S tay Kin thc Thưng mi đin t, biên son bi Dưng T Dung
Công ty TMĐT V.E.C (www.vecvn.com)
1
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ V.E.C
Địa chỉ: 82-84 Calmette, P.202, Quận 1, Tp.HCM
Tel: (08)-9143941 - Fax: (08)-8295063
Email:

www.vecvn.com, www.vnmarketplace.net, www.toiyeudulich.com
SỔ TAY KIẾN THỨC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Biên soạn bởi:
DƯƠNG TỐ DUNG


Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh
Công ty TMĐT V.E.C (
www.vecvn.com)
MỤC LỤC

Lời ngỏ
Phần 1: Hỏi – Đáp

Công ty TMĐT V.E.C (www.vecvn.com)
2
LỜI NGỎ

Xin giới thiệu đến quý vị quyển Sổ tay Kiến thức Marketing qua mạng (e-marketing) và
Thương Mại Điện Tử gồm nhiều bài viết lần lượt đề cập đến những phần kiến thức cốt lõi
nhất của Marketing qua mạng và Thương Mại Điện Tử, nhằm trang bị kiến thức cơ bản nhất
về lĩnh vực này cho đối tượng độc giả là các doanh nhân của các DN vừa và nhỏ hoặc bất kỳ
ai quan tâm đến Marketing qua mạng và Thương Mại Điện Tử. Những bài viết này do
Chuyên viên Thương mại điện tử của công ty V.E.C biên soạn với mong muốn hỗ trợ nhận
thức của DN trong tiến trình hội nhập quốc tế thông qua việc triển khai và khai thác lợi ích từ
thương mại điện tử và marketing qua mạng để nâng cao khả năng cạnh tranh của DN.

Thưa các bạn, vào thời điểm đầu năm 2005, Việt Nam đang nỗ lực mong muốn gia nhập Tổ
chức Thương Mại Quốc Tế (WTO), đang khuyến khích đầu tư nước ngoài vào Việt Nam,
đang đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu rất nhiều mặt hàng v.v… Chỉ hơn một năm nữa thôi là Việt
Nam đã chính thức gia nhập AFTA và hàng rào thuế quan sẽ hầu như không còn bảo hộ cho
hàng hóa Việt Nam trước hàng hóa nhập khẩu từ các nước ASEAN được nữa. Xu hướng
Toàn cầu hóa ngày càng trở nên rõ ràng hơn ở Việt Nam: hàng hóa được nhập với thuế suất
rất thấp, các rào cản thuế quan và bảo hộ kinh tế ngày càng giảm, các doanh nghiệp, tập đoàn
nước ngoài có mặt ở Việt Nam ngày càng nhiều… Do đó, đây là thời điểm quan trọng đối với
các DN vừa và nhỏ ở Việt Nam để buộc phải tìm cách kinh doanh hiệu quả hơn để có thể
cạnh tranh, tồn tại và phát triển. May mắn thay, Thương Mại Điện Tử có thể là một công cụ
rất tốt giúp các DN vừa và nhỏ của Việt Nam vươn ra thị trường thế giới để tìm lối ra cho
mình.

Hy vọng quyển Số tay Kiến thức Marketing qua mạng và Thương Mại Điện Tử này sẽ giúp
quý vị tự tin và quyết tâm hơn để triển khai Thương Mại Điện Tử và Marketing qua mạng
một cách có hiệu quả. Mọi thắc mắc hay phản hồi thông tin, vui lòng liên hệ V.E.C
(

lạc như gửi bưu điện, điện thoại, fax đường dài và quốc tế.

Tại sao doanh nghiệp nên có website?
Không phải DN nào cũng nên có website. Bên dưới là một số loại DN nên có website:
•
DN có hoặc tìm kiếm khách hàng ở nước ngoài
• DN cần cung cấp thông tin chi tiết, thông tin mang tính cập nhật cho
khách hàng ở những địa bàn rộng lớn
• DN cần thường xuyên giới thiệu mình, sản phẩm, dịch vụ đến với các
đối tượng khách hàng trong một hay nhiều địa bàn rộng lớn

Với những DN như trên thì website sẽ giúp
:
• Cung cấp thông tin nhanh chóng, mang tính cập nhật để phục vụ tốt các đối tượng khách
hàng
• Khối lượng thông tin cung cấp không hạn chế như quảng cáo trên báo đài
•
Quảng bá ở thị trường toàn cầu (báo chí VN không giúp được điều này)
• Thông tin luôn sẵn có trên website và có thể được xem bất kỳ lúc nào, tìm kiếm dễ dàng
• Tiết kiệm chi phí quảng cáo (giá xây dựng và duy trì một website rẻ hơn nhiều so với chi
phí quảng cáo trên báo đài, nội dung lại không giới hạn)
•
Thông tin dễ dàng được thay đổi mà không phải in lại như brochure, catalogue, danh
thiếp
• Tương tác với đối tượng khách hàng (hỗ trợ, tư vấn, đặt hàng )
• Tiết kiệm chi phí thuê mặt bằng (siêu thị điện tử), nhân sự (nhân viên phục vụ)
• Làm tăng tính chuyên nghiệp của DN (thời đại kỹ thuật số mà trên danh thiếp của DN
không có địa chỉ website thì chắc là DN nhỏ)
•
Rút ngắn khoảng cách giữa DN nhỏ và DN lớn (trên website - nếu làm chuyên nghiệp – thì

Nếu DN của bạn nằm trong nhóm nên có website mà hiện chưa có website thì bạn nên xây
dựng cho DN mình một website càng nhanh càng tốt.

1.4. Tại sao website hoạt động không hiệu quả?
Đa số các DN có website đều than phiền rằng website của họ không mang lại hiệu quả cho
việc kinh doanh. Đó là một thực trạng chung cho các DN vừa và nhỏ VN. Nguyên nhân cũng
rất đơn giản như sau:

Website xây xong rồi thì “bị bỏ quên”, không marketing website
Ví dụ như một sản phẩm mới của DN được sản xuất ra rồi không có một
hoạt động marketing nào để quảng bá sản phẩm đó thì liệu thị trường có
biết đến sản phẩm đó hay không? Do vậy, sau khi có website rồi, DN phải
chú trọng marketing cho website của mình, cả marketing trên mạng và
marketing truyền thống (như in địa chỉ website lên danh thiếp, bao gồm
địa chỉ website trong các mẩu quảng cáo, bao bì, tài liệu giao dịch của
DN). Marketing website trên mạng thì có nhiều cách, bạn có thể đọc trong phần hướng dẫn
marketing qua mạng. Việc marketing này (cả trên mạng và theo cách truyền thống) nhằm mục
đích làm cho mọi người biết đến và có thể tìm đến website của DN.

Nội dung nghèo nàn, không cập nhật, thiết kế không chuyên nghiệp, chức năng không tiện
lợi
Nếu làm tốt việc marketing, có nhiều người truy cập nhưng phần nội dung, hình thức, chức
năng website lại nghèo nàn, không chuyên nghiệp thì sẽ khó có khả năng người ta quay lại
xem lần thứ hai. Hơn nữa, nguy cơ bị đối tượng khách hàng đánh giá thấp mức độ chuyên
nghiệp của DN nếu website của DN không được chăm sóc kỹ lưỡng làm cho DN bị mất nhiều
cơ hội bán hàng.
Nếu website của bạn không mang lại hiệu quả kinh doanh như bạn mong muốn, bạn có thể
nhờ V.E.C kiểm tra, tư vấn cho bạn cách thức cải tiến để khai thác tốt hơn website của DN
của bạn.



3. Nếu bạn có website, bạn phải đăng ký website với các bộ tìm kiếm
(search engines), danh bạ website (web directory), trao đổi link với các
website khác, nếu có ngân sách cho marketing, bạn nên đặt banner trên
các website nổi tiếng nơi mà đối tượng khách hàng của bạn hay lui tới.

Tuy nhiên, tìm ra khách hàng tiềm năng quốc tế không khó bằng biến họ thành khách hàng.
Việc này đòi hỏi nhiều yếu tố: hàng hóa của bạn, giá cả, chất lượng dịch vụ (tốc độ phục vụ,
tính chuyên nghiệp của thông điệp liên hệ qua lại với khách hàng ).

1.6. Làm thế nào marketing qua mạng ở trong nước?
Đối với DN có thị trường trong nước, hiện nay số người VN truy cập Internet đã lên đến
khoảng 5.5 triệu người (tháng 10/2004), chủ yếu là giới trẻ và CBCNV, con số này tăng gần
như gấp đôi mỗi năm. Do đó, những DN cung cấp sản phẩm hay dịch vụ dành cho giới trẻ,
CBCNV thì marketing trên mạng là một công cụ hữu ích và ngày càng chiếm trọng số quan
trọng hơn.

Để marketing qua mạng cho thị trường trong nước, DN có thể thực hiện các việc sau:
• Thiết kế website thật hiệu quả, cung cấp đầy đủ chức năng, thông tin, tiện ích dành cho đối
tượng người xem
• Sau đó lên mạng đăng thật nhiều rao vặt trên các website rao vặt, đăng thường xuyên mỗi
tuần
•
Nếu có ngân sách dành cho marketing, đặt banner trên các website nổi tiếng khác như
www.vnexpress.net, www.tintucvietnam.com, www.saigontre.com để người xem chú ý
đến banner của DN và từ đó click vào để vào xem website của DN
•
Chú trọng tối ưu hóa website để xuất hiện ở thứ hạng cao trong kết quả tìm kiếm của
Google với từ khóa chọn trước. Lưu ý, ở VN, hơn 90% người truy cập Internet dùng
Google tìm kiếm thông tin.

triệu đồng

- Chi phí hosting + domain: 100.000 – 200.000 đồng
- Chi phí truy cập Internet: nếu thuê ADSL, khoảng 500.000
đồng/tháng
- Chi phí marketing cho website (thuê dịch vụ trọn gói): 100.000 –
200.000 đồng

Đối với DN kinh doanh “nghiêng” nhiều về trên mạng với những website phức tạp, đông
người vào xem
Chi phí triển khai Chi phí duy trì hàng tháng
- Xây dựng
website: từ 10 - 20
triệu đồng

- Chi phí hosting + domain: khoảng 500.000 – 1.000.000 đồng
- Chi phí truy cập Internet: nếu thuê ADSL, khoảng 1.000.000
đồng/tháng
- Chi phí marketing cho website: tùy theo ngân sách, có thể vài triệu
đến vài chục triệu mỗi tháng

Như vậy, chi phí làm website và chi phí duy trì website là không cao. Nếu DN muốn tập trung
làm marketing qua mạng tốt thì phải đầu tư chi phí cho e-marketing và nhân sự. Khi DN
quyết định xây dựng website cho mình, thì nhất thiết cũng phải có giải pháp marketing và
khai thác lợi ích mang lại từ website.

1.9. Tôi phải làm gì để đầu tư cho TMĐT có hiệu quả?
Để đầu tư cho TMĐT có hiệu quả, DN cần ghi nhớ một số vấn đề sau:
• Marketing: marketing là chìa khóa chính cho sự thành công trong TMĐT. Để marketing
tốt, DN có thể phải đầu tư nhân lực am hiểu về marketing truyền thống và marketing qua


2.1 Định nghĩa marketing qua mạng
Marketing qua mạng (hay e-marketing, Internet marketing) là việc thực hiện các hoạt động
quảng bá một thông điệp đến với nhóm đối tượng quảng bá dựa trên các công cụ email,
Internet, WWW. Thông qua email, DN có thể gửi thông điệp quảng bá đến các nhóm đối
tượng quảng bá. Thông qua WWW, DN có thể xây dựng website để trưng bày đầy đủ thông
tin rồi sau đó tập trung quảng bá địa chỉ website này cho thật nhiều người biết đến (quan trọng
nhất là thật nhiều người trong nhóm đối tượng mà DN muốn chuyển tải thông điệp quảng bá
đến họ) để vào xem những nội dung trưng bày trên website của DN. Hoặc thông qua website
của các đơn vị khác, DN cũng có thể đăng tải những mẩu rao vặt, cần mua - cần bán nhằm
tìm kiếm đối tượng quan tâm. Cũng thông qua WWW, DN có thể tìm kiếm thông tin về các
đối tác tiềm năng để chủ động liên hệ chào hàng.

2.2. Tại sao phải chú trọng marketing qua mạng?
DN nào cũng cần phải chú trọng marketing. Trong TMĐT cũng thế.
Bạn có biết hiện nay (tháng 11 năm 2004) trên mạng Internet có hơn
40 triệu website với hơn 8 tỷ trang web. Nếu một người mỗi ngày tìm
kiếm ra và xem 10 website mới thì phải mất 4 triệu ngày (12.000
năm) mới đọc qua hết số website có trên thế giới, đó là chưa kể ước
tính mỗi tháng có khoảng 1.000.000 website mới ra đời, và dĩ nhiên,
số website “chết” trong tháng vẫn không ít.

Theo thống kê, hơn 80% người duyệt web tìm ra các website thông qua việc tìm kiếm trên các
bộ tìm kiếm, phổ biến nhất là
www.google.com, www.yahoo.com và www.msn.com. Vì thế,
để marketing website của bạn, điều quan trọng là website của bạn phải được liệt kê thứ hạng
Top 30 của kết quả tìm kiếm của các bộ tìm kiếm chính (như google, yahoo…) với một số từ
khóa chọn trước. Thực hiện điều này không dễ và hầu như tất cả các người chủ của các
website đều cố gắng đạt được điều này. Bạn có thể nhờ dịch vụ marketing và tối ưu hóa
website (website optimization) để giúp bạn đạt được điều này.


2.4. e-marketing cho sản phẩm
Để quảng bá sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế, bạn cần làm các việc sau:
• Có một nơi để trưng bày sản phẩm trên mạng Internet: có thể là website,
nhưng nếu chỉ là website, bạn phải mất nhiều công sức để quảng bá website
trên thị trường quốc tế - việc này rất khó và đòi hỏi nhiều công sức, chi
phí… Hoặc bạn nên xây dựng e-catalogue trên các sàn giao dịch quốc tế,
như là
www.vnmarketplace.net (xem www.minhlong.vnmarketplace.net)
như thế bạn đã tận dụng được lượng khách vào xem của các sàn giao dịch
này.
•
Ngoài ra, bạn cũng phải chịu khó đăng tải thông tin giới thiệu mình, hàng hóa của mình
(tuy nhiên, không đăng được nhiều hàng hóa nếu không trả phí thông qua thẻ tín dụng) trên
các sàn giao dịch như
www.alibaba.com, www.ec21.com, www.indiamart.com… Và cũng
trên các sàn giao dịch này, bạn nên đọc phần Trade Leads (Tìm mua – Tìm bán) để xem có
ai muốn mua mặt hàng mình đang sản xuất không?
• Một cách nữa là bạn tự giới thiệu mình với các nhà nhập khẩu quốc tế thông qua việc mua
danh sách địa chỉ liên hệ của các nhà nhập khẩu trên thế giới về ngành hàng của mình, để
từ đó bạn sẽ email/fax cho họ những thông điệp tự giới thiệu về mình, về hàng hóa của
mình, nhằm thu hút sự chú ý của họ.
V.E.C có cung cấp danh sách các nhà nhập khẩu các
ngành hàng trên toàn thế giới cho DNVN.

2.5. Các chiến lược e-marketing phổ biến
• Email marketing: gửi email đến các đối tượng khách hàng, tuy nhiên, nên tránh làm phiền
người nhận bằng cách gửi liên tục và không cho họ chức năng từ chối nhận (spam)
• Trao đổi link với các website khác (trao đổi thường là miễn phí)
•

• Trả tiền cho click: một số website có chính sách hoa hồng cho người giới thiệu, tức là các
website khác có thể liệt kê link đến website đồng ý trả tiền này để nhận được tiền mỗi khi
giới thiệu được người click sang.

2.7. Nguyên tắc cần nhớ khi thực hiện e-marketing
• Nội dung thông điệp: nội dung thông điệp phải được trau chuốt về câu chữ, hình ảnh sao
cho thu hút người đọc, gợi tính tò mò của người đọc, và cung cấp đầy đủ thông tin hướng
dẫn để người đọc biết mình phải làm gì sau đó.
• Tính chuyên nghiệp: tính chuyên nghiệp được thể hiện qua nhiều cách, ví dụ như nếu bạn
gửi email marketing thì nhất thiết phải có chức năng từ chối nhận tiếp dành cho người
không quan tâm, nếu có người quan tâm email hỏi thông tin thì bạn phải trả lời nhanh nhất
có thể, cung cấp câu trả lời trọn vẹn, rõ ràng nhất…
• Tần suất: tần suất marketing qua mạng tùy thuộc vào từng hành động cụ thể, nói tóm tắt,
nếu gửi email marketing thì không nên gửi “dầy” quá (tức thời gian giữa 2 lần gửi ngắn
quá, chỉ 1-2 ngày), còn các việc đăng rao vặt, tìm kiếm đối tác, đăng ký liệt kê trên danh bạ
website, trao đổi link… thì phải làm rất thường xuyên mỗi tuần 2 - 3 lần.
• Chi phí: có những cách e-marketing tốn rất nhiều tiền như đặt banner (song, hiệu quả chưa
chắc là tốt trong trường hợp số người vào xem website đó không bận tâm đến banner của
bạn), cũng có những cách e-marketing đòi hỏi sự kiên trì, công sức, kỹ thuật và thời gian là
chủ yếu. Cho nên, không phải chi nhiều tiền là marketing hiệu quả.
• Hiệu quả: khi bạn có chiến dịch e-marketing bằng một hình thức nào, bạn nên theo dõi kết
quả. Marketing qua mạng rất dễ thấy kết quả ngay sau đó. Bạn phải theo dõi nghiên cứu ghi
nhận kết quả của từng hành động marketing để có chiến lược marketing sâu sát hơn, hiệu
quả hơn.

2.8. Những điều cần lưu ý khi thực hiện e-marketing
Có một số điều quan trọng để bạn phải lưu ý khi thực hiện e-marketing, bởi vì nếu bạn sơ ý
mắc sai lầm thì công sức e-marketing bạn bỏ ra xem như “công dã tràng”.
• Bạn đừng bao giờ gửi thông điệp marketing qua email đến người khác khi nội dung, thiết
kế của thông điệp chưa được đẹp, ấn tượng, chuyên nghiệp, nhất là khi còn lỗi chính tả, lỗi


•

PHẦN 3: KIẾN THỨC CHUNG VỀ TMĐT

3.1. Định nghĩa Thương mại điện tử
Thương mại điện tử (e-commerce) chỉ việc thực hiện những giao dịch
thương mại dựa trên các công cụ điện tử (electronic) mà cụ thể là mạng
Internet và WWW (World Wide Web - tức những trang web hay
website). Ví dụ: việc trưng bày hình ảnh hàng hóa, thông tin về DN trên
website cũng là một phần của TMĐT, hay liên lạc với khách hàng qua
email, tìm kiếm khách hàng thông qua việc tìm kiếm thông tin trên mạng
Internet v.v

Có nhiều cấp độ thực hiện TMĐT. Ở cấp độ cơ bản, DN có thể chỉ mới có website trưng bày
thông tin, hình ảnh, tìm kiếm khách hàng qua mạng, liên hệ với khách hàng qua email mà
thôi. Cấp độ cao hơn thì DN đã có thể thực hiện một số giao dịch trên mạng như cho khách
hàng đặt hàng thẳng từ trên mạng, quản lý thông tin khách hàng, đơn hàng bằng cơ sở dữ liệu
tự động trên mạng, có thể xử lý thanh toán qua mạng bằng thẻ tín dụng v.v

Đối với tình hình Việt Nam hiện nay thì TMĐT giúp rất nhiều cho việc marketing và tìm
kiếm khách hàng qua mạng, đặc biêt là các DN sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Các DN Việt
Nam không nên nghĩ rằng phải có thanh toán qua mạng mới là TMĐT.

3.2. TMĐT và lợi ích cho Doanh nghiệp
TMĐT nên được xem là một công cụ hỗ trợ thương mại truyền thống trong bối cảnh Việt
Nam hiện nay. Thật vậy, ở Việt Nam hiện nay chưa có đơn vị kinh doanh nào hoàn toàn “ảo”,

bạn.
•
Giảm chi phí hoạt động: với TMĐT, bạn không phải tốn kém nhiều cho việc thuê cửa
hàng, mặt bằng, đông đảo nhân viên phục vụ, bạn cũng không cần phải đầu tư nhiều cho
kho chứa Chỉ cần khoảng 10 triệu đồng xây dựng một website bán hàng qua mạng, sau đó
chi phí vận hành website mỗi tháng không quá một triệu đồng. Nếu website của bạn chỉ là
trưng bày thông tin, hình ảnh sản phẩm, bạn tiết kiệm được chi phí in ấn brochure,
catalogue và cả chi phí gửi bưu điện những ấn phẩm này. Và đặc biệt nếu DN bạn làm hàng
xuất khẩu, bạn có thể ngồi ở nhà và tìm kiếm khách hàng qua mạng, không cần phải tốn
kém nhiều cho những chuyến đích thân “xuất ngoại”.
• Lợi thế cạnh tranh: việc kinh doanh trên mạng là một “sân chơi” cho sự sáng tạo, nơi đây,
bạn tha hồ áp dụng những ý tưởng hay nhất, mới nhất về dịch vụ hỗ trợ, chiến lược tiếp thị
v.v… Và một khi tất cả các đối thủ cạnh tranh của bạn đều áp dụng TMĐT, thì phần thắng
sẽ thuộc về ai sáng tạo hay nhất để tạo ra nét đặc trưng cho DN, sản phẩm, dịch vụ của
mình để có thể thu hút và giữ được khách hàng.

Tóm lại, TMĐT thực sự là một cơ hội cho các DN ở Việt Nam. Bạn đừng nghĩ rằng hãy còn
quá sớm để nói đến TMĐT. Những người chiến thắng thường là những người đi tiên phong,
hơn nữa, các DN cũng đã bắt đầu quan tâm nhiều đến TMĐT, do đó, để giành lấy ưu thế, bạn
phải nhanh tay hành động ngay. Nếu bạn không hiểu rõ mình phải làm gì, bạn có thể liên lạc
với chúng tôi qua
V.E.C, chúng tôi hân hạnh được tư vấn miễn phí cho bạn những điều bạn
nên làm.

3.3. TMĐT hỗ trợ DNVN như thế nào?
Hiện nay, TMĐT có thể hỗ trợ các DNVN nhiều hay ít tùy thuộc vào từng loại hình kinh
doanh, cụ thể như sau:
• Đối với doanh nghiệp sản xuất hàng hóa xuất khẩu: TMĐT là công cụ rất tốt hỗ trợ DN
trong việc marketing sản phẩm ra thị trường quốc tế và chủ động tìm kiếm khách hàng,
giao dịch qua mạng. Với Internet, DN có thể chủ động tìm kiếm khách hàng trên khắp thế


3.4. TMĐT - những điều cần lưu ý
Bạn đừng nghĩ rằng TMĐT là liều thuốc trị bá bệnh cho DN hay là thang thuốc trường sinh
bất tử cho DN v.v… Đồng ý rằng TMĐT mang lại cho DN rất nhiều lợi ích và cơ hội, song,
bạn nên đọc hết phần này để có thể tránh khỏi những quan niệm sai lầm về TMĐT hoặc
những cạm bẫy trong TMĐT.
• Không có khuôn mẫu cho mô hình TMĐT: không có cách tốt nhất để áp dụng TMĐT
cho tất cả các DN. Bạn phải dựa trên đặc tính của DN, sản phẩm và dịch vụ của mình để
tạo ra một mô hình TMĐT phù hợp cho riêng mình. Và cần nhớ một điều quan trọng là:
chìa khóa thành công trong TMĐT của bạn nằm ở cụm từ “tạo nét đặc trưng cho riêng
mình” (differentiation).
• Cạnh tranh khốc liệt: chi phí để triển khai TMĐT là rất thấp nên hầu như ai cũng có thể
áp dụng TMĐT, dẫn đến cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực này. Vì thế, để thành công, bạn
phải biết cách đầu tư: rất quan tâm đến marketing qua mạng, tiện ích và chất lượng phục
vụ khách hàng, tạo nét đặc trưng cho riêng mình. Làm tốt 3 yếu tố này, bạn sẽ thành công.
Đối với DN vừa và nhỏ ở Việt Nam, rất khó để có thể thực hiện 3 điều trên bằng nguồn lực
của công ty (chi phí thuê người có chuyên môn, có tầm nhìn chiến lược sẽ rất cao), và cũng
không có hiệu quả kinh tế nếu DN muốn tự mình thực hiện 3 yếu tố trên. Cách hay nhất và
kinh tế, hiệu quả nhất là nhờ một công ty dịch vụ xúc tiến TMĐT làm điều này cho bạn với
một chi phí rất hợp lý.
•
Tốc độ đổi mới nhanh: CNTT là một lĩnh vực mà sự lạc hậu công nghệ diễn ra rất nhanh.
TMĐT là một loại hình kinh doanh dựa trên sự phát triển của CNTT, do đó, tốc độ đổi mới
cũng diễn ra rất nhanh, đòi hỏi DN tham gia TMĐT phải luôn luôn đổi mới: đổi mới công
nghệ, đổi mới phương thức kinh doanh, đổi mới tư duy, đổi mới cung cách quản lý
v.v…Nếu bạn chậm chạp trong việc đổi mới này, bạn phải xem lại về khả năng thành công
của mình khi áp dụng TMĐT.

3.5. Các bước triển khai TMĐT cho DNVN
Các DN vừa và nhỏ VN muốn áp dụng TMĐT vào kinh doanh cần tham khảo 5 bước sau,

www.xyz.com đã hỗ trợ bạn trong việc quảng bá website của
bạn). Khi mua tên miền, có khả năng tên bạn chọn đã bị mua, nên bạn
hoặc phải chọn tên khác, hoặc phải thương lượng mua lại tên bạn thích
với giá cao. Thông thường tên miền dạng
www.abc.com sẽ có giá khoảng
10 đô-la Mỹ/năm. Bạn có thể mua trực tiếp trên mạng, song bạn phải có
thẻ tín dụng để trả tiền, hoặc bạn nhờ dịch vụ thiết kế web mua tên miền
cho bạn. Một website nhất định phải có tên miền.
•
Mua dịch vụ lưu trữ trực tuyến (hosting):
bạn phải trả tiền cho dịch vụ lưu trữ những
trang web của bạn trên một máy chủ nào đó để đảm bảo rằng người ta có thể tải trang web
của bạn về máy tính của họ để đọc vào bất kỳ lúc nào. Với nhu cầu của DN vừa và nhỏ, bạn
có thể chỉ phải trả vài đô-la Mỹ mỗi tháng cho dịch vụ này. Nếu website của bạn phức tạp
hơn, số lượng file và cơ sở dữ liệu “nặng” hơn, bạn có thể phải trả vài chục đô-la Mỹ mỗi
tháng cho dịch vụ hosting này. Để website hoạt động, nhất thiết bạn phải thuê hosting.
•
Viết nội dung cho các trang web: bạn có thể tự mình viết nội dung cho các trang web của
bạn, hoặc bạn có thể cung cấp các thông tin, hình ảnh cho đơn vị thiết kế web để họ viết nội
dung cho bạn bằng tiếng Việt, tiếng Anh hay các ngôn ngữ khác. Lưu ý, nội dung cũng rất
quan trọng trong việc thu hút và giữ khách hàng. Nội dung phải được viết ngắn gọn, đầy
đủ thông tin cần thiết, cách hành văn phải chuẩn mực, đặc biệt là không được sai văn
phạm hay có lỗi chính tả. Hình ảnh phải rõ nét. Một trang web có nội dung viết cẩu thả
với nhiều lỗi đánh máy, cấu trúc không đồng bộ sẽ gây ấn tượng xấu cho người đọc và gây
phản tác dụng cho DN của bạn.
• Thiết kế web: sau khi có nội dung, bạn phải nhờ đội ngũ thiết kế web để họ làm thành
những trang web cho bạn. Đây là chi phí phát sinh một lần, có thể vài chục đến vài trăm
đô-la Mỹ, tùy theo độ phức tạp của hệ thống web của bạn. Lưu ý, không nên dùng nhiều
hình ảnh động trên web của bạn vì như thế sẽ làm chậm tốc độ tải xuống máy tính của
người xem, dẫn đến họ bỏ đi vì không đủ kiên nhẫn chờ đợi. Lý tưởng nhất là mỗi trang

công việc này cho một công ty e-marketing chuyên nghiệp thì chi phí bạn bỏ
ra sẽ ít hơn so với bạn tự marketing và hiệu quả lại cao hơn. Tùy theo mức độ
của dịch vụ, bạn có thể phải trả từ vài chục đến vài trăm đô-la Mỹ mỗi tháng để thuê dịch vụ
marketing website cho bạn. Bạn có thể tham khảo những bài viết trong mục Marketing qua
mạng để hiểu hơn về một số cách thức e-marketing.

Bước 3: Hỗ trợ khách hàng qua mạng
Sau khi marketing ban đầu cho website của bạn (ban đầu có nghĩa là đợt ra quân marketing
đầu tiên ngay sau khi xây dựng xong website, và việc marketing này là một việc phải thực
hiện liên tục cho đến khi bạn không dùng website của bạn nữa), bạn đã có một số người quan
tâm gửi email hỏi về mặt hàng, giá cả hay bất kỳ vấn đề nào. Không phải đợi đến lúc này mà
bạn phải chuẩn bị cho khâu hỗ trợ khách hàng từ trước. Bạn phải chuẩn bị sẵn các biểu mẫu
báo giá, thông tin, những file brochure quảng cáo để bất kỳ lúc nào khách hàng yêu cầu là bạn
phải có thông tin để gửi đi một cách nhanh nhất.

Khách hàng sẽ có ấn tượng rất tốt đối với bạn nếu như họ vừa gửi email yêu cầu thông tin cho
bạn và chỉ trong một buổi hay một ngày là họ nhận được trả lời từ bạn với đầy đủ thông tin họ
cần? Và cũng nên lưu ý, trong email trả lời và trong các file gửi đi, bạn đừng tự gây hại cho
mình nếu như bạn cho phép các lỗi đánh máy, lỗi văn phạm tồn tại. Đừng xem nhẹ yếu tố này.

Tóm lại, đặc tính của TMĐT là người mua và người bán không biết mặt nhau, không thăm
viếng được nhau, nên những yếu tố thể hiện tính chuyên nghiệp của bạn nằm ở: tốc độ đáp
ứng yêu cầu của khách hàng (trả lời email, gửi hàng…), tính thẩm mỹ của tài liệu (brochure,
catalogue), trình độ của DN (thể hiện qua cung cách viết thư, trình độ văn hóa của người
viết…). Một khi đã có người quan tâm đến sản phẩm, dịch vụ, website của bạn, thì bạn đừng
nên bỏ lỡ cơ hội biến họ thành khách hàng thực sự!

Bước 4: Thanh toán qua mạng
Nếu bạn bán lẻ hàng hóa ra nước ngoài, chắc chắn bạn phải chấp nhận thanh toán qua mạng.
Nếu bạn bán sỉ qua mạng, có thể bạn cũng chưa nên triển khai xử lý thanh toán qua mạng vì

đổi mới để có thể thành công. Đổi mới ở đây liên quan đến:
• Đổi mới tư duy: một số quan niệm của thời đại mới - thời đại “e” và @ - mà bạn cần phải
nắm: tốc độ phục vụ, tính đặc trưng (differentiation) trong môi trường cạnh tranh mãnh liệt,
toàn cầu hóa (thị trường mở rộng và đối thủ cạnh tranh cũng mở rộng). Tuy nhiên, những
quan niệm kinh doanh truyền thống như chất lượng hàng hóa, giá cả cạnh tranh vẫn luôn
luôn đúng. Bạn phải đảm bảo rằng sản phẩm và dịch vụ của bạn tốt, giá cả cạnh tranh, uy
tín trong kinh doanh thì TMĐT mới giúp bạn mở rộng thị trường và tăng đáng kể doanh
thu. Nếu sản phẩm của bạn không tốt, dịch vụ không tốt, bạn không giữ uy tín thì TMĐT
cũng sẽ chẳng giúp gì được cho bạn.
•
Đổi mới cung cách kinh doanh: người Việt Nam có thói quen không tôn trọng yếu tố thời
gian, trong khi trong TMĐT yếu tố tốc độ phục vụ rất quan trọng. Tôn trọng lời hứa cũng
rất quan trọng để gầy dựng và bảo vệ uy tín của DN. Đừng bao giờ xem nhẹ lời hứa, nếu
bạn hứa một điều gì dù nhỏ, bạn cũng phải cố gắng thực hiện lời hứa (như thời gian giao
hàng, chất lượng hàng giao, thời gian giao hồ sơ v.v…). Nếu trong trường hợp bất khả
kháng, bạn không thể thực hiện đúng lời hứa, hãy chủ động liên hệ với đối tác, nêu rõ lý do
bạn không thực hiện được lời hứa và đề nghị một giải pháp mới. Đừng bao giờ lẳng lặng
“nuốt lời” và chờ cho đối tác phải tìm cách liên hệ lại với bạn để nghe lời giải thích.

Cuối cùng, người chủ DN cũng nên quan tâm đến CNTT và TMĐT bởi vì chúng tác động rất
lớn lên nền kinh tế toàn thế giới và lên cách thức kinh doanh. Là một đơn vị kinh doanh, bạn
không thể đứng ngoài lề cuộc chơi. Bạn không cần hiểu rõ về kỹ thuật, nhưng bạn nên biết
những khái niệm chung và biết áp dụng những cái có lợi cho bạn.

3.6. Làm thế nào để thành công trong TMĐT?
Trong TMĐT, cạnh tranh là rất mãnh liệt và gay gắt, đơn giản là vì chi phí đầu tư không cao,
hầu như công ty nào cũng có thể áp dụng TMĐT. Do đó, để thành công trong TMĐT, bạn cần
có một số điều kiện sau:
• Có sản phẩm và dịch vụ có chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh
•

chuyên về marketing qua mạng thực hiện. V.E.C chuyên về marketing
qua mạng, đảm bảo sẽ cung cấp dịch vụ hiệu quả nhất cho DN.
•
Ngoài ra, nếu DN “nghiêng” nhiều về kinh doanh thông qua mạng thì
đòi hỏi nội lực càng cao hơn, ngoài khả năng marketing qua mạng, còn
phải có khả năng kỹ thuật và khả năng chiến lược (kinh doanh) để có thể đảm bảo thành
công. Dĩ nhiên, nếu kinh doanh có tính quốc tế thì phải có nhân sự giỏi về tiếng Anh.

3.8. Kiến thức chung về kỹ thuật trong TMĐT
Phần này giải thích một số thuật ngữ cũng như khía cạnh kỹ thuật một cách cơ bản nhất, dễ
hiểu nhất để các doanh nhân - nếu không am hiểu về kỹ thuật – có thể dễ dàng hiểu được và
thấy rằng TMĐT không có gì là xa lạ hay khó hiểu.
• Website: là một địa chỉ gồm một hay nhiều trang web trưng bày thông tin, hình ảnh về một
hay những chủ đề nào đó, có dạng địa chỉ
www.abc.com, www.abc.com.vn, www.xyz.net,
www.abc.com.xyz,
• Trang web: tức là một trang web trong một website nào đó, có dạng
www.abc.com/xyz.html hay tương tự. Có thể hiểu đại khái rằng website giống như một
cuốn sách gồm nhiều trang sách. Mỗi trang web tương tự một trang sách trong cuốn sách
đó.
• Tên miền (domain): tên miền chính là địa chỉ website, website bắt buộc phải có tên miền.
Tên miền có nhiều dạng
www.abc.com hay www.abc.net hay www.abc.com.vn Có
những website không mua tên miền riêng mà dùng tên miền con (sub-domain) dạng
www.abc.com/xyz. Dạng tên miền con như vậy không phải tốn tiền mua mà trên nguyên
tắc là website “mẹ” (tức
www.abc.com) có thể “mở” vài trăm, nghìn tên miền con như thế.
Chi phí trả cho một tên miền dạng
www.abc.com khi mua trên mạng là khoảng 10 đô-la
Mỹ/năm.

www.alibaba.com & www.ec21.com: là hai website dạng “sàn giao dịch” nơi tạo điều
kiện cho người mua và người bán (đều là DN) gặp nhau. DNVN có thể tự đăng ký tham
gia các sàn giao dịch này, với điểu kiện phải biết tiếng Anh.
•
www.vnemart.com.vn: cổng TMĐT của Chính phủ nhằm giới thiệu hàng hóa xuất khẩu
VN.

2. Du lịch:
• www.toiyeudulich.com: nơi cung cấp cho các bạn những thông tin bổ ích, hình ảnh đẹp
về mọi miền du lịch trên đất nước. Bạn cũng có thể tìm hiểu về các nước khác (đi du lịch
ảo) trên website này. Các DN du lịch cũng có thể tạo trang web con từ website này để
chủ động quảng bá mình với du khách.
•
www.vietnamtourism.com: đây là website của Tổng cục Du lịch, có khá nhiều thông tin
hấp dẫn về các địa điểm du lịch ở VN.
•
www.lonelyplanet.com: một website du lịch quốc tế với rất nhiều thông tin du lịch thú vị
cho bạn khám phá, tuy nhiên, bạn cần biết tiếng Anh.

3. Tin tức:
• www.vnexpress.net
•
www.tintucvietnam.com
•
www.vnn.vn
•
Thời báo Kinh tế VN

4. Mua sắm – Tiêu dùng:
• www.thegioimobi.com: các thông tin đa dạng về ĐTDĐ

và ngoài nước, V.E.C luôn hướng đến và tôn trọng những giá trị sau:
• Chất lượng dịch vụ và phục vụ là yếu tố hàng đầu
•
Linh động, sáng tạo để luôn mang lại giải pháp tốt nhất cho khách hàng
• Uy tín, trung thực, nhiệt tình phục vụ
• Chi phí kinh tế, hợp lý nhằm phục vụ tốt nhất DN vừa và nhỏ để nâng cao khả năng cạnh
tranh của DN

Nếu bạn là DN sản xuất hàng xuất khẩu, hãy vào xem website Xúc tiến xuất khẩu của V.E.C
tại
www.vnmarketplace.net và hãy tham gia xây dựng e-catalogue giới thiệu hàng hóa của bạn
cho các nhà nhập khẩu trên thế giới biết đến.

Nếu bạn là DN sản xuất hay dịch vụ hướng đến khách hàng là người tiêu dùng trong nước,
hãy để V.E.C mang lại cho bạn những giải pháp marketing qua mạng một cách hiệu quả nhất.
Tham gia liệt kê hay quảng cáo trên website
www.toiyeudulich.com là một cách hiệu quả và
kinh tế để kích cầu khách hàng và mang khách hàng đến cho bạn!

Nếu bạn muốn tìm hiểu nhiều hơn về Marketing qua mạng & Thương mại điện tử cũng như
xem V.E.C có thể hỗ trợ bạn như thế nào, hãy vào xem
www.vecvn.com. Trân trọng cảm ơn bạn đã đọc quyển
Sổ tay Kiến thức Marketing qua mạng và Thương mại điện tử này!
Rất hân hạnh được nhận sự đóng góp ý kiến của các bạn cũng như giải đáp mọi thắc mắc của
các bạn về lĩnh vực này!

Dương Tố Dung