Lời nói đầu
Để đáp ứng nhu cầu học tập cuối khoá, sau khi kết thúc các học phần lý thuyết
tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà nội. Sinh viên có cơ hội thực tập tại các cơ
quan thực tế. Đây là cơ hội tốt để sinh viên vận dụng lý thuyết đã nghiên cứu ở
trường vào phân tích, giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra. Qua đó củng cố kiến thức
và tạo kinh nghiệm làm việc thực tế cho sinh viên.
Theo mục đích đó, em đến thực tập tại ban nghiên cứu phát triển các ngành dịch
vụ của Viện chiến lược phát triển. Trong 5 tuần thực tập đầu tiên em đã tìm hiểu, đọc
tài liệu và tham gia một số công việc thực tế tại cơ quan. Chính vì vậy em làm báo cáo
tổng hợp này nhằm giới thiệu tổng quan về quá trình hình thành, phát triển, chức năng
nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, hoạt động,… tại cơ quan thực tập. Từ đó lựa chọn đề tài
nghiên cứu cho giai đoạn thực tập chuyên ngành.
Báo cáo thực tập tổng hợp của em gồm 3 phần:
Phần I: Tổng quan về Viện chiến lược phát triển và ban nghiên cứu phát triển các
ngành dịch vụ
Phần II: Những hoạt động chính của Viện và ban trong những năm gần đây
Phần III: Phương hướng hoạt động của Viện và ban trong thời gian tới
Trong quá trình thực tập và làm báo cáo tổng hợp này, em đã nhận sự giúp đỡ,
chỉ bảo tận tình của tập thể anh chị đang làm việc tại Ban nghiên cứu phát triển các
ngành dịch vụ và cô giáo hướng dẫn TS. Nguyễn Thị Kim Dung. Em xin chân thành
cảm ơn và mong được sự chỉ bảo giúp đỡ của cô giáo và các anh chị trong ban để em
có thể hoàn thành tốt giai đoạn thực tập tiếp theo.
1
PHẦN I : TỔNG QUAN VỀ VIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ
BAN NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH DỊCH VỤ
I . Tổng quan về Viện chiến lược phát triển
1. Lịch sử hình thành Viện chiến lược phát triển
Viện chiến lược phát triển được hình thành trên cơ sở tiền thân là hai vụ của Uỷ
ban kế hoạch nhà nước( nay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư): Vụ Tổng hợp kế hoạch kinh
tế quốc dân dài hạn (a) và Vụ kế hoạch phân vùng kinh tế (b). Qúa trình hình thành và
phát triển từ hai vụ nêu trên đến Viện chiến lược phát triển ngày nay như sau:
2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn
Viện chiến lược phát triển có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1. Tổ chức nghiên cứu và xây dựng các đề án về chiến lược, quy hoạch phát
triển kinh tế xã hội của cả nước, các vùng lãnh thổ theo sự phân công của Bộ
Kế hoạch và Đầu tư.
2. Giúp bộ trưởng thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến chiến lược, quy hoạch;
hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ cho các đơn vị chức năng của Bộ,
ngành, địa phương. Lập quy hoạch phát triển của mình phù hợp với chiến
lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của cả nước đã được phê
duyệt; theo dõi, thu thập thông tin, tổng hợp tình hình thực hiện chiến lược,
quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của cả nước và vùng lãnh thổ.
3. Tham gia thẩm định các dự án quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của các tỉnh
thành phố trực thuộc trung ương và các dự án quy hoạch phát triển ngành, khu
công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế thuộc địa phương quản lý theo phân
công của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
4. Tổ chức triển khai thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học về lĩnh
vực chiến lược, quy hoạch được giao và nghiên cứu các lĩnh vực khoa học
khác theo quy định của pháp luật.
5. Nghiên cứu lí luận và phương pháp luận về xây dựng chiến lược, quy hoạch
tổng thể phát triển kinh tế xã hội.
6. Phân tích, tổng hợp và dự báo các biến động kinh tế - xã hội, khoa học, công
nghệ, môi trường và các yếu tố khác tác động đến chiến lược, quy hoạch để
phục vụ nghiên cứu chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội.
7. Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế về lĩnh vực chiến lược, quy hoạch theo sự
phân công của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
8. Tổ chức thực hiện hoạt động tư vấn về lĩnh vực chiến lược, quy hoạch, tham
gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên ngành và đào tạo sau đại học theo quy
định của pháp luật.
9. Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, viên chức, lao động hợp đồng
thuộc Viện và quản lý tài chính, tài sản, kinh phí được giao theo quy định của
Ban
tổng
hợp
Ban
nghiên
cứu
phát
triển
các
ngành
sản
xuất
Ban
nghiên
cứu
phát
triển
các
ngành
dịch
v ụ
Ban
nghiên
cứu
phát
triển
nguồn
nhân
lực và
các
phát
triển
văn
phòng
- Nghiên cứu lý luận phương pháp luận, phương pháp tổng hợp chiến lược, quy
hoạch.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do viện trưởng giao.
3.2.2 Ban dự báo
- Phân tích tổng hợp, dự báo về biến động kinh tế, cộng nghệ, môi trường, liên kết
quốc tế của thế giới phục vụ nghiên cứu chiến lược, quy hoạch.
- Phân tích tổng hợp và dự báo về biến động kinh tế - xã hội trong nước phục vụ
nghiên cứu chiến lược, quy hoạch.
- Dự báo khả năng phát triển, hội nhập kinh tế khu vực và thế giới của nền kinh tế
Việt Nam.
- Tham gia nghiên cứu xây dựng các kế hoạch 5 năm và hàng năm về các vấn đề
liên quan.
- Nghiên cứu lý luận, phương pháp luận và phương pháp dự báo
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do viện trưởng giao.
3.2.3 Ban nghiên cứu phát triển các ngành sản xuất
- Nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu và xây dựng chiến lược, quy hoạch
phát triển các ngành công nghiệp, xây dựng trên phạm vi cả nước và các vùng
lãnh thổ.
- Nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu và xây dựng chiến lược, quy hoạch
phát triển các ngành nông, lâm, ngư nghiệp trên phạm vi cả nước và các vùng
lãnh thổ.
- Đầu mối tổng hợp, tham mưu các vấn đề liên quan về quản lý nhà nước đối với
công tác quy hoạch các ngành sản xuất.
- Tham gia nghiên cứu, tư vấn các vấn đề chiến lược, quy hoạch liên quan đến
chức năng của ban trên phạm cả nước và vùng lãnh thổ.
- Tham gia xây dựng kế hoạch 5 năm và hàng năm thuộc các ngành sản xuất.
- Nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu và xây dựng các đề án chiến lược,
quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất các vùng
lãnh thổ( trong đó có các vùng kinh tế - xã hội, các vùng kinh tế trọng điểm, các
hành lang kinh tế, các tam giác phát triển, các vùng khó khăn, vùng ven biển và
hải đảo).
- Đầu mối xây dựng kế hoạch 5 năm, hàng năm về phát triển các vùng lãnh thổ.
- Đầu mối tổng hợp, tham mưu các vấn đề liên quan về quản lý nhà nước đối với
công tác quy hoạch vùng lãnh thổ, tỉnh.
- Tham gia thẩm định các dự án quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương.
- Nghiên cứu lý luận, phương pháp luận, phương pháp về quy hoạch vùng lãnh thổ
và tỉnh.
- Xây dựng hệ thống bản đồ quy hoạch phục vụ công tác lập quy hoạch.
6
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do viện trưởng giao.
3.2.7 Ban nghiên cứu phát triển hạ tầng
- Nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu và xây dựng chiến lược, quy hoạch
phát triển hạ tầng của cả nước và trên các vùng lãnh thổ.
- Làm đầu mối tham mưu các vấn đề quản lý nhà nước liên quan đến lĩnh vực hạ
tầng. Tham gia thẩm định quy hoạch các ngành liên quan.
- Tham gia nghiên cứu xây dựng kế hoạch 5 năm và hàng năm.
- Nghiên cứu lý luận, phương pháp luận xây dựng chiến lược, quy hoạch hạ tầng
và bảo vệ môi trường.
- Thực hiện nhiệm vụ khác do viện trưởng giao.
3.2.8 Trung tâm nghiên cứu phát triển miền nam
- Đầu mối nghiên cứu và đề xuất về chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế - xã hội vùng ở nam bộ; tổ chức hoạt động tư vấn về lĩnh vực chiến lược, quy
hoạch phát triển cho các tỉnh nam bộ.
- Theo dõi việc thực hiện quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh và vùng ở
Nam Bộ.
- Trao đổi thông tin, bồi dưỡng nghiệp vụ và đào tạo cán bộ nghiên cứu chiến lược
và quy hoạch.
Ngoài nước
Viện có quan hệ hợp tác với các cơ quan, viện nghiên cứu của nhiều nước và tổ
chức quốc tế:
- Chương trình phát triển của Liên hợp quốc( UNDP), tổ chức phát triển công nghệ
của Liên hợp quốc( UNIDO), trung tâm phát triển vùng của Liên hợp
quốc(UNCRD).
- Ngân hàng phát triển châu á (ADC): nghiên cứu quy hoạch về năng lượng, chiến
lược phát triển miền Trung Việt Nam.
- Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA): nghiên cứu quy hoạch 4 tỉnh miền
trung, khu đô thị mới Hoà Lạc – Xuân Mai.
- Cơ quan phát triển quốc tế thuỵ điển ( SIDA); tăng cương nâng cao năng lực
nghiên cứu quy hoạch và quản lý vùng biển và ven biển, nghiên cứu một số đề án
kinh tế vĩ mô.
- Viện phát triển quốc tế Harvard ( HIID) của Mỹ, nghiên cứu các vấn đề kinh tế
vĩ mô ở Việt Nam
- Viện phát triển Hàn Quốc ( KDI) tăng cường năng lực nghiên cứu chiến lược và
dự báo kinh tế.
- Cơ quan quy hoạch lãnh thổ và hoạt động vùng ( DATAR) của Pháp: Nghiên cứu
quy hoạch vùng.
- Trung tâm nghiên cứu quốc tế ( IDRC) của Canada: nghiên cứu quản lý phát
triển cùng ở Việt Nam.
- Quỹ NIPPON ( Nhật Bản) và Viện nghiên cứu Nhật Bản ( JRI ): nâng cao năng
lực dự báo kinh tế của Việt Nam.
8
- Trường đại học kinh tế Stockholm ( SSE) Thuỵ Điển: nghiên cứu kinh tế vĩ mô,
đầu tư và phát triển nông thôn.
- Trường đạI học Thammasat Thái Lan: nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực và
đào tạo cán bộ.
9
theo lãnh thổ của chính phủ và định hướng phát triển kinh tế xã hội các địa
phương.
- Chủ trì các đề án phát triển kinh tế- xã hội các vùng theo chỉ đạo của thủ tướng
chính phủ: Tây Nguyên, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ và Duyên hải
miền Trung, Đông nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long, huyện đảo Phú Quốc,
Côn Đảo, khu vực Vịnh Cam Ranh, vịnh Văn Phong.
II. Tổng quan về Ban nghiên cứu phát triển các ngành dịch vụ
A- Chức năng, nhiệm vụ
- Nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu và xây dựng chiến lược, quy hoạch
phát triển các ngành dịch vụ của cả nước và trên các vùng lãnh thổ.
- Làm đầu mối tổng hợp, tham mưu các vấn đề liên quan về quản lý nhà nước đối
với công tác quy hoạch các ngành dịch vụ. Tham gia thẩm định các dự án quy
hoạch các ngành dịch vụ.
- Tham gia xây dựng kế hoạch 5 năm và kế hoạch hàng năm các ngành dịch vụ.
- Nghiên cứu lý luận, phương pháp luận và phương pháp xây dựng chiến lược và
quy hoạch phát triển các ngành dịch vụ.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do viện trưởng giao.
B - Cơ cấu tổ chức
1. Lãnh đạo ban
- Trưởng ban: Phụ trách chung đối với mọi hoạt động của ban; Nghiên cứu lý luận
và phương pháp luận xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển các ngành
dịch vụ; Tổng hợp chiến lược và quy hoạch các ngành dịch vụ.
- Phó trưởng ban: Phụ trách nhóm nghiên cứu các dịch vụ xã hội và nhóm nghiên
cứu các dịch vụ tư vấn và chuyển giao công nghệ; Nghỉên cứu phương pháp xây
dựng chiến lược và quy hoạch phát triển các nhành dịch vụ thuộc nhóm nghiên
cứu các dịch vụ xã hội và nhóm nghiên cứu các dịch vụ tư vấn và chuyển giao
công nghệ; Tổng hợp các kết quả nghiên cứu tư vấn và chuyển giao công nghệ.
2. Nhóm nghiên cứu các dịch vụ kinh tế
- Nghiên cứu các quan hệ thương mại trong nước và quốc tế; các hoạt động liên