Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay với chính sách đổi mới và mở cửa nền
kinh tế. Đối với bất kỳ loại hình doanh nghiệp nào việc tổ chức hợp lý
hoạt động của những người lao động làm trong lĩnh vực quản lý sản
xuất có vai trò đặc biệt quan trọng. Vai trò quan trọng xuất phát từ chỗ,
những người làm việc trong lĩnh vực quản lý sản xuất là những người
làm công việc chuyển bị và lãnh đạo sản xuất về mọi mặt (về công nghệ,
tổ chức, kỹ thuật, hành chính) cũng như những công việc để tiêu thụ sản
phẩm. Hoạt động lao động của họ có tác dụng quyết định hiệu quả sản
xuất chung của xí nghiệp. Do vậy mọi công ty dù lớn hay nhỏ muốn tồn
tại, đứng vững, cạnh tranh có hiệu quả phải làm tốt công tác “Tổ chức
lao động khoa học trong lĩnh vực quản lý”.
Hiện nay, một vấn đề nan giải của các công ty quốc doanh đó là
việc cán bộ quản lý thì nhiều nhưng năng lực quản lý và hiệu quả công
việc của họ còn chưa cao. Điều này dẫn đến một thực trạng của các công
ty quốc doanh đó là đa phần các công ty này làm ăn kém hiệu qủa hoặc
hiệu quả thấp, và công ty cơ khí 79 cũng không phải là một ngoại lệ.
http://tailieutonghop.com
1
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Công ty cơ khí 79 là một công ty quốc doanh trực thuộc tổng cục
công nghiệp quốc phòng đang trong thời kỳ khôi phục. Vẫn còn mang
nặng mô hình của nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung trong phong cách
lãnh đạo và quản lý. Hầu hết cán bộ quản lý trong công ty đều được
chuyển nghành từ quân đội nên phong cách làm việc vẫn còn mang tính
quan liêu bao cấp. Đa phần cán bộ quản lý trong công ty tuổi đã tương
đối cao, làm việc vẫn chỉ dựa nhiều vào thói quen và kinh nghiệm.
Nhiều người năng lực chưa đáp ứng được với yêu cầu của công việc

SẢN XUẤT KINH DOANH
I-KHÁI NIỆM VỀ TỔ CHỨC LAO ĐỘNG KHOA HỌC
1-khái niệm về tổ chức lao động
http://tailieutonghop.com
3
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Tổ chức lao động là quá trình tổ chức quá trình hoạt động của con
người, trong sự kết hợp giữa ba yếu tố cơ bản của quá trình lao động và các
mối quan hệ qua lại giữa những người lao động với nhau.
Như vậy, tổ chức lao động là một phạm trù gắn liền với lao động
sống, với việc bảo đảm sự hoạt động của sức lao động. Thực chất, tổ chức
lao động trong phạm vi một tập thể lao động nhất định là một hệ thống các
biện pháp đảm bảo hoạt động lao động của con người nhằm mục đích nâng
cao năng xuất lao động và sử dụng đầy đủ nhất các tư liệu sản xuất.
Chúng ta có thể thấy rằng, tổ chức lao động là một bộ phận không thể
tách rời của tổ chức sản xuất. Xét về phạm vi tổ chức lao động là một bộ
phận của tổ chức sản xuất, tổ chức sản xuất diễn ra trong cả quá trình tự
nhiên và quá trình lao động còn tổ chức lao động chỉ diễn ra trong quá trình
lao động mà thôi.
2-khái niệm về tổ chức lao động khoa học
Tổ chức lao động khoa học được hiểu là tổ chức lao động dựa trên cơ
sở phân tích khoa hoc các quá trình lao động và điều kiện thực hiện chúng,
thông qua việc áp dụng vào thực tiễn những biện pháp được thiết kế dựa trên
những thành tựu của khoa học và kinh nghiệm sản xuất tiên tiến. Tổ chức
lao động khoa học cần phải được áp dụng ở mọi nơi có hoạt động lao động
của con người.
Tổ chức lao động khoa học phải phát huy được quyền làm chủ tập thể
của người lao động. Nó cho phép kết hợp chặt chẽ giữa kỹ thuật và con
người trong quá trính sản xuất nhắm sử dụng tôt nhất các nguồn vật chất và

Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
sức khỏe, an toàn cho người lao động và phát triển toàn diện người lao động,
góp phần củng cố các mối quan hệ xã hội giữa người lao động và phát triển
các tập thể lao động.
Mục đích này được xuất phát từ việc đánh giá cao vai trò của con
người trong quá trình tái sản xuất xã hội. Với tư cách là lực lượng sản xuất
chủ yếu, người lao động chính là sáng tạo nên những thành quả kinh tế- kỹ
thuật của xã hội và cũng chính là người sử dụng những thành quả đó. Do đó,
mọi biện pháp cải tiến Tổ chức lao động, cải tiến tổ chức sản xuất đều phải
hướng vào việc tạo điều kiện cho người lao động có hiệu quả hơn, khuyến
khích và thu hút con người tự giác tham gia vào qúa trình lao động ngày
càng được hoàn thiện.
b- Ý nghĩa của tổ chức lao động khoa học
Việc áp dụng các biện pháp tổ chức lao động khoa học có ý nghĩa về
mặt kinh tế và xã hội rất lớn .
Về mặt kinh tế :
Trước hết, TCLĐKH cho phép nâng cao năng xuất lao động và tăng
cường hiệu quả của sản xuất nhờ tiết kiệm lao động sống và sử dụng có hiệu
quả tư liệu sản xuất hiện có, TCLĐKH là điều kiện không thể thiếu được để
nâng cao năng xuất lao động và hiệu quả của sản xuất.
Về mặt xã hội :
Tổ chức lao động khoa học không chỉ nâng cao nẵng xuất lao động và
hiệu quả của sản xuất, mà còn có tác dụng giảm nhẹ lao động và an toàn lao
động, đảm bảo sức khoẻ cho người lao động làm cho ngườu lao động không
http://tailieutonghop.com
6
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
ngừng hoàn thiện chính mình, thu hút con người tự tham gia vào lao động

thiết kế và áp dụng trên cơ sở vận dụng các kiến thức khoa học (thể hiện ở
sự sử dụng các nguyên tắc khoa học, các tiêu chuẩn, các quy định, các
phương pháp và công cụ đo hiện đại...). Đồng thời, các biện pháp tổ chức
lao động khoa học phải đáp ứng được yêu cầu của các quy luật kinh tế của
chủ nghĩa xã hội, phải có tác dụng phát hiện và khai thác các khả năng dự
trữ để nâng cao năng xuất lao động, phải là cơ sở quyết định để thoả mãn
nhu cầu ngày càng tăng của con người thông qua việc làm cho người lao
động thích ứng với con người và tạo nên những điều kiện thuận lợi cho con
người.
2-Nguyên tắc về tính tổng hợp của việc áp dụng các
biện pháp
Đòi hỏi các sự việc và vấn đề phải được nghiên cứu, xem xét trong
mối quan hệ qua lại hữu cơ với nhau, trong quan hệ giữa bộ phận với toàn
bộ và xem xét trên nhiều mặt, chứ không tách rời nhau, không kết luận phiến
diện.
Mặt khác, khi phân tích và thiết kế các biện pháp phải chú ý đầy đủ
những điều kiện cụ thể của phân xưởng, xí nghiệp (điều kiện và tiến độ kỹ
http://tailieutonghop.com
8
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
thuật, cơ sở vật chất, trình độ tổ chức sản xuất va trình độ tổ chức lao
động..).
3-Nguyên tắc về tính đồng bộ của biện pháp.
Đòi hỏi khi thực hịên biện pháp, phải triển khai giải quyết đồng bộ
các vấn đề có liên quan.
Nguyên tắc này đòi hỏi sự tham gia, phối hợp đồng bộ của các ngành,
các bộ phận có liên quan trong xí nghiệp và sự tổ chức thống nhất các hoạt
động phối hợp đó của cán bộ lãnh đạo các cấp.
4- Nguyên tắc về tính kế hoạch của công tác

lý.
Hệ thống quản lý bao gồm : Hệ thống các chức năng quản lý, hệ thống
các bộ phận quản lý (các phòng, ban) và những cán bộ, nhân viên làm việc
trong đó ; Hệ thống các mối quan hệ quản lý và hệ thống các phương tiện
vật chất - kỹ thuật, các phương pháp quản lý cần thiết để giải quyết các công
việc quản lý.
Hệ thống bị quản lý là hệ thống sản xuất bao gồm các phân xưởng, bộ
phận sản xuất và toàn bộ lực lượng lao động, vật tư máy móc, phương tiện
kỹ thuật và phương pháp công nghệ được bố trí và sử dụng trong đó.
Nhờ có hoạt động lao động của lao động quản lý mà các chức năng
quản lý được thực hiện, làm cho quản lý trở thành quá trình.
http://tailieutonghop.com
10
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Trong xí nghiệp, lao động quản lý được phân loại theo 2 tiêu thức
sau :
+ Theo chức năng : Vai trò của họ đối với việc quản lý toàn bộ quá
trình sản xuất (tức là theo tính chất của các chức năng mà họ phải thực hiện)
+ Theo vai trò của họ đối với việc thực hiện chức năng quản lý.
a-Theo chức năng, vai trò đối với việc quản lý quá
trình sản xuất thì toàn bộ lao động quản lý được phân
chia thành :
- Nhân viên quản lý kỹ thuật.
- Nhân viên quản lý kinh tế.
- Nhân viên quản lý hành chính.
*Nhân viên quản lý kỹ thuật : Là những người được đào tạo ở
trường kỹ thuật hoặc đã được rèn luyện trong thực tế sản xuất có trình độ kỹ
thuật tương đương, được cấp trên có thẩm quyền thừa nhận bằng văn bản
đồng thời phải là người trực tiếp làm công tác kỹ thuật hoặc tổ chức, chỉ đạo,

thực hiện chức năng lãnh đạo, bao gồm : Giám đốc, phó giám đốc, quản đốc
và phó quản đốc, các trưởng nghành, đốc công, trưởng phó các phòng ban
trong bộ máy quản lý xí nghiệp.
* Các chuyên gia : Là những lao động quản lý không thực hiện
chức năng lãnh đạo trực tiếp mà thực hiện các công việc chuyên môn . Bao
http://tailieutonghop.com
12
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
gồm : Các cán bộ kinh tế, kỹ thuật viên, cán bộ thiết kế và công nghệ và
những người cộng tác khoa học ( nếu có ) như : Nhà toán học, tâm lý học, xã
hội hoc.
*Nhân viên thực hành kỹ thuật : Là những người lao động
quản lý thực hiện các công việc đơn giản, thường xuyên lập đi lập lại, mang
tính chất thông tin -kỹ thuật và phục vụ bao gồm :
Các nhân viên hoạch toán và kiểm tra, các nhân viên làm công tác
hành chính, các nhân viên làm công tác phục vụ.
Sự phân loại lao động quản lý (theo cả hai tiêu thức) có ý nghĩa quan
trọng đối với việc nghiên cứu và đánh giá cơ cấu tỷ lệ về số lượng và chất
lượng của đội ngũ lao động quản lý, phù hợp với những đặc điểm, quy mô
loại hình sản xuất của xí nghiệp. Đồng thời sự phân loại đó còn cho thấy, các
loại lao động quản lý khác nhau sẽ có nội dung lao động khác nhau và do đó
mà đòi hỏi phải có những yêu cầu về tổ chức lao động cho phù hợp.
2- Nội dung của hoạt động lao động quản lý và
những đặc điểm của nó ảnh hưởng đến công tác tổ chức
lao động.
Các loại lao động quản lý khác nhau có những nhiệm vụ lao động
khác nhau và do đó có những nội dung lao động khác nhau. Sự khác nhau đó
là do sự khác nhau về chất của các chức năng quản lý quy định. Tuy nhiên,
nội dung lao động của tất cả các lao động quản lý các loại đều được tạo

TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
điểm chung của hoạt động lao động quản lý, quy định tính chất đặc thù của
các biện pháp TCLĐKH được áp dụng.
Những đặc điểm đó bao gồm như sau:
1.Hoạt động lao động quản lý là hoạt động lao động
trí óc và mang nhiều tính sáng tạo
Đặc trưng chung của hoạt đông lao động quản lý là lao động trí óc.
Đặc trưng chung đó chính là đặc điểm cơ bản mà từ đó dẫn đến những đặc
điểm khác của hoạt động lao động quản lý và những yêu cấu cần được lưu ý
trong quá trình tổ chức lao động cho lao động quản lý các loại.
Lao động trí óc được định nghĩa là : Sự tiêu hao sức lao động dưới tác
động chủ yếu về các khả năng chí tuệ và thần kinh tâm lý đối với con người
trong quá trình lao động. Do đó, khi nói ‘hoạt động lao động quản lý là hoạt
động trí óc” có nghĩa là : Đó là hoạt động lao động chủ yếu bẵng trí óc.
Vì là hoạt động lao động chủ yếu vì trí óc nên hoạt động lao động
quản lý mang đặc tính sáng tạo nhiều hơn so với lao động chân tay. Tính
sáng tạo của lao đông quản lý được thể hiện hai mức độ
Sáng tạo độc lập : Tạo ra các kiến thức, tri thức mới.
Sáng tạo trong phạm vi nhiệm vụ đã được quy định trước sáng tạo về
cách thực hiện công việc.
2.Hoạt động lao động quản lý là hoạt động mang
tính tâm lý-xã hội cao.
Xuất phát từ đặc điểm lao động trí óc nên hoạt động lao động quản lý
đặt ra yêu cầu cao về yếu tố thần kinh - tâm lý đối với người lao động, tức là
http://tailieutonghop.com
15
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
đặt ra yêu cầu cao đối với khả năng nhận biết, khả năng thu nhận thông tin
và các phẩm chất tâm lý cần thiết khác (như có tưởng tượng, trí nhớ, khả

không biểu hiện dưới dạng vật chất trực tiếp (không tính được bằng các số
đo tự nhiên như chiếc, cái...) Nên hoạt động lao động quản lý khó theo dõi,
khó đánh giá và khó định mức.
5. Hoạt động lao động quản lý là các thông tin các
tư liệu thực hiện cho việc hình thành và thực hiện các
quyết định quản lý : Một sai sót nhỏ trong hoạt động quản lý có thể
dẫn tới ảnh hưởng lớn trong sản xuất, nên đòi hỏi các cán bộ, nhân viên quản
lý phải có tinh thần trách nhiệm cao.
3- Phân loại thời gian làm việc của lao động quản
lý.
Để nghiên cứu và phân tích tinh hình tổ chức lao động trong lĩnh vực
quản lý sản xuất, việc phân loại thời gian làm việc của lao động quản lý có ý
nghĩa quan trọng. Cơ sở của sự phân loại thời gian làm việc của lao động
quản lý có ý nghĩ quan trọng.Cơ sở của sự phân loại thời gian làm việc của
lao động quản lý cũng là cấu trúc thời gian làm việc của một người làm
việc trong một ngày làm việc như đối với công nhân sản xuất trực tiếp. Tuy
http://tailieutonghop.com
17
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
nhiên, do những đặc điểm của hoạt động quản lý đã nêu ở trên, đi vào chi
tiết việc phân loại thời gian làm việc của lao động quản lý có những điểm
khác biệt cần lưu ý.
Tương tự như với công nhân sản xuất, thời gian làm việc tổng cộng
(danh nghĩa ) của lao động quản lý cũng được chia thành : Thời gian làm
việc và thời gian ngưng việc ( bảng 1).
Thời gian làm việc được hiểu là thời gian trong đó lao động quản lý
thực hiện một công việc thuộc một chức năng quản lý đó.
Thời gian ngưng việc là thời gian trong đó lao động quản lý không
làm việc.

chức kỹ
Thời
gian
chuyển
bị kết
thúc công
việc
Thời
gian
công
tác
chính
Thời
gian
phục
vụ nơi
l mà
việc
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Bản thân thời gian làm việc được chia ra thành : Thời gian làm công
việc thuộc nhiệm vụ lao động và thời gian làm công việc không thuộc
nhiệm vụ lao động.
Thời gian làm công việc thuộc nhiệm vụ lao động là
thời gian để thực hiện những công việc phù hợp với nhiệm vụ lao động đã
được nghi trong văn bản.
Thời gian làn việc không thuộc nhiệm vụ lao động là
thời gian để thực hiện những công việc có liên quan đến nhiệm vụ lao động
của người khác. Nếu xét trên giác độ của nội dung lao động thì thời gian làm
việc của lao động quản lý được chia ra thành : Thời gian chuyển bị và kết

chyển bị và chăm sóc thường xuyên nơi làm việc, đảm bảo các điêu kiện tổ
chức, vật chất- kỹ thuật cần thiết để công việc có thể tiến hành bình thường.
Ví dụ : Nhận và bàn giao ca, chuẩn bị các tài liệu, phương tiện cần thiết vào
đầu ca và thu dọn chúng vào cuối ca.
Thời gian làm công tác chính (thời gian tác nghiệp) là thời
gian cần thiết trực tiếp để giải quyết nhiệm vụ lao động.
Do đặc điểm của hoạt động quản lý là hoạt động trí óc có nội dung rất
phong phú và đa dạng, đồng thời để giải quyết nhiệm vụ lao động, người lao
động phải thực hiện nhiều loại công việc khác nhau nên thời gian tác nghiệp
của lao động quản lý không được phân chia ra thời gian tác nghiệp chính và
thời gian tác nghiệp phụ, như đối với công nhân sản xuất mà được phân chia
ra thành các loại thời gian thực hiện các tác nghiệp lao động cần thiết để giải
quyết nhiệm vụ lao động.
Tùy thuộc vào nội dung của chức năng quản lý được đảm nhận mà
thời gian công tác chính của lao động quản lý bao gồm một cơ cấu nhất
định 3 loại thời gian sau :
http://tailieutonghop.com
20
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Thời gian tổ chức hành chính : Là hao phí thời gian cần thiết
để tổ chức quá trình lao động và hướng dẫn kiểm tra công việc cũng như
thời gian để giải quyết các công việc thủ tục - hành chính.
Thời gian sáng tạo : Là việc dành cho công việc phân tích tình
hình kinh tế, tìm tòi và đề xuất các giải pháp quản lý tối ưu, thời gian chuyển
bị cho các chương trình, dự án thiết kế mới hoặc thời gian để hình thành
kiến thức mới, các phát minh.
Thời gian làm công việc kỹ thuật : Là thời gian để thực hiện
các công việc đơn giản, thường xuyên lặp đi lặp lại, có liên quan đến việc
phục vụ thông tin cho các nơi làm việc và các bộ phận quản lý.

xuất.
+ Theo đặc trưng của công việc và nội dung của quá trình lao động
-tức là theo ”công nghệ quản lý”.
+ Theo phức độ phức tạp và tính cách trách nhiệm của công việc.
a-Theo vai trò,ý nghĩa của công việc đối với quá
trình quản lý sản xuất : Thì toàn bộ các công việc quản lý
được phân chia thành các chức năng quản lý (ví dụ : Các
chức năng quản lý trực tuyến, chức năng chuẩn bị sản xuất về công nghệ,
chức năng kế hoạch hoá kinh tế kỹ thuật, chức năng hoạch toán...) hình thức
http://tailieutonghop.com
22
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
phân công này biểu hiện dạng tổng quát nhất về sự phân chia các công việc
quản lý trong xí nghiệp, quyết định đặc thù cấu trúc tổ chức của xí nghiệp
cũng như cơ cấu lao động quản lý về nghề nghiệp và trình độ chuyên môn.
b. Phân công lao động theo công nghệ quản lý : Thực
chất là phân chia toàn bộ công việc quản lý theo quá trình thông tin, trên cơ
sở đó mà bố trí lao động phù hợp vào các khâu của quá trình thông tin để
đảm bảo xử lý thông tin chính xác, nhanh chóng, đảm bảo chất lượng của
các quyết định quản lý.
Kết quả của hình thức phân công này là làm hình thành cơ cấu chuyên
môn, nghề nghiệp, trình độ theo từng chức năng.
c. Theo mức độ phức tạp : Toàn bộ công việc quản lý được
phân chia ra thành những phần việc nhỏ và giao cho từng người thực hiện.
Mức độ phức tạp của công việc được thể hiện ở các mức độ yêu cầu khác
nhau về các điều kiện “chức trách”, phải biết yêu cầu về trình độ chuyên
môn nghiệp vụ được quy định trong bản tiêu chuẩn nghiệp vụ viên chức nhà
nước.
Phân công lao động trong lĩnh vực quản lý sản xuất đặt ra yêu cầu

những loại công việc đặc biệt như nơi làm việc của giám đốc, giám đốc, nơi
làm việc của kỹ sư thiết kế, của nhân viên đánh máy, thư ký vv..
http://tailieutonghop.com
24
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
+ Nơi làm việc vạn năng là những nơi làm việc không có yêu cầu đặc
biệt về trang bị, bố trí và điều kiện lao động như nơi làm việc của hầu hết
các chuyên gia, nhân viên thực hành về kinh tế hành chính.
c. Theo tính chất ổn định về địa điểm : Nơi làm việc của
lao động quản lý được chia thành :
+ Nơi làm việc cố định : Bao gồm hầu hết các nơi làm việc của lao
động quản lý
+ Nơi làm việc di động chỉ có một số nhân viên phục vụ như nhân
viên tạp vụ vệ sinh, nhân viên chuyển tài liệu thư từ.
d. Theo sự ổn định về thời gian : Nơi làm việc của lao động
quản lý được chia thành :
+ Nơi làm việc liên tục : Là nơi làm việc luôn gắn liền với người lao
động cụ thể bao gồm hầu hết các nơi làm việc của lao đọng quản lý.
+ Nơi làm việc tạm thời là nơi làm việc không gắn liền với những lao
động cụ thể mà được thiết kế dành cho những nhu cầu tạm thời trong một
thời gian.
e. Theo số lượng người làm việc : Nơi làm việc của lao
động quản lý được phân loại thành
+ Nơi làm việc cá nhân : Tại đó có một người làm việc, bao gồm hầu
hết các nơi làm việc trong lĩnh vực quản lý.
+ Nơi làm việc tập thể, tại đó có nhiều người cùng làm việc.
3- Điều kiện làm việc của lao động quản lý
http://tailieutonghop.com
25