2I4[8Q.8%(3,%
8M1,"$7"$
1,&"$7&"$
1,7
.'+,-1,"$
'+,-1,"$1T""+,%+,-1T"1,"$
"+2J
52F`""L+,-1,"$(,%"$11T""+
j(Qkg
N
@;1,4g,%(3+,-1,.
g
@Y;1,
Y.'+,-1,&"$
'+,-1,&"$1T"!",%+,-1T"1,&"$!"2J
52F,M"[8I2I"Le"U"(7([8%(cJ"&W?
S1T"i+&"$*1qQ+,-&"$P 8M*":+h
Z"1T"&"$([q>E1T"&"$(c,
a2J"J
A
B
M
d
M
=
2Jg
[
,%+,-&"$([ g
c
,%+,-&"$(c
j(Qk•9qE2,}
54Y."J
DY
H
Y
A
B
M
d
M
= = =
jM":+92+8)2,%H`,%9qE2H,
j(QkYL1+,-&"$1T"!"(Z"7":+Ji8)"E,%Y
Z(2JqE"EY,"L1T"&"$(2JqE&"$"EY,
Y
X nZ2b"%"(!""+
.(1,#*&1
(1,#,%"(!"1T""+1%"$Jdễ mất electron2U"^"%
QE
"$%Q1!"5,5"*"(1,#"+2J%1#
-,#"(&1,%"(!"1T""+1%"$Jdễ thu electron2U
"^"%1 "$%Q"5,5""L"(&1"+2J%1#
3"+"%"(1,#*&1"+Z2b"5V,M"i
- Trong mỗi chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố yếu
dần, đồng thời tính phi kim tăng dần.
,!LD,%18(Qk
LDo"2"a"+4l@.*1T"1,#2UL x0,,-"2Z154l
@Y.,%1,#1##"2T€1" I14l@D.,%1T"1,#
29"2pJ"(,•"( ,4l@=.,%1T"&1 a&"&4l@B.2Z,~
4l@H.*"(&11#Q ,4l@X.,%1T"&12UL*02Z(Z14l
@<.
Œ,M""2-,q&,#2+8)1L
‚n8%"Z"!"#"$*"J"UW"(V,M"Z2b"(!""i
1T"L*i+,)&5,5""$"+7 '23"(#"
"uQ*inP"#"8)5,5",)&%S"u,,%1(
"$W1Q j(Qk
"+g[,O,
c("$4\.*<H*H*=D*X**=*AA
jLQ3"(#""uQ*("$W1QWuQ1!"5,5"2q
""(1,#W1Q*20"Wu"5,5"2q""(&1
"uQ
c("$1T"i+"+2-UQ
7[9"14\@
C<
1.
Y*
v
*
c5
*B
c
Y*
Y*B
D*
•
D*B
…
=*
*A
g
*Y
[,
*B
*<
O
Y*
Y*B
,
D*
Œ,M"Z2b2T123&S-&8)inZ2b"(1,#*&1"+
"1T"L8%"1T"&J1(1%"2p9€"^"
cW2T123"+P&"Z"2-"1T"&"$-&!"*q&5,5"
,386&(%
j(Qk"&"$N,42T123,,%D*r2,%Y*.*q&5,5",>
86&("$,J2T123,)E,Z""&"$N,,%,Z"T"F
Jn
Z"$,Z"8)J32T123,)4W*XX."Lq&5,5"
"Tt861T""$"J,Z" j(Qk"-&!",*32T1
23,8%",%D*C*A@Y**-&!"",,%-&!"
.N"F"+
Trong một chu kì, 2"a"i&W*"F!"8)9"u,,-""a2ZX]J
"F8)2&1W1"a=2Z
,!LD,%18(Qk
Sự biến đổi hoá trị của các nguyên tố
+"?"n&
J1(
j j j j
N-&!"8)9
Y
• g• [,
Y
•
D
•
Y
O
Y
•
B
Sự biến đổi tính chất axit - bazơ của các oxit và hiđroxit tương ứng
,!9"8%29""E?"+"TLD,%18(Qk
I129"[,4•N.
D
,%1T"29",•"(J"U3"(yE"Qk8)9"
8%"U3"(9""Qk8)yE
CTrong một phân nhóm chính,2"a"9+Q)"56"u23"(#"*
"(yE9"8%29""E?1#Q*20""(9"PZQ4"a
J1j.
j(Qk&J1(J1*9"8%29""+2J14c
Y
•
D
8%
N
D
c•
D
.J"(9"*9"8%29""++J1,%",4,
Y
•
D
8%,4•N.
D
.
,#J"(yE
nZ2b"(9"CyE9"8%29""+"T&J1
(2-"L%"WX M"!*Z•1T"2€V"+c*
*[i*5*[""L9"8%29""+&("2€J"(!"yE*]
9"8%29""+71"2€8%&(&WJ"(9"
CN"F!"8)9
CjZ"2-I"?-&!"8)9
C•9"8%29"J"(9"yE
j(QkC"+9"TL=*&J1(J1
CjMJ,%1,#
CN"F!"8)97Y47i+"?"nJ1.
CI"?9"!",%• 'I"#-&!"(8)2
C•8%4•N.
Y
J"(yE1#
.‚n8%3"+"%*J"UQn22-!"#"$8%
"(!""+2-"L1
j(Qk"+Ji+"?"n<XI"0"#""n*")26Z
"#2-"+2J"2pQn22-!"#"$8%e"(!"E
WJ"5i2i
C"+Ji+"?"n<X*8MJ<X&"8%<X5,5"
CJJX,)&5,5"48L"TLX.
Cv)&%SJ5,5"48L^&J1(J1.
C(!"J,%"(!"1,#618%"J11,#61*JJ
"(!"1,#1#!"48LJ71^+J1.
!"#"$8%"(!""+z94l@<X.26Z"#u1
ADA2p9MQn2",%%"%2P2o
A GF,M""%g52,5&
Ei^i+3"$8%!"P5,5""+*"2p9
Qn2-3"+"%4E. ‚n8%3"+"%*"2p?inZ
2b"(!""+
M"*"au1<HA*Qn8%+,-"$"+8%inZ2b
"(!"P*%g52,5&*,2"2p,M&2-W
"%8%"L12F,M""%
%*2F,M""%2-&"Ui
YR
C5@…5
DR
in9
,R5@,ˆin$
…5
YR
,%!"$*"$,,%!"9
'31‘!"‘^2,%01"$*&"$q
OW?4Y.,%&W9C$
Định nghĩa : Sự oxi hoá là sự mất electron
Sự khử là sự thu electron
Chất nhường electron là chất khử
Chất thu electron là chất oxi hoá.
Phản ứng oxi hoá - khử là phản ứng trong sso nguyên tử hoặc ion này nhường electron cho
nguyên tử hoặc ion khác.
gT"!":J"U5,5"J1q"1T"!""5,5" Vì vậy trong phản
ứng oxi hoá - khử, quá trình oxi hoá và quá trình khử bao giờ cũng diễn ra đồng thời.
Y +941?9.
Copyright: Tài liệu đại học ©