TIỂU LUẬN
TÌNH HÌNH KINH TẾ NĂM 2012
MỤC LỤC
Trang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ……………………………………………………… ….01
II. NỘI DUNG
1. Tăng trưởng kinh tế……………………………………………….… 04
1
2. Tập trung kiềm chế lạm phát khá thành công……………………….…… 07
3. Ổn định kinh tế vĩ mô…………………………………………………… 09
4. Khó khăn và thách thức……………………………………………………12
5. Nhiệm vụ và giải pháp 14
III. KẾT LUẬN ……………………………………………………………… 17
Tài liệu tham khảo…………………………………………………………… 18
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Kết thúc năm 2011 đầy khó khăn của nền kinh tế, những tín hiệu tích cực vĩ
mô cũng những chính sách điều hành cứng rắn của Chính phủ trong nhiệm kỳ
mới đang mở ra kỳ vọng sáng sủa hơn cho năm 2012. Tuy nhiên bước vào năm
2012, do tiếp tục chịu hậu quả từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và khủng
hoảng nợ công kéo dài ở khu vực Châu Âu nên kinh tế thế giới diễn biến không
thuận. Tăng trưởng của hầu hết các nền kinh tế phát triển và đang phát triển đạt
mức thấp. Thị trường việc làm bị thu hẹp, thất nghiệp gia tăng. Ở trong nước,
2
những vấn đề bất ổn tồn tại nhiều năm qua trong nội tại nền kinh tế chưa được
giải quyết triệt để, thiên tai dịch bệnh liên tiếp xảy ra, cùng với bối cảnh bất lợi
của tình hình thế giới đã ảnh hưởng mạnh đến sản xuất kinh doanh và đời sống
dân cư. Lạm phát, lãi suất ở mức cao. Sản xuất có dấu hiệu suy giảm trong một
vài tháng đầu năm do tiêu thụ hàng hóa chậm, hàng tồn kho tăng. Vốn huy động
thiếu cùng với thị trường tiêu thụ giảm sút gây sức ép cho sản xuất kinh doanh
của các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký trong 8 tháng đầu năm 2012 đạt 8,5 tỷ
USD, bằng 66,1% cùng kỳ năm 2011. Đầu tư trực tiếp thực hiện 8 tháng đầu
năm 2012 đạt 7,28 tỷ USD, bằng 99,7% cùng kỳ năm 2011.
Như vậy, so với mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 6 - 6,5% thì năm 2012 sẽ là
năm thứ hai liên tiếp Việt Nam không đạt kế hoạch như đã dự kiến.
4
Từ đó, có thể tạm nhận xét rằng các chính sách kiềm chế lạm phát và ổn định
kinh tế vĩ mô về cơ bản có phát huy tác dụng, mức lạm phát đã giảm và kinh tế
vĩ mô giữ được ở mức khá ổn định trong tầm ngắn hạn. Mức lạm phát cả năm
có nhiều khả năng kiềm chế được ở mức một chữ số. Tuy nhiên, nếu xét về
trung và dài hạn thì kinh tế vĩ mô vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn.
1. Tăng trưởng kinh tế
Kịch bản tốt: Tăng trưởng vượt 6% khó khả thi với tình hình kinh tế thế giới
khả quan, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam dự báo tăng từ 12-13%; trong khi
kim ngạch nhập khẩu dự báo tăng 13-14%; tỷ lệ nhập siêu/xuất khẩu đạt
khoảng 11-12% vào năm 2012, tăng so với tỷ lệ 9,9% năm 2011.
Khi nền kinh tế toàn cầu duy trì được mức tăng trưởng, nguồn vốn đầu tư FDI
vào Việt Nam được dự báo duy trì ở mức tương đương năm 2011. Vốn FDI dự
kiến chiếm khoảng 23% tổng mức đầu tư toàn xã hội, tương đương khoảng 230
nghìn tỷ đồng.
Tổng hợp các yếu tố cấu phần GDP như tiêu dùng nội địa, xuất nhập khẩu và
đầu tư, với giả định các nhân tố khác không đổi, tính toán cho thấy với tổng
mức đầu tư toàn xã hội tương đương 33,5-33,9% GDP (mức kế hoạch đã được
phê chuẩn), tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2012 có thể đạt từ 6-6,3% nếu
hiệu suất đầu tư của nền kinh tế có sự cải thiện đáng kể.
Nhưng, nếu không có sự thay đổi về công nghệ để tăng năng suất, hiệu quả thì
cần tăng tỷ trọng vốn đầu tư của khu vực kinh tế dân doanh từ 35,2% năm 2011
lên khoảng 43% tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2012 và giảm tỷ lệ đầu tư khu
vực kinh tế nhà nước từ mức 38,9% năm 2011 xuống còn 34% tổng vốn đầu tư
toàn xã hội vào năm 2012.

6
36,5-37% và khu vực kinh tế dân doanh chiếm 40,5-41% tổng đầu tư toàn xã
hội, mô hình tính toán của Ủy ban cho thấy, tăng trưởng GDP của Việt Nam
năm 2012 có thể đạt từ 5,6-5,9%.
Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho rằng, đây là kịch bản có nhiều khả
năng nhất và các chỉ số, các cân đối cũng mang tính khả thi nhất, mức tăng
trưởng này cũng tương đối sát với mức sản lượng tiềm năng hiện tại của Việt
Nam.
Ở kịch bản này, mô hình tính toán về quan hệ giữa tăng trưởng GDP, bội chi
ngân sách và nợ công cho kết quả, với tỷ lệ bội chi ngân sách ở mức 4,8% GDP,
nợ công Việt Nam năm 2012 sẽ đạt mức 58,8-59,2% GDP.
Kịch bản xấu: GDP chỉ đạt 5,2-5,5%
Nhưng với giả định trường hợp xấu nhất, kinh tế thế giới có khả năng rơi vào
suy thoái và đạt mức tăng trưởng dưới 2,4%; thương mại thế giới tăng ở mức
dưới 3% về khối lượng và giá cả có thể giảm sâu hơn mức dự báo 10% sẽ tác
động mạnh đến tăng trưởng kinh tế cũng như tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của
Việt Nam.
Dự báo trong trường hợp này, kim ngạch xuất khẩu chỉ tăng từ 5-6% so với năm
2011. Trong khi đó, nhiều khả năng Chính phủ sẽ phải điều chỉnh chính sách vĩ
mô, tăng đầu tư nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, ngăn chặn suy giảm kinh tế, nên
chính sách có phần nới lỏng hơn và vì thế nhập khẩu dự báo tăng 5-6%. Theo
đó, tỷ lệ nhập siêu/xuất khẩu vào khoảng 9-10%.
Tương ứng, nguồn vốn FDI vào Việt Nam ước chỉ đạt khoảng 10 tỷ USD,
tương đương khoảng 21% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Lạm phát dự báo sẽ
giảm còn 8-9%.
Ủy ban lưu ý rằng, trường hợp suy thoái kinh tế thế giới như tại kịch bản xấu
có thể khuếch đại những điểm yếu nội tại của nền kinh tế Việt Nam, như đã
từng xảy ra trong cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu năm
7
2008-2009.

số CPI tháng 12/2012 so tháng 12/2011 sẽ tăng khoảng 7-8%, và CPI trung bình
năm tăng 8,5-9,5% so cùng kỳ.
Một nguyên nhân cốt lõi của thành quả này là đã kiên trì chính sách điều tiết
hợp lý việc cung tiền, bảo đảm cân đối khá tốt hàng - tiền. Nếu so sánh với việc
tăng đầu tư ngân sách khi kích cầu năm 2009 và tín dụng dễ dãi năm 2010 mới
thấy việc kiểm soát tiền tệ năm 2012 là có kết quả, sau chuyển biến bước đầu
năm 2011. Tuy kiểm soát chặt chẽ, nhưng khi cần thiết, NHNN đã bơm tiền ra
thị trường bằng các kênh chính thức (như hỗ trợ đầu tư, kể cả trái phiếu chính
phủ, hỗ trợ thanh khoản cho NHTM qua thị trường mở) và sau đó bằng các biện
pháp nghiệp vụ đã thu tiền về nhanh, làm cho việc cung tiền (qua M2) danh
nghĩa thì lớn, nhưng tiền (nhất là tiền mặt) thực sự tham gia lưu thông thì ít hơn,
bằng các biện pháp nghiệp vụ thu tiền, nhất là tiền mặt về NHNN. Thêm vào
đó, năm 2012 việc cung tiền qua kênh tín dụng cũng bị giảm mạnh do hoạt
động tín dụng rất khó khăn, sau 8 tháng mới tăng chưa tới 2%, do cả phía doanh
nghiệp (tiêu thụ khó, tồn kho cao) và thanh khoản của ngân hàng thương mại
(do nợ xấu). Có thể nói, trong các nguyên nhân giảm lạm phát năm 2012,
khoảng phân nửa là do yếu tố điều hành tiền tệ khá tốt, làm ổn định cung-cầu
hàng-tiền. Thêm vào đó, trong các tháng đầu năm, giá xăng dầu và năng lượng
nói chung trên thế giới khá ổn định. Thậm chí giảm cũng như giá lương thực
thực phẩm trong nước cũng được bảo đảm ở mức ổn định đã tác động tích cực
đến quá trình giảm lạm phát khá ngoạn mục. Tuy nhiên, trong các tháng cuối
năm, nhất là quý IV có nhiều tác động mới theo hướng tăng CPI trở lại,do tác
động tăng giá xăng dầu, các dịch vụ y tế, giáo dục,… và cả giá lương thực thực
phẩm. Riêng về các giải pháp “bình ổn giá” của một số địa phương chưa có
nhiều tác dụng thực tế, tuy tác động tâm lý tốt.
Việc giảm lạm phát ở nước ta cũng được hỗ trợ thêm bởi yếu tố giá đầu vào
của các giá nhập khẩu cũng thấp trong điều kiện ổn định tỷ giá, nên đã làm
cho việc giảm CPI được thực hiện thành công hơn mong đợi. Tuy nhiên, sự lo
lắng về đình đốn cũng phần nào làm giảm niềm hưng phấn do thành công
không chế lạm phát rất đáng khích lệ này.

xã hội
Tỷ giá hối đoái đã giữ được ổn định, sau thời kỳ điều chỉnh mạnh mấy năm
gần đây, thậm chí điều chỉnh quá mạnh đầu năm 2012
10
Kiều hối tăng mạnh (lên tới 6 tỷ$ trong 6 tháng) đã tạo điều kiện để NHNN
mua được số lượng lớn ngoại tệ và sau đó bằng các biện pháp nghiệp vụ ngân
hàng đã thu hồi tiền mặt trong lưu thông. Trên cơ sở ổn định tỷ giá, Việt Nam
cũng đã tăng cường được nguồn dự trữ ngoại tệ một cách ổn định: riêng năm
2012 mua ngoại tệ tăng thêm gần 10 tỷ$. Dự trữ ngoại tệ đạt mức cao nhất
trong ba năm qua.A
Xuất khẩu cũng được tăng trưởng mạnh. Năm 2012 dù kinh tế khó khăn
nhưng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu vẫn đạt khá trên 15% và xuất hiện những
mặt hàng xuất khẩu cao như máy tính, điện thoại, v.v…. Trong xuất khẩu, do
duy trì được sự tham gia vững chắc trong chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu nên các
doanh nghiệp FDI đã có mức tăng trưởng xuất khẩu (ngoài dầu khí) khá cao,
đạt 35-40%. Tuy nhiên, do doanh nghiệp nội địa chưa tham gia nhiều vào chuỗi
giá trị toàn cầu. Đây là những yếu kém cực lớn, ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng
trưởng 2012 cần chăm chút trong trung và dài hạn. Điều này chỉ có thể giải
quyết được nếu gắn các vấn đề kinh tế trước mắt với tái cấu trúc trong trung và
dài hạn, nhất là ba khâu quan trọng nhất đã nêu như doanh nghiệp nhà nước,
đầu tư công và hệ thống tài chính tiền tệ… để hướng đến nền kinh tế hiệu quả
hơn theo hướng xây dựng mô hình tăng trưởng mới.
Các cân đối vĩ mô cũng được giữ vững ổn định. Tỷ lệ tích lũy vẫn được giữ
ở mức hợp lý, với việc giảm sút đầu tư công và đầu tư FDI nên tỷ trọng đầu
tư/GDP đã giảm một cách có hệ thống. Hệ quả là tốc độ tăng trưởng đã được
giảm bớt hợp lý khoảng 5%, khi các nền kinh tế trên thế giới đều giảm sút
mạnh. Cán cân vãng lại được cải thiện do dòng kiều hối vẫn ổn định khi thâm
hụt thương mại giảm mạnh. Cán cân tổng thể dương 7-8 tỷ$ nhờ luồn vốn bên
ngoài vẫn tiếp tục thực dương 7-8 tỷ$. Tuy nhiên, những biến động gần đây
trong xử lý các gian lận trong hoạt động mờ ám thôn tính ngân hàng, phản ánh

tuyên truyền đều rất cần thiết để đảm bảo không để xẩy ra các tác động xấu
không lường trước. Liên quan lĩnh vực này là tài chính công cũng cần được soi
xét kỹ khi cả chi tiêu thường xuyên và đầu tư còn nhiều khoản để ngoài ngân
sách và chia cắt giữa trung ương và địa phương, làm khó cho việc tái cơ cấu
đầu tư công, đi cùng với tiết kiệm chi thường xuyên. Toàn bộ đầu tư công và cả
chi tiêu công nói chung còn chưa được kiểm soát như cần thiết, đang làm cho
mất cân đối ngân sách thêm nghiêm trọng khi sản xuất đình đốn. Nếu không cắt
giảm chi tiêu công thì sẽ làm mất cân đối thêm nghiêm trọng. Cơ cấu lại doanh
nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, trong đó trọng tâm là các tập đoàn kinh tế,
tổng công ty nhà nước là công việc có ý nghĩa chiến lược, nhưng chậm được
triển khai vì còn bị níu kéo bởi tư duy cũ về vị trí của khu vực DNNN. Hàng
loạt đề án, kể cả quyết định 929 ngày 27/7 cũng còn chưa quyết liệt. Qua kiểm
tra, việc “nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp nhà nước; minh bạch hóa tài
12
chính và kết quả hoạt động sản xuất - kinh doanh góp phần tăng tính an toàn
của nền kinh tế” tuy có nêu trong Nghị quyết nhưng chưa được triển khai mạnh,
khi nợ xấu của các DNNN quá lớn. Trong năm 2012, chưa thực hiện tốt việc
“tăng khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp
xuất khẩu, các doanh nghiệp chế biến nông sản, sản xuất hàng tiêu dùng phục
vụ trực tiếp đời sống nhân dân, tạo việc làm, thu nhập cho người lao động”.
Nhìn chung, cùng với kiềm chế lạm phát, các vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô
đã đạt được kết quả bước đầu, cần được lưu ý lâu dài, tạo điều kiện để tiến hành
tái cấu trúc kinh tế trong trung và dài hạn, hướng tới năng suất, chất lượng, hiệu
quả, tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường. Mất cân đối vĩ mô nhiều năm đã
là căn nguyên sâu xa của tình trạng lạm phát tăng cao, trực tiếp ảnh hưởng tới
đời sống nhân dân, tới tâm lý xã hội.
4. Khó khăn và thách thức
Với bội chi, mặc dù lần đầu tiên chúng ta kéo giảm được xuống mức dưới 5% GDP,
nhưng bội chi ngân sách đã kéo dài liên tục trong nhiều năm qua chưa có xu hướng cân bằng.
Năm 2011 đã chi vượt dự toán là 9,7%, tương đương khoảng 70.400 tỷ đồng.Để bù đắp bội

nhập siêu 63 tỷ USD. Kế hoạch 5 năm 2011 – 2015, chúng ta tiếp tục nhập siêu 68 tỷ
USD…
Chính phủ cũng đã thể hiện rõ quyết tâm trong điều hành để nền kinh tế nước ta có được một
sự ổn định kinh tế vĩ mô và trụ vững được trước thách thức. Vì thế, Chính phủ đã đề ra mục
tiêu là không chạy theo tăng trưởng cao, mà chỉ phấn đấu ở mức tăng trưởng vừa phải, còn
lại tiếp tục tập trung sức cho kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
14
5. Nhiệm vụ và giải pháp
Theo nhiều dự báo, kinh tế thế giới đang có những dấu hiệu tích cực nhưng vẫn
còn nhiềudiễn biến phức tạp, khó lường. Tình hình kinh tế - xã hội trong nước còn nhiều khó
khăn, thiên tai, dịch bệnh còn tiềm ẩn, nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô vẫn còn lớn; lãi suất tín
dụng còn cao; áp lực tăng giá của một số loại hàng hóa là đầu vào của sản xuất sẽ tiếp tục
gây khó khăn cho sản xuất kinh doanh cũng như điều hành kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, có thể
thấy rằng một số lĩnh vực của nền kinh tế như nông nghiệp, dịch vụ, du lịch, sản xuất hàng
xuất khẩu, hàng tiêu dùng trong nước, nhất là các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản chế biến,
điện tử… vẫn đang có mức tăng khá. Đây chính là những yếu tố quan trọng cần phát
huy, tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo điều hành để vượt qua khó khăn, thực hiện thắng lợi
mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2012.
Căn cứ các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2012 mà các Nghị quyết
của Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã đề ra đồng thời xuất phát từ tình hình thực tiễn khó khăn
của nền kinh tế trong những tháng gần đây, Chính phủ xác định nhiệm vụ trọng tâm trong
thời gian tới là: Tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, đồng
thời tiếp tục thực hiện nhất quán chủ trương kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô để tạo
nền tảng cho tăng trưởng bền vững; từng bước thực hiện có kết quả chủ trương tái cấu trúc
nền kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.
Trong đó tập trung vào các nội dung chủ yếu sau đây:
Một là, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và đầu tư, đồng thời tiếp tục thực
hiện nhất quán chủ trương kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương thực hiện có hiệu quả các giải pháp thiết thực, phù
hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy sản xuất phát triển, nhất là về vốn,

nghiệp tiêu thụ sản phẩm, giảm hàng tồn kho, đổi mới hệ thống thu mua, tiêu thụ, đưa hàng
hóa về nông thôn. Tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường đối với một số mặt hàng Nhà
nước còn quản lý giá đi đôi với việc tăng cường quản lý thị trường, giá cả, đẩy mạnh công
tác thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý các hành vi tăng giá bất hợp lý, nhất là đối với
nguyên vật liệu quan trọng và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu; ngăn chặn tình trạng chuyển
giá, trốn, lậu thuế, găm hàng và thao túng thị trường giá cả. Thực hiện tiết kiệm nguyên liệu,
năng lượng để giảm giá thành sản phẩm, thay đổi mẫu mã phù hợp, nâng cao chất lượng sản
phẩm và hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Tiếp tục hoàn thiện thể chế và tập trung nguồn lực phát triển nông nghiệp, nông thôn, đẩy
mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Chuẩn bị tốt các
yếu tố giống, phân bón, thuốc trừ sâu, phổ biến kỹ thuật nuôi trồng mới, tiếp tục đẩy nhanh
tiến độ các công trình phòng chống lụt bão, thiên tai, tăng cường các biện pháp phòng trừ
dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi, kết hợp với bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Hai là, thực hiện tốt nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo
hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh.
Thực hiện chủ trương tái cơ cấu đầu tư, trọng tâm là đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn đầu tư. Rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế phân cấp quản lý đầu tư theo hướng vừa bảo
đảm hiệu quả kinh tế - xã hội của cả nước, của ngành, vùng, vừa bảo đảm lợi ích của địa
phương cả trong ngắn, trung và dài hạn. Chính phủ đang khẩn trương xây dựng kế hoạch
đầu tư trung hạn để trình Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2012.
Thực hiện có kết quả lộ trình cơ cấu lại hệ thống tài chính, ngân hàng mà trọng tâm là tái
cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại, nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả kinh doanh và
bảo đảm an toàn của cả hệ thống; thực hiện các giải pháp xử lý phù hợp đối với nhóm ngân
hàng yếu kém, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền. Thúc đẩy sự phát triển lành
mạnh của thị trường chứng khoán và các dịch vụ tài chính, đảm bảo công khai, minh bạch,
tạo kênh huy động vốn dài hạn, bền vững cho nền kinh tế.
16
Đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là các tập đoàn, tổng
công ty nhà nước theo hướng xác định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp nhà
nước để khu vực doanh nghiệp nhà nước có cơ cấu tổ chức hợp lý, nâng cao hiệu quả và sức

góp phần tích cực vào việc thực hiện Kế hoạch 5 năm 2011 -2015.
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. http//:baodientu.chinhphu.vn
2. http//:gso.gov.vn
3. http//:vneconomy.vn
4. Sách: Từ bất ổn đến con đường tái cơ cấu
18