Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP VĂN LANG
KHOA CÔNG NGHỆ & QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Đề Tài:
GVHD : LÊ THỊ KIM OANH
SVTH : LÊ THỊ LỆ THU
NGUYỄN LÊ PHƯƠNG UYÊN
HUỲNH THỊ MĨ TRANG
HỒ NGỌC TOÀN
NGUYỄN TIẾN THÀNH
VÕ THỊ HẢI YẾN
VŨ THỊ BÍCH NGÂN
Thành phố Hồ Chí Minh
Nhóm 5 1
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Tháng 5 năm 2010
MỤC LỤC
Giới thiệu chung
Chương 1 Tổng quan về thành phố Hồ Chí Minh
1.1 Vị trí địa lý 4
1.1.1 Địa hình 5
1.1.2 Thời tiết khí hậu 5
1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội 7
1.3 Tình hình ô nhiễm môi trường 9
Chương 2 Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh
2.1 Ô nhiễm do rác thải tại thành phố 12
2.1.1 Rác thải tại thành phố 12
2.1.2 Rác thải tại các bãi chôn lấp 13
2.1.3 Quản lý rác thải 16
2.1.4 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người 19
Kết luận kiến nghị 55
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Nhóm 5 3
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
GIỚI THIỆU CHUNG
Trong thời đại khi mà vấn đề ô nhiễm môi trường luôn là mối quan tâm đáng chú ý nhất
của cả toàn thế giới nói chung và ở nước ta nói riêng thì vấn đề về vệ sinh môi trường cũng
cần được đặt lên hàng đầu. Thành phố Hồ Chí Minh, là một vùng đất đầy tiềm năng, đang
trên đà phát triển thu hút nhiều nhà đầu tư trên khắp thế giới cũng như doanh nghiệp nước
nhà, kéo theo đó là rất nhiều nhân khẩu từ khắp đất nước đổ về thì vấn đề môi trường càng
đáng quan tâm. Với dân số đông, mật độ dân số dày đặc thì lượng chất thải thải ra hằng
ngày là một con số đáng báo động. Thêm vào đó ý thức của người dân về vệ sinh môi
trường còn kém, rác thải vẫn còn vứt bừa bãi không đúng nơi qui định, nước thải sinh hoạt
còn đổ trực tiếp ra sông, góp phần gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe của
chính mình. Trong những con hẻm ở các đường trong thành phố chúng ta gặp không ít
những đống rác đã bốc mùi hôi thối, phân động vật và cả người, trong những hẻm đó đôi
khi còn có những quán hàng rong bán đồ ăn uống mà người ta vẫn ngồi ăn một cách rất
thản nhiên, gây mất cảnh quan đô thị, ô nhiễm không khí… và cả dịch bệnh, họ chưa nhận
ra rằng chính những hành động của mình là đang hại chính mình và đang hủy hoại môi
trường sống. Những thiết bị thu gom, xử lý rác còn thô sơ, hạn chế về mặt kỹ thuật và quản
lý nên tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng hơn. Vì thế đã có nhiều biện pháp tích cực
trong việc giải quyết vấn đề vệ sinh môi trường nhưng cũng không đạt hiệu quả như mong
muốn. Vì thế vấn đề vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh là một vấn đề cấp bách
cần phải giáo dục tuyên truyền để bảo vệ sức khỏe cũng như môi trường sống của chúng ta,
đưa thành phố ngày càng phát triển trong tương lai. Để mọi người có cái nhìn chi tiết hơn
thì sau đây nhóm chúng tôi xin trình bày “hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ
Chí Minh”.
Nhóm 5 4
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Chương 1
tỉnh ở Nam bộ, đặc điểm chung của khí hậu - thời tiết Thành phố Hồ Chí Minh là nhiệt độ
cao đều trong năm và có hai mùa mưa - khô rõ ràng làm tác động chi phối môi trường cảnh
quan sâu sắc. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
Theo tài liệu quan trắc nhiều năm của trạm Tân Sơn Nhất, qua các yếu tố khí tượng chủ
yếu; cho thấy những đặc trưng khí hậu Thành Phố Hồ Chí Minh như sau:
- Lượng bức xạ dồi dào, trung bình khoảng 140 Kcal/cm2/năm. Số giờ nắng trung
bình/tháng 160 - 270 giờ. Nhiệt độ không khí trung bình 27
0
C. Nhiệt độ cao tuyệt đối 40
0
C,
nhiệt độ thấp tuyệt đối 13,8
0
C. Tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là tháng 4 (28,8
0
C),
tháng có nhiệt độ trung bình thấp nhất là khoảng giữa tháng 12 và tháng 1 (25,7
0
C). Hàng
năm có tới trên 330 ngày có nhiệt độ trung bình 25 - 28
0
C. Ðiều kiện nhiệt độ và ánh sáng
thuận lợi cho sự phát triển các chủng loại cây trồng và vật nuôi đạt năng suất sinh học cao;
đồng thời đẩy nhanh quá trình phân hủy chất hữu cơ chứa trong các chất thải, góp phần làm
giảm ô nhiễm môi trường đô thị.
- Lượng mưa cao, bình quân/năm 1.949 mm. Năm cao nhất 2.718 mm (1908) và năm nhỏ
nhất 1.392 mm (1958). Số ngày mưa trung bình/năm là 159 ngày. Khoảng 90% lượng mưa
hàng năm tập trung vào các tháng mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11; trong đó hai tháng 6
và 9 thường có lượng mưa cao nhất. Các tháng 1, 2, 3 mưa rất ít, lượng mưa không đáng
kể. Trên phạm vi không gian thành phố, lượng mưa phân bố không đều, có khuynh hướng
Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2009, ta có được các số liệu sau :
Năm 2009 là năm đầy khó khăn của thành phố Hồ Chí Minh. Khủng hoảng kinh tế thế giới
đã ảnh hưởng đến từng cơ quan, doanh nghiệp và đến tận gia đình. Những chỉ tiêu kinh tế
xã hội mà thành phố đặt ra tưởng chừng khó có thể đạt được. Thế nhưng, chính trong bối
cảnh đó, cùng với cả nước, thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều giải pháp đưa kinh tế từng
Nhóm 5 8
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
bước vượt qua khủng hoảng. GDP đạt 7,8%, dù chưa đạt so với chỉ tiêu đặt ra nhưng con
số này vẫn cao hơn 1,5 lần so với bình quân GDP chung của cả nước.
Chưa có năm nào sản xuất và kinh doanh lại khó khăn như năm nay. Tỷ lệ doanh nghiệp bị
phá sản tăng lên, kéo theo là số lao động mất việc làm cũng ngày càng nhiều, giá cả lại leo
thang. Thêm vào đó là xuất khẩu giảm mạnh, giá trị sản xuất công nghiệp Thành phố Hồ Chí
Minh trong quý I chỉ đạt 1,9%. Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trong tình trạng giảm sút
nghiêm trọng với tốc độ tăng chỉ đạt 4%. Nhiều người tiên liệu: 20 chỉ tiêu kinh tế xã hội
của thành phố đề ra trong năm 2009 chắc khó mà đạt được.
Tuy nhiên, chính trong thời điểm khó khăn ấy, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ,
Đảng bộ, chính quyền thành phố đã cùng chung tay góp sức đề ra các giải pháp để cùng
đồng hành với doanh nghiệp vượt qua thách thức. Thành phố Hồ Chí Minh xác định: để phục
hồi sản xuất tăng trưởng kinh tế thì doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng, vì vậy mà hàng
tháng, hàng quý, lãnh đạo thành phố đã chủ động tổ chức các buổi gặp gỡ trực tiếp với
doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho sản xuất kinh doanh. Nhờ đó mà rất
nhiều nút thắt đã được mở ra, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động.
Đây được xem là cách làm hay của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong điều kiện nền kinh tế hết sức khó khăn, có đến khoảng 25.000 lao động mất việc và
thiếu việc làm nhưng với các chính sách hỗ trợ kịp thời nên thời gian qua con em người lao
động không rơi vào tình trạng không được đến trường hoặc không tiếp cận được với dịch
vụ y tế.
Ông Nguyễn Văn Quang, Phó Viện Trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển Thành phố Hồ
Chí Minh cho rằng: “Chỉ tiêu tăng trưởng GDP thành phố đề ra là trên 10%. Với tình hình
khó khăn chung, dưới tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu thì thành phố cũng bị ảnh
[8]
. Sông Sài Gòn, mức độ ô nhiễm vi sinh chủ yếu do
hoạt động nuôi trồng thuỷ sản gây ra vượt tiêu chuẩn cho phép đến 220 lần. Cho tới 2008,
vẫn chưa có giải pháp cụ thể nào để chấm dứt tình trạng ô nhiễm này.
Nhóm 5 10
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Hình 1.7 Nước thải không được xử lý, đổ thẳng vào hệ thống sông ngòi
Lượng rác thải ở Thành phố Hồ Chí Minh lên tới 6.000 tấn/ngày, trong đó một phần lượng
rác thải rắn không được thu gom hết. Kết quả quan trắc năm 2007 cho thấy, so với năm
2006, sự ô nhiễm hữu cơ tăng 2 đến 4 lần. Các phương tiện giao thông, hoạt động xây
dựng, sản xuất còn góp phần gây ô nhiễm không khí. Khu vực ngoại thành, đất cũng bị ô
nhiễm do tồn đọng thuốc bảo vệ thực vật từ sản xuất nông nghiệp gây nên.
Hình 1.8 Rác thải không được thu gom hết
Tình trạng ngập lụt trong trung tâm thành phố đang ở mức báo động cao, xảy ra cả trong
mùa khô. Diện tích khu vực ngập lụt khoảng 140 km
2
với 85% điểm ngập nước nằm ở khu
vực trung tâm. Thiệt hại do ngập nước gây ra ước tính 8 tỷ đồng mỗi năm. Nguyên nhân là
do hệ thống cống thoát nước được xây cách đây 50 năm đã xuống cấp. Ngoài ra, việc xây
dựng các khu công nghiệp và đô thị ở khu vực phía nam – khu vực thoát nước của thành
phố này đã làm cho tình hình ngập càng nghiêm trọng hơn.
Nhóm 5 11
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Hình 1.9 Ngập lụt tại một con đường trong Thành Phố sau cơn mưa
Với tình hình ô nhiễm môi trường như hiện nay thì việc đảm bảo vệ sinh môi trường sống
rất được quan tâm và xử lý. Vi nếu như vệ sinh môi trường không đảm bào thì sẽ phát sinh
nhiều dịch bệnh, hình nay nhiều ổ dịch trong thành phố ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt
của người dân.
Hình 1.10 Sản xuất không hợp vệ sinh, là sự phát sinh của dịch bệnh…
Nhóm 5 12
- Từ các trạm xử lý nước thải và từ các đường ống thoát nước của thành phố.( Intergrated
Solid waste management)
Hiện nay, khoảng 80% trong số 2,6 triệu tấn chất thải công nghiệp phát sinh mỗi năm là từ
các trung tâm công nghiệp lớn ở miền Bắc và miền Nam. Trong đó, 50% lượng chất thải
công nghiệp của Việt Nam phát sinh ở Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, 30%
còn lại phát sinh ở vùng Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ.
Trong các loại chất thải, chất thải nguy hại là mối hiểm họa đặc biệt. Nguồn phát sinh chất
thải nguy hại lớn nhất là các cơ sở công nghiệp (với 130.000 tấn/năm) và các bệnh viện
(21.000 tấn/năm). Theo thống kê, lượng chất thải công nghiệp nguy hại phát sinh từ Vùng
kinh tế trọng điểm phía Nam chiếm tới 75% tổng lượng chất thải công nghiệp nguy hại của
cả nước. Trong khi đó, lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh từ Thành phố Hồ Chí Minh,
Hà Nội và Thanh Hoá chiếm 27% tổng lượng chất thải y tế nguy hại của cả nước. Các chất
thải công nghiệp đã làm ô nhiễm nặng nguồn nước. Vấn đề ô nhiễm môi trường nước, đặc
biệt là tình trạng ô nhiễm kênh Tham Lương và sông Sài Gòn đã được đề cập nhiều lần.
Sông Sài Gòn có thể bị ô nhiễm do nước rỉ rác. Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đã bị ô nhiễm
nặng trong nhiều năm qua. ( website Viện nghiên cứu phát triển thành phố Hồ Chí Minh)
Ngoài lượng rác thải hàng ngàn tấn mỗi ngày, bùn hầm cầu với khối lượng lớn của
TP.HCM hiện nay cũng chưa có lối thoát. Lâu nay, TP.HCM đổ loại chất thải này ở địa
bàn quận Tân Phú, gây ô nhiễm hết sức nặng nề, trong khi cho đến nay bãi đổ mới chưa có.
(TS ông NGUYỄN MINH HOÀNG - trưởng Ban kinh tế và ngân sách Hội đồng nhân dân
thành phố)
Có thể nói thành phố Hồ Chí Minh đang rơi vào tình trạng quá tải rác thải, lượng rác thải
sinh ra hàng ngày quá lớn. Điều này đang trở nên là một vấn đề vô cùng nang giải, cần có
sự kết hợp giữa chính quyền và người dân chung thì vấn đề này mới có thể được giải quyết.
2.1.2 Rác thải tại các bãi chôn lấp
Hiện nay, nước ta có trình độ khoa học kĩ thuật còn thấp nên việc xử lý rác thải chủ yếu là
bằng phương pháp chôn lấp. Tuy nhiên, với việc rác thải tăng nhanh như hiện nay đã gây
ra tình trạng quá tải ở các bãi chôn lấp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng
đến cuộc sống của những người dân xung quanh.
Nhóm 5 14
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
hoạt đời sống hằng ngày của nhân dân khu vực. ( Theo ông Lê Minh Tấn, Phó Chủ tịch
UBND huyện Củ Chi)
Hiện nay, bãi rác Phước Hiệp đã hoạt động gấp đôi công suất cho phép.Tổng lượng rác tiếp
nhận tại bãi rác Phước Hiệp là trên 6.000 tấn/ngày. Trong khi đó, bãi số 1 với diện tích gần
19ha đã tiếp nhận 3,33 triệu tấn rác và đóng cửa ngày 11/2/2007. Bãi rác 1A có diện tích
9,75ha đã tiếp nhận 1,86 triệu tấn và cũng đóng cửa 15/2/2007. Hiện nay chỉ còn bãi rác số
2 với diện tích 19,8ha với công suất thu nhân mỗi ngày từ 1.500 đến 2.500 tấn. (Ông
Huỳnh Minh Nhật, Giám đốc Công ty Môi trường đô thị)
Hình 2.4 Nước rỉ rác tại bãi rác Phước Hiệp làm ô nhiễm mặt nước kênh Thầy Cai
Trước "hiểm họa" rác, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố buộc phải áp dụng giải
pháp tình thế. Đó là quyết định mở lại bãi rác Đông Thạnh để tiếp nhận khoảng 800m³
nước rỉ rác từ bãi rác Gò Cát chuyển về và 200m nước thải hầm cầu từ cơ sở Hòa Bình
(đơn vị duy nhất tại TP.HCM tiếp nhận nước thải hầm cầu cũng đã phải đóng cửa) chuyển
đến. Nỗi lo rác thải đang được đổ dồn vào bãi rác Đa Phước.
- Bãi chôn lấp Đa Phước (xã Đa Phước, huyện Bình Chánh, TPHCM)
Khu xử lý rác Đa Phước có tổng diện tích 128ha, công suất xử lý 3.000 tấn rác/ngày, do
Công ty TNHH xử lý chất thải rắn Việt Nam (VWS) làm chủ đầu tư. Mỗi ngày lượng rác
bắt buộc phải đưa về bãi rác này thấp nhất là 3.000 tấn, chiếm gần một nửa lượng rác phát
sinh mỗi ngày ở thành phố.
Được xây dựng theo công nghệ hiện đại, với tổng vốn đầu tư hàng trăm triệu USD, nhưng
đến nay, khu xử lý rác Đa Phước mới chỉ xử lý được một phần nhỏ nước rỉ rác, hầu như
toàn bộ rác vẫn được chôn lấp theo kiểu truyền thống và còn rất nhiều hạng mục chưa hoàn
thiện, gây ô nhiễm nặng đến môi trường xung quanh.
Nhóm 5 16
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Hình 2.5 Rác đưa về bãi rác Đa Phước chỉ mới được chôn lấp
Hiện nay, khu mới xử lý được 280 m
3
tiên của thành phố có công suất xử lý 1.000-2.000 tấn rác/ngày của Công ty Keppel
Seghers Engineering sẽ được đưa vào hoạt động trong năm 2014, nhà máy xử lý rác công
suất 500 tấn/ngày do Công ty Môi trường Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư
dự kiến sẽ đi vào vận hành từ năm 2012.
Hiện nay, trung bình mỗi ngày, Thành phố Hồ Chí Minh thải ra khoảng 6.800 tấn rác sinh
hoạt, trong đó rác có nguồn gốc từ thực phẩm có thể tái chế thành những loại phân bón
hoặc được đốt để tạo ra khí gas làm nhiên liệu phát điện chiếm tỷ lệ từ 80-90%.
Tuy nhiên, đến nay, 100% lựợng rác thải sinh hoạt của thành phố chỉ được xử lý bắng biện
pháp chôn lấp ở hai bãi rác chính của thành phố là bãi Đa Phước (huyện Bình Chánh) và
bãi Phước Hiệp (huyện Củ Chi) vừa tốn kém kinh phí thu gom, vận chuyển và xử lý
(khoảng trên 600 tỷ đồng/năm) mà còn tốn một diện tích đất khá lớn để chôn lấp.
Do vậy, từ năm 2005, dự án phân loại rác tại nguồn để thu gom, xử lý và tái chế rác thành
phân compost và các loại nguyên, vật liệu hữu ích khác đã được thành phố triển khai thí
điểm ở quận 6 và nhân rộng ra các quận 5, 6, 10 Theo Sở Tài nguyên-Môi trường việc
phân loại rác tại nguồn thành công sẽ giúp thành phố tiết kiệm được khoảng 1 tỉ đồng mỗi
ngày.
Nhóm 5 18
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Thế nhưng vì thực hiện thiếu đồng bộ và chưa chuẩn bị đủ các phương tiện thu gom, vận
chuyển rác chuyên dùng nên thời gian qua chương trình phân loại rác tại nguồn chưa mang
lại hiệu quả thiết thực vì khi người dân thực hiện xong việc phân loại thì công tác thu gom
rác lại nhập chung. Sau đó, rác đem về bãi chỉ chôn lấp chứ chưa có nhà máy chế biến rác,
gây lãng phí công sức của người dân và tiền của Nhà nuớc rất lớn.
Vì vậy, cách đây gần 10 năm, thành phố đã có nhiều chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, đầu
tư… và thu phí xử lý rác khá cao nhằm kêu gọi các nhà doanh nghiệp trong và ngoài nước
tham gia đầu tư vào các dự án xây dựng các công trình xử lý rác thải, xây dựng nhà máy tái
chế rác thải thành phân compost, khí gas sản xuất điện để hạn chế việc phải chôn lấp rác
thải như hiện nay và biến rác thành tiền.
Hình 2.7 Một góc khu xử lý chất thải
rắn ở bãi chôn lấp Đa Phước
trùng các vết thương nếu vật sắc nhọn đó bị nhiễm tác nhân gây bệnh. Như vậy những vật
sắc nhọn ở đây được coi là loại chất thải rất nguy hiểm bởi nó gây tổn thưởng kép (vừa gây
tổn thường, vừa gây bệnh truyền nhiễm như viêm gan B, HIV ). Hơn nữa, trong chất thải
y tế lại chứa đựng các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm như tụ cầu, HIV, viêm gan B. Các
tác nhân này có thể thâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước, vết đâm xuyên, qua niêm
mạc, qua đường hô hấp (do hít phải), qua đường tiêu hóa (do nuốt hoặc ăn phải). Nước thải
bệnh viện còn là nơi "cung cấp" các vi khuẩn gây bệnh, nhất là nước thải từ những bệnh
viện chuyên về các bệnh truyền nhiễm cũng như trong các khoa lây nhiễm của các bệnh
viện. Những nguồn nước thải này là một trong những nhân tố cơ bản có khả năng làm lây
lan các bệnh truyền nhiễm thông qua đường tiêu hóa. Đặc biệt nguy hiểm khi nước thải bị
nhiễm các vi khuẩn gây bệnh có thể dẫn đến dịch bệnh cho người và động vật qua nguồn
nước khi sử dụng nguồn nước này vào mục đích tưới tiêu, ăn uống Như vậy, nếu việc thu
gom, phân loại và xử lý các chất thải y tế không đảm bảo đó sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe
cộng đồng và nhất là của những người trực tiếp tiếp xúc với chất thải. (Nguồn:
INFOTERRA VN (số liệu theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần, TTO, 11/8/2008)
Ngoài ra, việc ô nhiễm nghiêm trọng tại các bãi chôn lấp đã dẫn đến những ảnh hưởng trực
tiếp đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của các hộ dân sống xung quanh các bãi chôn lấp.
Như ta đã biết, việc xử lý rác thải ở nước ta hiện nay chủ yếu là bằng biện pháp chôn lấp,
tuy nhiên các bãi chôn lấp này hầu hết được xây dựng đã lâu, công nghệ lạc hậu và đang
trong tình trạng quá tải. Vì vậy, rác thải sẽ không được xử lý triệt để, nước rỉ rác sinh ra từ
quá trình phân hủy rác thải cũng không được xử lý mà được thải thẳng ra ngoài môi
trường, gây ô nhiễm các nguồn nước lân cận, phá hủy hệ sinh thái tự nhiên trong các khu
vực đó. Nước rỉ rác có hàm lượng COD rất cao khi bị thải ra ngoài môi trường sẽ gây ô
Nhóm 5 20
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt sẽ gây ra mùi hôi thối, tạo điều kiện cho các vi khuẩn gây
bệnh phát triển gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân.
Hậu quả của tình trạng rác thải sinh hoạt đổ bừa bãi ở các gốc cây, đầu đường, góc hẻm,
các dòng sông, lòng hồ hoặc rác thải lộ thiên mà không được xử lý, cho biết đây sẽ là nơi
nuôi dưỡng ruồi nhặng, chuột bọ và là nguyên nhân lây truyền mầm bệnh đó là chưa kể
trọng.
2.2.2 Tình hình ô nhiễm
a. Ô nhiễm nguồn nước mặt
Hình 2.9 Nước ô nhiễm chưa xử lý mà thải trực tiếp ra sông
Lượng nước mặt cung cấp cho sinh hoạt chiếm70% tổng lượng nước cấp.Tuy nhiên hiện
nay các nguồn nước mặc đều đã bị ô nhiễm và đang ở mức đáng báo động. Theo kết quả
quan trắc chất lượng nguồn nước trên hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai, nơi cung cấp
nước thô để sản xuất nước sạch cho sinh hoạt của người dân thành phố cho thấy: Suốt từ
năm 2004 đến nay, nguồn cấp nước trên sông Sài Gòn chỉ đạt chuẩn nguồn nước loại B,
trong đó mức độ ô nhiễm vi sinh (Coliform) đã vượt chuẩn loại B từ 1-15 lần.
Trên sông Đồng Nai, chất lượng nước đoạn từ thượng nguồn Hóa An đến hạ nguồn Cát Lái
nồng độ dầu và ôxy hòa tan cũng chỉ đạt tiêu chuẩn loại B và Coliform thì đã vượt chuẩn
cho phép của nước loại B từ 2,3-50 lần.
Nhóm 5 22
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
Chưa dừng lại ở mức độ ô nhiễm nguồn nước thô nghiêm trọng này, theo kết quả quan trắc
quý I/2009 của Chi cục Bảo vệ môi trường, nhiều hàm lượng tạp chất gây ô nhiễm tiếp tục
tăng lên, trong đó nguồn nước tại 4/6 trạm quan trắc có mức độ nhiễm Coliform tăng từ
hơn 1,6-21,3 lần.
Đặc biệt, tình trạng ô nhiễm vi sinh tại Trạm Phú Cường vượt quy chuẩn cho phép tới 278
lần! Mặc dù nguồn nước ô nhiễm như vậy nhưng hằng ngày vẫn có hơn 1 triệu mét khối
nước sạch được sản xuất từ nguồn nước thô loại B này để phục vụ sinh hoạt cho hàng triệu
người dân thành phố.
Chất lượng nước kênh rạch trên địa bàn cũng chẳng khá hơn khi nồng độ nhiễm Coliform
tại hầu hết các khu vực được giám sát đều vượt tiêu chuẩn nhiều lần và chưa có dấu hiệu
giảm; tình trạng ô nhiễm hữu cơ thông qua kết quả đo đạc vẫn còn đến một nửa số mẫu
nước kênh rạch vượt chuẩn cho phép lúc nước lớn và 100% số mẫu vượt chuẩn khi nước
cạn.
Cụ thể, nguồn nước kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đo tại cầu Lê Văn Sỹ, tình trạng ô nhiễm
hữu cơ cao xảy ra cả 2 thời điểm nước lớn và nước cạn, nướccó màu rất đen và có mùi hôi
cái có thể sử dụng được, số còn lại bị nhiễm phèn hoặc mặn. Có những xóm gần 50 hộ gia
đình mà chỉ còn duy nhất một giếng khoan có nước ngọt.
2.2.3 Tình hình ngập úng ở thành phố
Theo thống kê của sở giao thông công chánh ( tính đến tháng 1/ 2006 cho thấy toàn thành
phố có đến 5 khuc vực ngập, trong đó có đến 105 điểm ngập, gấp 105 lần so với số liệu
cũ.Bùng binh Cây Gõ- Tân Hóa Đông- Lò Gốm (thuộc lưu vực Tân Hóa- Lò Gốm, Q.6),
Bình Thạnh, Ngã tư Bốn Xã, khu vực kênh Ba Bò (Q. Thủ Đức) được xem là những “vùng
rốn lũ” trong đô thị.
- Nguyên nhân gây ngập úng.
+ Quá trình đô thị hóa : Tân Hóa (Q.Tân Bình)
thì khu vực này cũng bị ngập do kênh rạch
không thoát nổi lượng nước tràn về từ thượng
Khu vực bùng binh Cây Gõ - Tân Hòa Đông - Lò
Gốm (Q.6) được coi là điển hình ngập do kênh
rạch bị lấn chiếm, bồi lắng, không còn khả năng
thoát nước…Tại đây, mực nước dâng trong kênh
rạch cao hơn nhiều so với mực thủy triều tại các
cửa sông và đó là nguyên nhân gây ngập phổ
biến nhất. Nước mưa trong khu vực bị ứ lại gây
nên tình trạng ngập sâu từ 0,3 - 0,6m. Sau khi
thủy triều xuống và dứt mưa, phải cần từ 6 tiếng
Nhóm 5 24
Hình 2.12 Bùng binh Cây Gõ "Vùng
rốn lũ trong đô thị".
Hiện trạng vệ sinh môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh GVHD: Lê Thị Kim Oanh
đến 18 tiếng mới có thể hết ngập. Điều đáng nói ở đây, tình trạng ngập xảy ra ngay cả khi
chỉ có mưa ở thượng lưu kênh lưu. Tuyến kênh Tân Hóa dài khoảng 7,6 km, bắt đầu từ
láng Bàu Cát và kết thúc tại vị trí giao với kênh Tàu Hủ. Tuy nhiên, từ khi khu vực Bàu
Cát trở thành khu đô thị hóa, diện tích đất thấm tự nhiên bị thu hẹp, cộng thêm tình trạng
lấn chiếm kênh rạch ngày một gia tăng khiến tình hình ngập ở khu vực này ngày càng nặng
ngập úng của TPHCM. Khoảng 60.000 tỉ đồng sẽ được chi ra để thực hiện bằng được mục
Nhóm 5 25
Hình 2.13 Cảnh ngập lụt ở mọi con
đường thành phố
Copyright: Tài liệu đại học ©