Tiểu luận
Thực trạng nền kinh tế
Việt Nam từ khi gia nhập
ASEAN
Trang 1
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
MỤC LỤC
Chương I: Sơ lược về hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN 3
1.1 Hiệp hội các nước Đông Nam Á - ASEAN 3
1.2 Việt Nam trong ASEAN 4
Chương II: Thực trạng nền kinh tế Việt Nam từ khi gia nhập ASEAN 8
2.1 Những cơ hội và thách thức khi Việt Nam
gia nhập ASEAN – Giải pháp cụ thể 8
2.1.1 Cơ hội 8
2.1.1.1 Góp phần mở rộng thị trường xuất nhập khẩu của Việt Nam 8
2.1.1.2 Góp phần tăng thu hút đầu tư nước ngoài 10
2.1.1.3 Tạo điều kiện cho nước ta tiếp thu qua công nghệ tiên tiến, đào tạo
cán bộ quản lý và cán bộ kinh doanh 11
2.1.1.4Góp phần duy trì hòa bình ổn định, tạo dựng môi trường thuận lợi để
phát triển kinh tế, nâng cao vị trí của Việt Nam trong khu vực 12
2.1.1.5Tạo cơ hội mở rộng giao lưu các nguồn lực nước ta với các nước 12
2.1.1.6Cơ hội đối với các nhà doanh nghiệp 12
2.1.1.7Cơ hội học hỏi nâng cao và hoàn thiện các giá trị văn hóa và giáo dục 12
2.1.1.8Cơ hội hoàn thiện các thể chế, hệ thống luật pháp và quản lý
Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế 13
2.1.2 Thách thức 13
2.1.3 Giải pháp 16
2.1.3.1 Đối với nhà nước 16
2.1.3.2 Đối với doanh nghiệp 17
2.2 So sánh kinh tế và trình độ phát triển của Việt Nam với một nước trong
khu vực Đông Nam Á: Thái Lan 18

ASEAN, hoàn thành ý tưởng về một ASEAN bao gồm tất cả các quốc gia Đông Nam á,
một ASEAN của Đông Nam Á và vì Đông Nam Á.
Các nước ASEAN (trừ Thái Lan) đều trải qua giai đoạn lịch sử là thuộc địa của
các nước phương Tây và giành được độc lập vào các thời điểm khác nhau sau Chiến
tranh thế giới thứ hai. Mặc dù ở trong cùng một khu vực địa lý, song các nước ASEAN
rất khác nhau về chủng tộc, ngôn ngữ, tôn giáo và văn hoá, tạo thành một sự đa dạng cho
Hiệp hội.
ASEAN có diện tích hơn 4.5 triệu km2 với dân số khoảng 575 triệu người; GDP
khoảng 1281 tỷ đô la Mỹ và tổng kim ngạch xuất khẩu 750 tỷ USD. Các nước ASEAN có
nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và hiện nay đang đứng hàng đầu thế giới về
cung cấp một số nguyên liệu cơ bản như: cao su (90% sản lượng cao su thế giới); thiếc và
dầu thực vật (90%), gỗ xẻ (60%), gỗ súc (50%), cũng như gạo, đường dầu thô, dứa
Công nghiệp của các nước thành viên ASEAN cũng đang trên đà phát triển, đặc biệt
trong các lĩnh vực: dệt, hàng điện tử, hàng dầu, các loại hàng tiêu dùng. Những sản phẩm
này được xuất khẩu với khối lượng lớn và đang thâm nhập một cách nhanh chóng vào
các thị trường thế giới. ASEAN là khu vực có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao so với các
khu vực khác trên thế giới, và được coi là tổ chức khu vực thành công nhất của các nước
đang phát triển.
Tuy nhiên mức độ phát triển kinh tế giữa các nước ASEAN không đồng đều. Mi-
an-ma hiện là nước có thu nhập quốc dân tính theo đầu người thấp nhất trong ASEAN,
Trang 4
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
chỉ vào khoảng hơn 200 đôla Mỹ. Indonesia là nước đứng đầu về diện tích và dân số
trong ASEAN, nhưng thu nhập quốc dân tính theo đầu người chỉ vào khoảng trên 600
đôla Mỹ. Trong khi đó, Singapore và Brunei là hai quốc gia nhỏ nhất về diện tích
(Singapore) và về dân số (Brunei) lại có thu nhập theo đầu người cao nhất trong
ASEAN, vào khoảng trên 30.000 đô la Mỹ/năm.
Ở các nước ASEAN đang diễn ra quá trình chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ theo
hướng công nghiệp hoá. Nhờ chính sách kinh tế “hướng ngoại”, nền ngoại thương
ASEAN đã phát triển nhanh chóng, tăng gần năm lần trong 20 năm qua, đạt trên 160 tỷ

việc kết nạp các nước Lào, Myanma và Căm-pu-chia, vào hiệp hội, hình thành một khối
ASEAN thống nhất qui tụ tất cả 10 quốc gia Đông Nam Á. Đây là một bước ngoặt có ý
nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của ASEAN.
Bên cạnh đó, Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc xác định phương
hướng hợp tác và các quyết sách lớn của ASEAN, như xây dựng Tầm nhìn 2020, Tuyên
bố Hà Nội về Thu hẹp khoảng cách phát triển, Chương trình hành động Viên-chăn. Và
đặc biệt trong quá trình soạn thảo Hiến chương ASEAN và các Kế hoạch Tổng thể xây
dựng 3 trụ cột của Cộng đồng ASEAN, Việt Nam chính là nước đã đề xuất xây dựng trụ
cột thứ ba là Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN.
Ba năm sau khi là thành viên, Việt Nam đã nhận đăng cai Hội nghị cấp cao
ASEAN lần thứ 6 tại Hà Nội tháng 12/1998. Việc chúng ta tổ chức thành công Hội nghị
này đã giúp ASEAN duy trì đoàn kết, hợp tác và củng cố vị thế quốc tế trong lúc Hiệp
hội đang ở thời điểm khó khăn nhất do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính
năm 1997.
Tiếp đó, trong năm 2000 và 2001, Việt Nam đã hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch ủy
ban Thường trực ASEAN; tổ chức thành công Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 34
và các Hội nghị liên quan, được bạn bè quốc tế đánh giá cao.
Với tư cách là một trong những nước sáng lập Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF),
Việt Nam đã chủ động tham gia và có nhiều đóng góp vào tiến trình ARF, góp phần xây
dựng ARF trở thành một diễn đàn đối thoại về an ninh có vị thế ở khu vực.
Trong lĩnh vực hợp tác giữa các nước thành viên của hiệp hội, Việt Nam đã đóng
góp tích cực trong việc thực hiện Sáng kiến liên kết ASEAN, phát triển khu vực Tiểu
vùng Mê Công mở rộng và Hành lang kinh tế Đông Tây.
Không chỉ thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên, Việt Nam còn có nhiều
đónggóp tích cực cho việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa ASEAN với các nước Đối thoại,
góp phần nâng cao tiếng nói và vị thế của ASEAN trên thế giới. Việt Nam đã thực hiện
tốt vai trò nước Điều phối quan hệ giữa ASEAN với Nga, Mỹ, Nhật Bản, Australia, và
Canađa. Với tư cách đó, Việt Nam đã thúc đẩy quan hệ ASEAN với các nước Đối thoại
này phát triển hơn cả về bề rộng lẫn chiều sâu.
Trong bối cảnh ASEAN đang bước sang một giai đoạn mới, hướng tới hoàn thành

Nội dung của hội nhập là mở cửa thị trường vì vậy khi Việt Nam gia nhập ASEAN
sẽ mở rộng quan hệ bạn hàng. Cùng với việc được hưởng những ưu đãi về thuế quan, xóa
bỏ hàng rào phi thuế quan và các chế độ đãi ngộ khác tạo điều kiện cho hàng hóa Việt
Nam thâm nhập thị trường trong khu vực Đông Nam Á.
Biểu đồ 2: Quan hệ ngoại thương Việt Nam-ASEAN giai đoạn năm 2005- 2009
Trang 9
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
Biểu đồ 3: Tỷ trọng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
giữa Việt Nam - ASEAN giai đoạn từ năm 2005-2009
2.1.1.2 Góp phần tăng thu hút đầu tư nước ngoài
CÁC KHU CÔNG NGHIỆP CỦA ASEAN TẠI VIỆT NAM
Khu công nghiệp Địa điểm
Việt Nam - Singapore Bình Dương
Việt Nam – Thái Lan AMATA Đồng Nai
Việt Nam – Malaysia Đà Nẵng
Việt Nam – Malaysia Nội Bài, Hà Nội
Nguồn: www.vietbao.vn
Gia nhập ASEAN là cơ hội để thị trường nước ta mở rộng, điều này sẽ làm hấp
dẫn những nhà đầu tư. Họ sẽ mạng vốn và công nghê. Vào nước ta sử dụng lao động và
tài nguyên sẵn có của nước ta làm sản phẩm tiêu thụ trên thị trường khu vực với các ưu
đãi mà nước ta có cơ hội mở rộng thị trường, kéo theo cơ hội thu hút vốn đầu tư nước
ngoài. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp trong nước huy động và sử dụng vốn có hiệu
quả hơn. Hiện nay, đã có trên 80 nước có dự án đầu tư vào Việt Nam, trong đó có nhiều
Trang 10
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
công ty và tập đoàn lơn có cộng nghe tiên tiến. Điều này góp phần làm chuyển dịch cơ
cấu kinh tế trong nước theo hướng công nghiệp, phát triển lượng sản xuất và công ăn việc
làm.
Biểu đồ 4: FDI của các nước trong khu vực Asean vào Việt Nam (Tính từ năm 1988
đến tháng 6/2011 - tỷUSD)

Theo các nhà kinh tế trọng thương, tất cả các quốc gia, các doanh nghiệp đều có
thể tìm cho mình một ưu thế tương đối nào đó trong một nền kinh tế. Một khi quy mô nền
kinh tế này được mở rộng thì ưu thế này càng tăng lên. Bên cạnh đó, việc gia nhập kinh
tế trong khu vực sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam cọ xát trên thị trường để nâng cao
trình độ quản lý, công nghệ, tiếp thị, chăm sóc khách hàng, thương thuyết hợp đồng để có
thể tham gia vào thị trường thế giới một cách vững vàng và tự tin. Điều này giúp cho
doanh nghiệp sản xuất và quản lý tốt có thể thu hút thêm được nguồn vốn và nhân lực từ
các doanh nghiệp bị phá sản do kém cạnh tranh.
2.1.1.7 Cơ hội học hỏi nâng cao và hoàn thiện các giá trị văn hóa và giáo dục
Trong một nền kinh tế hội nhập thì việc trao đổi văn hóa – giáo dục giữa Việt Nam
và các nước trên thế giới sẽ giúp chúng ta tìm hiểu, học hỏi và hấp thu những phương
pháp giáo dục tích cực của các quốc gia trên thế giới mà gần nhất là các quốc gia trong
khu vực Đông Nam Á.
Bên cạnh đó, chúng ta rất có nhiều cơ hội giới thiệu với bạn bè láng giềng và vươn
xa hơn là bạn bè thế giới những giá trị văn hóa Việt Nam, văn hóa Châu Á hết sức quý
báu và đặc trưng. Người dân nước ta vốn được đánh giá chung là cần cù, sáng tạo, chịu
khó học hỏi, như thế việc hội nhập sẽ tạo cho ta nhiều cơ hội tự hoàn thiện mình trong
một nền kinh tế toàn cầu. Các nhân viên Việt Nam làm việc tại các công ty nước ngoài ,
các công ty đa quốc gia, các xí nghiệp liên doanh sẽ được học hỏi phong cách làm việc
chủ động, có hiệu quả cao của các nhà quản lý có tầm cỡ cao trong khu vực. Ngay chính
lực lượng lao động xuất khẩu đang làm việc tại nước ngoài, các sinh viên đang được đào
tạo ở nước ngoài cũng sẽ là một đội ngũ tiềm năng giúp hoàn thiện các giá trị văn hóa và
giáo dục Việt Nam. Các doanh nghiệp sẽ phải làm việc với các bạn tầm cỡ quốc tế và khu
vực nên có nhiều cơ hội học hỏi văn hóa quản lý, tổ chức, đối nội đối ngoại để nâng cao
Trang 12
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
hiệu quả kinh doanh của mình. Đây là cơ hội hết sức cần thiết và quý giá cho một quốc
gia đang tìm tòi hướng đi phát triển đúng đắn và hiệu quả như nước ta.
2.1.1.8 Cơ hội hoàn thiện các thể chế, hệ thống luật pháp và quản lý Nhà nước nhằm
nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế

Để thực hiện được mục tiêu của Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần
thứ IX (2001) đề ra là trở thành nước công nghiệp. Chúng ta cần phải phấn đấu vượt qua
một số trở ngại, thách thức sau đây trong tiến trình hội nhập ASEAN nói riêng và hội
nhập kinh tế quốc tế nói chung:
- Nguy cơ tụt hậu
Sự tồn tại một hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - kỹ thuật của nền sản xuất xã hội
còn nhiều lạc hậu, bao gồm cả những vấn đề còn rất nan giải như hệ thống máy móc,
thiết bị chủ yếu là ở các thế hệ cũ, hệ thống giao thông - dịch vụ tài chính, ngân hàng
cùng với quá trình đô thị hoá tuy đã khá hơn nhiều so với trước song vẫn còn khấp khểnh
chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển bền vững ở nước ta.
- Năng lực cạnh tranh còn thấp, chậm được cải thiện.
Do các nước trong khu vực ASEAN có nền văn hóa tương đồng nhau nên có nhiều
sản phẩm giống nhau.
Theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) xét về các chỉ số cạnh tranh
của nền kinh tế, Việt Nam xếp thứ 48/53 nước được xem xét năm 1999, 60/75 nước năm
2001 và 65/80 năm 2002.
Năng lực quản lý doanh nghiệp còn yếu. Nhiều doanh nghiệp nhà nước tồn tại
được là nhờ có sự bảo hộ, trợ cấp của Nhà nước. Tỷ lệ doanh nghiệp nhà nước làm ăn
thua lỗ còn lớn. Xét về tiêu chí cạnh tranh của sản phẩm hàng hoá như giá cả, chất lượng,
mạng lưới tổ chức tiêu thụ và uy tín doanh nghiệp thì sức cạnh tranh của hàng hoá Việt
Nam cũng còn thua kém hơn so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.
- Trình độ lao động còn thấp và hiện tượng “chảy máu chất xám”
Tuy những năm gần đây Việt Nam đã phát triển một cách vượt bậc nhưng vẫn còn
đó những hạn chế, bất cập về nguồn nhân lực trình độ cao trước yêu cầu của hội nhập
quốc tế và khu vực.
Trang 14
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
THÔNG SỐ CUNG – CẦU NHÂN LỰC TRỰC TUYẾN TẠI VIỆT NAM
Quý Q3/2007 Q2/2007 Q1/2007 Q4/2006 Q3/2006
Chỉ số cầu 15.964 15.025 10.550 7.792 6.163

dựng các chuẩn mực và quy tắc ứng xử chung trong quan hệ giữa các nước.
- Để tận dụng được những cơ hội thu hút đầu tư từ các nước khác, Việt Nam
cần phải tiếp tục cải thiện một cách đồng bộ và toàn diện môi trường đầu tư, tiếp
tục các nỗ lực tự do hóa nền kinh tế và thi hành các chính sách cải cách, xây dựng
cơ sở hạ tầng cần thiết để đổi mới kinh tế và tạo ra các ngành công nghiệp xuất
khẩu có tính cạnh tranh hơn.
- Điềuchỉnhnềnkinhtếcủa
mìnhtheohướngmởcửa,giảmvàhơnnữalàtháorỡcácràocảnthươngmại
làmchoviệctraođổi,giaolưuhànghoávàlưuthôngcácnhântốsảnxuất
ngàycàngthuậnlợihơn.
- Nhà nước cần có sự tham khảo ý kiến đóng góp của các doanh nghiệp
nhằm tránh tình trạng các chính sách liên tục gây nên sự xáo trộn về kế hoạch sản
xuất của các doanh nghiệp.
- Nhà nước cần đưa ra các biện pháp cân đối lại nguồn thu ngân sách để bù
đắp lại phần thiếu hụt do cắt giảm thuế nhập khẩu.
- Ưu tiên tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư
nhân. Khu vực kinh tế tư nhân phát triển sẽ có thể tạo ra một khả năng cạnh tranh
lớn cho hàng hoá Việt Nam cả về chất lượng và mẫu mã.
- Cần chú trọng xây dựng các biện pháp phi thuế quan tinh vi hơn như các
biện pháp về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn vệ sinh, về nhãn hiệu hàng hoá, về
chất lượng sản phẩm và có định hướng theo chính sách bảo hộ sản xuất trong nước.
- Đơn giản hoá thủ tục xuất nhập khẩu, giảm thiểu mọi rắc rối về vấn đề thủ
tục trong quan hệ thương mại của VN với các nước.
- Cần có kế hoạch và lịch trình cắt giảm thuế cho từng mặt hàng. Cần đặt
mục tiêu thực hiện kế giảm thuế đối với những ngành có lợi thế so sánh trước mắt
và đối với những ngành có lợi thế so sánh tiềm năng.
Trang 16
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
- Giữ nguyên mức thuế nhập khẩu đối với các nước ngoài ASEAN tạo ra sự
chênh lệch giữa các nước ASEAN với các nước ngoài ASEAN, kích thích nước

cực phối hợp với DN bạn tăng cường đầu tư tiếp cận học hỏi những kỹ năng, kinh
nghiệm, của các nước phát triển trên thế giới, trang bị cho mình thật đầy đủ
những kiến thức về hội nhập.
- Đào tạo, tuyển dụng cán bộ chuyên môn am hiểu pháp luật
- Phải đào tạo cho những con người của doanh nghiệp mình, sao họ có
những kiến thức và kỹ năng tương đương với nguồn nhân lực của các nước tiên
tiến.
- Hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thô, tăng cường xuất khẩu thành phẩm,
- Tìm nguồn nguyên liệu mới thay thế cho những tài nguyên đã cạn kiệt.
- Khai thác có hiệu quả đi đôi với tái tạo những tài nguyên có thể phục hồi.
- Hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.
2.2 So sánh kinh tế và trình độ phát triển Việt Nam với 1 nước trong khu vực Đông
Nam Á: Thái Lan
2.2.1 So sánh:
 So với các nước trong khu vực, trình độ phát triển của kinh tế Việt Nam hiện
nay nằm ở đâu? Sau đây ta thử so sánh Việt Nam với Thái Lan:
Hai nước có số dân xấp xỉ nhau (năm 1990, dân số Việt Nam là 66 triệu người, Thái Lan
là 56 triệu; vào cuối năm 2003 dân số Việt Nam là 81 triệu và Thái Lan là 63 triệu)
Có cấu tạo tài nguyên gần giống nhau, và nhất là vào thập niên 1950, hai nước hầu như
có cùng trình độ phát triển. Theo tư liệu của ECAFE, tiền thân của ESCAP (Uỷ ban của
Liên hợp quốc về kinh tế và xã hội châu Á - Thái Bình Dương), vào năm 1954 thu nhập
bình quân đầu người của Việt Nam là 117 USD trong khi của Thái Lan vào năm 1952 là
108 USD.
Việc so sánh nước này với nước khác không phải dễ vì khó có một chỉ tiêu tổng hợp nào
có thể biểu diễn tổng quát trình độ phát triển của một nước. Tuy nhiên, khảo sát một
nhóm các chỉ tiêu cơ bản ta cũng có thể có một hình dung tương đối đầy đủ.

Trang 18
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
Bảng số liệu thống kê kinh tế của 2 nước:

GDP (bình quân đầu
người)
$ 9,216.00 bình quân đầu
người
$ 3,120.98 bình quân đầu
người
Xếp hạng 69 trong năm
2006. hơn Việt Nam 195%
Xếp hạng 127 trong năm
2006.
GDP bình quân đầu
người, PPP> quốc tế hiện
hành $
8,677.48 PPP $ 3,071.03 PPP $
Xếp hạng 57 trong năm Xếp hạng 108 trong năm
Trang 19
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
2005. hơn Việt Nam 183% 2005.
GDP> PPP $ 510,268,000,000.00 $ 222,172,000,000.00
Đứng thứ 19 hơn 130% so
với Việt Nam
Xếp hạng 37.
Chỉ số GINI 41,98 37,55
Đứng thứ 11 trong năm
2002. hơn 12%so với Việt
Nam
Xếp hạng thứ 14 trong
năm 2002.
GNI $ 118,000,000,000.00 $ 32,761,600,000.00
Xếp hạng thứ 30. 3 lần so với

Xếp hạng 46. Đứng thứ 19 hơn
29% so với Thái Lan
Phân phối thu nhập>
Phong phú nhất 10%
32,4% 29,9%
Xếp hạng 44. 8% so với Việt
Nam
Xếp hạng thứ 60.
Phân phối thu nhập>
Phong phú nhất 20%
48,4% 44,5%
Xếp hạng 38. hơn 9% so với Xếp thứ 64.
Trang 20
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
Việt Nam
Tổng dự trữ trừ vàng>
hiện tại USD
50690680000 $ 9050884000 $
Xếp hạng thứ 13 trong năm
2005. 5 lầnso với Việt Nam
Xếp hạng 51 trong năm
2005.
Trang 21
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
Một chỉ tiêu thường được đem so sánh là tổng sản phẩm quốc gia (GNP) hoặc tổng sản
phẩm trong nước (GDP) tính trên đầu người. Theo tư liệu của Ngân hàng thế giới, vào
năm 2003, GNP đầu người ở Việt Nam là 480 USD, ở Thái Lan là 2.190 USD).
Tuy nhiên, những con số này không phản ảnh mức sống của dân chúng vì sức mua của
đồng USD khác nhau giữa nước này với nước khác (PPP). Để so sánh chính xác hơn
phải dựa trên GNP hoặc GDP tính theo tỷ giá so sánh ngang sức mua. Vào năm 2003,

Nam đi chậm hơn Thái Lan độ 25 năm (Trần Văn Thọ 1997, Chương 15). Hai con số 25
năm và 20 năm vào hai thời điểm 1997 và 2003 nên được đánh giá như thế nào? Việt
Nam đã phát triển nhanh hơn Thái Lan trong giai đoạn sau năm 1993 nên vào thời điểm
gần đây, khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan phải ngắn hơn khoảng cách 25 năm.
Đây là lĩnh vực khó có sự chính xác về con số cụ thể nhưng ta có thể hình dung khoảng
cách hiện nay giữa hai nước là khoảng 20 năm.
Bảng số liệu về xuất nhập khẩu của 2 nước:
Chỉ Tiêu Năm Việt Nam Thái Lan
Kim ngạch xuất
khẩu (Tỷ USD)
2009 56,6 150,3
2010 71,6 193,2
Kim ngạch nhập
khẩu (Tỷ USD)
2009 68,8 130,8
2010 84 179,3
Cán cân thương
mại (Tỷ USD)
2009 -12,2 19,5
2010 -12,4 13,9
Đặc biệt, về tình hình xuất nhập khẩu thì kim ngạch nhập khẩu (KNNK) hàng hoá
năm 2009 của Việt Nam khoảng 68,8 tỷ USD, xuất khẩu đạt khoảng 56,6 tỷ USD với cán
cân thương mại là -12,2 tỷ USD. Trong khi đó tổng kim ngạch nhập khẩu của Thái Lan là
130,8 tỷ USD, xuất khẩu là khoảng 150,3 tỷ USD với cán cân thương mại là 19,5 tỷ
USD. Như vậy, Thái Lan có cán cân thương mại dương tức là cán cân thương mại có
thặng dư, còn Việt Nam là cán cân thương mại có thâm hụt, Việt Nam lại là một nước
nhập siêu, tình trạng nhập siêu kéo dài gây ảnh hưởng khá lớn đến nền kinh tế, nó làm sụt
giảm nguồn dự trữ ngoại hối, tang nợ quốc gia và gây sức ép giảm giá đồng ngoại tệ…
 Qua sự so sánh trên, ta thấy rằng:
Trong nửa sau thế kỷ 20, dòng thác công nghiệp đã lan nhanh cả về bề sâu và bề

177 nước. Theo Human Development Report 2004 (UNDP), vào năm 2002, Việt Nam
xếp thứ 112 và Thái Lan thứ 76. Nếu xếp hạng theo GDP bình quân đầu người tính theo
PPP thì Việt Nam đứng thứ 124, Thái Lan 67.
Các thống kê này cho thấy so với GDP/đầu người, Việt Nam có trình độ về nguồn nhân
lực tương đối cao. Nếu nhìn các chỉ tiêu về nguồn nhân lực ở một số khía cạnh hẹp hơn
như tỷ lệ người lớn biết chữ, ta thấy Việt Nam không thua kém bao nhiêu so với Thái Lan
 Chú trọng quan tâm giải quyết triệt những vấn đề về giáo dục
Trình độ về nguồn nhân lực của Việt Nam sẽ được nâng cao hơn nữa và nếu lợi thế này
được phát huy, khả năng rút ngắn khoảng cách với các nước chung quanh sẽ rất lớn.
Trang 24
Kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á
2.2.2.2 Vị trí địa lý với bờ biển dài tiếp cận dễ dàng với các nước phát triển trong
khu vực:
Yếu tố này cùng với sự ổn định về chính trị, xã hội và tiềm năng về con người nói trên đã
khiến nhiều công ty nước ngoài quan tâm đến Việt Nam từ đầu thập niên 1990.
 Cải thiện môi trường đầu tư
Ta sẽ không thiếu tư bản, công nghệ và tri thức kinh doanh cần thiết để đuổi theo các
nước chung quanh trong quá trình phát triển.
2.2.2.3 Việc phân bổ các thành phố, các trung tâm kinh tế trong cả nước tương đối
hài hoà:
Nếu có kế hoạch từ bây giờ, dân số và hoạt động kinh tế sẽ được phân tán rộng khắp cả
nước.
 Tránh tình trạng ô nhiễm môi trường và ngăn ngừa sự chênh lệch quá lớn về lợi
tức giữa các tầng lớp dân chúng và giữa các khu vực. Đây là điều kiện để nâng
cao chất lượng phát triển.
2.2.2.4 Để kinh tế phát triển với tốc độ cao và bền vững trong thời gian dài như
vậy phải vừa đẩy nhanh quá trình tích luỹ tư bản vừa tạo điều kiện để kinh
tế phát triển có hiệu suất
 Thứ nhất, vấn đề tích luỹ tư bản.
Vấn đề hiện nay của Việt Nam là phải tạo môi trường thuận lợi để kích thích tư bản trong