Hng dn s dng SketchUp 5.0 M đu Trang 1
1. V tp tài liu này
Cng nh các tài liu tham kho phn mm tin hc hin nay, tôi
ch là ngi biên son ch không phi tác gi. Mong ý kin đóng
góp ca các bn đ tài liu tt hn.
Tài liu đc biên son da trên
• Help File, Tutorial, Video Tutorial ca SketchUp 5.0.
• Kinh nghim thc t.
Quan nim trình bày
• Tài liu biên son trong ng cnh ca ngành kin trúc.
• Ngn gn! Nhng kin thc cn bn s đc lt qua.
Chng hn ai cng bit mt công c có th kích hot t
Thanh công c, Thanh menu hoc Phím tt. Tôi cung cp
phng pháp còn hng đi là ca các bn.
• Thc t! Nhng tính nng trùng lp hoc ít dùng trong
kin trúc s đc lc b. Trong tài liu, cn lu ý các
biu tng sau:
Chú thích thêm
Th thut
Chú ý
S dng tài liu nh th nào?
• Nên có kin thc cn bn v máy tính – đ ha trc khi
hc bt kì phn mm đ ha nào, SketchUp cng vy.
• Tài liu này ch h tr giai đon đu. Mun phát trin k
nng cao hn các bn nên tham kho website
www.sketchup.com. Ngoài ra, mi s tham kho ch có
giá tr khi bn thc s ng dng trong thc t.
Tài liu này dùng tham kho ni b 9X9. Tuy phi thng mi, nhng
nu có s dng li bt kì đâu, xin đnh rõ ngun gc.
MÔÛ ÑAÀU
th hin ý tng s phác khá hiu qu.
b. Nhanh nhng Chính xác
Do đn gin nên ngi dùng SketchUp có th v rt nhanh,
nhng không có ngha kém chính xác. SketchUp có kh nng dò
đim ni suy, nhp liu ti chính xác 6 s l phn thp phân, gi
lp bóng đ theo thi gian thc, to mt ct tng tác …
Hãy đt SketchUp vào đúng vai trò ca nó trong giai đon
s phác. Mt công c nh nhàng và hiu qu cho mt mc đích
xác đnh ch không phi công c toàn nng.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 M đu Trang 3
3. Có gì mi trong phiên bn SketchUp 5.0
• Nhóm công c Sandbox nhm to và hiu chnh b mt
đa hình hoc mt li tam giác hóa bt kì, vn rt hn
ch trong các phiên bn trc đó. Theo hãng sn xut,
Sandbox còn có th to các mt cong hu c, thm chí
c mt ngi. Tt nhiên không th có hiu qu nh các
công c chuyên bit ca 3ds Max, Maya hay Rhino.
• Extension Manager dùng đ tt bt các tính nng m
rng – ít dùng ca SketchUp (nh nhóm công c Sandbox
chng hn) nhm đn gin hóa giao din ngi dùng
• Khóa Component và Group đ không vô ý di chuyn
hay chnh sa.
• Kiu hin th nét có thêm tùy chn Depthcue (nét gn
dày nét xa mnh) và tùy chn Endpoints (nhn hai đu
nét). Ngoài ra bn có th tt m hin th toàn b nét trong
mô hình. Các phiên bn trc đây tt m nét phi gián
tip qua lnh Hide/Unhide rt th công.
• Component Outliner giúp bn qun lí theo cây ph h
các Group và Component đã dùng trong mô hình. Rt
CHƯƠNG II: VẼ CĂN BẢN
1. Công cụ Vẽ
2. Công cụ Thiết yếu
3. Công cụ Quan sát
4. Công cụ Hiệu chỉnh
CHƯƠNG III: VẼ NÂNG CAO
1. Nội suy
2. Khóa hướng
3. Hệ trục tọa độ
4. Công cụ Xây dựng
5. Công cụ tạo đòa hình
CHƯƠNG IV: VẼ CÓ HỆ THỐNG
1. Quản lí Layer
2. Quản lí Component
3. Quản lí Outliner
4. Thiết lập và quản lí mô hình
CHƯƠNG V: ÁNH SÁNG, VẬT LIỆU, HIỂN THỊ
1. Ánh sáng
2. Vật liệu
3. Hiển thò
PHỤ LỤC
MỤC LỤC
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng I – Giao din vi ngi dùng
Trang 1
Drawing Area = Không gian v
1. Toolbars (Thanh công c)
–
Drawing Axes = H trc
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng I – Giao din vi ngi dùng
Trang 2
New = To file mi
Open = M file đã có
Save = Lu file
Make Component
= To Component
Cut = Ct
Copy = Sao chép
Paste = Dán
Eraser = Xóa
Undo = Hi li lnh
Redo = Lp li lnh
Print = In file
Model Info
= Thông s mô hình
Context Help
công c, chn đim,
đi tng, bt đim.
Nút ln
Click rà = xoay nhìn
Shift + Click rà = di nhìn
Ln = thu phóng nhìn
Nút phi
Click = menu đng
Shadow Toolbar = Công c gi lp bóng đ
Hp thoi bóng / Tt bt bóng / Tháng trong nm / Gi trong ngày
Select = Chn
Shift = nghch đo
Ctrl = thêm vào
Shift+Ctrl = bt ra
Trái qua phi = chn bao
Phi qua trái = chn ct Move = Di chuyn
Shift = khóa hng
Ctrl = sao chép
Shift+Ctrl = bt ra
Alt = ép bin dng
VCB: nhp khong cách
Paint Bucket = Tô
Alt = ly mu
Ctrl = tô nhng gì ni lin
Shift = thay th toàn b
Shift+Ctrl = thay th ni lin
Circle = Hình tròn
VCB: s đon (s), bán kính (r) Offset = Sao chép đng dng
Click đúp = dùng li tr s cui
VCB: khong cách đng dng
Arc = Cung tròn
VCB: s đon, bán kính (r),
đon dây cung (length), đon
trung trc dây cung (bulge) Orbit = Xoay – nhìn
Ctrl = b khóa trc Z
Shift = di chuyn
Polygon = a giác
VCB: s đon (s), bán kính
ngoi tip (r) Pan = Di – nhìn
Free Hand = Phác tay
Shift = đa tuyn 3 chiu Zoom = Thu phóng – nhìn
Shift = thay đi trng nhìn
VCB: tiêu c (mm), góc nhìn
(deg)
đim nhìn
Section Plane Toolbar
Hin mt phng ct / Hin nét ct
Layer Toolbar
Truy nhp layer / Hp thoi layer
Sandbox Tools
Công c to đa hình
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng I – Giao din vi ngi dùng
Trang 3
2. Dialogs Boxes (Hp thoi)
Khi làm vic vi SketchUp hay bt kì phn mm đ ha nào, bn
luôn phi trao đi vi máy tính 2 vn đ:
• Tôi mun máy tính làm gì? ng vi vic thao tác lnh.
• Máy tính làm điu đó nh th nào? ng vi vic cung cp
tham s lnh hoc tham s môi trng.
Nu Toolbars là ni cung cp thao
tác lnh thì tham s lnh và tham s
môi trng có th tìm thy trong
Dialog Boxes (các hp thoi).
Ch 9/14 hp thoi là có th kt
thành bè trôi ni t do nh hình bên,
5 hp thoi còn li luôn đng đc
lp.
tt – bt tng hp thoi vào menu
Windows>Tên hp thoi. cun –
th tng hp thoi, click thanh tiêu đ hp thoi. kt mt
hp thoi vào bè, click rê thanh tiêu đ hp thoi ti gn nhau,
chúng s t bt dính. tt - bt cùng lúc tt c các hp thoi
vào menu Windows/Show-Hide Dialogs. Di chuyn thanh tiêu
đ ca hp thoi trên cùng s di chuyn c bè hp thoi.
Có th nhp tr s trong VCB thay cho vic kéo chut. Có
th nhp ta đ tng đi trong không gian ca đim tip theo
dng [x,y,x] hoc <x;y;z> (tùy thit lp trong h điu hành).
To mt phng bng
cách v 3 hay nhiu hn
3 đon thng đng
phng khép kín. Có th
hàn mt phng khuyt
cnh bng cách v b sung cnh b khuyt.
Chia đon thng bng cách v thêm đon thng khác có ít nht
mt đim On Edge trên đon cn chia.
chia đu đon thng click phi lên đon > chn Divide >
nhp s đon bng nhau cn chia.
Chia mt phng bng cách v đon thng có đim đu đim
cui thuc chu vi mt phng
on thng ph qua chu vi 2 mt phng (overlapping lines)
không có tác dng chia mt.
Arc Tool (Cung tròn)
Kích hot công c > nhp đ
trn đng cong nu mun
(mc đnh là 12) > click chn
đim đu cung > kéo và click
chn đim cui cung > kéo và click đon trung trc dây cung.
Các tr s đc trng cho mt cung đu có th nhp trong
VCB thay cho vic kéo chut.
Khi thao tác cung tròn qua trng thái na đng tròn
SketchUp s hin đim và thông báo qua Tooltip.
Khi v nhiu đon cung ni tip, đon cung nào đang v bt
sáng xanh l là đon cung tip tuyn vi đon cung trc nó.
To mt phng có chu vi hình tròn, thuc mt mt phng hin
hu hoc mt phng h trc hin hành.
Kích hot công c > click chn tâm > kéo chut đnh bán kính và
click hoàn tt.
Các tr s đc trng cho hình tròn đu có th nhp trong
VCB thay cho vic kéo chut. Thêm kí t “s” sau tr s đ thay
đi đ trn đng tròn.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng II – V cn bn Trang 3
Polygon Tool (Hình đa giác)
Dùng v đa giác thng ni tip hình tròn t 3 đn 100 cnh
thuc mt phng hin hu hoc mt phng h trc hin hành.
Kích hot công c > chn s cnh đa giác > click chn tâm > kéo
chut đnh bán kính đng tròn ni tip > click hoàn tt.
Các tr s đc trng cho đa giác đu có th nhp trong VCB
thay cho vic kéo chut hoc sau khi v
2. Principle Tool (Công c Thit yu)
Select Tool (Chn đi tng)
Thao tác chut Hiu qu
Click đn Chn đi tng đn
Rê t phi sang trái
Chn đi tng nm trong và
giao ct vi vùng chn
Rê t trái sang phi
Chn đi tng nm trong vùng
chn
Ctrl + Click đn Thêm đi tng vào tp chn
• Có th áp lnh tô lên mt hay nhiu cnh. có th thy
hiu qu này cn chn ch đ hin th Windows > Display
Settings > Edge color > By Material.
• Kt hp phím Ctrl đ tô tt c nhng mt liên kt và có
cùng vt liu ban đu vi mt đang tô.
• Kt hp phím Shift đ chuyn đi tt c các mt có cùng
loi vt liu sang vt liu mi đang tô.
• Kt hp phím Ctrl + Shift đ chuyn đi tt c các mt có
cùng loi cht liu và có liên kt vi nhau sang vt liu
mi đang tô
• Kt hp phím Alt đ ly mu vt liu t đi tng nào đó
trong mô hình thành vt liu hin hành
• Khi áp vt liu lên Group hoc Component, nhng mt
phng đã áp vt liu khác trc đó s không b nh
hng bi vt liu mi.
3. Camera Tool (Công c Quan sát)
Không gian v có th chuyn đi gia phép chiu phi cnh
(Perspective) hoc hình chiu trc đo (Paraline) trong menu
Camera > Perspective.
Kt hp vi các mt phng chiu c bn s to đc hu ht
các hình chiu mong mun
Truy cp nhanh các công c theo bng
Thao tác Hiu qu
Ln lên nút gia chut Phóng to khung nhìn
Ln xung nút gia chut Thu nh khung nhìn
Ctrl+Shift+E Phóng toàn b khít màn hình
Ctrl+Shift+W (t đt) Phóng mt phn khít màn hình
Shift+Rê nút gia chutTrt khung nhìn
Rê nút gia chut Xoay khung nhìn gii hn trc Z
Ctrl+Rê nút gia chut Xoay t do khung nhìn
n/ hoc /n. Vi n là s đi
tng ca dãy. Tính nng này
rt hu ích khi to hàng rào, cu hoc b trí bàn gh …
Rotate Tool (Xoay đi tng)
Chn mt hoc nhiu đi tng >
Kích hot công c > Click chn tâm
quay > Click chn đim đu góc quay
> Click chn đim cui góc quay.
xoay mt cách chính xác nên kt
hp vi truy bt đim khóa hng và
nhp liu trong VCB.
Công c xoay có th to ra hiu ng Vn (Twist) hoc Gp
(Fold) nu tác đng lên mt phn ca đi đng.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng II – V cn bn Trang 6
Có th dùng công c Rotate đ Sao chép đi tng
(Copy) bng cách gi phím Ctrl sau khi kích hot công c và
trc khi chn đim đu góc xoay.
To dãy hng tâm vi góc ch đnh (Radial Array) bng
cách gõ t khóa nx hoc *n. Vi n là s đi tng ca dãy.
To dãy hng tâm chia góc đu trong góc cho trc bng
cách gõ t khóa n/ hoc /n. Vi n là s đi tng ca dãy.
ôi khi vic xác đnh mt phng, tâm và trc quay gp khó
khn, đòi hi phi di trc – dng mt ph. Thay vì th, có th
dùng tính nng chn trc quay và mt phng quay bng cách
Click-gi nguyên nút trái chut khi thao tác chn tâm quay.
Scale Tool (Thu phóng đi tng)
Chn đi tng > Kích hot công c > Click chn grip (tay nm)
cn tác đng >Thao tác chut, phím hoc VCB.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng II – V cn bn Trang 7
Vic thu phóng ch tác đng lên kích thc đng bao tp
chn (Bounding Box). Do chúng ta thng chn duy nht
mt đi tng và đng bao thng hay trùng khp vi chu vi
đi tng nên rt d quên điu này.
Mt s trng hp bt buc di trc đ scale chính xác
Push/Pull Tool (Kéo/Nén đi tng)
Kích hot công c > Click chn mt phng > Kéo ri click chut
hoc nhp trong VCB khong cách kéo/nén.
Copy mt nn mi (starting face) bng cách gi phím Ctrl
sau khi kích hot và trc khi chn mt.
Click đúp khi chn mt đ t đng
áp tr s kéo/nén trc đó.
Có th dùng công c Push/Pull
đc khong thông mt khi khi
nén mt phng thành phn xung
ht chiu cao khi.
Follow Me Tool (Trt dn đi tng)
Kích hot công c > Click chn tit din > Kéo chut dc theo
đng dn > Click chut ti v trí kt thúc.
trt dn chính xác hn nên : Chn đng dn > Kích hot
công c > Chn tit din.
Tit din phi tng đi vuông
góc vi đng dn.
Gi phím Alt khi chn tit din
đ kích hot ch đ t đng dò
đng dn và trt dn khép kín.
Chn mt phng > Kích hot công
đim, các tooltip bt tên theo bng bên di, đim đc bit bt
sáng theo ch th màu.
Ch đ dò vt giúp xác đnh mt đim bt kì nm trên 1 vt đc
bit. Vt đc bit có nét lin và màu nh bng bên di
Ch đ dò đim giúp xác đnh 1 đim bt kì nm trên 1 vt đc
bit đi qua 1 đim đc bit hin hu. Ch đ này có tooltip “From
point” kèm theo vt đc bit nhng th hin bng nét đt.
Hình di minh ha cho kh nng dò đim và dò đng trong
SketchUp
Tên đim Màu Mô t
Endpoint Xanh lc im đu – cui đon hay cung
Midpoint Xanh l im gia đon hoc cnh
Intersection en Giao đon - đon hay đon – mt
On Face Xanh đen im thuc mt
On Edge im thuc cnh
Equi-Dist on Edge im đ, vt tím im vt góc đu
Half Circle - To đng tròn khi v cung
Center Xanh lc im tâm hình tròn
Tên vt Màu vt Mô t
On Axis Vt song song hoc trên trc X
On Axis Xanh lc Vt song song hoc trên trc Y
On Axis Xanh đen Vt song song hoc trên trc Z
Parallel to Edge Tím Vt song song vi đon
Perdendicular to
Edge
im đ, vt tím Vt vuông góc vi đon
From Point
Màu nh trên –
vt có nét đt
Di và xoay tùy ý chn Place > click chn gc ta đ mi >
click chn hng trc X > click chn hng trc Y.
Di và xoay chính
xác chn Move >
hp thoi Move
Sketching Context >
nhp khong cách
trc mi so vi trc
c, SketchUp t
đng hiu đn v mc đnh ca h thng (hình trên).
Khôi phc h trc gc chn Reset
Tt hin th h trc chn Hide
Khi xut file, h trc t đng tt.
Vic di trc rt cn thit khi cn v,
hiu chnh các đi tng, mt
phng, đon thng không song
song vi h trc.
Kt hp các tính nng trên vi
các lnh v c bn đã trình bày chng I cng nh các tín
nng t phn này tr v sau, bn s m rng s linh hot và
chính xác mt cách đáng k. Các tính nng này có giá tr xuyên
sut SketchUp. ng quên áp dng chúng bt c lúc nào có th.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng III – V nâng cao Trang 3
4. Construction Tools (Công c Xây dng)
Tính kh thi đc hiu là mc đ chi tit ca thông tin mà bn
cung cp cho cho chng trình khác, cho ngi khác hoc cho
quá trình tái to li mô hình ngoài đi thc.
Tape Measure (o dài)
Kích hot công c > click chn đim đu > click chn đim cui.
• Nu c 2 đim là Enpoint: đo dài thun túy, đc tr s
0
> tùy chn nh sau
• đo góc thun túy > Click
chn hng còn li. Tr s góc
s hin th trong VCB. ng
thi mt đng trc (Construction Line) đc to ra trên
hng click sau cùng
• dng góc > nhp góc hoc đ dc x : y trong VCB.
Thc góc t đng bt dính theo nc 15
0
, t
đng bt dính
vào mt phng gn nht. Góc âm xuôi chiu kim đng h, góc l
th hin dng thp phân. Có th khóa hng đ đnh v tâm
thc góc chính xác hn .
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng III – V nâng cao Trang 4
Dimension Tool (Ghi kích thc)
Ghi kích thc thng: kích hot công c > chn đim đu cho
đng dóng > chn đim tip theo cho đng dóng > kéo chut
chn phng ca đng kích thc.
Có th ghi kích thc đon nhanh bng cách kích hot công
c > click đim On Edge trên đon > kéo chut chn phng
ca đng kích thc.
Ghi kích thc đng kính - bán kính: kích hot đi tng >
click chn cung tròn (Arc) hoc hình tròn (Circle) > kéo chut
chn phng ca đng kích thc.
Chuyn đi kích thc bán kính
sang đng kính hoc ngc li
bng cách: click phi đng kích
Khi kích hot, mt phng ct t đng bt dính mt phng và h
trc gn nht. Vì vy nên tn dng tính nng khóa hng đ có
kt qu chính xác.
Có th dùng công c hiu chnh Move hoc Rotate đ di –
xoay mt phng ct.
Không th gii hn mt mt phng ct trong cùng mt bi
cnh (context). Mt mt phng ct luôn ct qua tt c các đi
tng giao vi mt phng đó trong cùng mt bi cnh (context).
To mt group các đi tng cn ct > chuyn đn bi cnh
group đó > to section plane trong bi cnh > chuyn v bi
cnh mô hình. Bng cách đó ta đã gi lp vic gii hn mt
phng ct, ch cho nó ct qua mt s đi tng nht đnh.
Tng tác vi mt phng ct bng cách click phi lên mt
phng ct > menu đng. Có các tùy chn:
• o hng ct chn Reverse
• Nu có nhiu hn mt mt phng ct chn Active Cut đ
kích hot mt phng ct tng ng.
• Giao tuyn màu đ trên màn hình là vt ct o ch có giá
tr hin th. to vt ct tht chn Create Group from
Slice. Thao tác này to ra vt ct đa tuyn, đc lp vi
đi tng b ct, có bi cnh riêng và thuc tính riêng.
• Chn Align View đ dóng mt phng chiu theo mt
phng ct. Rt hu ích khi cn to mt ct 2D hoc mt
ct phi cnh 1 đim t.
• Chn Hide đ tt hin th mt phng ct.
Ti mt thi đim, trong mt bi cnh (context) ch có mt
mt phng ct duy nht có th hin hành và cho hiu ng ct.
Nu mun có nhiu hiu ng ct trong cùng mt thi đim,
cn to ra nhiu bi cnh, mi bi cnh cha mt section plane.
Th thut này cng đc dùng khi cn to mt ct không đng
hiu chnh cn phi vào bi cnh tng ng hoc phá v group.
Smoove Tool (Tc b mt đa hình)
Kích hot công c > xác đnh bán kính nh hng đnh (thông
qua VCB) > click chn ví trí đa hình cn tc > di chuyn chut
to cao đ mong mun > làm mm mt đa hình đ có hiu qu
cui cùng.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng III – V nâng cao Trang 7
m bo đã rã group mt TIN đa hình hoc đã vào bi
cnh tng ng trc khi thao tác lnh này.
Có th chn mt nhóm đnh – cnh trên mt TIN trc khi
kích hot công c Smoove. Th thut này rt hu ích khi v
đng phân thy - hp thy trên đa hình.
Click đúp khi đang thao tác đ ly li phm vi chn và cao
đ ln v trí trc đó áp dng cho v trí mi.
Tuy mc đnh công c Smoove di chuyn các đnh TIN theo
phng đng đ đm bo các đa hình tn ti phù hp nguyên lí
trt đt. Nhng vn có th ép các đnh di chuyn theo phng
khác nu gi phím Shift khi thao tác.
Cn cân nhc vic ép đnh TIN di chuyn theo phng khác
phng đng. Vic này có th vô tình to ra mt đa hình không
dùng đc trong san nn (hàm ch chng hn) song cng có th
to ra các mt hu c sinh đng (mt vi, chi tit trang trí).
Stamp Tool (San nn)
Công c to mt hay nhiu mt nn phng đ đt khi kin trúc
lên trên b mt đa hình. Thao tác:
• To hoc chn mt nn ca khi mô hình. nh v mt
nn lên phía trên mt TIN, không nht thit phi tip xúc.
• Kích hot Stamp Tool và click chn mt nn. Hp VCB
ch nhp khong cách chân nn so vi mt nn .
• Click lên mt TIN đa hình. Di chuyn chut đ xác đnh
tr trí cn đ mm cao khi thao tác vi công c Smoove.
S dng nhng ni tht cn thit, tránh làm nng thêm mô
hình mt cách không cn thit.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng III – V nâng cao Trang 9
Flip Edge Tool (Lt cnh tam giác đn v ca
mt TIN)
Tái to mt đa hình là vic tng đi phc tp, trong vài trng
hp, SketchUp to ra nhng mt dc không nh ý. Khi đó, cn
dùng công c này đ lt cnh các mt tam giác c s li TIN
Kích hot công c > di chuyn chut trên mt dc đ đim sáng
nhng cnh tam giác có th lt > click xác nhn cnh lt.
Không th thy đc các tam giác đn v trên mt đa hình
đã làm mm. Thay vì làm sc nét tr li, hãy vào menu View >
Hidden Geometry.
Ch có nhng cnh tam giác đn v có th lt mi phát sáng
khi rà chut qua. Vic nhn bit này do SketchUp quyt đnh.
Hng dn s dng SketchUp 5.0 Chng II – V cn bn Trang 1
1. Layer Manager (Qun lí lp bn v)
Bt tt hp thoi qua menu Window/ Layers. Hoc bt tt nhóm
công c qua menu View/Toolbar/Layers
Thao tác vi hp thoi
• Nút Add, Delete dùng To, Xóa layer
• Du option check dùng chuyn đi layer hin hành.
• Click đn vào ct Name đ thit lp, thay đi tên layer.
Dùng check box tng ng ct Visible đ tt bt layer.
Click đn vào màu tng ng ct Color đ chnh màu
hin th ca layer
Click vào nút hình tam giác tô đen nm ngang, góc trên bên phi
hp thoi đ kích hot Details Menu vi các tính nng: Select
All (chn tt c các layer), Purge (xóa các layer rng), Color by