THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI
CÁ NHÂN
LỜI CẢM ƠN
Sau khi hoàn thành lí thuyết môn học công tác xã hội cá nhân, nhóm tại trường,
chúng em được thầy cô liên hệ tới các trung tâm tới thực hành môn học tạo điều kiện vận
dụng lí thuyết vào thực tế. Giúp sinh viên chúng em nâng cao tính thực hành của môn
học, tích lũy kinh nghiệm thực tế, thực hiện đúng tiến độ và chương trình đào tạo của nhà
trường, tăng cường tính chủ động sáng tạo của sinh viên trong việc xây dựng kế hoạch
giải quyết vấn đề, tiếp cận TC, thu thập thông tin, tìm hiểu nhu cầu và xây dựng kế hoạch
trơ giúp TC.
Cùng với sự giúp đỡ tân tình của ban giám đốc cũng như các thầy cô trong Trung
tâm nuôi dưỡng và bảo trợ trẻ em mồ côi, tàn tật Thị Nghè đã tạo điều kiện cho nhóm
sinh viên chúng em trong đợt thực hành tại trung tâm đạt được kết quả tốt như mong đợi.
Đi cùng chúng em trên cả chặng đường dài không thể thiếu đi sự chỉ dẫn tận tình
của các thầy cô.
Giảng viên, thạc sĩ Hà Thị Thư (phụ trách chung)
Giảng viên, thầy Nguyễn Minh Phúc (hướng dẫn và quản lý sinh viên)
Giảng viên, cô Trịnh Thị Thương (hướng dẫn và quản lý sinh viên)
Giảng viên , thầy Phạm Thanh Hải (hướng dẫn và quản lý sinh viên)
Em cùng các bạn xin chân thành cảm ơn nhà trường, ban giám đốc trung tâm cùng
toàn thể các thầy cô đã tận tình giúp đỡ để chúng em hoàn thành tốt đợt thực hành này.
Trân trọng!
PHẦN I
GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THỰC HÀNH
1.Quá trình hình thành và phát triển
1.1. Vị trí địa lý và diện tích của trung tâm
Trung tâm Bảo Trợ Trẻ Tàn Tật Mồ Côi Thị Nghè là Cơ sở Xã hội trực thuộc Sở Lao
Động Thương Binh & Xã Hội TP.HCM. Thành lập từ năm 1975, tiếp nhận từ Viện
Dưỡng lão Phú Mỹ của Cơ sở tôn giáo.
Trụ sở chính:153 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Phường 17, Quận Bình Thạnh, TP.HCM
- Điện thoại: 08. 3 899 6563 – 08 3 899 3738 Fax: 08 3 5140451
động trị liệu, tâm vận động; 1 Phòng Quản lý Giáo dục phụ trách dạy văn hóa.
- Cơ sở Bán trú với 10 lớp học chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật tại cộng đồng,
giúp cá em có điều kiện phục hồi chức năng vận động, học văn hóa, phát triển ngôn ngữ,
luyện tập giao tiếp.
- Cơ sở 2 Bảo Lộc – Lâm Đồng dành cho ccs em mồ côi khuyết tật trưởng thành
không có khả năng kiếm việc làm tại thành phố. Trung tâm tổ chức cho các em lao động
sản xuất trồng trà, cà phê, rau xanh và chăn nuôi giúp các em ổn định cuộc sống lâu dài.
2. Hệ thống tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ
2.1. Hệ thống tổ chức bộ máy
Sơ đồ tổ chức:
2.2. Chức năng, nhiệm vụ của trung tâm
Chức năng nhiệm vụ chính của Trung tâm là tiếp nhận, nuôi dưỡng, chữa bệnh,
phục hồi chức năng vận động và giáo dục văn hóa, giáo dục nhân cách cho trẻ mồ côi bại
não, bại liệt, chậm phát triển và thiểu năng trí tuệ.
2.3. Hoạt động của trung tâm từ khi hình thành đến nay
Trung tâm tổ chức dạy văn hóa từ mẫu giáo đến lớp 3 nhằm giúp các em phát triển
nhận thức, giao tiếp và rèn luyện nhân cách. Chương trình rèn luyện đạo đức, lễ giáo, kỹ
năng sống theo khả năng của từng em, giúp các em có ứng xử phù hợp chuẩn mực xã hội.
ngoài những giờ học trên lớp, Trung tâm còn tổ chức cho các em học vẽ, học vi tính, học
đàn, thể dục và múa hát… Đối với một số em khiếm thị, khiếm thính, Trung tâm tổ chức
cho các em đi học tại các trường chuyên biệt. Các em chậm phát triển nhẹ, Trung tâm tổ
chức cho các em học tại các trường công lập bên ngoài cùng trẻ bình thường.
Trung tâm cũng chú trọng chương trình sinh hoạt vui chơi, dã ngoại, tham gia lễ
hội giúp các êm phát triển tính năng động, sáng tạo, cởi mở, phát triển ngôn ngữ giao tiếp
nhất là giúp các em biết tự chủ, tôn trọng kỷ luật, tôn trọng người khác.
Giám đốc
PGĐ
PT: Huấn luyện
PGĐ
PT: Tổ chức hành chính
Huấn luyện
trẻ hòa nhập
vào xã hội
Như vậy, Trung tâm có rất nhiều hoạt động phong phú, đa dạng giúp cho các em
được phát triển ngày càng tốt hơn. Và Trung tâm còn cần hơn nữa những sự giúp đỡ,
lòng hảo tâm từ các cá nhân, tổ chức từ thiện, tổ chức xã hội để các em có nhiều hơn nữa
những ước mơ, hạnh phúc trong cuộc sống.
3. Những thuận lợi và khó khăn
3.1. Thuận lợi
Vị trí địa lý: Trung tâm có vị trí địa lí thuận lợi, do nằm ở trung tâm thành phố
nên tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên các trường đến thực tập, tình nguyện.
Về phía đối tượng: Các em ở Trung tâm rất hiếu khách, đa số dễ tiếp xúc.
Đội ngũ cán bộ: Có nhiều kinh nghiệm và rất tâm huyết với nghề.
Nhân viên hưởng lương theo chế độ Nhà nước, bình quân lương từ 2.000.000
đồng – 3.000.000 đồng/tháng. Đa số nhân viên ở Trung tâm đều có lòng yêu nghề và có
tình thương rất lớn đối với các em ở đây.
Về cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất trung tâm tương đối tốt, tạo điều kiện cho các em vui
chơi, giải trí và học tập.
3.2. Khó khăn
Khó tuyển nhân viên. Bởi vì một mặt là phải có hộ khẩu thành phố mới được
tuyển vào công nhân viên, mặt khác do áp lực của công việc nên nhân viên không chịu
được. Vì vậy, việc tuyển nhân viên và giữ chân họ rất khó.
Vấn đề phát triển của các em rất hạn chế, nhất là phát âm, có em hiểu được nhưng lại
không nói.
Như vậy, sau 37 năm thành lập và phát triển, quá trình hoạt động có nhiều biến cố
do nhiều nguyên nhân và lý do khác nhau. Nhưng trên cơ sở hoạt động thực tế cán bộ,
công nhân viên của Trung tâm đã nỗ lực phấn đấu không ngừng trong công tác chăm sóc,
nuôi dạy các em, bởi tấm lòng tương thân tương ái, cán bộ nhân viên Trung tâm đã vận
động các tấm lòng hảo tâm để mang lại niềm vui và hạnh phúc cho các em ở đây.
Trung tâm cũng rất mong hơn nữa các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước với
không bú được, tới khi 2 tuổi H mới biết đi. Khi 2 tuổi hơn H mới biết nói những từ đơn,
tới khi 5 tuổi mới nói được cụm từ. H học lớp lá tại trường mầm non phường 2 quận Bình
Thạnh. Học lớp 1 tại trường tiểu học Nguyễn Dình Chiểu, tuy nhiên H tiếp thu kém,
không nhớ bài nên học 2 năm lớp 1. Không theo được lớp gia đình đã cho em nghỉ học
đưa về chăm sóc tại gia đình. Tới tháng 9 năm 2012 em được đưa vào học bán trú tại
Trung Tâm Bảo Trợ Trẻ Em Tàn Tật Mồ Côi Thị Nghè.
2. Thông tin về thân chủ
H học tại lớp Hải Âu trong cơ sở bán trú, em là một học sinh khá của lớp. Được sự
chỉ dẫn tận tình của 2 cô chủ nhiêm lớp H đã có những chuyển biến tốt hơn. H đã ngoan
hơn, đọc chữ rõ hơn, làm đượ những bài toán có nhớ. Tại trường em còn theo học lớp học
đàn.
3. Sơ đồ sinh thái
Sinh viên
thực hành
Ông bà
ngoại
Mẹ
Phân tích biểu đồ sinh thái
Đây là công cụ dùng để mô tả các mối quan hệ của TC với các yếu tố xã hội tác
động vào TC. Qua biểu đồ ta có thể thấy được mối quan hệ của TC với bố mẹ, ông bà
ngoại, ông bà nội, cô Hai, cô chủ nhiệm là những mối quan hệ có tác động mạnh mẽ qua
lại với TC. Thông qua biểu đố sinh thái ta có thể thấy rõ các mới quan hệ xung quanh
thân chủ, tư những mới quan hệ mật thiết đến những mối quan hệkhông mật thiết và ít tác
động tới thân chủ như: trung tâm, giả trí, y tế, bạn bè thì chỉ có tác động đến TC, chính
quyền địa phương, hàng xóm tác động rất ít tới TC, sinh viên thực tập là người tự tìm
đến TC nên chịu tác động một phía. Thông qua biểu đồ sinh thái này ta sẽ dẽ dàng hơn
trong việc lập kễ hoạch giúp đỡ thân chủ.
Lê Nguyễn
Minh H
ông bà
Địa điểm thực hiện: Lớp Hải Âu. Vào lúc: 9giờ20 ngày 8 tháng 11 năm 2012
Phúc trình lần thứ: 1
Mục tiêu cuộc phúc trình:Tạo lập mối quan hệ, làm quen với H
Thân thiết
Xung đột
Cưới nhau
Nữ
Nam
Người thực hiện: SVTH, Nguyễn Thị Duyên
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét cảm
xúc, hành vi
của đối tượng
Cảm xúc kỹ
năng sinh viên
sử dụng
Nhận xét của
cán bộ hướng
dẫn hoặc kiểm
huấn viên
SVTH: chào con, con nhớ cô
không?
TC: Cô sinh viên.
SVTH: Cô sinh viên nhưng cô
tên gì nhỉ?
TC: Không biết.
SVTH: Cô tên Duyên, Huy nhớ
chưa nào?
TC: Dạ.
SVTH: Lúc rồi con chơi cùng
năng quan sát
để nắm bắt
được tâm trạng
của TC.
Sử dụng kĩ
năng đặt câu
hỏi để tạo lập
mối quan hệ và
khai thác thông
tin về TC.
TC: Con mới học.
SVTH: con thích cô nào nhất?
TC: Cô Hiệp.
SVTH: Thế còn cô Tiến thì sao?
TC: Cô Tiến la con.
SVTH: Con nghịch nên cô tiến
mới nhắc nhở con đó. Vậy từ mai
con ngoan, chăm học thì cô nào
cũng yêu con hết.
TC: Dạ.
SVTH: Bây giờ cô cho con ôn lại
bài nha.
TC: Dạ.
SVTH: Hôm nay con thích học
toán hay viết chữ nào?
TC: Học Chữ đi cô.
SVTH: Vậy cô với con cùng học
chữ nha!
khoảng thời
gian mình theo
- Tìm hiểu thông tin gia đình thông qua TC.
- Tìm được vấn đề mà Tc đang vướng mắc.
B2: Thu thập dữ liệu
Phúc trình lần thứ: 2
Họ tên đối tượng: Lê Nguyễn Minh Huy Tuổi: 10 tuổi Giới tính: Nam
Địa điểm thực hiện: Lớp Hải Âu, Trung tâm nuôi dưỡng và bảo trợ trẻ em mồ côi, tàn
tật Thị Nghè. Vào lúc: 9giờ ngày 12 tháng 11 năm 2012
Mục tiêu cuộc phúc trình: tìm hiểu thông tin về gia đình, vấn đề của TC.
Người thực hiện: SVTH, Nguyễn Thị Duyên.
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét cảm
xúc, hành vi
của đối tượng
Cảm xúc kỹ
năng sinh viên
sử dụng
Nhận xét của
cán bộ hướng
dẫn hoặc kiểm
huấn viên
SVTH: Hôm nay con nhớ cô tên
gì không nào?
TC: Cô Duyên.
SVTH: Giỏi quá. Sáng nay con
ăn gì?
TC: Con ăn xôi.
SVTH: Ai mua xôi cho con?
TC: Ba con.
SVTH: Ba con tên là gì?
TC: Ba con tên (không nghe
lệ. điều này
khiến TC cảm
thấy thân thiết
hơn và dễ chia
sẻ những cảm
xúc của mình.
chơi không?
TC: Có.
SVTH: Ba, má có hay dẫn con đi
chơi không?
TC: ….(lắc đầu) đi làm hết rồi.
SVTH: Ba, má con đi làm từ
sang tới tối mịt mới về ah?
TC: Má con nghỉ rồi.
SVTH: Má con nghỉ có đi làm lại
không?
TC: Má con nghỉ luôn rồi.
SVTH: Má con có Làm gì ở nhà
không?
TC: Má con may.
SVTH: Má con may đồ cho
người ta đúng không?
TC: Dạ.
SVTH: Con ở với ba, má có vui
không?
TC: Không, ở với ba thôi.
SVTH: Má con ở tiệm may luôn
ah?
TC: không.
SVTH: Vậy má con ở đâu?
SVTH: Ba nói chuyện của người
lớn con không được buồn đúng
không?
TC: Dạ.
SVTH: Hồi ở với ba, ba có dánh
má con không?
TC: Ba sỉn thì cãi nhau thôi.
SVTH: Con có muốn ở chung
với cả na và má không?
TC: Có, má bbij mọi người đuổi
luôn rồi.
SVTH: Con thương má nhiều
không?
TC: Có.
SVTH: Má có hay đến trường
thăm con không?
TC: Không.
SVTH: Con có ở với cô Hai
không?
TC: Có. Cả nội nữa.
SVTH: Con ở với cả ông, bà nội
luôn ah?
TC: …(gật đầu)
SVTH: Chiều cô Hai lại đón con
TC biết thể
hiện tình yêu
thương đối với
những người
thân.
TC thương
Nhẹ nhàng,
vui vẻ nhắc
nhở,khuyên,
khích lệ TC,
hẹn TC.
Lượng giá
1.Những kết quả đạt được trong buổi phúc trình lần 2:
- TC đã nhớ được tên của sinh viên.
- Khai thác được một số thông tin hữu ích về thành viên gia đình TC.
- Biết được tình cảm của TC đối với mỗi người thân của mình.
- Có được những thông tin về mối quan hệ trong gia đình TC.
2.Những tồn tại và khó khăn:
- TC bị chậm phát triển tí tuệ nên chưa xác định đượ những thông tin trên là xác
thực.
- TC còn chút rụt dè, chưa nói chuyện thoải mái với SV.
3.Kế hoạch lần sau:
- Tiếp xúc với cô chủ nhiệm để hiểu rõ hơn về TC.
- Xác định lại những vấn đề thu được trong buổi phúc trình lần 2.
- Xác định được vấn đề khó khăn cần giúp đỡ của TC.
Phúc trình lần thứ: 3
Họ tên đối tượng: chị Hiệp Tuổi: 28 tuổi Giới tính: Nữ
Địa điểm thực hiện: Lớp Hải Âu, Trung tâm nuôi dưỡng và bảo trợ trẻ em mồ côi, tàn
tật Thị Nghè. Vào lúc: 9giờ ngày 13 tháng 11 năm 2012
Mục tiêu cuộc phúc trình: Xác định lại những vấn đề thu được trong buổi phúc trình
lần 2.
Người thực hiện: SVTH, Nguyễn Thị Duyên.
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét
cảm xúc,
hành vi của
kiểm huấn
viên trước
khi hỏi vấn
đề.
Sử dụng kĩ
KHV:(cười) Em xác định hỏi lại chị là
đúng rồi đấy.
SVTH: Dạ.
KHV: em đã côi hồ sơ của thân chủ
mình chưa?
SVTH: dạ chưa.
KHV: đó là một thiết sót của em, trước
khi làm việc với thân chủ mình phải xem
xét hồ sơ thật kĩ. Tuy nhiên trong hồ sơ
không đề cập đến những vấn đề em mới
hỏi nhưng mình cần phải coi để nắm bắt
được những lí do mà thân chủ của mình
mắc phải bệnh .
SVTH: Dạ.
KHV: vấn đề em mới hỏi chị cũng đã
tìm hiểu với mẹ của Minh Huy thí được
biết: Bà nội của Minh Huy không ưa mẹ
em do không hợp tuổi, thường xuyên xảy
ra cã vã. Ba của Minh Huy hay buồn
nhưng thỉnh thoảng mới uống rượu thôi.
Khi mâu thuẫn lâu ngày thì sẽ trở lêm
căng thẳng và gia đình đã đuổi má của em
đi. Tuy nhiên cuối tuần ba con Minh Huy
vẫn qua bên má em chơi chứ không phải
dứt bỏ hết.
đóng góp của
KHV.
Hiểu thêm
về hoàn cảnh
gia đình than
chủ của
mình.
không chính xác bởi các em nghĩ gì thì
nói vậy thôi. Có khi nay nói thế này
nhưng mai lại nói khác nên có vấn đề gí
cần xác minh lại thì cứ hỏi chị, nếu biết
chị sẵn sang giúp đỡ.
SVTH: Dạ, em cảm ơn chị. Giờ em xin
phép ra chơi cúng các em.
KHV: ừ, chị chào em.
cảm đến gia
đình mỗi em.
Luôn luôn
sẵn sang giúp
đỡ.
Chào
KHV, ra
chơi cùng
các em.
Lượng giá
1.Những kết quả đạt được trong buổi phúc trình lần 3:
- Xác định lại được vấn đề trong lần phúc trình 2.
- Khai thác được một số thông tin hữu ích về thành viên gia đình TC.
- Có được những thông tin chính xác hơn về mối quan hệ trong gia đình TC.
2.Những tồn tại và khó khăn:
TC: Dạ thích nhưng con vẽ xấu lắm.
SVTH: Cô thấy cũng đẹp mà. Con đang
vẽ gì vậy?
TC: Con vẽ cây hoa.
SVTH: Ừ, sang nay cô Hai chở con đi
học à?
TC: Không, ba con chở đi.
SVTH:Vậy sao? ở lớp con thích chơi với
bạn nào nhất?
Vẽ tranh
cây hoa, tự
nhận mình
vẽ xấu
nhưng thích
vẽ.
Sử dụng
những câu
hổi dễ hiểu.
Hổi các
mối quan hệ
bạn bè ở lớp
của thân
chủ.
TC: Bạn Quang với hơi thích bạn Bảo
Anh.
SVTH: Sao con lại thích bạn Quang mà
chỉ hơi thích bạn Bảo Anh?
TC: Con chỉ thích 2 bạn đó thôi.
SVTH: Vậy con không thích chơi với bạn
nào?
Không ghét
các bạn, chơi
với các bạn
nếu khong
chọc mình
nữa.
Chưa biết
xem đồng
hồ.
Chưa biết
được ý nghĩa
ngày nhà
Nắm bắt
được những
bạn mà thân
chủ thích
chơi và
không thích
chơi.
Sử dụng
phương
pháp động
viên khích
lệ thân chủ.
Giúp thân
chủ hòa
đồng hơn
với các bạn
trong lớp.
dạy dỗ mình.
3.Kế hoạch lần sau:
- Giúp TC ôn tập.
- Xác định những khó khăn của TC.
- gặp gỡ, trao đổi với mẹ TC.
Phúc trình lần thứ: 5
Họ tên đối tượng: Nguyễn Thị Mộng Liên Tuổi: 44 tuổi Giới tính: Nữ
Địa điểm thực hiện: Trước sân khu nội trú, Trung tâm nuôi dưỡng và bảo trợ trẻ em
mồ côi, tàn tật Thị Nghè. Vào lúc: 10giờ30 ngày 20 tháng 11 năm 2012
Mục tiêu cuộc phúc trình: tìm hiểu thêm thông tin về thân chủ.
Người thực hiện: SVTH, Nguyễn Thị Duyên.
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét
cảm xúc,
hành vi của
đối tượng
Cảm xúc kỹ
năng sinh
viên sử
dụng
Nhận xét của
cán bộ hướng
dẫn hoặc
kiểm huấn
viên
SVTH: Em chào chị. Chị là mẹ Minh
H ạ?
TC: Ừ, em là….
SVTH: Dạ, em là sinh viên thực hành
tại lớp Hải Âu.
TC: À, hèn chi thằng H vè cứ nhắc cô