nghiên cứu - trao đổi
Tạp chí luật học số 1/2004

17

TS. Nguyễn Minh đoan *
i quc gia, mi dõn tc luụn cú li
ớch khỏc nhau, cú khuynh hng phỏt
trin khỏc nhau nhng gia cỏc quc gia, cỏc
dõn tc cng cú nhng li ớch chung thng
nht vi nhau nờn buc phi liờn kt, hp tỏc
vi nhau cựng tn ti v phỏt trin. S
liờn kt, hp tỏc ny ó dn n s thm thu
ln nhau ca cỏc nn kinh t, tng bc phỏ
b nhng hng ro ngn cỏch gia cỏc
quc gia, to iu kin cho s phỏt trin
mnh m v vi quy mụ ln ca lc lng
sn xut. Ton cu hoỏ l xu th khỏch quan,
tt yu trong s phỏt trin hin nay, nú lụi
cun ngy cng nhiu nc tham gia, nú
lm cho cỏc quc gia cú s liờn kt cht
ch v tu thuc vo nhau nhiu hn. Ton
cu hoỏ ó to ra nhiu c hi cho s phỏt
trin, hi nhp ca cỏc nc nhng cng
gõy ra khụng ớt nhng thỏch thc, khú
khn cho cỏc nc, nht l i vi cỏc

hp vi nhng thay i quan trng ca kinh
t. iu ny xut phỏt t thc t l s hi
nhp ca kinh t Vit Nam khụng th trỏnh
khi nhng xung t v phỏp lut gia Vit
Nam vi cỏc nc khỏc. Trc xu th ú,
chỳng ta ó ch ng hi nhp tng bc,
thu hp v tin ti xoỏ b s khỏc bit v
mt s chớnh sỏch v quy nh phỏp lut ca
Vit Nam vi phỏp lut ca cỏc nc khu
vc ASEAN v vi phỏp lut ca nhng
nc cú liờn quan trc tip ti Vit Nam.
M

* Ging viờn chớnh Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
18
Tạp chí luật học số 1/2004

Tin trỡnh ton cu hoỏ ũi hi phỏp lut
Vit Nam cn c nghiờn cu sa i, b
sung theo hng:
+ M ca th trng ni a cho hng
hoỏ, dch v, vn ca nc ngoi vo Vit
Nam theo l trỡnh m cỏc bờn ó tho thun;
+ Tng bc ct gim thu quan i vi
mt s loi hng hoỏ, xoỏ b cỏc hng ro,
cỏc hn ch i vi hng hoỏ nc ngoi,

gii quyt tranh chp phi chớnh ph ;
Quỏ trỡnh sa i, b sung phỏp lut Vit
Nam trong giai on hin nay cú nhng
thun li c bn l:
- ng cng sn Vit Nam, Nh nc v
nhõn dõn Vit Nam luụn ch trng nờu cao
tinh thn t lc, t cng xõy dng t
nc, thc hin ng li i ngoi c lp,
t ch, ho bỡnh, hu ngh, hp tỏc vi tt c
cỏc nc trờn th gii, khụng phõn bit ch
chớnh tr v xó hi khỏc nhau, trờn c s
tụn trng c lp, ch quyn v ton vn
lónh th ca nhau, khụng can thip vo cụng
vic ni b ca nhau, bỡnh ng v cỏc bờn
cựng cú li. Vỡ vy, vn i mi, m ca,
hi nhp ó, ang cú c s quan tõm ỳng
mc ca ng, Nh nc, ca cỏc nh kinh
t v cỏc lut gia Vit Nam;
- S nghip i mi, hi nhp ca Vit
Nam l con ng vn lờn ỏp ng ũi
hi ca thi i, ỏp ng nhng nhu cu
chớnh ỏng v ngy cng cao ca nhõn
dõn Yờu cu ú va l ũi hi bờn trong
ca nn kinh t nc ta, va phự hp vi xu
th i mi ca thi i.
(1)
L mt dõn tc
cn cự, thụng minh, cu tin b cựng vi
chớnh sỏch mun lm bn, lm i tỏc tin cy
ca tt c cỏc nc vỡ ho bỡnh, hu ngh v

- Những năm qua trên tất cả các lĩnh vực
của đời sống xã hội Việt Nam đã diễn ra quá
trình đổi mới sâu sắc từ tư duy đến hành
động và đã thu được những thắng lợi vô
cùng to lớn, góp phần củng cố thế và lực của
nước ta trong khu vực và trên thế giới, tạo
điều kiện thuận lợi để Việt Nam tham gia
vào quá trình hội nhập kinh tế và phát triển.
Chẳng hạn, chuyển đổi và phát triển nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa; củng cố và xây dựng nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do
nhân dân, vì nhân dân; mạnh dạn tiếp thu có
chọn lọc nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực
điều chỉnh pháp luật của các nước tiên tiến
khác; tiến hành sửa đổi, bổ sung nhiều quy
định pháp luật cho phù hợp với tình hình
mới. Do vậy, nhiều quan điểm, tư tưởng
pháp lí và quy định pháp luật của chúng ta
hiện nay là kết quả của sự giao thoa, sự kế
thừa những truyền thống tốt đẹp của dân tộc,
sự tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa trí tuệ
nhân loại và kinh nghiệm quý báu của các
nước khác, các dân tộc khác trong lĩnh vực
điều chỉnh pháp luật. Hệ thống pháp luật
Việt Nam đã có nhiều thay đổi theo hướng
pháp luật của một nhà nước pháp quyền,
nhiều quy định pháp luật nhất là trong các
lĩnh vực như thương mại, kinh tế, dân sự
đã được sửa đổi, bổ sung phục vụ cho quá


nghiên cứu - trao đổi
20
Tạp chí luật học số 1/2004

gia phỏp lut cỏc nc tiờn tin v c vt
cht ln tinh thn ó to iu kin cho cỏc
chuyờn gia phỏp lớ Vit Nam tip thu, tỡm
hiu mt cỏch chớnh xỏc nhng giỏ tr tt p
trong lnh vc iu chnh phỏp lut m nhõn
loi ó t c ng dng v vn dng
cho phự hp vi hon cnh iu kin hin ti
ca Vit Nam.
- Cỏc hot ng lp phỏp, hnh phỏp v
t phỏp Vit Nam ó v ang tng bc i
vo n nh, phỏt huy c hiu qu ca
mỡnh. H thng phỏp lut Vit Nam ang
tng bc c hon thin v ngy mt
thờm n nh, nhiu chớnh sỏch phỏp lut ó
v ang c trin khai cú hiu qu.
Bờn cnh nhng thun li nờu trờn thỡ vic
sa i, b sung phỏp lut Vit Nam hin nay
cng gp khụng ớt nhng khú khn l:
- Xut phỏt im ca s phỏt trin kinh
t nc ta chm v thp hn so vi cỏc nc
khỏc nờn kh nng cnh tranh ca kinh t
Vit Nam cha tt so vi nhiu nc khỏc.
H thng phỏp lut ang trong quỏ trỡnh xõy
dng v hon thin nờn cũn nhiu khim
khuyt, hn ch nh cha thc s ng b,

ngoi cha nhiu nờn s hiu bit v phỏp
lut nc ngoi ca chỳng ta cũn nhiu hn
ch, ụi khi khụng y v thiu chớnh
xỏc, t ú cha ch ng tip thu nhng cỏi
mi, c bit l ca nhng nc cú ch
chớnh tr xó hi khỏc vi Vit Nam hoc l
du nhp vi vng nhng quy nh phỏp lut
cha thc s phự hp vi iu kin hon
cnh Vit Nam. S du nhp ca nhiu quan
im, trng phỏi phỏp lut khỏc nhau trờn
th gii ụi khi cng lm cho nhng ngi
xõy dng phỏp lut Vit Nam trong mt vi
trng hp lỳng tỳng khụng bit nờn la chn
phng ỏn no cho phự hp, bi mi phng
ỏn, mi trng phỏi u cú nhng u im,
nhng hn ch, phự hp vi nhng iu kin
v hon cnh nht nh. nghiên cứu - trao đổi
Tạp chí luật học số 1/2004

21

- Ngoi ra, ý thc phỏp lut trong xó hi
cha cao v s tn ti ca nhng quy nh
phỏp lut c khụng cũn phự hp cng cú
nhng nh hng cn phi tớnh n.
Quỏ trỡnh ton cu hoỏ luụn t ra
trc chỳng ta vn l lm sao phi tranh

chung cú nhiu im khỏc so vi c s
kinh t - xó hi v cỏc nguyờn tc ca phỏp
lut cỏc nc khụng phi xó hi ch ngha.
Cha k l trỡnh phỏt trin kinh t - xó
hi, nn vn hoỏ v phong tc tp quỏn ca
cỏc nc l khụng ng nht. Nhng nc
cú iu kin v trỡnh phỏt trin tng t
nh nc ta hu nh khụng cú. Vit Nam
li l t nc ụng ch yu l sn xut
nụng nghip vi ngh trng lỳa nc v
nn vn hoỏ lng xó truyn thng, ang
trong quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ v hin
i hoỏ t nc. Do vy, nhiu quan im
phỏp lut cú th phự hp vi nc ngoi
nhng khụng hoc cha th phự hp vi
iu kin kinh t v vn hoỏ - xó hi ca
Vit Nam.
Túm li, u tranh v hp tỏc vi nhau l
quy lut chung trong mi quan h gia cỏc
quc gia, cỏc dõn tc hin nay. Vic u
tranh v hp tỏc vi nhau gia cỏc quc gia
trong thi i vn minh luụn phi da trờn
c s phỏp lut. Vỡ vy, mt trong nhng vai
trũ quan trng ca phỏp lut Vit Nam l to
ra mụi trng phỏp lớ thun li cho vic cng
c, m rng cỏc mi quan h hp tỏc gia
Vit Nam vi cỏc nc khỏc v cỏc t chc
quc t, ng thi cng l c s phỏp lớ
Vit Nam u tranh vi nhng hin tng
tiờu cc trong quan h quc t, bo v li ớch

chung vỡ mt th gii ho bỡnh, hu ngh v
phỏt trin.
Quỏ trỡnh ton cu hoỏ va cú mt tớch
cc li va cú mt tiờu cc cho nờn trong
quỏ trỡnh hi nhp chỳng ta phi va tip thu
nhng cỏi mi, va phi cnh giỏc chng li
nhng mt tiờu cc, nhng nh hng khụng
tt ca nú ti cỏc mt khỏc nhau ca i
sng xó hi chỳng ta.
Nhng nm qua, nc ta ó v ang
din ra nhng thay i cn bn cỏc quan
nim v ch ngha xó hi nhng vn gi
c v tip tc phỏt trin theo nh hng
xó hi ch ngha. õy l vn rt khú khn
v cng d dn n tỡnh trng ngy bin cho
nhng sai lm, nhng phỏt trin kinh t - xó
hi chch hng ca t nc. Cú th núi
nc ta hin nay ang din ra quỏ trỡnh
chuyn i, nhiu nhõn t mi ó xut hin
nhng cha hon chnh. Quỏ trỡnh ú ũi hi
phỏp lut Vit Nam phi phỏt huy ti a vai
trũ tớch cc ch ng ca mỡnh, thc s l
cụng c, phng tin cú hiu lc v hiu qu
nht qun lớ t nc, bo v v thỳc y
s phỏt trin ca t nc.
Vi tinh thn ch ng hi nhp chỳng
ta cn y mnh cỏc hot ng giao lu,
nghiờn cu khoa hc phỏp lớ nhanh chúng
tn dng c nhng ớch li m ton cu hoỏ
mang li, xõy dng h thng phỏp lut cú