ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
=============o0o=============
BÀI GIẢNG SỐ: 08
TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG VÀ CÔNG TÁC
XÂY DỰNG ĐẢNG Ở CƠ SỞ
(Lớp bồi dưỡng đảng viên mới)
=========o0o==========
Giảng viên kiêm chức: Lê văn Khuyên
Huyện uỷ Thạch Thành
Thạch Thành, Tháng 04 năm 2011
1
TRUNG TÂM BD CHÍNH TRỊ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Bài số: 8
TỔ CHỨC CỞ SỞ ĐẢNG VÀ
CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG Ở CỞ SỞ
(Lớp bồi dưỡng Đảng viên mới)
=&=
I-PHẦN I:
1-Giới thiệu:
2-Mục đích, yêu cầu:
- Giúp các đ/c Đảng viên mới nhận thức và nắm vững những ND chính sau đây:
+ Những v/đ lý luận chung về TCCS Đảng.
+ Một số nội dung về công tác xây dựng Đảng ở cơ sở.
- Từ nhận thức đó, giúp các đ/c đảng viên dự bị có kế hoạch rèn luyện, phấn đấu
và trưởng trành, tích cực tham gia công tác xây dựng đảng ở cơ sở vững mạnh toàn diện.
3-Phương pháp:
- Giảng viên truyền đạt từng phần theo đề cương quy định.
- Những nội dung trọng tâm, cần thiết- Nói chậm, nhấn mạnh để các đ/c ghi chép.
- Những nội dung phân tích, mở rộng, liên hệ nói nhanh để các đ/c tham khảo.
- Sau mỗi phần truyền đạt, giảng viên có thể ra câu hỏi kiểm tra học viên nhận
thức, tiếp thu bài giảng.


CB Trực thuộc ĐU CS
BCH Chi bộ(Chi uỷ)
Tổ Đảng Tổ Đảng Tổ Đảng Tổ Đảng
3
Ở khái niệm này cần năm vững 3 nội dung sau:
* Phân biệt các tên gọi trong thực tế:
+TC Đảng cơ sở (Hay có lúc được gọi đơn vị cơ sở)
+Đảng bộ cơ sở.
+Chi bộ cơ sở (chú ý phân biệt với CB TT đảng uỷ Cơ sở-Nói rõ ở phần sau)
Đều là Tổ chức cơ sở Đảng.
* Hệ thống TC của Đảng tương ứng với HThống H chính Nhà nước, có 4 cấp:
+Cấp TW: Đảng bộ toàn quốc-Đảng cộng sản Việt Nam.
+Cấp Tỉnh, Thành phố trực thuộc TW: Đảng bộ Tỉnh, Thành và tương đương.
+Cấp Huyện, quận, Thị xã, Thành phố TT Tỉnh: Đảng bộ Huyện và TĐương.
+Cấp cơ sở(xã, phường, thị trấn): Gồm đảng bộ xã, phường, thị trấn và tương
đương (là Đảng bộ, Chi bộ Cơ quan, Doanh nghiệp, )
Tức là: Những đảng bộ, chi bộ trực thuộc trực tiếp cấp Huyện, quận, thị xã đều
được gọi là TCCS Đảng(Đảng bộ cơ sở, Chi bộ cơ sở)
Ví dụ tham khảo: Đối với Huyện ta có 60 TCCS Đảng, bao gồm:
+ Có 28 đảng bộ Xã, Thị trấn(ĐB Xã Thạch Long, Thành Kim, ĐB TTKim Tân,
Vân Du )
+ Có 08 Đảng bộ cơ quan, Doanh nghiệp và LL vũ trang(ĐB CP MĐ Thanh Hoá,
Cty Đường mía Việt Đài, ĐB CQ UBND huyện, ĐB Khối Đảng-Đoàn thể, ĐBBV Đa
khoa, ĐB CA, QSự huyện, ĐB BQL Rừng PH)
+ Có 24 Chi bộ CQ,DN, Đơn vị SN (CB các trường C3, trường Dạy nghề, Nội trú,
TTBDCT, CB Kho bạc, Ngân hàng, Kiểm lâm, CB Toà án,Viện Kiểm sát )

a- TCCSĐ là nền tảng của Đảng :
* Về lý luận : Bác Hồ đã chỉ rõ :
+ CB là gốc rễ của Đảng
+ CB là nền tảng của Đảng
Về biện chứng : Cây cối không thể thiếu gốc rễ, ngôi nhà tồn tại không thể thiếu
nền móng
Gốc rễ nền tảng thể hiện sự vững trãi, ổn định của cây cối, nhà cửa – cũng được ví
như sự vững bền như hệ thống TC Đảng.
=> Vì vậy Đảng ta khẳng định "Đảng mạnh là do các CB mạnh, các CB mạnh tức
là Đảng mạnh" (thời kỳ Bác Hồ và Đảng chỉ ra những luận điểm trên thì TC Đảng ở cấp
xã đang là các CB).
* Về thực tiễn :
- TCCSĐ là nơi tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước đồng thời là nơi hình thành kiểm nghiệm, bổ sung, hoàn
thiện, lý luận, đường lối của Đảng từ cơ sở.
- TCCSĐ là sợi dây truyền nối liền Đảng với nhân dân, đảm bảo sự liên hệ mật
thiết giữa Đảng với nhân dân. (thông qua tổ chức chính quyền quản lý, MTTQ và các
đoàn thể vận động )
b- TCCSĐ là hạt nhân chính trị ở cơ sở :
* Về lý luận :
Bác Hồ từng khẳng định : "Mỗi CB phải lập một hạt nhân vững chắc lãnh đạo
quần chúng ở cơ sở" hoặc là "CB là đồn luỹ của Đảng chiến đấu trong quần chúng "
* Về thực tiễn : (5 ý)
Vị trí hạt nhân chính trị của TCCSĐ được thể hiện trong thực tế :
- TCCSĐ vừa là thành viên trong hệ thống chính trị (Đảng - CQ-MTTQ, Đthể).
Đồng thời lại có vai trò lãnh đạo các TC trong hệ thống đó (lý giải ).
- TCCSĐ là nơi rèn luyện, giáo dục, sàng lọc và kết nạp Đảng viên (thông qua SH,
KT, phê bình, phân loại ĐV )
- TCCSĐ là nơi đào tạo, bồi dưỡng rèn luyện cán bộ cho Đảng và nhân dân (thông
qua các hoạt động thực tiễn, SH Đảng và thực hiện nhiệm vụ ĐV).

Bao gồm 5 nhiệm vụ chung được quy định cụ thể như sau:
(Điều 23,ĐLĐ-Tr.49), (SGK-Tr.168)
*Mở rộng 1: Năm nhiệm vụ chung của TCCSĐ trong thực tiễn được cụ thể hoá
bằng 5 nhiệm vụ cụ thể sau đây :
- Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, VHXH, ANQP của địa phương, đơn vị.
- Lãnh đạo công tác chính trị tư tưởng.
- Lãnh đạo công tác tổ chức cán bộ.
- Lãnh đạo củng cố chính quyền, MTTQ và các đoàn thể quần chúng.
- Thực hiện công tác xây dựng Đảng.
*Mở rộng 2: Đối với mỗi loại hình TCCSĐ Bộ chính trị lại có quy định riêng về
chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng loại hình TCCSĐ
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở cấp xã (quy định 95 của BCT).
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở phường, thị trấn (Qđịnh 94 BCT)
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở cơ quan (Qđịnh 98 BCT)
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở DN Nhà nước (Qđịnh 96 BCT)
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở đơn vị S.nghiệp (Qđịnh 97 BCT)
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở các đơn vị có vốn liên doanh với
nước ngoài. (Qđịnh 99 BCT)
6
- Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, CB cơ sở các Cty TNHH, Cty cổ phần, cty
hợp doanh, doanh nghiệp tư nhân (Qđịnh 100 BCT)
Tóm lại : ở phần 3 này yêu cầu phải nắm vững.
- Hai (02) chức năng cơ bản của TCCSĐ.
- Năm (05) nhiệm vụ chung của TCCSĐ .
- Còn 5 phương thức lãnh đạo và ch ức năng, nhiệm vụ cụ thể đối với 7 loại hình
TCCSĐ được mở rộng phục vụ cho việc phân tích và chứng minh.
4- Chi bộ trực thuộc Đảng uỷ cơ sở :
* Chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ sở : Là các CB được TC theo nơi làm việc hoặc
nơi cư trú của Đảng viên (Xóm, thôn, ấp, bản, đội SX, Ban, Phòng, trường học, trạm
xá ) có từ 03 ĐV chính thức trở lên.

7
chỉ rõ : "Không ít cơ sở Đảng ở nhiều nơi quá yếu kém, năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu thấp".
* Biểu hiện yếu kém của một số TCCSĐ ở một số mặt sau đây :
+ Nhiều cấp uỷ và TCCSĐ chưa quan tâm đúng mức công tác chính trị tư tưởng
đối với cán bộ, ĐV(ví dụ ).
+ Biểu hiện tập trung quan liêu, dân chủ, hình thức vẫn còn (ví dụ )
+ Cá biệt còn một số cấp uỷ, TC Đảng cơ sở vẫn còn tình trạng mất đoàn kết.
+ Phương thức lãnh đạo ở nhiều cơ sở còn lúng túng.
+ Tình trạng thiếu kỷ cương, kỷ luật, quan liêu độc đoán, tham nhũng, cục bộ địa
phương vẫn còn xuất hiện ở một số nơi.
- Trước thực trạng đó, Đại hội X đã khẳng định "Một trong những công tác quan
trọng cần tập trung làm tốt là xây dựng, củng cố các TCCSĐ, nhiệm vụ nâng cao năng
lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ rất cần thiết và là trách nhiệm của các cấp
uỷ và mọi ĐV".
a.2 Nội dung xây dựng và củng cố TCCS Đảng :
*Yêu cầu : Công tác xây dựng và củng cố TCCSĐ cần đạt 5 yêu cầu sau đây :
- Tập trung xây dựng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ
(bao gồm: tăng cường công tác chính trị tư tưởng, công tác quản lý giám sát ĐV, chống
các biểu hiện tiêu cực )
- Tất cả các TCCSĐ phải được nâng cao về nhận thức, thực hiện đúng chức năng
là hạt nhân lãnh đạo trong hệ thống chính trị ở cơ sở (TC Đảng là trung tâm ).
- Thực hiện nguyên tắc dựa vào quần chúng nhân dân để xây dựng Đảng từ cơ sở
(tham gia đóng góp ý kiến vào việc xây dựng chủ trương, nghị quyết của TC Đảng và
chính quyền, lấy ý kiến tham gia của các Tchức quần chúng nhân dân đối với đội ngũ
cán bộ lãnh đạo Đảng và chính quyền ở cơ sở )
- Đổi mới phương thức TCCSĐ .
- Nâng cao tính chiến đấu, khắc phục tình trạng, thụ động và ỉ lại, buông lỏng vai
trò lãnh đạo
*Chủ trương và biện pháp : gồm 4 nội dung chính sau :

nguồn nhân sự có năng lực, phẩm chất và uy tín )
+ Phát huy vai trò trách nhiệm của TC Đảng, ĐV, cấp uỷ viên hoạt động, công tác
trong tổ chức chính quyền cơ sở (cấu tạo bộ máy CQ ).
+ Phát huy vai trò trách nhiệm của MTTQ, đoàn thể trong việc tham gia xây dựng
và quản lý CQ.
Thực hiện đổi mới phương thức lãnh đạo đối với MTTQ, đoàn thể ở cơ sở :
+ Cấp uỷ cơ sở phải có chương trình công tác vận động nhân dân (thông qua hoạt
động của MTTQ và đoàn thể )
+ Tổ chức Đảng lựa chọn ĐV có phẩm chất và năng lực giới thiệu để bầu vào các
vị trí lãnh đạo chủ chốt của MTTQ và đoàn thể
+ Phát huy vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên hoạt động, công tác trong
các Đoàn thể nhân dân.
+ Cấp uỷ cơ sở định kỳ thực hiện chế độ giao ban và làm việc với BCH và lãnh
đạo các Đoàn thể.
Thực hiện đổi mới phương thức lãnh trong T ổ chức Đảng:
+ Các cấp uỷ tăng cường chế độ lãnh đạo tập thể, phát huy tinh thần chủ động,
sáng tạo và trách nhiệm của cá nhân.
+ Cấp uỷ, TC đảng cơ sở lãnh đạo bằng việc ra Nghị quyết, giám sát, kiểm tra thực
hiện Nghị quyết.
+ Tăng cường công tác kiểm tra của cấp uỷ và UBKT Cơ sở về chấp hành Nghị
quyết, chủ trương, chính sách của Đảng và NN.
b- Nâng cao chất lượng Đảng viên: (Gồm 3 nội dung chính sau)
b.1/ Về Tư tưởng chính trị: Có 4 nội dung:
- Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp CM của đảng (Độc lập, tự do và CNXH )
- Có tinh thần tích cực thực hiện đường lối đổi mới của đảng (Xoá bỏ cơ chế quản
lý kinh tế quan liêu bao cấp, phát triển nền king tế thị trường theo định hướng XHCN,
Mở cửa hội nhập quốc tế )
9
- Có bản lĩnh Chính trị vững vàng (Không hoài nghi, dao động trước khó khăn của
đất nước, của địa phương và những diễn biến phức tạp của t/h thế giới )

công tác và đời sống.
- Biết kết hợp và đặt lợi ích CM lên trên lợi ích cá nhân.
- Có lối sống lành mạnh.(không ăn chơi xa hoa lãng phí )
- Tích cực chống Tham nhũng, quan liêu và các tiêu cực khác.
2) TRÁCH NHIỆM CỦA ĐẢNG VIÊN ĐỐI VỚI TCCS ĐẢNG VÀ CHI BỘ:
Chất lượng ĐV & Chất lượng CBộ Đảng có quan hệ hữu cơ và mật thiết lẫn nhau.
+ Chất lượng ĐV có nâng cao thì CBộ mới mạnh.
+ Cbộ mạnh phải có đội ngũ ĐV có số lượng và chất lượng cao.
=> Vì vậy nhiệm vụ nâng cao sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Cbộ Đảng phải
được gắn liền với việc nâng cao chất lượng ĐV.
10
=> Đồng thời với việc thực hiện 4 nhiệm vụ ĐV (Đ2 ĐLĐ) trách nhiệm của ĐV
phải thực hiện tốt các nội dung sau :
a) ĐV phải đóng góp tích cực với Đảng bộ, Cbộ trong việc lãnh đạo thực hiện
nhiệm vụ chính trị của cơ sở, đơn vị.(T178):
Để thực hiện tốt yêu cầu này ĐV cần thực tốt 5 nội dung sau :
- Thường xuyên học tập Chủ nghĩa Mác Lênin – Tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền
thống tốt đẹp của dân tộc, của địa phương không ngừng nâng cao trình độ trí tuệ và lý
luận.
- Nắm vững và thực hiện tốt chủ trương chính sách của Nhà nước, chủ trương nghị
quyết và nhiệm vụ của cấp uỷ, chính quyền cơ sở.
- Nắm bắt tình hình thực tế, những vấn đề bức xúc ở địa phương cần giải quyết.
- Đào sâu nghiên cứu suy nghĩ, tích cực đóng góp cho tổ chức Đảng đề ra chủ
trương, giải pháp đúng đắn, hợp lý, khả thi thực hiện nhiệm vụ chính trị (ra phương
hướng, NQ )
- Gương mẫu thực hiện nghị quyết và sự phân công của TC Đảng, vận động tuyên
truyền nhân dân và gia đình thực hiện tốt chủ trương của Đảng và CQ địa phương.
b) ĐV phải góp phần tích cực vào việc xây dựng TCCSĐ có sự thống nhất cao
về chính trị và tư tưởng, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống: (T179)
Để thực hiện tốt yêu cầu này ĐV cần làm tốt 4 nội dung sau :

thực hiện NQ lãnh đạo của tổ chức Đảng.
+ Hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn của được giao (khắc phục khó khăn, toàn
tâm toàn ý với công việc )
+ Giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, nội quy quy định của cơ quan đơn vị, của
địa phương nơi cư trú, vận động gia đình và Nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường
lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Hệ thống Bài số 8: Tập trung ở 2 phần lớn sau đây:
Phần I: Giới thiệu về TCCS Đảng, những nội dung cần nắm vững:
- K/n, Hình thức tổ chức của TCCS Đảng.
- Vị trí, vai trò của TCCS Đảng (Trọng tâm)
- Chức năng, N/v của TCCS Đảng.
- Chi bộ trực thuộc Đảng uỷ cơ sở.
Phần II: Công tác Xây dựng Đảng ở cơ sở… Cần năm vững:
- Nội dung CT xây dựng đảng ở cơ sở:
Gồm; Nâng cao:+ Chất lượng TC Đảng….+CLượng ĐV
- Trách nhiệm của ĐV(3 NV)
(Liên hệ Trách nhiệm ĐV)
HẾT BÀI
12