Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
LỜI NÓI ĐẦU
Việc chuyển sang nền kinh tế mở vận hành theo cơ
chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, cùng với đó là sự phát triển của hàng loạt
các loại hình doanh nghiệp mới: doanh nghiệp tư nhân,
công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần.. và kéo theo
sự sôi động của một thị trường tràn ngập hàng hoá. Vì
vậy,khó khăn của các doanh nghiệp Nhà nước là điều
không tránh khỏi. Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế
thị trường mang đầy tính cạnh tranh thì không có con
đường nào khác là phải nâng cao khả năng cạnh tranh qua
việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp. Điều này càng mang tầm quan trọng đặc biệt đối
với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.
Thông qua xuất nhập khẩu chúng ta có điều kiện
nắm bắt và tiếp cận những thành tựu khoa học kỹ thuật trên
thế giới, thúc đẩy sản xuất trong nước ngày càng hiện đại
phát triển, kích thích và mở rộng nhu cầu trong nước, đưa
cuộc sống con người ngày càng văn minh hiện đại, khai
thác triệt để tiềm năng và thế mạnh của đất nước và thế giới
trên cơ sở phân công lao động quốc tế và chuyên môn hoá
quốc tế.
Xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới và việc
hội nhập vào các tổ chức tự do hoá mậu dịch AFTA, APEC
đã đưa hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của nước ta
sang một giai đoạn phát triển mới có nhiều thuận lợi nhưng
cũng không ít khó khăn. Do đó đòi hỏi phải điều chỉnh lại
hoạt động xuất nhập khẩu để hoạt độngxuất nhập khẩu thực
2
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Chương III : Một số biện pháp nhằm nâng cao
hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu ở Công
ty Xuất nhập khẩu và Tư vấn - Dịch vụ Đo đạc Bản đồ.
Đề tài này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của
PGS.Tiến sỹ Nguyễn Kế Tuấn và với sự giúp đỡ của cô
Trần thị Kim Dung- Kế toán trưởng - Công ty Xuất nhập
khẩu và Tư vấn Dịch vụ Đo đạc Bản đồ.
Đây là một đề tài rộng và phức tạp, lại do những hạn
chế về trình độ cũng như thời gian nên chắc chắn sẽ không
tránh khỏi những khiếm khuyết.
Kính mong được sự góp ý, bổ sung của các thày cô
để đề tài được hoàn thiện hơn.
3
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT
NHẬP KHẨU
I. XUẤT NHẬP KHẨU VÀ VAI TRÒ TRONG
QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ.
1. Bản chất và tính tất yếu khách quan của kinh
doanh xuất nhập khẩu.
1.1 Khái niệm kinh doanh xuất nhập khẩu.
Kinh doanh xuất nhập khẩu là sự trao đổi hàng hoá,
dịch vụ giữa các nước thông qua hành vi mua bán. Sự trao
đổi đó là một hình thức của mối quan hệ xã hội và phản ánh
đích kinh tế tối đa. Trao đổi hàng hoá là một hình thức của
các mối quan hệ kinh tế xã hội và phản ánh sự phụ thuộc
lẫn nhau giữa những người sản xuất kinh doanh hàng hoá
riêng biệt của các quốc gia. Kinh doanh xuất nhập khẩu là
lĩnh vực quan trọng nhằm tạo điều kiện cho các nước tham
gia vào phân công lao động quốc tế, phát triển kinh tế và
làm giàu cho đất nước.
Ngày nay, khi quá trình phân công lao động quốc
tế đang diễn ra hết sức sâu sắc, kinh doanh xuất nhập khẩu
được xem như là một điều kiện tiền đề cho sự phát triển
5
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
kinh tế của mọi quốc gia. Thực tế cho thấy, không một
quốc gia nào có thể tồn tại chứ chưa nói gì đến phát triển
nếu tự cô lập mình không quan hệ kinh tế với thế giới. Kinh
doanh xuất nhập khẩu đã trở thành vấn đề sống còn vì nó
cho phép thay đổi cơ cấu sản xuất và nâng cao mức tiêu
dùng cuả dân cư một quốc gia. Bí quyết thành công trong
chiến lược phát triển kinh tế của nhiều nước là mở rộng thị
trường quốc tế và tăng nhanh xuất khẩu sản phẩm hàng hoá
qua chế biến có hàm lượng kỹ thuật cao.
Sự ra đời và phát triển của kinh doanh xuất nhập
khẩu gắn liền với quá trình phân công lao động quốc tế. Xã
hội càng phát triển, phân công lao động quốc tế diễn ra
ngày càng sâu sắc. Điều đó phản ánh mối quan hệ phụ
thuộc kinh tế ngày càng tăng lên. Kinh doanh xuất nhập
khẩu cũng vì thế mà ngày càng mở rộng và phức tạp.
Kinh doanh xuất nhập khẩu xuất hiện từ sự đa dạng
chuyên môn hoá sản xuất và xuất khẩu các loại hàng hoá
mà việc sản xuất chúng có ít bất lợi nhất ( đó là những hàng
hóa có lợi thế tương đối ) và nhập khẩu các loại hàng hoá
mà việc sản xuất chúng bất lợi lớn nhất ( đó là các hàng hoá
không có lợi thế tương đối ). Khi tham gia vào kinh doanh
xuất nhập khẩu, các quốc gia này sẽ thu được lợi ích không
nhỏ.
Lý thuyết lợi thế tương đối ( hay so sánh ) của
David Ricardo đã giải thích được cơ chế lợi ích khi kinh
doanh xuất nhập khẩu diễn ra giữa các quốc gia có điều
kiện sản xuất khác nhau. Tuy nhiên, người ta cũng thấy
rằng, kinh doanh xuất nhập khẩu vẫn diễn ra giữa các quốc
7
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
gia khi giữa chúng có các điều kiện sản xuất khá giống
nhau. Chẳng hạn, sự trao đổi buôn bán ô tô là khá phát triển
giữa Mỹ và Nhật; điều tương tự cũng xảy ra đối với mặt
hàng điện tử giữa các nước Tây Âu. Rõ ràng là, không có
thế lực nào bắt buộc hai nước phải buôn bán với nhau nếu
một nước không có lợi. Các quốc gia hoàn toàn tự do trong
việc lựa chọn mặt hàng cũng như đối tác buôn bán có khả
năng đem lại lợi ích cao cho họ.
Những lợi ích mà kinh doanh xuất nhập khẩu đem
lại đã làm cho thương mại và thị trường thế giới trở thành
nguồn lực của nền kinh tế quốc dân, là nguồn tiết kiệm
nước ngoài, là nhân tố kích thích sự phát triển của lực
lượng sản xuất, của khoa học công nghệ. Kinh doanh xuất
nhập khẩu vừa là cầu nối kinh tế của mỗi quốc gia với các
- Nhập khẩu tái xuất
2.2 Các hình thức xuất khẩu
- Xuất khẩu hàng hoá dưới các hình thức trao đổi
hàng hoá, hợp tác sản xuất và gia công quốc tế.
- Xuất khẩu thiết bị toàn bộ, thiết bị lẻ, vật tư phụ
tùng cho sản xuất.
- Chuyển khẩu- tạm nhập tái xuất.
- Các dịch vụ như làm đại lý, uỷ thác cho các tổ
chức nước ngoài.
- Hoạt động kinh doanh của các tổ chức kinh tế Việt
Nam ở nước ngoài.
9
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
3.Nội dung công tác xuất nhập khẩu hàng hoá ở các
doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu .
3.1 Nội dung hoạt động xuất nhập khẩu .
Thông thường nội dung hoạt động bao gồm các
nội dung sau:
3.1.1. Nghiên cứu thị trường
Khác với mua bán trong nước, kinh doanh nhập
khẩu diễn ra trên thị trường thế giới, người kinh doanh
thường ở các nước khác nhau, hàng hoá buôn bán được
chuyển qua biên giới của mỗi nước,mỗi nước lại có một
chính sách, thể lệ và tập quán thương mại khác nhau.
Người kinh doanh phải giải đáp nhiều câu hỏi như: Mua
bán hàng hoá gì ? ở đâu ? với ai ? vào thời điểm nào ? giá
cả và chất lượng ra sao ? thanh toán bằng hình thức gì,
đồng tiền nào ? ... Công việc nghiên cứu thị trường bao
Lập kế hoạch cụ thể để tiến hành hoạt động giao
dịch gồm nhiều chi tiết trong đó có các vấn đề sau:
- Lựa chọn mặt hàng kinh doanh xuất hoặc nhập khẩu
- Xác định số lượng hàng xuất hoặc nhập khẩu
11
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
- Lựa chọn thị trường - khách hàng - phương thức giao
dịch .
- Lựa chọn thời điểm, thời gian giao dịch.
- Các biện pháp để đạt mục tiêu lựa chọn trên như
chiêu đãi, mời khách, quảng cáo, đầu tư xây dựng cơ sở vật
chất...
- Những tính toán để luận chứng cho các mục tiêu và
các biện pháp trên dự báo kết quả công việc giao dịch phải
xác định.
3.1.3. Giao dịch, đàm phán trước khi ký kết hợp đồng.
3.1.4. Ký kết hợp đồng xuất nhập khẩu hàng hoá
Việc giao dịch đàm phán nếu có kết quả sẽ dẫn tới
việc ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương. Hình thức văn
bản của hợp đồng là bắt buộc đối với các đơn vị xuất nhập
khẩu của nước ta trong quan hệ với nước ngoài
3.1.5. Tổ chức thực hiện hợp đồngxuất nhập khẩu
Sau khi đã ký kết hợp đồng, các bên có nghĩa vụ thực
hiện hợp đồng.
3.2 Quy trình xuất nhập khẩu hàng hoá.
Quy trình xuất khẩu hàng hoá được biểu diễn qua
sơ đồ sau:
Phái t u à đến tiếp nhận vận chuyển h ng hoáà
L m bà ảo hiểm vận chuyển h ng hoáà
H ng à đến
Kiểm tra chứng từ v trà ả tiền
Thủ tục hải quan
Khai báo hải quan Nghiệm thu h ng hóaà L m thà ủ tục hải quan
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Nếu nhập khẩu uỷ thác thỉ từ bước thủ tục hải quan ta thêm bước:
4. Vai trò xuất nhập khẩu trong quá trình công
nghiệp hoá- hiện đại hoá ở nước ta.
Xuất nhập khẩu hàng hoá là một hoạt động nằm
trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hoá của một
quá trình tái sản xuất mở rộng nhằm mục đích liên kết sản
15
Bồi thường nhập khẩu
Giao h ngà
cho khách
h ngà
Quyết toán
bằng ngoại
tệ
Thời gian
quyêt toán
Tính ra tiền
trong nước
(theo nội tệ )
Khách h ng nhà ận, kiểm tra, xử lý
chính sách kinh tế đối ngoại nói chung và thương mại nói
16
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
riêng phải được coi là một chính sách cơ cấu có tầm quan
trọng chiến lược nhằm phục vụ quá trình phát triển của nền
kinh tế quốc dân. Chính sách xuất nhập khẩu phải tranh thủ
được tới mức cao nhất nguồn vốn kỹ thuật, công nghệ tiên
tiến của nước ngoài nhằm thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát
triển, giải quyết việc làm cho người lao động.
I. CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT
ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU.
1. Quan điểm về hiệu quả.
1.1. Hiệu quả kinh doanh
Khi đề cập đến vấn đề hiệu quả có thể đứng trên
nhiều góc độ khác nhau để xem xét. Nếu xét theo hiệu quả
cuối cùng thì hiệu quả kinh tế là hiệu số giữa kết quả thu về
và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó, trong đó kết quả
chỉ phản ánh kết quả kinh tế thu được như doanh thu bán
hàng. Đứng trên góc độ này thì phạm trù hiệu quả đồng
nhất với phạm trù lợi nhuận. Hiệu quả kinh doanh cao hay
thấp tuỳ thuộc vào trình độ tổ chức hoạt động sản xuất kinh
doanh và tổ chức quản lý trong các doanh nghiệp.
Nếu đứng trên góc độ yếu tố riêng lẻ để xem xét thì
hiệu quả thể hiện trình độ và khả năng sử dụng các yếu tố
đó trong quá trình sản xuất và kinh doanh, nó phản ảnh kết
quả kinh tế thu được từ việc sử dụng các yếu tố tham gia
vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
Chỉ tiêu hiệu quả là một chỉ tiêu chất lượng tổng
nhằm mục đích hiệu quả kinh tế và hiệu quả kinh doanh,
còn một số doanh nghiệp nhà nước nhằm thực hiện một số
chỉ tiêu về hiệu quả kinh tế xã hội.
18
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
- Nếu đứng trên phạm vi từng yếu tố, từng doanh
nghiệp riêng lẻ thì có phạm trù hiệu quả kinh tế và phạm
trù hiệu quả kinh doanh.
Hiệu quả kinh tế là những lợi ích kinh tế đạt được
sau khi bù đắp các khoản chi về lao động xã hội. Hiệu quả
kinh tế được xác định thông qua so sánh giữa các chỉ tiêu
phản ánh kết quả kinh doanh với chi phí bỏ ra.
Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh
những lợi ích đạt được từ các hoạt động kinh doanh của các
doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh chính là hiệu quả lao
động xã hội được xác định bằng việc so sánh giữa lượng
lao động hữu ích cuối cùng thu được với hao phí lao động
xã hội.
Như vậy đứng trên các khía cạnh khác nhau người
ta có thể có quan điểm về hiệu quả khác nhau. Tuy nhiên
trong lĩnh vực quản lý khi giải quyết vấn đề hiệu quả cần
phải kết hợp hài hoà giữa lợi ích trước mắt với lợi ích lâu
dài, giữa lợi ích trung ương với lợi ích địa phương, giữa lợi
ích cá nhân, lợi ích tập thể với lợi ích quốc gia.
1.2. Hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu.
Hiện nay ở nước ta kinh doanh thương mại quốc tế có
vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Vì
vậy, Nghị Quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII nhấn mạnh:"
đời sống nhân dân trong nước.
Với đặc thù của kinh doanh xuất nhập khẩu, hoạt động
kinh doanh này phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện kinh tế,
20
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
chính trị, xã hội, môi trường văn hoá của các tác nhân nước
ngoài. Vì vậy, khi thực hiện hoạt động kinh doanh này cần
phải xem xét tổng quan các tác nhân ảnh hưởng đến nó để
có các phương pháp làm việc và giải quyết công việc tối
ưu, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh này
ngày càng phát triển phù hợp với xu thế chung của thời đại
và định hướng của Đảng và Nhà nước ta.
Xét về mặt lý luận, nội dung cơ bản của hiệu quả kinh
tế trong kinh doanh thương mại quốc tế là góp phần đắc lực
thúc đẩy nhanh năng suất lao động xã hội và tăng thu nhập
quốc dân có thể sử dụng, qua đó tạo thêm nguồn tích lũy
cho sản xuất và nâng cao mức sống trong nước.
2. Phương pháp đánh giá hiệu quả
2.1 Các quan điểm cơ bản trong việc đánh giá hiệu
quả sản xuất kinh doanh.
Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một chỉ tiêu chất
lượng tổng hợp có liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau,
do đó khi đánh giá hiệu quả cần quán triệt những quan
điểm sau:
- Bảo đảm thống nhất giữa nhiệm vụ chính trị và
nhiệm vụ kinh doanh trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất
kinh doanh.
Do đặc điểm của nước ta là phát triển nền kinh tế
cao hiệu quả của nền sản xuất của ngành, của địa phương
và cơ sở. Trong từng đơn vị cơ sở khi đánh giá hiệu quả
kinh doanh cần phải xem xét đầy đủ các mối quan hệ qua
22
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
lại, tác động của các tổ chức , lĩnh vực trong một hệ thống
theo những mục tiêu nhất định.
- Bảo đảm tính thực tiễn trong việc nâng cao hiệu
quả kinh doanh.
Quan điểm này đòi hỏi khi đánh giá và xác định
các mục tiêu, biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh cần
phải xuất phát từ đặc điểm kinh tế xã hội của ngành, của
địa phương và những khả năng thực tế của doanh nghiệp
trong từng thời kỳ. Có như vậy các chỉ tiêu nâng cao hiệu
quả kinh doanh mà doanh nghiệp đề ra mới có cơ sở khoa
học và thực tiễn để thực hiện.
- Phải căn cứ vào kết quả cuối cùng cả về giá trị và
hiện vật để đánh giá hiệu quả kinh doanh.
Quan điểm này đòi hỏi khi đánh giá hiệu quả kinh
doanh một mặt cần phải căn cứ vào số lượng sản phẩm đã
tiêu thụ, mặt khác phải căn cứ vào số lượng sản phẩm đã
sản xuất ra, số lượng sản phẩm dở dang, bán thành phẩm để
xác định chỉ tiêu hiệu quả về mặt hiện vật.
2.2 Các mối quan hệ kinh tế chủ yếu cần phải giải
quyết khi nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong
các doanh nghiệp.
Hiệu quả kinh tế là một chỉ tiêu chất lượng tổng
hợp, có liên quan đến tất cả các lĩnh vực hoạt động sản xuất
doanh nghiệp cần phải dựa vào hệ thống tiêu chuẩn sau:
24
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
- Doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế thị trường
nhưng phải tuân thủ sự quản lý vĩ mô của nhà nước.
- Phải kết hợp hài hoà ba lợi ích kinh tế: cá nhân, tập
thể, nhà nước. Tuyệt đối không vì lợi ích cá nhân làm tổn
hại lợi ích tập thể.
- Lợi nhuận doanh nghiệp kiếm được phải dựa trên
cơ sở vận dụng linh hoạt, sáng tạo các quy luật của nền sản
xuất hàng hoá.
- Mức thu nhập thuần tuý của doanh nghiệp trên lao
động phải thường xuyên tăng lên.
Để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
xuất nhập khẩu người ta thường dựa vào nhóm chỉ tiêu
sau:
Chỉ tiêu Công thức xác định
*Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng
lao động
- Năng xuất lao động Kim ngạch xuất nhập khẩu trong kỳ
Tổng số lao động bình quân trong kỳ
- Kết quả sản xuất trên một đồng chi phí tiền
lương
Kim ngạch xuất nhập khẩu trong kỳ
Tổng số lao động bình quân trong kỳ
- Lợi nhuận bình quân tính cho một lao động Lợi nhuận trong kỳ
Tổng số lao động bình quân trong kỳ
*Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng