LỜI MỞ ĐẦU
Mùa Xuân là mùa của sức sống đất trời, mùa của sự tốt lành cho vạn vật. Đảng
là trí tuệ, Đảng là niềm tin, Đảng là cội nguồn sức mạnh của dân tộc nên Đảng như
sức sống của mùa Xuân đất nước, mùa Xuân dân tộc. Chính vì vậy, có thể khẳng
định: Nhận thức của Đảng ta về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta ngày
càng sáng tỏ thêm, sâu sắc hơn, thực tiễn hơn.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (từ ngày 24 đến 27/6/1991, tại Hà Nội)
được tiến hành trong bối cảnh quốc tế và trong nước đang có những diễn biến phức
tạp. Đó là sự khủng hoảng trầm trọng của chế độ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu, sự
chống phá nhiều phía vào CNXH, vào chủ nghĩa Mác – Lênin và Đảng Cộng sản,
những âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch quốc tế hòng xoá bỏ CNXH hiện
thực và sự hoang mang dao động của một bộ phận những người cộng sản trên thế
giới đã tác động đến tư tưởng và tình cảm của một bộ phận cán bộ, đảng viên và
nhân dân Việt Nam. Đất nước ta cũng phải đương đầu với các hoạt động phá hoại
của các lực lượng thù địch ở cả trong và ngoài nước. Tình hình kinh tế và đời sống
của nhân dân vẫn còn khó khăn, đất nước vẫn trong tình trạng khủng hoảng kinh tế
xã hội. Tuy nhiên, công cuộc đổi mới được Đảng ta đề ra từ Đại hội lần thứ VI
(12/1986), bước đầu đã đạt được những thành tựu đáng kể, nhờ đó mà nước ta đã
đứng vững và tiếp tục phát triển. Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất
nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Cương lĩnh đưa ra quan niệm tổng quát nhất
về xã hội XHCN ở Việt Nam và những phương hướng cơ bản để xây dựng xã hội đó;
khẳng định chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim
chỉ nam cho hành động của Đảng; khẳng định phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều
thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, theo định
hướng XHCN, trong đó kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể tạo thành nền tảng của
nền kinh tế quốc dân; khẳng định xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc
dân tộc là một phương hướng chiến lược lớn.
1
NỘI DUNG
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn cách mạng nước ta, nhất là kinh nghiệm qua 5
năm thực hiện đường lối đổi mới với nhiều thành tựu quan trọng, Cương lĩnh xây

quản lý của Nhà nước.
Bốn là, trong lĩnh vực tư tưởng và văn hoá lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh là nền tảng trong đời sống tinh thần xã hội. Kế thừa và phát huy những
truyền thống văn hoá tốt đẹp cảu tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh
hoa văn hoá nhân loại.
Năm là, thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt
trận dân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu nước
mạnh. Thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các
nước.
Sáu là, xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của
cách mạng Việt Nam.
Bảy là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức
ngang tầm nhiệm vụ.
Những phương hướng này cũng chính là con đường đưa chúng ta đi tới mục
tiêu của CNXH, con đường để từng bước hiện thực hóa mô hình CNXH đã vạch ra.
Sau hơn 4 năm từ sau đại hội VI, vừa học vừa làm kinh tế hàng hóa, đến giữa
năm 1991, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, Đảng
ta tiếp tục bổ sung tư duy khoa học về kinh tế hàng hóa.
Trước hết, thay vì trước đây chỉ nêu nhiệm vụ "xây dựng nền kinh tế hàng
hóa", thì đã nói rõ và đầy đủ hơn: "Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần
theo định hướng XHCN, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà
nước".
3
Thứ hai, kinh tế hàng hóa được đặt ở vị trí trung tâm, thỏa đáng trong phần
phương hướng cơ bản xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ. Trong phần những định
hướng lớn về chính sách trong thời kỳ quá độ lên CNXH, việc "phát triển nền kinh tế
hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN" được trình bày ở vị trí đầu tiên,
đúng với tầm quan trọng hàng đầu và bao trùm của nó.
Thứ ba, nội dung kinh tế hàng hóa được trình bày toàn diện, bao gồm cơ cấu
ngành kinh tế; sở hữu và cơ cấu thành phần kinh tế; cơ chế quản lý kinh tế; vị trí của

trở thành một nước công nghiệp. Trong chặng đường hiện nay còn phải tiếp tục hoàn
thành một số nhiệm vụ của chặng đường trước.
Văn kiện Đại hội chỉ rõ: "Để phát triển sức sản xuất, cần phát huy khả năng của
mọi thành phần kinh tế, thừa nhận trên thực tế còn có bóc lột và sự phân hóa giàu
nghèo nhất định trong xã hội, nhưng phải luôn quan tâm bảo vệ lợi ích của người lao
động, vừa khuyến khích làm giàu hợp pháp, chống làm giàu phi pháp, vừa coi trọng
xóa đói giảm nghèo".
Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là phát huy sức mạnh tổng hợp của
toàn dân tộc, của đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông
dân và trí thức, kết hợp hài hòa các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi
tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội.
Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta có nhiều hình thức sở hữu,
nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; kinh tế nhà
nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc.
Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta có sự quản lý của Nhà nước.
Nhà nước ta là nhà nước XHCN, nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân, quản lý
nền kinh tế theo nguyên tắc kết hợp thị trường với kế hoạch, phát huy mặt tích cực,
hạn chế và khắc phục mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhân dân
lao động, của toàn thể nhân dân.
5
Tăng trưởng kinh tế gắn liền với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội ngay
trong từng bước phát triển.
Tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa và giáo dục, xây dựng và phát
triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm cho chủ nghĩa
Mác-lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của
nhân dân, nâng cao dân trí, giáo dục và đào tạo con người phát triển toàn diện, xây
dựng và phát triển nguồn nhân lực của đất nước.
Chủ trương của Đảng xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN thể hiện tư duy, quan niệm của Đảng ta về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất
với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất. Đó là mô hình kinh tế tổng quát của

- Có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ
sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.
- Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;
- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộc sống ấm no, tự do,
hạnh phúc, phát triển toàn diện;
- Các dân tộc trong cộng đồng VN bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau
cùng tiến bộ;
- Có Nhà nước pháp quyền CNXH của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản;
- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.
Đồng thời Đại hội cũng xác định: Con đường đi lên CNXH ở nước ta là phải:
- Phát huy nền kinh tế thị trường định hướng XHCN;
- Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá;
- Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc làm nền tảng tinh
thần của xã hội;
- Xây dựng nền dân chủ XHCN, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc;
7
- Xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân
dân;
- Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh;
- Đảm bảo vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia;
- Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế.
Những điểm điều chỉnh, bổ sung và phát triển về mô hình CNXH.
Một là , Đại hội X điều chỉnh: “Do nhân dân làm chủ” (Đại hội VII nêu “Do
nhân dân lao động làm chủ”. Lợi ích của sự điều chỉnh này là:
- Quy tụ được sức mạnh của dân tộc để thực hiện mục tiêu.
- Đúng với tư tưởng Hồ Chí Minh hơn: “Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn
của đất nước”.
Hai là , “Có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và
quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất” (Đại hội VII:

giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ”
Đại hội VII nêu: Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ lẫn
nhau cùng tiến bộ. Cái mới ở đặc trưng này so với Đại hội VII là: Các dân tộc trong
cộng đồng Việt Nam (chứ không phải chỉ có các dân tộc trong nước).
- Quan điểm này thể hiện rõ cách mạng là sự nghiệp của toàn thể dân tộc Việt
Nam - đó cũng là điểm cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Sức mạnh của dân tộc và đại đoàn kết dân tộc là cội nguồn của mọi thắng lợi,
là động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam, của công cuộc đổi mới đất nước - là
nguồn nội sinh của cách mạng.
Đến đại hội IX Đảng ta nêu rõ hơn: “Phát huy sức mạnh của cả cộng đồng dân
tộc” trong khi Đại hội VIII chỉ nói “phát huy sức mạnh của cả cộng đồng” .
- Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam (gồm toàn thể người dân Việt Nam ở
trong nước và cả bộ phận người Việt Nam định cư ở nước ngoài) - Đó là nguồn lực
9
của cả cộng đồng dân tộc Việt Nam, cần phải phát huy để thực hiện mục tiêu “dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Năm là, “Có Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân
dân”
- Đây là đặc trưng mới được bổ sung, rút ra từ tổng kết thực tiễn về xây dựng
CNXH ở nước ta, từ sự đóng góp lý luận của Chương trình KX 01.
- Tư tưởng về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN đã chính thức được các
Đại hội VIII và IX nêu ra.
- Đại hội X tiếp tục kế thừa và đưa vào một trong các đặc trưng của mô hình
CNXH mà nhân dân ta cần xây dựng.
Sáu là , đặc trưng có tính bao trùm nhất và có thể coi như là mô hình tổng quát
về chế độ kinh tế, chính trị – xã hội của nước ta (khác về chất với các chế độ xã hội
khác) là: “Xã hội XHCN mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội dân giàu, nước
mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”. Đây chính là điểm tương đồng để kết nối cộng
đồng dân tộc Việt nam theo tinh thần khép lại quá khứ, cùng nhau hướng về tương lai
một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh”, “dân cường, nước thịnh” theo đúng tư

11
KẾT LUẬN
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội mà
Đảng ta đã đề ra từ Đại hội VII (6/1991) nhận thức rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa
xã hội mà nhân dân ta đã và đang hướng tới.
Sự lãnh đạo của Đảng ta trong 78 năm qua trong một bối cảnh thế giới và khu
vực ngày càng phức tạp, đem lại cho dân tộc ta sự bình yên hôm nay đủ thấy rằng
chúng ta dứt khoát đi theo con đường tiến lên CNXH, không lựa chọn con đường nào
khác.
Trải nghiệm những thăng trầm của CNXH trên thế giới, từ những bài học thành
công và thất bại cũng như từ khát vọng thức tỉnh của các dân tộc, nguyên Thủ tướng
Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Dân tộc ta gặp CNXH, đẹp như một điều hẹn trước.
CNXH là mùa Xuân của nhân loại!”. Lịch sử phát triển của đất nước Việt Nam
XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳng định: Đó là con đường chúng ta phải đi,
con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khám phá khi đọc Luận cương về dân tộc
của Lê nin; Con đường ấy tất yếu phải dẫn đến CNXH, đến mùa xuân của nhân loại -
đó cũng là quy luật của cách mạng.
Từ khi ra đời đến nay, cương lĩnh năm 1991 đã được cụ thể hóa và phát triển
trong đời sống ra sao? Anh (chị) phải làm gì để góp phần vào thực hiện cương
lĩnh của Đảng ?”
12